Naxçıvan MR Babək Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(079)-222/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Babək şəhəri İş № e-2(079)-222/2022 23.05.2022 NAXÇIVAN MR BABƏK RAYON MƏHKƏMƏSİ Babək Rayon Məhkəməsinin hakimi İsmayıl Günay Mikayıl qızı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı borcun tutulması tələbinə dair mülki işə tərəflərin iştirakı olmadan məhkəmə iclasından kənar məhkəmənin inzibati binasında baxaraq müəyyən etdi: İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti 25.04.2022-ci il tarixdə Babək Rayon Məhkəməsinə ərizə ilə müraciət edərək, 24.03.2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən PlayStation4, DS4 oyun pullu üçün 795 (yeddi yüz doxsan beş) manat ödənilməmiş hissə, 79 (yetmiş doqquz) manat cərimə, 21.04.2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, PİayStation4 üçün 727 (yeddi yüz iyirmi yeddi) manat ödənilməmiş hissə, 72 (yetmiş iki) manat cərimə, 30.12.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən İMEİ kodu **********81600 X1 9 markalı telefon üçün 351.6 (üç yüz əlli bir manat, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 35.4 (otuz beş manat, qırx qəpik) manat cərimə, 14.03,2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən GORENJE Tozsoran üçün 127.3 (bir yüz iyirmi yeddi manat, otuz qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 12,7 (on iki manat, yetmiş qəpik) manat cərimə, ümumilikdə 2200 manat borc və 42 manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdeh "xxxx" MMC ilə 24.03.2021-ci il, 21.04.2021-ci il, 30.12.2020-ci il və 14.03.2021-ci il tarixli müqavilələrə əsasən PlayStation4, DS4 oyun pultu, PlayStation4, İMEİ kodu **********81600 X1 9 markalı telefon və GORENJE Tozsoran almış nəticədə 2200 (iki min iki yüz) manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 24.03.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1019 (bir min on doqquz) manat (12 ay x 79.5 manat + 65 manat ilkin ödəniş) olan PlayStation4, DS4 oyun pultu üçün ümumilikdə, 874 (səkkiz yüz yetmiş dörd) manat olmaqla ondan 795 (yeddi yüz doxsan beş) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 79 (yetmiş doqquz) manat cərimə, 21.04.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 891.2 (səkkiz yüz doxsan bir manat, iyirmi qəpik) manat (12 ay x 60.6 manat + 164 manat ilkin ödəniş) olan PlayStation4 üçün ümumilikdə 799 (yeddi yüz doxsan doqquz) manat olmaqla ondan 727 (yeddi yüz iyirmi yeddi) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 72 (yetmiş iki) manat cərimə, 30.12.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 531.6 (beş yüz otuz bir manat, altmış qəpik) manat (12 ay x 44.3 manat + 0 manat ilkin ödəniş) İMEİ kodu **********81600 olan X1 9 markalı telefon üçün ümumilikdə 387 (üç yüz səksən yeddi) manat olmaqla ondan 351.6 (üç yüz əlli bir manat, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 35.4 (otuz beş manat, qırx qəpik) manat cərimə, 14.03.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 192.6 (bir yüz doxsan iki manat, altmış qəpik) manat (6 ay x 32.1 manat + 0 manat ilkin ödəniş) GORENJE Tozsoran üçün ümumilikdə, 140 (bir yüz qırx) manat olmaqla ondan, 127.3 (yüz iyirmi yeddi manat, otuz qəpik) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 12.7 (on iki manat, yetmiş qəpik) manat cərimə miqdarında borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 633.5 manat təşkil edir. Məhkəmə ilk olaraq iş üzrə tərəflərin nəzərinə çatdırır ki, iddianın qiymətinin beş min manatdan aşağı olması və iddiaya sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılması ilə bağlı iddiaçının xahişi nəzərə alınmaqla mülki işə Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin XXİİİ-İ fəslində nəzərdə tutulmuş sadələşdirilmiş icraat qaydasında ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmışdır. Mülki iş üzrə cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərilərək bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazı olduğu halda 10 gün müddətində öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olması izah olunmuşdur. Mülki iş üzrə cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərilərək bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazı olduğu halda 10 gün müddətində öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olması izah olunmuşdur. Mülki iş materiallarına əlavə olunmuş sifarişli poçt göndərişinin verilməsi haqqında xəbərnamədən isə Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 135.3-cü maddəsinin tələbinə uyğun olaraq cavabdehə ünvanlanmış sənədlərin onun yaşayış yeri üzrə İnzibati Ərazi Dairəsi üzrə Nümayəndəliyinə təqdim edildiyi müəyyən olunur. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 135.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə sənədlərinin çatdırılması vəzifəsi üzərinə düşən şəxs ünvan sahibini onun yaşadığı, yaxud işlədiyi yer üzrə tapmadıqda, həmin sənədlər ünvan sahibi ilə birlikdə yaşayan yetkinlik yaşına çatmış ailə üzvlərindən birinə (onların razılığı ilə), onlar olmadıqda müvafiq icra hakimiyyəti orqanına, ünvan sahibinin yaşadığı yer üzrə yerli özünüidarə orqanına, yaxud onun işlədiyi yer üzrə müdiriyyətə verilir. Ünvan sahibinin əvəzinə məhkəmə sənədlərini qəbul etmiş şəxs qəbzdə və ya sənədin kötüyündə öz soyadını, adını, atasının adını, ünvan sahibinə münasibətini və ya tutduğu vəzifəni göstərməli və imkan olan kimi məhkəmə sənədlərini ünvan sahibinə verməlidir. Həmin məcəllənin 135.5-ci maddəsinə əsasən məcəllənin 135.2-ci, 135.3-cü, 135.6-cı və 135.8-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş hallarda məhkəmə sənədi rəsmi qaydada verilmiş hesab edilir. Həmin məcəllənin 147-ci maddəsinə əsasən cavabdehin faktiki olduğu yer məlum olmadıqda, məhkəmə cavabdehin məlum olan axırıncı yaşayış yeri üzrə yerli özünüidarə orqanının, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının və ya cavabdehin məlum olan axırıncı iş yeri üzrə müdiriyyətin məhkəmə bildirişini aldığını təsdiq edən qeyd yazılmış məhkəmə bildirişi məhkəməyə daxil olduqdan sonra işə baxmağa başlayır. Məhkəmə tərəfindən işə sübutetmə yükünün bölüşdürülməsi ilə bağlı mülki prosessual qanunvericiliyin tələbləri və sadələşdirilmiş icraat qaydaları nəzərə alınmaqla yalnız iddiaçının təqdim etdiyi sübutlar əsasında baxılmışdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14-cü maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdiyi sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məcəllənin 78.1-ci maddəsinin tələbinə görə isə sübutlar işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən birinci instansiya məhkəməsinə təqdim olunur. İddiaçının ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri tədqiq edən məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 218.1-ci maddəsinin tələbini nəzərə almaqla qeyd edir ki, tərəflər arasında alqı-satqı müqaviləsindən əmələ gələn öhdəlik münasibətləri mövcuddur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin məcəllənin 6-cı maddəsinin mahiyyətindən irəli gələn müqavilə azadlığı mülki qanunvericiliyin əsas prinsiplərindən biridir. Həmin prinsip mülki hüquq subyektlərinə müstəqil olaraq, heç kəsin iradəsindən asılı olmadan öz mülahizə və istəklərinə görə mənafelərini nəzərə almaqla müqavilə bağlamaq imkanı verir. Həmin məcəllənin 390-cı maddəsinə əsasən fiziki və hüquqi şəxslər azad surətdə müqavilələr bağlaya və bu müqavilələrin məzmununu müəyyənləşdirə bilərlər. Onlar bu Məcəllədə nəzərdə tutulmayan, lakin ona zidd olmayan müqavilələr də bağlaya bilərlər. Həmin məcəllənin 390.5-cı maddəsinə əsasən müqavilə şərtləri tərəflərin istəyi ilə müəyyənləşdirilir, amma müvafiq şərtin məzmununun bu Məcəllədə göstərildiyi hallar istisna təşkil edir. Müqavilə şərti tərəflərin razılaşması ilə ayrı qaydanın müəyyənləşdirilmədiyi halda tətbiq edilən normada (dispozitiv norma) nəzərdə tutulubsa, tərəflər razılaşma əsasında bu normanın tətbiqini istisna edə bilər və ya onun nəzərdə tutduğundan fərqli şərt müəyyənləşdirə bilərlər. Bu cür razılaşma olmadıqda müqavilə şərti dispozitiv norma ilə müəyyənləşdirilir (390.6). Həmin məcəllənin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 568-ci maddəsində satıcının əşyanı vermək vəzifəsi müəyyən edilir ki, həmin maddənin tələbinə görə satıcı alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan əşyanı alıcıya verməyə borcludur. İş materiallarına əlavə olunmuş sənədlərdən aydın olur ki, Cavabdeh ilə "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti arasında 30.12.2020-ci ildə 22174430 nömrəli, 14.03.2021-ci il tarixdə 22377153 nömrəli, 24.03.2021-ci ildə 22409445 nömrəli, 21.04.2021-ci ildə isə 23010861 nömrəli alqı-satqı müqavilələri imzalanmış və həmin müqavilələr üzrə tərəflər aşağıda qeyd edilən iş üçün əhəmiyyətli olan, Mülki Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş müvafiq müqavilənin şərtləri ilə bağlı imperativ normalarla ziddiyyət təşkil etməyən şərtlər barədə razılığa gəlmişlər: - yuxarıda qeyd edilən müqavilələrin müvafiq olaraq 1.1 və 2.1-ci bəndlərinə əsasən "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti özünə məxsus olan əşyanı, yəni 24.03.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə PlayStation4 və DS4 oyun pultunu, 21.04.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə PlayStation4, 30.12.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə İMEİ kodu **********81600 olan X1 9 markalı telefonu və 14.03.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə GORENJE Tozsoranı Cavabdeh verir və alıcı qeyd edilən malları müqavilədə göstərilən şərtlərlə qəbul edir; - müqavilələrin 2.2, 2.3 və 3.7-ci bəndlərindən aydın olur ki, müqavilənin predmetini təşkil edən mala dair məlumat və malın qiyməti həmin müqavilənin ayrılmaz hissəsi olan müvafiq əlavə ilə müəyyənləşdirilir, müştəri icbari ödənişləri ödədikdən (tələb olunduğu halda) sonra "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti malı ona təqdim edir və müqavilənin ödəmə qaydası ona edilmiş əlavə ilə müəyyən edilir; - müqavilələrin 2.4-cü bəndinə əsasən müştəri malı qəbul edir və yalnız malı istifadə etmək hüququ ona keçir; - müqavilələrin 4.3-cü maddəsi ilə müəyyən edilir ki, müqavilə imzalandığı andan mal müştərinin mülkiyyətinə keçənə qədər qüvvədədir; - müqavilələrin 3.11-ci maddəsi ilə müəyyən edilir ki, müştəri müqavilədə göstərilən mallardan biri və ya bir neçəsi ilə bağlı öhdəliklərini pozarsa və s hallarda bu zaman güzəştli şərtlərlə əldə etmiş olduğu malı “ABC”nin tələbi ilə saz və korlanmamış vəziyyətdə ona geri qaytarmalı, bu mümkün olmadıqda isə həmin malın bu müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan əlavədə qeyd olunmuş dəyərini tam şəkildə ödəməlidir. - bundan əlavə müqavilələrə edilmiş əlavələrdən isə aydın olur ki, həmin əlavələr tərəflər arasında bağlanmış müqavilələrin tərkib hissəsidir və həmin əlavələrə əsasən “ödəniş cədvəli” üzrə müştəri müvafiq olaraq 30 dekabr 2020-ci il tarixli 22174430 nömrəli müqavilə üzrə 30 yanvar 2021-ci ildən başlayaraq 12 ay ərzində hər ay 44.3 (qırx dörd manat, otuz qəpik) manat, 14 mart 2021-ci il tarixli 22377153 nömrəli müqavilə üzrə 20 aprel 2021-ci ildən başlayaraq 6 ay ərzində hər ay 32.1 (otuz iki manat, on qəpik) manat, 24 mart 2021-ci il tarixli 22409445 nömrəli müqavilə üzrə 24 aprel 2021-ci ildən başlayaraq 12 ay ərzində hər ay 79.5 (yetmiş doqquz manat, əlli qəpik) manat, 21 aprel 2021-ci il tarixli 23010861 nömrəli müqavilə üzrə isə 21 may 2021-ci ildən başlayaraq 12 ay ərzində hər ay 60.6 (altmış manat, altmış qəpik) manat "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödəməyi öhdəsinə götürür. - həmçinin əlavənin 4-cü bəndində nəzərdə tutulmuşdur ki, müştəri ödəniş cədvəlinin tələblərini 2 aydan artıq müddətə yerinə yetirmədikdə “Malı” geri qaytarır, bu zaman mal “ABC”-nin özü tərəfindən və ya onun müəyyənləşdirdiyi subyekt tərəfindən birtərəfli qaydada qiymətləndirilir və qiymətləndirmə nəticəsində müəyyən olunan məbləğ “müştəri”nin ümumi borcundan çıxılır. Razılaşmanın şərtlərindən belə məlum olur ki, tərəflər arasında hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqavilələr bağlanmışdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Tərəflərin imzaları ilə hüquqi qüvvə alan hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqavilələr sözügedən mühüm şərtlərə əməl olunmaqla bağlanmışdır. Həmin məcəllənin 601.2-ci maddəsinə əsasən hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə bu Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Həmin məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Yuxarıda qeyd edilən müqavilələrə əlavələrə əsasən “ödəniş cədvəli” üzrə müştəri 25 mart 2020-ci ildən başlayaraq 18 ay ərzində "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə hər ay 60.6 (altmış manat, altmış qəpik) manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Həmin məcəllənin 600.4-cü maddəsi ilə həmçinin müəyyən edilir ki, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Müqavilələrə əlavələrin 5-ci bəndinə görə Müştəri Ödəniş cədvəlinin tələblərini 3 aydan artıq müddətdə yerinə yetirmədikdə "ABC"-nin Müqavilə qiymətinin ödənilməmiş hissəsinin iki qatının (200%) və müvafiq olaraq, 119 AZN məbləğində cərimənin ödənilməsi barədə tələbini dərhal və mübahisəsiz yerinə yetirməlidir. Beləliklə müəyyən olunur ki, razılaşma üzrə iddiaçının müqavilələrdə göstərilən malları cavabdehə verməsi, cavabdehin isə müqavilə üzrə müəyyən edilmiş qaydada onların dəyərini hissə-hissə ödəməsi onların müqavilədən irəli gələn əsas öhdəliyidir. İddia ərizəsinə əlavə edilmiş cavabdeh tərəfindən imzalanmış 30.12.2020-ci il, 14.03.2021-ci il, 24.03.2021-ci il və 21.04.2021-ci il tarixli əşyaların təhvil-təslim aktından aydın olur ki, iddiaçı PlayStation4, DS4 oyun pultu, PlayStation4, İMEİ kodu **********81600 olan X1 9 markalı telefonu və GORENJE Tozsoranı cavabdehə vermişdir. Beləliklə müəyyən olunur ki, iddiaçı müqavilədən irəli gələn əsas öhdəliyini lazıminca icra etmişdir. 23.03.2022-ci il tarixli cavabdehə verilmiş xəbərdarlıq məktubunda cavabdehə öhdəliyin icrasını gecikdirməsi barədə xəbərdarlıq olunmuş, həmçinin müqavilələrin 3.11-ci bəndinə əsasən üzərinə götürdüyü öhdəlikləri pozduğu üçün yuxarıda göstərilən malların "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə saz və korlanmamış vəziyyətdə qaytarılmasını təklif etmiş, bu zaman malın şirkət tərəfindən birtərəfli qaydada qiymətləndiriləcəyi, bu mümkün olmadıqda isə malın dəyərinin tam şəkildə qaytarılacağı barədə bildirilmiş, öhdəliyin icrası tələbi ilə bağlı çağırışa 3 gün ərzində riayət olunmadığı təqdirdə aidiyyəti məhkəməyə müraciət olunacağı barədə xəbərdarlıq olunmuşdur. Göründüyü kimi iddiaçı tərəfindən mübahisənin məhkəmədən kənar qaydada həlli ilə bağlı qaydalara əməl olunmuşdur. Cavabdeh isə iddiaçı ilə bağlamış olduğu müqavilələrdən irəli gələn öhdəliyini lazımınca icra etməsi ilə bağlı məhkəməyə hər hansı sübut təqdim etməmişdir. Yuxarıda qeyd edilənləri nəzərə alan məhkəmə bildirir ki, iddiaçının cavabdehə qarşı olan borcun qaytarılması barədə tələbi əsaslıdır. Belə ki, mülki qanunvericilik müqavilə şərtlərinin məcburiliyini və icra edilməli olduğunu təsbit edir. Bu prinsipə görə, bağlanmış müqavilələr onlarda göstərilən və tərəflərin razılığa gəldikləri şərtlər əsasında da icra edilir. Mülki məcəllənin 425.1-ci maddəsinə əsasən öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Öhdəlikləri icra edərkən tərəflər müqavilənin yerinə yetirilməsinə zəmin yaratmaq üçün birgə hərəkət etməli və müqavilənin məqsədinə çatmağa maneçilik törədə biləcək və ya öhdəliklərin icrasını təhlükəyə məruz qoya biləcək hər cür hərəkətlərdən çəkinməlidirlər (425.2). İddiaçının cərimənin ödənilməsi tələbinə dair məhkəmə qeyd edir ki, Mülki Məcəllənin 465.2-ci maddəsinə əsasən əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. Əgər kreditorun lazımınca icra etməmək nəticəsində dəyən zərərin əvəzinin ödənilməsi hüququ varsa, kreditor onun ödənilməsini tələb edə bilər. Tərəflər arasında bağlanmış müqaviləyə edilmiş əlavədən müəyyən edilir ki, həmin əlavələrin 2-ci və 5-ci bəndlərinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlansa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-dək həcmində müştəri mübahisəsiz olaraq peniya ödəməyi öhdəsinə götürür və müştəri ödəniş cədvəlinin tələblərini 3 aydan artıq müddətdə yerinə yetirmədikdə, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin müqavilənin qiymətinin ödənilməmiş hissəsinin iki qatının (200%) və uyğun olaraq müqavilələrə edilmiş əlavələrə əsasən 54 AZN, 20 AZN 102 AZN və 90 AZN məbləğində cərimələrin ödənilməsi barədə tələbini dərhal və mübahisəsiz yerinə yetirməlidir. Yuxarıda qeyd edilənlərdən iddiaçının cavabdehə qarşı olan cərimə borclarının ödənilməsi tələbinin də əsaslı olması müəyyən edilir. Borcların və cərimələrin miqdarına gəldikdə isə, iddia ərizəsinə əlavə edilmiş 20 aprel 2022-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlindən Cavabdeh 24.03.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə cəmi ödəmiş olduğu məbləğin 224 (iki yüz iyirmi dörd) manat təşkil etdiyi, iddiaçıya 24.03.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 795 (yeddi yüz doxsan beş) manat ödənilməmiş hissə, 79 (yetmiş doqquz) manat cərimə, 21.04.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə cəmi ödəmiş olduğu məbləğin 164.2 (bir yüz altmış dörd manat, iyirmi qəpik) manat təşkil etdiyi, iddiaçıya 727 (yeddi yüz iyirmi yeddi) manat ödənilməmiş hissə, 72 (yetmiş iki) manat cərimə, 30.12.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə cəmi ödəmiş olduğu məbləğin 180 (bir yüz səksən) manat təşkil etdiyi, iddiaçıya 351.6 (üç yüz əlli bir manat, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 35.4 (otuz beş manat, qırx qəpik) manat cərimə və 14.03.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə cəmi ödəmiş olduğu məbləğin 65.3 (altmış beş manat, otuz qəpik) manat təşkil etdiyi, iddiaçıya 127.3 (bir yüz iyirmi yeddi manat, otuz qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 12.7 (on iki manat, yetmiş qəpik) manat cərimə olmaqla, ümumilikdə cəmi 2200 manat borcunun olduğu aydın olur. Əsas borcun məbləğinə münasibətdə maliyyə və ödəniş cədvəlini müqavilə üzrə hərtərəfli qiymətləndirən məhkəmə belə hesab edir ki, maliyyə və ödəniş cədvəli müqavilə üzrə əsas və faiz borcunun miqdarına münasibətdə mötəbər sübut kimi qəbul edilə, nəzərə alına və kifayət sayıla bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 222.2-ci maddəsinin tələbinə görə pul vəsaitlərinin tutulması haqqında iddianı təmin edərkən hakim əsas borcu, faiz borcunu, zərər və dəbbə pulunu (cərimə, penya) ayrı-ayrılıqda müəyyən etməklə, alınmalı olan ümumi məbləği qətnamədə göstərir. Məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, iddia təmin olunmalı, 30.12.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə İMEİ kodu **********81600 X1 9 markalı telefon üçün 351.6 (üç yüz əlli bir manat, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 35.4 (otuz beş manat, qırx qəpik) manat cərimə, 14.03.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə GORENJE Tozsoran üçün 127.3 (bir yüz iyirmi yeddi manat, otuz qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 12,7 (on iki manat, yetmiş qəpik) manat cərimə, 24.03.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə PlavStation4, DS4 oyun pullu üçün 795 (yeddi yüz doxsan beş) manat ödənilməmiş hissə, 79 (yetmiş doqquz) manat cərimə, 21.04.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə PİayStation4 üçün 727 (yeddi yüz iyirmi yeddi) manat ödənilməmiş hissə, 72 (yetmiş iki) manat cərimə olmaqla ümumilikdə cəmi 2200 (iki min iki yüz) manat borc Cavabdeh tutularaq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməlidir. Məhkəmə belə hesab edir ki, tələb əsaslı saydığından Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən (məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir) iddiaçı tərəfindən iddia qaldırılan zaman ödənilmiş 42 (qırx iki) manat dövlət rüsumu cavabdehdən alınaraq iddiaçıya ödənilməlidir. Məhkəmə yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 284-6.1, 284-6.2, 358.0.3 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq q ə t e t d i: İddia təmin edilsin. 30.12.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə İMEİ kodu **********81600 X1 9 markalı telefon üçün 351.6 (üç yüz əlli bir manat, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 35.4 (otuz beş manat, qırx qəpik) manat cərimə, 14.03.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə GORENJE Tozsoran üçün 127.3 (bir yüz iyirmi yeddi manat, otuz qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 12,7 (on iki manat, yetmiş qəpik) manat cərimə, 24.03.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə PlayStation4, DS4 oyun pullu üçün 795 (yeddi yüz doxsan beş) manat ödənilməmiş hissə, 79 (yetmiş doqquz) manat cərimə, 21.04.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə PİayStation4 üçün 727 (yeddi yüz iyirmi yeddi) manat ödənilməmiş hissə, 72 (yetmiş iki) manat cərimə olmaqla ümumilikdə cəmi 2200 (iki min iki yüz) manat borc Cavabdeh tutularaq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Cavabdeh 42 (qırx iki) manat miqdarında dövlət rüsumu alınaraq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən, o, rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində Babək Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər.