Naxçıvan MR Sədərək Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(088)-9/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Heydərabad qəsəbəsi İş № e-2(088)-9/2023 10.02.2023 NAXÇIVAN MR SƏDƏRƏK RAYON MƏHKƏMƏSİ Sədərək rayon məhkəməsinin hakimi Zülfüqarov Hüseyn Nadir oğlu. İddiaçı "xxxx" MMC-nin, Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair mülki işə kiçik iddia üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, müəyyənetdi: İddiaçı MMC-nin nümayəndəsi Nümayəndə elektron iddia ərizəsi ilə Sədərək rayon Məhkəməsinə müraciət edərək Cavabdeh ilə aralarında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli 032828 nömrəli müqaviləyə əsasən Baseus və Aıwa markalı qulaqlıqlar, Stylus Pen SBS, Stylus Pen SBS, İMEİ kodu **********33408 olan X2 A7 Lite markalı planşet üçün 603.10 manat ödənilməmiş hissə, 60 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 663.10 manat və xx.xx.2021-ci il tarixli 032829 nömrəli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********55868 olan X2 A7 Lite markalı planşet üçün 172 manat ödənilməmiş hissə, 17.90 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 189.90 olmaqla hər iki müqavilə üzrə ümumilikdə 853 manat pul borcu yaranmışdır. Ona görə də 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu olan pulla birlikdə, Cavabdeh ümumilikdə 883 manat pulun alınaraq İddiaçı MMC-nin xeyrinə ödənliməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. "xxxx" MMC iddiasını onunla əsaslandırmışdır ki, Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli 032828 nömrəli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 725.16 manat (12 ay x 59.43 manat+ 12 manat ilkin ödəniş) olan Baseus və Aıwa markalı qulaqlıqlar, Stylus Pen SBS, Stylus Pen SBS, İMEİ kodu **********33408 olan X2 A7 Lite markalı planşet və xx.xx.2021-ci il tarixli 032829 nömrəli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 484 manat (3 ay x 124 manat+ 112 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********55868 olan X2 A7 Lite markalı planşet almışdır lakin, cavabdeh bu günə qədər xx.xx.2021-ci il tarixli 032828 nömrəli və xx.xx.2021-ci il tarixli 032829 nömrəli müqavilələr üzrə əsas borcundan 434.06 manat ödəniş etmiş müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyi vaxtı-vaxtında və tam olaraq yerinə yetirməmiş, ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1% həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəməyi öhdəsinə götürdüyünü, Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli 032828 nömrəli müqavilə üzrə 603.10 manat ödənilməmiş hissə, 60 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 663.10 manat və xx.xx.2021-ci il tarixli 032829 nömrəli müqavilə üzrə 172 manat ödənilməmiş hissə, 17.90 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 189.90 manat hər iki müqavilə üzrə ümumilikdə 853 manat pul borcu yaranmışdır. Ona görə də 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu olan pulla birlikdə ümumilikdə 883 manat pul Cavabdeh alınıb "xxxx" MMC-nin, xeyrinə ödənilməsini əsaslı hesab etmişdir. Mülki işə əlavə olunmuş xx.xx.2021-ci il tarixli İnternet Vergi İdarəsinin Kommersiya qurumlarının dövlət reyestri məlumatları haqqında çıxarışından müəyyən olunur ki, "xxxx" MMC kommersiya qrumu olaraq qeydiyyata alındığından, borcu tələb etmək hüququ yaranmışdır. Məhkəmə 05 yanvar 2023-cü il tarixdə cavabdehə iddiaçının tələbinə dair iddia ərizəsinin surətini və iddia tələbinə dair etirazının olduğu halda onları təsdiq edən sənədləri 10 iş günü müddətində məhkəməyə təqdim etməsi barədə qeydiyyatda olduğu ünvana bildiriş göndərmişdir. Lakin, cavabdeh bildirişi 10 yanvar 2023-cü il tarixdə qəbul etsədə məhkəməyə iddiaya qarşı heç bir etiraz və sənəd göndərməmişdir. Məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sənədləri araşdıraraq bu qənaətə gəlir ki, iddia təmin olunmalıdır. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıda qeyd olunanlarla əsaslandırır. İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli 032828 nömrəli müqaviləyə əsasən Baseus və Aıwa markalı qulaqlıqlar, Stylus Pen SBS, Stylus Pen SBS, İMEİ kodu **********33408 olan X2 A7 Lite markalı planşet üçün 12 manat ilkin ödəniş etməklə 12 ay müddətinə aylıq 59.43 manat və xx.xx.2021-ci il tarixli 032829 nömrəli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********55868 olan X2 A7 Lite markalı planşet üçün 112 manat ilkin ödəniş etməklə 3 ay müddətinə aylıq 124 manat pul ödəməsini öhdəsinə götürmüşdür. Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli 032828 nömrəli alğı-satqı müqaviləsi üzrə Baseus və Aıwa markalı qulaqlıqlar, Stylus Pen SBS, Stylus Pen SBS, İMEİ kodu **********33408 olan X2 A7 Lite markalı planşet üçün əsas borcundan 122.06 manat və xx.xx.2021-ci il tarixli 032829 nömrəli alğı-satqı müqaviləsi üzrə İMEİ kodu **********55868 olan X2 A7 Lite markalı planşet üçün əsas borcundan 312 manat olmaqla hər iki müqavilə üzrə əsas borcundan bu günədək 434.06 manat ödəniş etmişdir. Tərəflər arasında bağlanmış müqavilələrə əlavə olan ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən “ödəniş cədvəli” üzrə ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-dək həcmində müştəri mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. İşə əlavə olunmuş sənədlərdən aydın olur ki, Cavabdeh iddiaçı ilə bağladığı müqavilələr ilə üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımi qaydada icra etməmiş, hazırki vaxtadək onun iddiaçı qarşısında xx.xx.2021-ci il tarixli 032828 nömrəli müqaviləyə əsasən 603.10 manat ödənilməmiş hissə, 60 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 663.10 manat xx.xx.2021ci il tarixli 032829 nömrəli müqaviləyə əsasən 172 manat ödənilməmiş hissə, 17.90 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 189.90 manat olmaqla hər iki müqavilə üzrə 853 manat məbləğində icra edilməmiş pul öhdəliyi vardır. Ərizəyə əlavə olunmuş tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli 032828 nömrəli və xx.xx.2021-ci il tarixli 032829 nömrəli müqavilələr, həmin müqavilələrə əlavə olunmuş ödəniş cədvəlləri və xx.xx.2022-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəli göstərilənləri bir daha təsdiq edir. Əlavə olaraq xx.xx.2021-ci il tarixli təhvil-təslim aktlarından da məlum olur ki, Cavabdeh Baseus və Aıwa markalı qulaqlıqları, Stylus Pen SBS, Stylus Pen SBS, İMEİ kodu **********33408 olan X2 A7 Lite markalı planşeti və İMEİ kodu **********55868 olan X2 A7 Lite markalı planşeti qəbul etmişdir. İddia ərizəsinə əlavə olunmuş xx.xx.2022-ci il tarixli Cavabdeh göndərilmiş xəbərdarlıq, borclunun vaxtında məlumatlandırılmasından xəbər verir. Beləliklə, təqdim edilən sənədlərin iş üzrə yekun qərarın çıxarılması üçün kifayət etdiyi, iş üzrə əlavə araşdırmanın o, cümlədən tərəfləri çağıraraq izahatların alınması, yaxud şahidlərdən ifadələrin və ya ekspertlərdən rəyin alınması zərurətinin olmadığı qənaətinə gələrək, məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilərək yaranmış borc məbləği cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 385.1-ci maddəsinə uyğun olaraq öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 427.3-cü maddəsinə görə əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Borclunun üzərinə öhdəliyi pozmağa görə məsuliyyət qoyulmadıqda bu qayda qüvvədə olmur. 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. 567-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. 568.1-ci maddəsinə əsasən satıcı alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan əşyanı alıcıya verməyə borcludur. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin : 14.2 maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. 284-1-ci maddəsinə əsasən, Mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. 284-5.3. Ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə dövlət rüsumunun qaytarılması məsələsini də müzakirə edərək belə nəticəyə gəlir ki, iddia təmin edildiyindən iddia ərizəsinin verilməsinə görə ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 30 manat məbləğində pul MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Beləliklə, məhkəmə yuxarıda göstərilən maddələrdə ifadə olunmuş hüquq normalarının göstərişinə əsaslanaraq hesab edir ki, iddiaçının irəli sürdüyü pul tələbi barədə iddiası əsaslıdır. Göründüyü kimi Cavabdeh müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyi vaxtında icra etməmiş, iddiaçıya olan borcunu müqavilə ilə nəzərdə tutulan vaxtda və qaydada ödəməmiş, bununla da müqavilənin şərtlərini pozmuşdur. Buna görə də Cavabdeh onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliyin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdeh olduğundan öz öhdəliyinin hər bir təqsirli pozuntusuna görə məsuliyyət daşıyaraq, öhdəliyini icra etməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 284-1, 284-5.3, 284-6.1, 358.0.3 ,360, 222 və 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə q ə t e t d i: İddia təmin edilsin. xx.xx.2021-ci il tarixli 032828 nömrəli müqaviləyə əsasən Baseus və Aıwa markalı qulaqlıqlar, Stylus Pen SBS, Stylus Pen SBS, İMEİ kodu **********33408 olan X2 A7 Lite markalı planşet üçün 603.10 manat ödənilməmiş hissə, 60 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 663.10 manat və xx.xx.2021-ci il tarixli 032829 nömrəli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********55868 olan X2 A7 Lite markalı planşet üçün 172 manat ödənilməmiş hissə, 17.90 manat cərimə borcu olmaqla cəmi 189.90 manat olmaqla hər iki müqavilə üzrə ümumilikdə 853 manat pul və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu ilə ümumilikdə 883 (səkkiz yüz səksən üç) manat pul Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamədən, qətnamə tərəflərə rəsmi qaydada verildiyi (alındığı) gündən 1 (bir) ay müddətində Sədərək rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Hüseyn Zülfüqarov