Azәrbaycan Respublikası adından Qərar Bakı şәhәri İş № e-2(1-8)-1625/2026 23.06.2026 ALI MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının Iddiaçı İddiaçı cavabdehlər cavabdeh11, cavabdeh10, cavabdeh9, cavabdeh8, cavabdeh7, cavabdeh6, cavabdeh2, cavabdeh1, cavabdeh3, Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri Publik Hüquqi Şəxsinin ** saylı Şəki Ərazi Idarəsi, cavabdeh4 qarşı iddiası ilə bağlı mülki iş üzrə QƏRARI (Açar sözlər: qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamələrin, miras payın bağışlanması müqaviləsinin və daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən çıxarışın etibarsız hesab edilməsi və çıxarışın ləğv edilməsi, eyni tərəflər arasında, eyni predmet və eyni əsaslar üzrə məhkəmənin qətnaməsi olduqda, iş üzrə icraata xitam verilməsi) Azәrbaycan Respublikası Ali Mәhkәmәsinin Mülki Kollegiyası, hakimlәr Babayev Zәki Baba oğlu (mәruzәçi), Əliyev Zaur Əli oğlu vә Baxışova Vüsalә Əlәkbәr qızından ibarәt tәrkibdә, Iddiaçı İddiaçı cavabdehlәr cavabdeh11, cavabdeh10, cavabdeh9, cavabdeh8, cavabdeh7, cavabdeh6, cavabdeh2, cavabdeh1, cavabdeh3, Daşınmaz Əmlakın Dövlәt Kadastrı vә Reyestri Publik Hüquqi Şәxsinin ** saylı Şәki Ərazi Idarәsi, cavabdeh4 qarşı “Qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәlәrin, miras payın bağışlanması müqavilәsinin vә Hüquqların Dövlәt Qeydiyyatı haqqında daşınmaz әmlakın Dövlәt reyestrindәn Çıxarışın etibarsız hesab edilmәsi vә çıxarışın lәğv edilmәsi” tәlәbinә dair iddiası ilә bağlı mülki iş üzrә Şәki Apellyasiya Mәhkәmәsinin Mülki kollegiyasının e-*(*-**)-***/**** nömrәli, # ### 2026-cı il tarixli qәrardadından iddiaçı İddiaçı (vәkil Vәkil/Nümayәndә) tәrәfindәn verilmiş kassasiya şikayәtinә ## #### 2026-cı il tarixdә Ali Mәhkәmәnin inzibati binasında yazılı icraat qaydasında baxaraq, aşağıdakı qәrarı qәbul etdi. Işin halları:
1. Iddiaçı İddiaçı ilә X2 # ### 2007-ci il tarixdә rәsmi nikaha daxil olmaqla ailә qurmuşlar.
2. # #### 1991-ci il tarixli ölüm haqqında şәhadәtnamәyә әsasәn, X15 # ### 1991-ci il tarixdә vәfat etmişdir.
3. X2 tәrәfindәn Şәki şәhәr * nömrәli notarius kontoruna ünvanlanmış ## ###### 1992ci il tarixli әrizәdәn görünür ki, o, atası X15 .....ci il 21 may vәfatından sonra miras qalmış payı qәbul etmәmiş vә iddia ..... buraxılmış müddәtin bәrpası ilә bağlı xalq mәhkәmәsinә şikayәt etmәyәcәkdir.
4. # ######## 1992-ci il tarixli әrizәdәn görünür ki, cavabdeh3 atası X15 miras qalmış әmlakın anası X8 adına keçmәsinә etiraz etmәmişdir.
5. ## ###### 1993-cü il tarixli, *** nömrәli arayışa әsasәn, X8 әri X15 ## ### 1991-ci il tarixdә vәfat etmiş vә X9 (oğlu), Azәr, Əliyә, Mәmmәdhәsәnov Oqtay adlı ailә üzvlәri vardır.
6. ## ######## 2008-ci il tarixli ölüm haqqında şәhadәtnamәyә әsasәn, X8 ## ######## 2008-ci il tarixdә vәfat etmişdir.
7. # ####### 2022-ci il tarixli ölüm haqqında şәhadәtnamәyә әsasәn, X2 ## ######## 2022-ci il tarixdә vәfat etmişdir.
8. ## ###### 2022-ci il tarixli, ************* nömrәli әrizәdәn görünür ki, cavabdeh3 mәrhum atası X15 qalmış miras әmlaka qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamә verilmәsi ilә bağlı Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinә müraciәt etmişdir.
9. “Elektron notariat” X39 vasitәsilә әldә edilmiş “X19” AQIS-dәn ## ###### 2022-ci il tarixli çıxarışdan görünür ki, X15 ## ### 1991-ci il tarixdә vәfat etmiş vә son yaşayış yeri Şәki rayonu, 21 Miçurin, ev 45 olmuşdur.
10. “Elektron notariat” X39 vasitәsilә әldә edilmiş “X19” AQIS-dәn ## ###### 2022-ci il tarixli çıxarışdan görünür ki, X8 ## ###### 1926-cı il tarixdә anadan olmuş vә ## ###### 2008-ci il tarixdә vәfat etmişdir. Son yaşayış yeri Şәki şәhәri, Z.Bünyadov küçәsi, 45 olmuşdur.
11. “Elektron notariat” X39 vasitәsilә әldә edilmiş “X19” AQIS-dәn ## ###### 2022-ci il tarixli çıxarışdan görünür ki, cavabdeh3 ## ##### 1958-ci il tarixdә anadan olmuşdur. ünvan 3 ünvanında yaşayır.
12. “Elektron notariat” X39 vasitәsilә әldә edilmiş “X19” AQIS-dәn ## ###### 2022-ci il tarixli çıxarışdan görünür ki, X10 ## ###### 1948-ci il tarixdә anadan olmuş vә ## ###### 2019-cu il vәfat etmişdir. Son yaşayış yeri ünvan 2 ünvanı olmuşdur.
13. “Elektron notariat” X39 vasitәsilә әldә edilmiş “X19” AQIS-dәn ## ###### 2022-ci il tarixli çıxarışdan görünür ki, X3 ## ######## 1956-cı il tarixdә anadan olmuşdur. Son yaşayış yeri ünvan 2 ünvanı olmuşdur.
14. “Elektron notariat” X39 vasitәsilә әldә edilmiş “X19” AQIS-dәn ## ###### 2022-ci il tarixli çıxarışdan görünür ki, X7 ## #### 1979-cu il tarixdә anadan olmuşdur. ünvan 2 ünvanında yaşayır.
15. “Elektron notariat” X39 vasitәsilә әldә edilmiş “X19” AQIS-dәn ## ###### 2022-ci il tarixli çıxarışdan görünür ki, X5 ## ####### 1961-ci il tarixdә anadan olmuş vә ## ### 2022-ci il tarixdә vәfat etmişdir. Son yaşayış yeri Bakı şәhәri, Ə.Naxçıvani küçәsi, ev 26, mәnzil 4 olmuşdur.
16. Azәrbaycan Respublikası Şәki şәhәr Icra Hakimiyyәti “Əşirlәr” Mәhәllә Nümayәndәliyi tәrәfindәn verilmiş # ###### 2022-ci il tarixli, *** nömrәli vәrәsәliyә dair arayışdan görünür ki, X15 ## ### 1991-ci il tarixdә vәfat etmiş vә X8 (arvadı), X10 (oğlu), X2 (oğlu), Xәlilova (Mәmmәdova) Aliyә Allahyar qızı (qızı) vә X16 (oğlu) adlı vәrәsәlәri qalmışdır.
17. Azәrbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin ** saylı Ərazi Idarәsi tәrәfindәn verilmiş 404013125428-***** reyestr nömrәli hüquqların dövlәt qeydiyyatı haqqında daşınmaz әmlakın dövlәt reyestrindәn çıxarışdan görünür ki, ünvan 7 (AZ-5500, ünvan 8) ünvanında 0,071 hektar torpaq sahәsi vә hәmin torpaq sahәsindә yerlәşәn ümumi sahәsi 100,2 kv.m. olan fәrdi yaşayış evi X15 adına daşınmaz әmlakın dövlәt reyestrindә ** nömrәli reyestr kitabının ** nömrәli vәrәqindә ##.##.2022-ci il tarixdә qeydiyyata alınmışdır.
18. ## ###### 2022-ci il tarixli, ************* nömrәli әrizәdәn görünür ki, İddiaçı mәrhum qayınatası X15 qalmış ##.##.2022-ci il tarixdә ölmüş әri X2 çatası miras paydan ona düşәn paya dair qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamә verilmәsi ilә bağlı Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinә müraciәt etmişdir.
19. ## ###### 2022-ci il tarixli, ************* nömrәli әrizәdәn görünür ki, cavabdeh6 mәrhum babası X15 qalmış ##.##.2019-cu il tarixdә ölmüş atası X10 çatası miras paydan ona düşәn paya dair qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamә verilmәsi ilә bağlı Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinә müraciәt etmişdir.
20. ## ###### 2022-ci il tarixli, ************* nömrәli әrizәdәn görünür ki, cavabdeh1 mәrhum atası X15 qalmış miras әmlaka qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamә verilmәsi ilә bağlı Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinә müraciәt etmişdir.
21. Şәki Regional “ASAN xidmәt” mәrkәzinin notariat ofisinin tәsdiq etdiyi ## ###### 2022-ci il tarixli “Miras Payın bağışlanması” müqavilәsindәn görünür ki, cavabdeh6 vә cavabdeh1 ## ### 1991-ci il tarixdә ölmüş X15 qalmış bütün әmlaklardan onlara düşәn miras paylarını cavabdeh3 bağışlamışlar.
22. ## ###### 2022-ci il tarixli qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәdәn görünür ki, ## ### 1991-ci il tarixdә vәfat etmiş X15 vәrәsәsi X11 idi, lakin onun ##.##.2022-ci il tarixdә vәfat etmәsi ilә әlaqәdar miras onun arvadı İddiaçı miras әmlakdan 1/4 hissәdә irs almalıdır. ƏMDK yanında DƏDRX-nin ** saylı Ərazi Idarәsi tәrәfindәn verilmiş ##.##.2022-ci il tarixli, 404013125428-***** reyestr nömrәli, ********** qeydiyyat nömrәli dövlәt reyestrindәn çıxarışa әsasәn ünvan 7 ünvanında yerlәşәn ümumi sahәsi 100,2 kv.m. olan fәrdi yaşayış evindәn vә 0,071 ha torpaq sahәsindәn ibarәtdir.
23. ## ###### 2022-ci il tarixli qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәdәn görünür ki, ## ### 1991-ci il tarixdә vәfat etmiş X15 vәrәsәsi cavabdeh3dır vә o miras әmlakdan 3/4 hissәdә irs almalıdır. ƏMDK yanında DƏDRX-nin ** saylı Ərazi Idarәsi tәrәfindәn verilmiş ##.##.2022-ci il tarixli, 404013125428-***** reyestr nömrәli, ********** qeydiyyat nömrәli dövlәt reyestrindәn çıxarışa әsasәn ünvan 7 ünvanında yerlәşәn ümumi sahәsi 100,2 kv.m. olan fәrdi yaşayış evindәn vә 0,071 ha torpaq sahәsindәn ibarәtdir.
24. ## ###### 2022-ci il tarixli miras payın bağışlanması müqavilәsindәn görünür ki, cavabdeh6 vә cavabdeh1 ##.##.1991-ci il tarixdә ölmüş X15 miras qalmış bütün әmlaklardan onlara düşәn miras paylarını cavabdeh3 bağışlamışlar.
25. cavabdeh9 Bakı şәhәri ** saylı notariat ofisinә müraciәt etdiyi ## ###### 2022-ci il tarixli, ************* nömrәli әrizәdәn görünür ki, o, mәrhum X15 irs qalmış yaşayış (ev, mәnzil vә otaq), qeyri-yaşayış vә torpaq sahәlәrindәn, habelә digәr әmlak hüquqlarından ibarәt mirasın ona çatası hissәsini qәbul etmәmişdir. Gәlәcәkdә pay tәlәbi ilә әlaqәdar mәhkәmә orqanlarına müraciәt etmәyәcәkdir.
26. cavabdeh7 * saylı Bakı “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinә müraciәt etdiyi ## ###### 2022-ci il tarixli, ************* nömrәli әrizәdәn görünür ki, o, mәrhum qayınatası X15 ona çatan mirası nә notariat ofisinә әrizә vermәklә, nә dә miras әmlaka faktiki sahibliyi hәyata keçirmәklә qәbul etmәmiş vә qәbul etmәk niyyәtindә deyildir.
27. cavabdeh11 * saylı Bakı “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinә müraciәt etdiyi ## ###### 2022-ci il tarixli, ************* nömrәli әrizәdәn görünür ki, mәrhum babası X15 ona çatan mirası nә notariat ofisinә әrizә vermәklә, nә dә miras әmlaka faktiki sahibliyi hәyata keçirmәklә qәbul etmәmiş vә qәbul etmәk niyyәtindә deyildir.
28. Azәrbaycan Respublikası Ədliyyә Nazirliyi “ASAN xidmәt” mәrkәzinin notariat ofisi tәrәfindәn ## ###### 2023-cü il tarixdә İddiaçı ünvanlanmış mәktubdan görünür ki, ## ### 1991-ci ildә ölmüş X15 vәrәsәlik işi ##.##.1992-ci ildә açılmış, mirasın qәbulu üçün qanunla müәyyәn olunmuş müddәtdә vәrәsә qismindә onun yoldaşı X8 tanınmış vә qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamә almışdır. ##.##.2008-ci il tarixdә X8 vәfat etdiyi üçün Mülki Mәcәllәnin 1159-cu maddәsinә әsasәn, miras birinci növbәli vәrәsәlәr olan 4 nәfәr arasında bәrabәr şәkildә bölünmüşdür.
29. Azәrbaycan Respublikası Şәki şәhәr Icra Hakimiyyәti “Əşirlәr” Mәhәllә Nümayәndәliyi tәrәfindәn verilmiş ## #### 2025-ci il tarixli, ** nömrәli vәrәsәliyә dair arayışdan görünür ki, X2 ## ######## 2022-ci il tarixdә vәfat etmiş vә İddiaçı adlı vәrәsәsi qalmışdır.
30. Şәki Rayon Mәhkәmәsinin *(***)-***/**** nömrәli, ## ### 2023-cü il tarixli qәtnamәsindәn görünür ki, iddiaçı İddiaçı cavabdeh Azәrbaycan Respublikasının Ədliyyә Nazirliyinin Şәki Regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinә qarşı Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu tәrәfindәn verilmiş ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1011 № reyestr nömrәli vә ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1010 № reyestr nömrәli Qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәlәrin lәğv edilmәsi tәlәbinә dair iddiası tәmin olunmamışdır.
31. Hәmin qәtnamәdәn iddiaçı İddiaçı tәrәfindәn verilmiş apellyasiya şikayәti Şәki Apellyasiya Mәhkәmәsinin Mülki Kollegiyasının *(***)-**/**** nömrәli, ##.##.2024-cü il tarixli qәtnamәsi ilә tәmin edilmәmişdir. Apellyasiya şikayәtinә baxış zamanı apellyasiya mәhkәmәsi tәrәfindәn iddiaçının әrizәsi әsasında iddia tәlәbi şәhadәtnamәlәrin etibarsız hesab edilmәsi kimi qәbul edilmişdir.
32. Apellyasiya mәhkәmәsinin ##.##.2024-cü il tarixli qәtnamәsindәn iddiaçı İddiaçı tәrәfindәn verilmiş kassasiya şikayәti Azәrbaycan Respublikası Ali Mәhkәmәsinin Mülki Kollegiyasının *(***)-****/**** nömrәli, ##.##.2024-cü il tarixli qәrarı ilә tәmin edilmәmişdir. Iş üzrə qəbul edilmiş məhkəmə aktları. Birinci instansiya məhkəməsində icraat:
33. Iddiaçı İddiaçı (bundan sonra iddiaçı) cavabdehlәr cavabdeh11, cavabdeh10, cavabdeh9, cavabdeh8, cavabdeh7, cavabdeh6, cavabdeh2, cavabdeh1, cavabdeh3, Daşınmaz Əmlakın Dövlәt Kadastrı vә Reyestri Publik Hüquqi Şәxsinin ** saylı Şәki Ərazi Idarәsi, cavabdeh4 (bundan sonra cavabdehlәr, ad, soyadı, ** saylı Şәki Ərazi Idarәsi, Notariat Baş idarәsi) qarşı iddia әrizәsi ilә mәhkәmәyә müraciәt edәrәk, Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu tәrәfindәn verilmiş ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V- 1011 № reyestr nömrәli vә ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1010 № reyestr nömrәli Qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәlәrin, hәmçinin ## ###### 2022-ci il tarixli, 3M-691 № reyestr nömrәli Miras payın bağışlanması müqavilәsi vә ##.##.2022-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrәli Hüquqların Dövlәt Qeydiyyatı haqında daşınmaz әmlakın Dövlәt reyestrindәn Çıxarışın etibarsız hesab edilmәsi vә ##.##.2023-cü il tarixli, ********** qeydiyyat nömrәli Hüquqların Dövlәt Qeydiyyatı haqqında daşınmaz әmlakın Dövlәt reyestrindәn Çıxarışın lәğv edilmәsi barәdә qәtnamә qәbul olunmasını xahiş etmişdir.
34. Iddia tәlәbi onunla әsaslandırılmışdır ki, ünvan 7 ünvanında yerlәşәn fәrdi yaşayış evi mәrhum qayınatası X15 mülkiyyәtindә olmuşdur. Mәrhum qayınatası X15 ## ### 1991-ci il tarixdә vәfat etmiş vә ondan miras әmlak olaraq ünvan 7 ünvanında yerlәşәn fәrdi yaşayış evi qalmışdır. Qayınatası vәfat edәndәn sonra hәmin evdә sadәcә olaraq mәrhum qaynanası X8 vә mәrhum әri X2 yaşamışlar vә mirası faktiki qәbul etmәklә idarә etmәyә başlamışlar. Qaynanası X8 ## ###### 2008-ci il tarixdә vәfat etmişdir vә ondan sonra hәmin evdә sadәcә o, vә әri X2 yaşamışlar. ## ######## 2022-ci il tarixdә isә әri X2 vәfat etmişdir. Yoldaşının 40 mәrasimindәn qısa müddәt sonra cavabdeh10 adlı şәxs onun yaşadığı vә әrindәn miras qalmış evә gәlәrәk Azәrbaycan Respublikası Iqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Mәsәlәlәri Dövlәt Xidmәti Daşınmaz Əmlakın Dövlәt Kadastrı vә Reyestri publik hüquqi şәxsin ** saylı Şәki Ərazi Idarәsinin iki әmәkdaşı ilә yaşadığı evә gәlәrәk mәrhum qayınatasının adına çıxarış hazırlatmalı olduğunu bildirmişdir. Hәmin vaxtı cavabdeh10 tәzyiq edәrәk onu Azәrbaycan Respublikası Dövlәt Sәrhәd Xidmәtinin keçmiş generalı Əsgәr Xәlilovdan göstәriş aldığını bildirmişdir. Lakin onları evә buraxmamışdır. Bir müddәt sonra cavabdeh10 ikinci dәfә onun yaşadığı evә gәlәrәk baldızı cavabdeh3 etibarnamәsi olduğunu vә bu etibarnamә әsasında evә girmәyә icazәsi olduğunu icazә vermәyәcәyi tәqdirdә evә zorla girәcәyini bildirmiş, o da onun tәzyiqi nәticәsindә mәcbur qalaraq cavabdeh10 evә buraxmış vә cavabdeh10 evә yeni çıxarış hazırladacağını bildirmişdir. Bir müddәt sonra cavabdeh10 ona xәbәr göndәrmiş ki, Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinә gәlәrәk qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәni götürmәyini bildirmişdir. O, sadәcә olaraq, mәrhum әrinin vәfat etmәsi ilә әlaqәdar ödәnilmәli olan pul vәsaiti ilә bağlı qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamә alacağını ona bildirmişdir. cavabdeh10 da ona narahat olmamasını, hәmin şәhadәtnamәni götürә bilәcәyini bildirmişdir. Lakin daha sonra cavabdeh10 Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu cavabdeh2 vә notariat ofisinin әmәkdaşları ilә sövdәlәşәrәk ona boş kitabçaya imza etdirmiş vә ona şәhadәtnamә vermişlәr. Baldızı cavabdeh3 şәhadәtnamә aldığını söylәmişlәr. O, hәmin şәhadәtnamә ilә tanış olarkәn görmüşdür ki, onun mәrhum qayınatasından miras qalmış fәrdi yaşayış evinin 3/4 hissәsinә saxta şәhadәtnamә verilmişdir. Qanunvericiliyin tәlәbinә әsasәn mirasın 6 ay sonra qәbuluna yol verilmәdiyi halda cavabdeh10, cavabdeh8 notarius cavabdeh2 vә digәr şәxslәr sövdәlәşәrәk 22 il sonra saxta yolla 22 il әvvәl ölmüş şәxsin mirasın qәbul edilmәsinә dair qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamә almışlar. Qanunvericiliyin tәlәbinә әsasәn notarius baldızı cavabdeh3 mirasın faktiki qәbulunu tәsdiq edәcәk mәhkәmә qәtnamәsi tәlәb etmәli olduğunu qeyd etmişdir. cavabdeh3 Bakı şәhәrindә yaşamaqla mirası faktiki olaraq qәbul etmәmişdir. Bir müddәt öncә dә o, hәmin saxta sәnәdlәrin tәsdiq edilmiş surәtlәrinin ona tәqdim edilmәsi ilә bağlı Şәki regional “ASAN Xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinә rәsmi әrizә ilә müraciәt etmiş olmuşsa da, Şәki regional “ASAN Xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu X1 hәmin sәnәdlәrin düz olduğunu bildirmişdir. Ona 1/4 payın verildiyini bildirmiş, hәmin sәnәdlәrin arxivdә olan nüsxәlәrinin tәsdiq edilmiş surәtlәrinin ona verilmәsindәn yayınmışdır. Uzun müddәt hәmin sәnәdlәr ona tәqdim edilmәmişdir. Şәki regional “ASAN Xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu X1, cavabdeh10 vә cavabdeh8 tәrәfindәn düzәldilәn saxta sәnәdlәri onun tәrәfindәn әldә edilmәsindәn onu çәkindirmәk vә buna süni maneәlәr yaratmağa çalışmışlar. O, dәfәlәrlә tәkid vә şikayәtlәr etmiş olduqdan sonra uzun zaman sonra hәmin sәnәdlәr tәqdim edilmişdir. Hәmin sәnәdlәrlә tanış olarkәn nәyә görә hәmin sәnәdlәrin ondan gizlәdilmәsi vә hәmin sәnәdlәrin әldә edilmәsindәn çәkindirilmәsi ona aydın olmuşdur. Sәnәdlәrlә tanış olduqca daha öncә Şәki regional “ASAN Xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu işlәmiş cavabdeh2, cavabdeh10 vә cavabdeh8 tәrәfindәn hansı saxtakarlıqlara әl atdıqları üzә çıxmışdır. Hәmin saxta sәnәdlәrin hazırlanmasında Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisindә baldızı cavabdeh3 nümayәndәsi qismindә cavabdeh10, cavabdeh6 vә cavabdeh1 nümayәndәsi qismindә isә cavabdeh8 iştirak etmişlәr. Hәmin vәrәsәlik işinin içәrisindә cavabdeh3 cavabdeh10 verdiyi etibarnamәnin surәti әlavә edilmiş olsa da, cavabdeh6 vә cavabdeh1 cavabdeh8 verdiklәri etibarnamәlәrin surәtlәri iş materiallarında mövcud olmamışdır. Sadәcә olaraq iş materiallarında olan cavabdeh1 cavabdeh8 Bakı şәhәri, ** saylı notariat ofisindә ##.##.2022-ci il tarixdә verilmiş 7E**** reyestr nömrәli etibarnamәyә dair elektron notariat sistemindәn çıxarış vә cavabdeh6 cavabdeh8 Bakı şәhәri, ** saylı notariat ofisindә ##.##.2022-ci il tarixdә verilmiş 7E-***** reyestr nömrәli etibarnamәyә dair elektron notariat sistemindәn çıxarışlar mövcuddur. Daha öncә Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu işlәmiş cavabdeh2, cavabdeh8 nәyә görә qeyd edilmiş olan şәxslәrin ona verdiklәri etibarnamәlәri tәlәb etmәmişdir. Daha öncә Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu işlәmiş cavabdeh2 nәyә görә vә hara tәlәsirmiş ki, tәrәfdәn etibarnamә tәlәb etmәmiş vә sadәcә olaraq elektron notariat sistemindәn hәmin etibarnamәni әldә edәrәk vәrәsәlik işinә әlavә edirmiş, nәyә görә hәmin notariat ofisinә müraciәt edәn digәr şәxslәrdәn etibarnamәnin әsli tәlәb edilirmiş, cavabdeh3 cavabdeh10 verdiyi etibarnamә ilә tanış olarkәn hәmin vәrәsәlik işi üzrә daha öncә Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu işlәmiş cavabdeh2la cavabdeh10 vә cavabdeh8 ilә әvvәlcәdәn razılaşdıqları asanlıqla seçilmişdir. Vәrәsәlik işindә mövcud olan ## ###### 2022-ci il tarixdә verilmiş 7E-***** reyestr nömrәli etibarnamәdәn görünür ki, hәmin etibarnamә 2 ay müddәtinә yәni ##.##.2022-ci il tarixdәn ##.##.2023-cü il tarixinәdәk verilmiş, ##.##.2022-ci il tarixindә vәrәsәlik işi açılmış, ## ###### 2022-ci il tarixdә isә saxta qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamә verilәrәk iş yekunlaşmışdır. Cәmi 1 ay 7 gün әrzindә tәlәm-tәlәsik saxta sәnәdlәr hazırlandığını qeyd etmişdir. cavabdeh10 notarius cavabdeh2la daha öncәdәn bu iş barәdә razılaşmamışdırsa onda haradan bilirmiş ki, bu iş 2 ayadәk qısa müddәtә yekunlaşacaq ki, belә qısa müddәtlik etibarnamә almışdır Axı notariat ofislәrindә vәrәsәlik işlәri aylarla, illәrlә çәkir. Bu iş dә uzun müddәt tәlәb edәn işlәrdәn biriymiş. Hazırkı işdә mirasqoyan X15 ##.##.1991-ci ildә vәfat etmiş vә vәrәsәlik işi açılan günә hәmin şәxsin vәfat etmәsindәn 31 il keçmiş, mirasqoyanın 5 vәrәsәsindәn 4-ü vәfat etmişdir. cavabdeh10 bütün bunları bilә-bilә nәyә vә kimә arxeyin olubmuş ki, 1 ay 7 günlük qısa müddәtә bu vәrәsәlik işini yekunlaşdıracaqmış. Hәmçinin cavabdeh1 cavabdeh8 vermiş olduğu 7E-**** reyestr nömrәli etibarnamәnin “Elektron notariat” X39 Çıxarışından görünür ki, hәmin etibarnamә 3 ay 5 gün müddәtinә yәni ##.##.2022-ci il tarixdәn ##.##.2023-cü il tarixinәdәk verilmişdir. Etibarnamәnin belә qısa müddәtә verilmәsi dә bu işdә daha öncәdәn razılaşmanın olmasını tәsdiq etmişdir. Hәmçinin cavabdeh10 vә cavabdeh8 arxayın olmuşlar ki, notarius tәrәfindәn ondan qeyd edilәn vәrәsәlәrin mirası faktiki qәbulu vә mirasın qәbulu üçün müәyyәn edilmiş müddәtin bәrpası barәdә qanuni qüvvәyә minmiş mәhkәmә qәtnamәsi tәlәb edilmәyәcәkmiş. 2000ci ilin sentyabrın 1-dәk qüvvәdә olan Azәrbaycan Respublikası Mülki Mәcәllәsinin 527-ci maddәsinә әsasәn vәrәsәlik qanun üzrә vә vәsiyyәt üzrә hәyata keçirilir. Hәmin Mәcәllәnin 552-ci maddәsinә әsasәn mirası әldә etmәk üçün vәrәsә onu qәbul etmәlidir. Mirasın şәrtlә vә ya müәyyәn qeydlәrlә qәbul edilmәsinә yol verilmir. Vәrәsә, miras әmlakını faktiki surәtdә idarә etmәyә başladıqda vә ya mirasa yiyәlәndikdә, o, elәcә dә vәrәsәliyin açıldığı yerdә notariat orqanına mirası qәbul etmәk barәdә әrizә verdikdә, mirası qәbul etmiş hesab olunur. Bu maddәdә göstәrilәn hәrәkәtlәr, vәrәsәlik açılan gündәn altı ay müddәtindә edilmәlidirmiş. Yalnız başqa vәrәsәlәr olmadığı vә ya onlar mirası qәbul etmәdiyi hallarda, vәrәsәlik hüququ әmәlә gәlmiş vәtәndaşlar mirası qәbul etmәk üçün qalan müddәt әrzindә, onu qәbul etmәk barәdә öz razılıqlarını bildirmiş ola bilәrlәr vә bu müddәt üç aydan az olduqda isә hәmin müddәt üç aya qәdәr uzadılırmış. Qәbul edilmiş miras vәrәsәlik açıldığı vaxtdan vәrәsәyә mәxsus hesab olunurmuş. Hәmin Mәcәllәnin 562-ci maddәsinә әsasәn vәrәsәlәrә miras hüququ haqqında şәhadәtnamә, vәrәsәlik açıldığı gündәn altı ay keçdikdәn sonra verilirmiş. Notariat kontorunda şәhadәtnamә istәyәn şәxslәrdәn başqa, digәr vәrәsәlәrin olmaması barәdә mәlumat olduqda, qanun üzrә, istәrsә dә vәsiyyәt üzrә vәrәsәlik zamanı, miras hüququ haqqında vәtәndaşa şәhadәtnamә vәrәsәlik açıldığı gündәn altı ay keçәnә qәdәr verilә bilәrmiş. Dövlәtin miras hüququ haqqında şәhadәtnamә bütün hallarda vәrәsәlik açıldığı gündәn altı aydan tez verilmirmiş. Onun mәrhum qayınatası X15 ##.##.1991-ci il tarixdә vәfat etmiş vә buna görә dә daha öncә Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu işlәmiş cavabdeh2 mәrhum qayınatamın vәrәsәlik işi ilә bağlı 2000-ci ilin ########ın #-dәk qüvvәdә olan Azәrbaycan Respublikası Mülki Mәcәllәsinә istinad etmәli imiş. Hәmin dövrdә qüvvәdә olmuş qanunvericiliyin dә tәlәbindәn mirasın qәbul edilmiş hesab olunması üçün miras açılan gündәn altı ay müddәtindә vәrәsә miras әmlakı faktiki idarә etmәyә başlamaq vә ya mirasa yiyәlәnmәliymiş. Vәrәsәlik işindәn göründüyü kimi onun mәrhum әrindәn başqa digәr vәrәsәlәrin heç biri mirası nә faktiki vә qanuni yolla qәbul etmәmişlәr. Vәrәsәlik işindәn görünür ki, qeyd edilәn şәxslәr miras әmlak olan evdә pasport qeydiyyatında olmamaqla orada yaşamırlarmış. Nәinki hәmin miras әmlak olan fәrdi yaşayış evindә hәtta miras әmlakın yerlәşdiyi şәhәrdә belә yaşamamışlar. Vәrәsәlik işindә açıq aydın bilinir ki, vәrәsәlәrdәn cavabdeh3 ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olmaqla Bakı şәhәrindә, vәrәsәlәrdәn X10 vәrәsәsi cavabdeh9 ünvan 5 ünvanında qeydiyyatda olmaqla Bakı şәhәrindә, X10 digәr vәrәsәsi cavabdeh6 ünvan 6 ünvanında olmaqla Bakı şәhәrindә, X16 vәrәsәlәri cavabdeh7, cavabdeh11 vә cavabdeh1 ünvan 4 ünvanında qeydiyyatda olmaqla Bakı şәhәrindә yaşayırlarmış. Vәrәsәlik işindә qeyd edilәn vәrәsәlәrin mirası faktiki qәbul etmәmәlәri onların yaşadıqları ünvandan açıq aydın görünür vә belә olan halda Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu işlәmiş cavabdeh2 nәyә görә cavabdeh10 vә cavabdeh8 vәrәsәlәrin mirasın faktiki qәbulunu tәsdiq edәn vә ya mirasın qәbulu üçün müәyyәn edilmiş ötürülmüş müddәtin bәrpa edilmәsi ilә bağlı qanuni qüvvәyә minmiş mәhkәmә qәtnamәsini tәlәb etmәyiblәrmiş? Hәmçinin 2001ci ilin sentyabr ayının 1dәn2023-cü ilin dekabr ayına kimi qüvvәdә olmuş MM-nin 1246-cı maddәsinә әsasәn vәrәsә vәrәsәliyә çağırıldığını bildiyi vә ya bilmәli olduğu gündәn üç ay әrzindә mirası qәbul edә bilәrmiş. Miras açıldığı gündәn altı ay keçdikdәn sonra mirasın qәbuluna yol verilmirmiş. Hәmin Mәcәllәnin 1248.1-ci maddәsinә әsasәn mirasın qәbul edilmәsi üçün müәyyәnlәşdirilmiş müddәti mәhkәmә, gecikdirmәnin sәbәbini üzrlü sayarsa, uzada bilәrmiş. 2000-ci ilin sentyabr ayının 1-dәn qüvvәyә minmiş Аzәrbаycаn Respublikası Mülki Mәcәllәsinin 1133-cü maddәsindә göstәrilir ki, ölmüş şәxsin (miras qoyanın әmlakı başqa şәxslәrә (vәrәsәlәrә) qanun üzrә vә ya vәsiyyәt üzrә vә yа hәr iki әsasla keçir. Hәmin Mәcәllәnin 1243.2-ci maddәsinә әsasәn vәrәsә mirasın açıldığı yer üzrә notariat kontoruna mirası qәbul etdiyi barәdә әrizә verdikdә vә ya әmlaka sahiblik etmәyә vә ya әmlakı idarә etmәyә faktik başladıqda vә bununla da mirası qәbul etdiyini şәksiz nümayiş etdirdikdә miras vәrәsә tәrәfindәn qәbul edilmiş sayılırmış. Qanunvericilik mirasın qәbulunun iki üsulunu (formal vә qeyri-formal) üsullarını müәyyәn etmişdir. Mirasın qәbul edilmәsinin formal üsulu dedikdә, vәrәsәnin mirasın açıldığı yerin notariat kontoruna mirasın qәbulu haqqında yazılı әrizә vermәsi başa düşülürmüş. Belә bir әrizәnin verilmәsi vәrәsәnin birbaşa iradә ifadәsi ilә bağlı olubmuş, onun miras әmlakın mülkiyyәtçisi olmaq niyyәtini mübahisәsiz olaraq sübut edirmiş. Mirasın qәbul edilmәsinin qeyri-formal üsulu o zaman qüvvәdә olurmuş ki, vәrәsә özünün konkret hәrәkәtlәri vә rәftarı ilә mirası qәbul etmәk niyyәtini açıq-aşkar tәsdiqlәyirmiş. Yәni, vәrәsәnin hәrәkәtlәrindәn onun mirası qәbul etmәk mәqsәdi güddüyünü müәyyәn etmәk olurmuş. Mirasa faktiki sahiblik- vәrәsә ölәn şәxsin әmlakını faktiki cәhәtdәn әlә keçirirmiş vә ona sahib dururmuş, onun üzәrindә fiziki “ağalıq” edirmiş. Mirasa faktiki sahiblik müxtәlif üsullarla hәyata keçirilirmiş: vәrәsәnin miras qoyanın yaşadığı evә köçmüş olması; vәrәsәnin miras açılandan әvvәl vә sonra orada yaşamış olması; әvvәllәr miras qoyana mәxsus olan әmlakdan vәrәsәnin faktiki istifadә etmiş olması. Qanunvericiliklә müәyyәn edilmiş 6 aylıq müddәt keçdikdәn sonra daha öncә Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu işlәmiş cavabdeh2, cavabdeh10 vә cavabdeh8 tәrәfindәn 2022-ci ildә baldızının vә qayınlarının övladlarının adlarına saxta yolla vәrәsәlik rәsmilәşdirmişlәr. Onun mәrhum qayınatası 1991-ci ildә vәfat etmiş vә hәmin dövrdә vәrәsәlәr mirasdan rәsmi qaydada imtina etmişlәr. Qaynanası isә 2008-ci ildә vәfat etmiş onun vәfatından 14 il sonra mirasın qәbulu faktını tәsdiq edәn vә ya ötürülmüş müddәtin bәrpa edilmәsi barәdә qәtnamә mövcud olmadığı halda saxta qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamә verilmişdir. ##.##.1991-ci il tarixdә vәfat etmiş vә onun vәfatından sonra qayınatası X15 vәrәsәlәri olan cavabdeh3, X10 vә X16 ayrı ayrılıqda notariat kontorlarına müraciәt etmişlәr. Atalarından miras qalmış fәrdi yaşayış evinin anasının adına keçmәsinә etiraz etmәdiklәrini bildirmişlәr. ##.##.1991-ci il tarixdә miras әmlakın yerlәşdiyi әrazinin mәhәllә nümayәndәsi dә Şәki şәhәr notariat kontoruna arayış tәqdim etmişdir. Mirasqoyan vәfat edәrkәn onun iki vәrәsәsinin – arvadı X8 vә X2 olması qeyd edilmişdir. Lakin hәmin әrizәlәr notarius tәrәfindәn bilәrәkdәn vә qәsdәn gizlәdilmişdir. Mәrhum qayınatasının vәrәsәlәrindәn X25 doğum haqqında akt qeydindә adı “Şәhliyar” kimi qeyd edilmişdir. Onun nikah haqqında akt qeydindә “Şәhriyar”, ölüm haqqında akt qeydindә “Şәhliyar”, onun vәrәsәlәrindәn cavabdeh6 şәxsiyyәt vәsiqәsindә ata adı “Şәhriyar” kimi qeyd edilmişdir. Bundan әlavә mәrhum qayınatasının vәrәsәlәrindәn X16 doğum haqqında akt qeydindә ata qrafasında “X15” әvәzinә X15” kimi qeyd edilmişdir. Vәrәsәlik işindә mövcud vәrәsәlәrdәn yuxarıda qeyd edilәn şәxslәrin X19nda qeyd edilәn nöqsanlar olduğu halda notarius cavabdeh2 nәyә görә vәrәsәlәrdәn hәmin nöqsanların aradan qaldırılmasını tәlәb etmәmiş, tәlәm-tәlәsik saxta qanun üzrә vәrәsәlik haqqında şәhadәtnamә vermişdir? Qeyd edilmiş faktlar Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu tәrәfindәn verilmiş ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1011 № reyestr nömrәli vә ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1010 № reyestr nömrәli Qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәlәrin, hәmçinin ## ###### 2022-ci il tarixli, 3M-691 № reyestr nömrәli Miras payın bağışlanması müqavilәsinin etibarsız hesab edilmәsi üçün әsasdır. cavabdeh3 etibarnamә üzrә nümayәndәsi cavabdeh10 Azәrbaycan Respublikası Iqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Mәsәlәlәri Dövlәt Xidmәti Daşınmaz Əmlakın Dövlәt Kadastrı vә Reyestri publik hüquqi şәxsin ** saylı Şәki Ərazi Idarәsinә müraciәt edәrәk mәrhum qayınatası X15 miras qalmış ünvan 7 ünvanında yerlәşәn fәrdi yaşayış evinә dair ##.##.2022-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrәli Hüquqların Dövlәt Qeydiyyatı haqında daşınmaz әmlakın Dövlәt reyestrindәn Çıxarış almışdır. Lakin bunun qanunsuz olduğunu söylәmişdir. Ölmüş şәxsin adına Çıxarış verilә bilmәzmiş. “Daşınmaz әmlakın dövlәt reyestri haqqında” Qanunun 22.2-ci maddәsinә әsasәn müqavilә vә ya digәr әsaslara görә, daşınmaz әmlak üzәrindә mülkiyyәt vә ya digәr әşya hüququnu әldә etmiş şәxs hәmin hüququ tәsdiq edәn çıxarış almadan öldükdә onun qanun vә ya vәsiyyәt üzrә vәrәsәsinә hüququn ölmüş şәxsә mәxsus olması haqqında arayışı qeydiyyat orqanı verirmiş. Hüquqların dövlәt qeydiyyatı haqqında çıxarış hәmin arayış әsasında verilmiş vәrәsәlik sәnәdlәri tәqdim edәn vәrәsәnin adına rәsmilәşdirilirmiş. “Daşınmaz әmlakın dövlәt reyestri haqqında” Qanunun 22.2-ci maddәsinin ikinci cümlәsindә hüquqların dövlәt qeydiyyatı haqqında çıxarışın hüququn ölmüş şәxsә mәxsus olması haqqında arayış әsasında verilmiş vәrәsәlik sәnәdlәrini tәqdim edәn vәrәsәnin adına rәsmilәşdirilmәsi nәzәrdә tutulduğundan, “Daşınmaz әmlakın dövlәt reyestri haqqında” Qanun Azәrbaycan Respublikası Nazirlәr Kabinetinin 2015-ci il # ####### tarixli, *** nömrәli qәrarı ilә tәsdiq edilmiş “Daşınmaz әmlakın tәsvirinә, bu әmlak üzәrindә dövlәt reyestrindә qeydә alınmış hüquqlara vә onların mәhdudlaşdırılmasına (yüklülüyünә) dair arayışın verilmәsi haqqında” Tәlimatdan daha yüksәk hüquqi qüvvәyә malik olan normativ hüquqi akt olduğundan hazırkı mübahisә dә, “Daşınmaz әmlakın dövlәt reyestri haqqında” Qanununun 22.2-ci maddәsinin müddәaları tәtbiq edilmәklә mәrhum qayınatası X15 adına verilmiş ##.##.2022-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrәli Hüquqların Dövlәt Qeydiyyatı haqında daşınmaz әmlakın Dövlәt reyestrindәn Çıxarış etibarsız hesab edilmәlidirmiş. X15 miras qalmış ünvan 7 ünvanında yerlәşәn fәrdi yaşayış evinә dair hәmin evin mәrhum X15 mәxsus olması barәdә arayış verilmәmişdir. Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu tәrәfindәn verilmiş ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1011 № reyestr nömrәli vә ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1010 № reyestr nömrәli Qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәlәrin, hәmçinin ## ###### 2022-ci il tarixli, 3M-691 № reyestr nömrәli Miras payın bağışlanması müqavilәsi vә ##.##.2022-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrәli Hüquqların Dövlәt Qeydiyyatı haqında daşınmaz әmlakın Dövlәt reyestrindәn Çıxarış etibarsız olduğundan hәmin sәnәdlәr әsasında verilmiş ##.##.2023cü il tarixli, ********** qeydiyyat nömrәli Hüquqların Dövlәt Qeydiyyatı haqında daşınmaz әmlakın Dövlәt reyestrindәn çıxarış lәğv edilmәli olduğunu qeyd etmişdir.
35. Mәhkәmә iclasında cavabdeh cavabdeh3 nümayәndәsi vә vәkili Nümayәndә iddianı qәbul etmәyәrәk, izahatında bildirmişdir ki, İddiaçı eyni predmet eyni әsaslarla әvvәldәn mәhkәmә işinin olmuş, Şәki Rayon Mәhkәmәsi iddiaçının iddiasını rәdd etmiş, iddiaçı tәrәfindәn Şәki Apellyasiya Mәhkәmәsinә apellyasiya şikayәti ilә müraciәt edilmiş, şikayәt tәmin edilmәmişdir. Bundan sonra Şәki Apellyasiya Mәhkәmәsinin qәrarından Ali Mәhkәmәyә kassasiya şikayәti olsa da şikayәt tәmin edilmәmişdir.
36. Şәki Rayon Mәhkәmәsinin (bundan sonra birinci instansiya mәhkәmәsi) e*(***)- ****/**** nömrәli, ## ###### 2026-cı il tarixli qәtnamәsi ilә (hakim Şәfәq Cәfәrova) iddiaçı İddiaçı cavabdehlәr cavabdeh11, cavabdeh10, cavabdeh9, cavabdeh8, cavabdeh7, cavabdeh6, cavabdeh2, cavabdeh1, ** saylı Şәki Ərazi Idarәsinә qarşı iddia tәlәbinin “## ###### 2022-ci il tarixli, 3M-691 № reyestr nömrәli Miras payın bağışlanması müqavilәsi vә ##.##.2022-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrәli Hüquqların Dövlәt Qeydiyyatı haqqında daşınmaz әmlakın Dövlәt reyestrindәn çıxarışın etibarsız hesab edilmәsi vә ##.##.2023-cü il tarixli, ********** qeydiyyat nömrәli Hüquqların Dövlәt Qeydiyyatı haqqında daşınmaz әmlakın Dövlәt reyestrindәn çıxarışın lәğv edilmәsi” hissәsi tәmin edilmәmişdir.
37. Birinci instansiya mәhkәmәsi hәmin nәticә ilә bağlı qeyd etmişdir ki, iddiaçı ünvan 7 ünvanında yerlәşәn fәrdi yaşayış evinә dair ##.##.2022-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrәli Hüquqların Dövlәt Qeydiyyatı haqında daşınmaz әmlakın Dövlәt reyestrindәn çıxarışın etibarsız hesab edilmәsini tәlәb edir. Iddiaçı iddia tәlәbinin hәmin hissәsinә münasibәtdә bildirir ki, hәmin hissәdә iddia tәmin edilә bilmәz. Belә ki, iş materiallarından görünür ki, ünvan 7 ünvanında yerlәşәn әmlak X15 mәxsus olmuş, o, ## ### 1991-ci il tarixdә vәfat etmiş, onun hәmin әmlaka dair hüquqları ##.##.2022-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrәli Hüquqların Dövlәt Qeydiyyatı haqında daşınmaz әmlakın Dövlәt reyestrindәn çıxarışla rәsmilәşdirilmişdir. “Daşınmaz Əmlakın Dövlәt Reyestri Haqqında” Qanunun 22.2-ci maddәsinә әsasәn müqavilә vә ya digәr әsaslara görә, daşınmaz әmlak üzәrindә mülkiyyәt vә ya digәr әşya hüququnu әldә etmiş şәxs hәmin hüququ tәsdiq edәn çıxarış almadan öldükdә onun qanun vә ya vәsiyyәt üzrә vәrәsәsinә hüququn ölmüş şәxsә mәxsus olması haqqında arayışı qeydiyyat orqanı verir.
38. Mәhkәmә hәmçinin qeyd etmişdir ki, vәfat etmiş şәxsin adına verilmiş hüquq müәyyәnedici sәnәdin ad olaraq arayış yerinә çıxarış kimi qeyd edilmәsi hәmin sәnәdin etibarsız hesab edilmәsi üçün әsas hesab edilә bilmәz.
39. Eyni zamanda Şәki Rayon Mәhkәmәsinin e*(***)-****/**** nömrәli, ## ###### 2026cı il tarixli qәrardadı ilә (hakim Şәfәq Cәfәrova) iddiaçı İddiaçı cavabdehlәr cavabdeh11, cavabdeh10, cavabdeh9, cavabdeh8, cavabdeh7, cavabdeh6, cavabdeh2, cavabdeh1, ** saylı Şәki Ərazi Idarәsi, Notariat Baş idarәsinә qarşı iş üzrә iddia tәlәbinin “Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu tәrәfindәn verilmiş ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1011 № reyestr nömrәli vә ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1010 № reyestr nömrәli Qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәlәrin etibarsız hesab edilmәsi” dair hissәsinә xitam verilmişdir.
40. Birinci instansiya mәhkәmәsi qeyd etmişdir ki, mülki işә әlavә edilmiş Şәki Rayon Mәhkәmәsinin *(***)-***/**** nömrәli, ## ### 2023-cü il tarixli qәtnamәsindәn görünür ki, iddiaçı İddiaçı cavabdeh Azәrbaycan Respublikasının Ədliyyә Nazirliyinin Şәki Regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinә qarşı Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu tәrәfindәn verilmiş ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1011 № reyestr nömrәli vә ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1010 № reyestr nömrәli Qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәlәrin lәğv edilmәsi tәlәbinә dair iddiası tәmin olunmamışdır. Hәmin qәtnamәdәn iddiaçı İddiaçı tәrәfindәn verilmiş apellyasiya şikayәtinә baxış zamanı iddiaçının әrizәsi әsasında iddia tәlәbi şәhadәtnamәlәrin etibarsız hesab edilmәsi kimi qәbul edilmiş, Şәki Apellyasiya Mәhkәmәsinin Mülki Kollegiyasının *(***)-**/**** nömrәli, ##.##.2024-cü il tarixli qәtnamәsi ilә iddiaçı tәrәfindәn verilmiş apellyasiya şikayәti tәmin edilmәmişdir. Apellyasiya Mәhkәmәsinin ##.##.2024-cü il tarixli qәtnamәsindәn iddiaçı tәrәfindәn verilmiş kassasiya şikayәti Azәrbaycan Respublikası Ali Mәhkәmәsinin Mülki Kollegiyasının *(***)-****/**** nömrәli, ##.##.2024-cü il tarixli qәrarı ilә tәmin edilmәmişdir.
41. Göründüyü kimi, iddiaçının cavabdeh Azәrbaycan Respublikasının Ədliyyә Nazirliyinin Şәki Regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinә qarşı Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu tәrәfindәn verilmiş ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1011 № reyestr nömrәli vә ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1010 № reyestr nömrәli qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәlәrin etibarsız hesab edilmәsi tәlәbi ilә bağlı mülki iş üzrә qanuni qüvvәyә minmiş mәhkәmә qәtnamәsi mövcuddur. Hәmin qәtnamәnin qәbul edilmәsindәn sonra baş vermiş hәr hansı dәyişikliyә әsaslanmadan, hәr hansı әsasa istinad etmәdәn iddiaçı hәmin maraqlı şәxsә qarşı eyni predmet barәsindә eyni әsaslarla yenidәn iddia әrizәsi ilә mәhkәmәyә müraciәt etmişdir.
42. Belә olan halda mәhkәmә hesab etmişdir ki, tәrәflәr arasında çıxarışın etibarsız hesab edilmәsi vә çıxarışın lәğv edilmәsi mәsәlәsinә artıq hüquqi qiymәt verildiyindәn eyni tәrәflәr arasında eyni predmet barәsindә vә eyni әsaslar üzrә mübahisәyә yenidәn baxıla bilmәz.
43. Birinci instansiya mәhkәmәsi öz mövqeyini Azәrbaycan Respublikası Mülki Prosessual Mәcәllәsinin 261.0.2, 262.4-cü maddәlәrinә istinadla әsaslandırmışdır. Apellyasiya instansiyası məhkəməsindəki icraat:
44. Iddiaçı qәtnamәdәn apellyasiya şikayәti, qәrardaddan isә şikayәt vermişdir.
45. Qәrardaddan verdiyi şikayәtindә iddiaçı birinci instansiya mәhkәmәsinin qәrardadının lәğv edilmәsi barәdә qәrardad qәbul olunmasını xahiş etmişdir.
46. Şikayәt onunla әsaslandırılmışdır ki, o, hazırkı iddia әrizәsi ilә cavabdehlәr Şәki Regional “Asan Xidmәt” Mәrkәzindә Notariat Ofisi, Notariat Baş idarәsi, ** saylı Şәki Ərazi Idarәsi, cavabdeh3, cavabdeh10, cavabdeh9, cavabdeh6, cavabdeh8, cavabdeh7, cavabdeh11, cavabdeh1, cavabdeh2 vә X6 qarşı yönәlsә dә işә baxan birinci instansiya mәhkәmәsi sadәcә olaraq iddia tәlәbinin Notariat Baş idarәsi, ** saylı Şәki Ərazi Idarәsi, cavabdeh10, cavabdeh9, cavabdeh6, cavabdeh8, cavabdeh7, cavabdeh11, cavabdeh1 vә cavabdeh2 dair hissәsinә baxmış, onun cavabdehlәr Şәki Regional “Asan Xidmәt” Mәrkәzindә Notariat Ofisi, cavabdeh3, X6 aid hissәsinә baxmamış vә hәmin hissә açıq qalmışdır. Işә baxan birinci instansiya mәhkәmәsi öz qanunsuz vә әsassız qәrardadında qeyd etmişdir ki, “Göründüyü kimi, iddiaçı İddiaçı cavabdeh Azәrbaycan Respublikasının Ədliyyә Nazirliyinin Şәki Regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinә qarşı Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu tәrәfindәn verilmiş ## ###### 2022-ci il tarixli, *V-**** nömrәli reyestr nömrәli ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1010 № reyestr nömrәli qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәlәrin etibarsız hesab edilmәsi tәlәbi ilә bağlı mülki iş üzrә qanuni qüvvәyә minmiş mәhkәmә qәtnamәsi mövcuddur. Hәmin qәtnamәnin qәbul edilmәsindәn sonra baş vermiş hәr hansı dәyişikliyә әsaslanmadan, hәr hansı әsasa istinad etmәdәn iddiaçı hәmin maraqlı şәxsә qarşı eyni predmet barәsindә eyni әsaslarla yenidәn iddia әrizәsi ilә mәhkәmәyә müraciәt etmişdir. Belә olan halda mәhkәmә hesab edir ki, tәrәflәr arasında çıxarışın etibarsız hesab edilmәsi vә çıxarışın lәğv edilmәsi mәsәlәsinә artıq hüquqi qiymәt verildiyindәn eyni tәrәflәr arasında eyni predmet barәsindә vә eyni әsaslar üzrә mübahisәyә yenidәn baxıla bilmәz”. Daha sonra işә baxan birinci instansiya mәhkәmәsi öz qanunsuz vә әsassız qәrardadında MPM-nin 261.0.2-ci maddәsinә istinad etsә dә hәmin maddәlәri düzgün tәtbiq edә bilmәmişdir. Belә ki, Azәrbaycan Respublikası Mülki Prosessual Mәcәllәsinin 261.0.2-ci maddәsinә әsasәn, eyni tәrәflәr arasında, eyni predmet barәsindә vә eyni әsaslar üzrә mәhkәmәnin qanuni qüvvәyә minmiş qәtnamәsi vә ya iddiaçının iddiadan imtina etmәsi vә ya tәrәflәrin barışıq sazişinin tәsdiq olunması ilә әlaqәdar iş üzrә icraata xitam edilmәsi haqqında mәhkәmәnin qәrardadı olarsa mәhkәmә iş üzrә icraata xitam verir. Göründüyü kimi qeyd edilәn maddә ilә iş üzrә icraata xitam verilmәsi üçün qanunvericilik bir sıra hallarla şәrtlәndirmişdir. 1. Qanuni qüvvәyә minmiş mәhkәmә qәtnamәsindәki tәrәflәrlә hazırda baxılan iş üzrә tәrәflәr eyni olmalıdır. 2. Qanuni qüvvәyә minmiş mәhkәmә qәtnamәsinin predmeti vә әsasları hazırda baxılan işlә eyni olmalıdır. Belә olan halda hazırkı iş üzrә MPM-nin 261.0.2-ci maddәsini tәtbiq etmәk üçün hazırda baxılan mülki iş üzrә daha öncә birinci instansiya mәhkәmәsinin icraatında olmuş *(***)-***/**** nömrәli mülki iş üzrә tәrәflәrin eyni olub olmamasına nәzәr salmaq lazımdır. Daha öncә birinci instansiya mәhkәmәsinin icraatında olmuş *(***)-***/**** nömrәli mülki iş üzrә hazırkı iş üzrә iddiaçılar eynilik tәşkil etsә dә cavabdehlәr eynilik tәşkil etmir. Belә ki, daha öncә birinci instansiya mәhkәmәsinin icraatında olmuş *(***)-***/**** nömrәli mülki iş üzrә sadәcә olaraq bir cavabdeh yәni Azәrbaycan Respublikasının Ədliyyә Nazirliyinin Şәki Regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisi vardır. Lakin hazırkı iş üzrә on üç cavabdeh (Şәki Regional “Asan Xidmәt” Mәrkәzindә Notariat Ofisi, Notariat Baş idarәsi, ** saylı Şәki Ərazi Idarәsi, cavabdeh3, cavabdeh10, cavabdeh9, cavabdeh6, cavabdeh8, cavabdeh7, cavabdeh11, cavabdeh1, cavabdeh2 vә X6) mövcuddur. Göründüyü nömrәli hazırkı iş üzrә daha öncә birinci instansiya mәhkәmәsinin icraatında olmuş *(***)-***/**** nömrәli mülki iş üzrә iddiaçı vә cavabdehlәrdәn sadәcә olaraq biri üst-üstә düşür. Belә olan halda işә baxan birinci instansiya mәhkәmәsi tәrәfindәn MPM-nin 261.0.2-ci maddәsini tәtbiq etmәklә hәmin maddәnin tәlәblәrini kobud şәkildә pozmuşdur.
47. Şәki Rayon Mәhkәmәsinin e-*(***)-****/**** nömrәli, # #### 2026-cı il tarixli qәrardadı ilә şikayәt tәmin edilmәmiş vә baxılması üçün mülki işlә birlikdә Şәki Apellyasiya Mәhkәmәsinә göndәrilmişdir.
48. Şәki Apellyasiya Mәhkәmәsinin Mülki kollegiyasının (bundan sonra apellyasiya instansiyası mәhkәmәsi) e-*(*-**)-***/**** nömrәli, # ### 2026-cı il tarixli qәrardadı ilә (hakimlәr Elçin Hüseynov (sәdrlik edәn vә mәruzәçi), Əyyub Kәrimov vә Zülfüqar Sadiqov) iddiaçının şikayәti tәmin edilmәmiş, birinci instansiya mәhkәmәsinin qәrardadı dәyişdirilmәdәn saxlanılmışdır.
49. Apellyasiya instansiyası mәhkәmәsi qeyd etmişdir ki, mәhkәmәyә müraciәt etmәk hüququ bәzi hallarda qanunla mәhdudlaşdırılır. Onlardan biri dә eyni tәrәflәr arasında, eyni predmet barәsindә vә eyni әsaslar üzrә mübahisәyә daha әvvәl mәhkәmәdә baxılmış olmasıdır. Bu halda hәmin mübahisәyә yenidәn baxılması mümkün sayılmır.
50. Göründüyü kimi, iddiaçı İddiaçı cavabdeh Azәrbaycan Respublikasının Ədliyyә Nazirliyinin Şәki Regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinә qarşı Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu tәrәfindәn verilmiş ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1011 № reyestr nömrәli vә ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1010 № reyestr nömrәli qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәlәrin etibarsız hesab edilmәsi tәlәbi ilә bağlı mülki iş üzrә qanuni qüvvәyә minmiş mәhkәmә qәtnamәsi mövcuddur. Hәmin qәtnamәnin qәbul edilmәsindәn sonra baş vermiş hәr hansı dәyişikliyә әsaslanmadan, hәr hansı әsasa istinad etmәdәn iddiaçı hәmin maraqlı şәxsә qarşı eyni predmet barәsindә eyni әsaslarla yenidәn iddia әrizәsi ilә mәhkәmәyә müraciәt etmişdir. Belә olan halda, tәrәflәr arasında çıxarışın etibarsız hesab edilmәsi vә çıxarışın lәğv edilmәsi mәsәlәsinә artıq hüquqi qiymәt verildiyindәn eyni tәrәflәr arasında eyni predmet barәsindә vә eyni әsaslar üzrә mübahisәyә yenidәn baxıla bilmәz.
51. Göstәrilәnlәrә әsasәn, birinci instansiya mәhkәmәsi haqlı olaraq hesab etmişdir ki, iddiaçı İddiaçı cavabdehlәr cavabdeh11, cavabdeh10, cavabdeh9, cavabdeh8, cavabdeh7, cavabdeh6, cavabdeh2, cavabdeh1, ** saylı Şәki Ərazi Idarәsi, Notariat Baş idarәsinә qarşı iş üzrә iddia tәlәbinin “Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu tәrәfindәn verilmiş ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1011 № reyestr nömrәli vә ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1010 № reyestr nömrәli Qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәlәrin etibarsız hesab edilmәsi”nә dair hissәsinә xitam verilmәlidir.
52. Mәhkәmә kollegiyası şikayәtin daha öncә birinci instansiya mәhkәmәsinin icraatında olmuş *(***)-***/**** nömrәli mülki iş üzrә sadәcә olaraq bir cavabdehin, hazırkı iş üzrә on üç cavabdeh mövcudluğu barәdә dәlili ilә bağlı qeyd etmişdir ki, cavabdehlәrin çoxluğu işin mahiyyәtini dәyişmir. Belә ki, *(***)-***/**** nömrәli mülki iş üzrә iddia tәlәbi qanun üzrә vәrәsәlik haqqında şәhadәtnamәlәrin etibarsızlığına dair, hazırkı mülki işdә isә hәmin tәlәblәrlә yanaşı, hәmçinin, miras payın bağışlanması müqavilәsi vә hüquqların dövlәt qeydiyyatı haqında daşınmaz әmlakın Dövlәt reyestrindәn Çıxarışın etibarsız hesab edilmәsi vә hüquqların dövlәt qeydiyyatı haqında daşınmaz әmlakın Dövlәt reyestrindәn Çıxarışın lәğv edilmәsinә dair tәlәblәr olduğundan cavabdehlәrin sayı artmışdır. Mülki prosessual qanunvericiliyinin tәlәblәrinә görә dә qanun üzrә vәrәsәlik haqqında şәhadәtnamәlәrin etibarsızlığına dair iddialar hәmin şәhadәtnamәlәri verilmiş notariat ofisinә qarşı yönәldilmәlidir. Yәni hәmin iddiaçıya cavab vermәli şәxs notariat orqanlarıdır.
53. Apellyasiya instansiyası mәhkәmәsi mövqeyini Mülki Prosessual Mәcәllәnin 261.0.2, 398.0.1, 400, 402-ci maddәlәrinә istinadla әsaslandırmışdır. Kassasiya şikayətinin və ona etirazın dəlilləri. Kassasiya şikayətinin dəlilləri:
54. Qәrardaddan iddiaçı (vәkil Vәkil/Nümayәndә) kassasiya şikayәti verәrәk, apellyasiya instansiyası mәhkәmәsinin qәrardadının lәğv edilmәsini vә mülki işin yenidәn baxılması üçün apellyasiya mәhkәmәsinә qaytarılması barәdә qәrar qәbul olunmasını xahiş etmişdir.
55. Kassasiya şikayәti onunla әsaslandırılmışdır ki, işә baxan apellyasiya instansiyası mәhkәmәsi işi araşdırmadan, sübutları tәdqiq etmәdәn iddia әrizәsi mәhkәmәyә daxil olarkәn iddia әrizәsinә vә ona әlavә edilmiş sәnәdlәrә baxaraq qeyd edir ki, hazırkı iddiaya cavab vermәli cavabdeh hәmin cavabdeh deyil. Göründüyü kimi mәhkәmә işә baxmadan işi araşdırmadan iddianın әsassız olması qәnaәtinә gәlir vә bildirir ki, bu işә baxılmalı deyil çünki cavab vermәli şәxs hәmin cavabdeh deyil. Halbuki, istәr apellyasiya instansiyası mәhkәmәsinin istәrsә dә birinci instansiya mәhkәmәsinin bu mövqeyi MPM-yә tamamilә ziddir.
56. Bu yanaşmanın qanunvericiliyә zidd olması MPM-nin 54-cü maddәsinә nәzәr saldıqda tam aydın olur. Belә ki, MPM-nin 54.1-ci maddәsinә әsasәn iddia tәlәb hüququ olmayan şәxs tәrәfindәn verildikdә vә ya iddiaya cavab vermәli olmayan şәxsә verildikdә mәhkәmә işin mәhkәmәdә baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qәdәr iddiaçının yazılı razılığı ilә iddiaçını vә ya cavabdehi әsl iddiaçı vә ya cavabdeh ilә әvәz edә bilәr. Mәhkәmә baxışı zamanı iddiaçının vә ya cavabdehin әsl iddiaçı vә ya cavabdeh ilә әvәz edilmәsinә o halda yol verilir ki, bunun üçün әsaslar mәhkәmә baxışı gedişindә әmәlә gәlmiş olsun.
57. Göründüyü kimi, qanunvericilik iddiaçının razılığı olmadan mәhkәmә tәrәfindәn cavabdehin әsl cavabdeh ilә әvәz edilmәsini qadağan etmişdir. Buradan da aydın olur ki, әgәr iddia әsl cavabdehә qarşı verilmәsә belә mәhkәmәnin borcudur ki, iddia әsaslı oldu olmadı, әsl cavabdehә qarşı yönәldi yönәlmәdi ona baxsın vә qanuni vә әsaslı qәtnamә qәbul etsin.
58. Lakin hazırkı işdәn görünür ki, istәr apellyasiya instansiyası mәhkәmәsindә istәrsә dә birinci instansiya mәhkәmәsindә MPM-nin 54-cü maddәsindәn xәbәrsisdilәr vә öz mülahizәlәrinә әsasәn işlәrә baxır vә vәtәndaşların mәhkәmәlәrә әlçatımlılığını süni şәkildә mәhdudlaşdırırlar.
59. O, hazırkı iddia әrizәsi ilә cavabdehlәr Şәki Regional “Asan Xidmәt” Mәrkәzindә Notariat Ofisi, Notariat Baş idarәsi, ** saylı Şәki Ərazi Idarәsi, cavabdeh3, cavabdeh10, cavabdeh9, cavabdeh6,cavabdeh8, cavabdeh7, cavabdeh11, cavabdeh1, cavabdeh2 vә X6 qarşı yönәlsә dә işә baxan birinci instansiya mәhkәmәsi sadәcә olaraq iddia tәlәbinin Notariat Baş idarәsi, ** saylı Şәki Ərazi Idarәsi, cavabdeh10, cavabdeh9, cavabdeh6, cavabdeh8, cavabdeh7, cavabdeh11, cavabdeh1 vә cavabdeh2 dair hissәsinә baxmış, onun cavabdehlәr Şәki Regional “Asan Xidmәt” Mәrkәzindә Notariat Ofisi, cavabdeh3 vә X6 aid hissәsinә baxmamış vә hәmin hissә açıq qalmışdır.
60. Daha öncә birinci instansiya mәhkәmәsinin icraatında olmuş *(***)-***/**** nömrәli mülki iş üzrә hazırkı iş üzrә iddiaçılar eynilik tәşkil etsә dә cavabdehlәr eynilik tәşkil etmir. Belә ki, daha öncә birinci instansiya mәhkәmәsinin icraatında olmuş *(***)-***/**** nömrәli mülki iş üzrә sadәcә olaraq bir cavabdeh yәni - Azәrbaycan Respublikasının Ədliyyә Nazirliyinin Şәki Regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisi vardı. Lakin hazırkı iş üzrә on üç cavabdeh (Şәki Regional“Asan Xidmәt” Mәrkәzindә Notariat Ofisi, Notariat Baş idarәsi, ** saylı Şәki Ərazi Idarәsi, cavabdeh3, cavabdeh10, cavabdeh9, cavabdeh6, cavabdeh8, cavabdeh7, cavabdeh11, cavabdeh1, cavabdeh2 vә X6) mövcuddur.
61. Göründüyü kimi hazırkı iş üzrә daha öncә birinci instansiya mәhkәmәsinin icraatında olmuş *(***)-***/**** nömrәli mülki iş üzrә iddiaçı vә cavabdehlәrdәn sadәcә olaraq biri üst-üstә düşür. Belә olan halda işә baxan birinci instansiya mәhkәmәsi tәrәfindәn MPM-nin 261.0.2-ci maddәsini tәtbiq etmәklә hәmin maddәnin tәlәblәrini kobud şәkildә pozmuşdur.
62. Hazırkı mülki iş ilә daha öncә birinci instansiya mәhkәmәsinin icraatında olmuş *(***)-***/**** nömrәli mülki iş üzrә eyni predmet vә eyni әsasların olması ilә bağlı qeyd edilmәlidir ki, hazırkı iş ilә daha öncә birinci instansiya mәhkәmәsinin icraatında olmuş *(***)- ***/**** nömrәli mülki işin predmet vә әsasları eynilik tәşkil etmir. Belә ki, işә baxan birinci instansiya mәhkәmәsi öz qanunsuz vә әsassız qәrardadında Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu tәrәfindәn verilmiş ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V- 1011 № reyestr nömrәli vә ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1010 № reyestr nömrәli qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәlәrin etibarsız hesab edilmәsi tәlәbi ilә bağlı mülki iş üzrә qanuni qüvvәyә minmiş mәhkәmә qәtnamәsinin mövcud olmasını qeyd etsә dә istinad etdiyi Şәki Rayon Mәhkәmәsinin *(***)-***/**** nömrәli, ## ### 2023-cü il tarixli qәtnamәsi ilә onun cavabdeh Azәrbaycan Respublikası Ədliyyә Nazirliyinin Şәki Regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notarius ofisinә qarşı Regional Asan Xidmәt Mәrkәzindә Azәrbaycan Respublikası Ədliyyә Nazirliyinin X12 işi V-19 Reystrindә 2-v 1010 vә 2- v 1011 nömrә ilә qeyd edilәn informasiya sisteminә ## ###### 2022 ci il tarixdә daxil edilmiş vә hәmin tarixli vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәlәrin lәğv edilmәsi vә informasiya sistemindәn silinmәsi tәlәbinә dair iddiası tәmin edilmәmişdir.
63. O, birinci instansiya mәhkәmәsinin ## ### 2023-cü il tarixli qәtnamәsindәn narazı qalaraq apellyasiya şikayәti vermişdir.
64. Şәki Apellyasiya Mәhkәmәsinin Mülki Kollegiyasının *(***)-**/**** nömrәli, ## ###### 2024-cü il tarixli qәtnamәsi ilә onun tәrәfindәn verilmiş apellyasiya şikayәti tәmin edilmәmiş, birinci instansiya mәhkәmәsinin ## ### 2023-cü il tarixli qәtnamәsi apellyasiya şikayәtinә münasibәtdә dәyişdirilmәdәn saxlanılmışdır.
65. Lakin apellyasiya instansiyası mәhkәmәsinın ## ###### 2024-cü il tarixli qәtnamәsinin giriş hissәsindә texniki sәhv olaraq “Iddiaçı İddiaçı cavabdeh Azәrbaycan Respublikasının Ədliyyә Nazirliyinin Şәki Regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinә qarşı şәhadәtnamәnin etibarsız hesab olunması tәlәbinә dair mülki iş üzrә” kimi qeyd edilmişdir.
66. Halbuki, hәmin mülki iş üzrә onun tәlәbi vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәlәrin etibarsız hesab edilmәsi deyil lәğv edilmәsi olmuşdur.
67. Göründüyü kimi şәhadәtnamәnin etibarsız hesab edilmәsi ilә bağlı qәtnamә mövcud deyil.
68. Buna görә dә o, hәmin texniki sәhvin düzәldilmәsi ilә bağlı әrizә ilә apellyasiya mәhkәmәsinә müraciәt etsә dә apellyasiya instansiyası mәhkәmәsinin ## ####### 2025-ci il tarixli qәrardadı ilә әrizә tәmin edilmәmişdir.
69. Lakin apellyasiya instansiyası mәhkәmәsinin ## ###### 2024-cü il tarixli qәtnamәsindә hәmin yanlışlığın düzәldilmәmәsi müәyyәn anlaşılmazlıqlar yaratdığından, apellyasiya instansiyası mәhkәmәsinin ## ###### 2024-cü il tarixli qәtnamәsi ilә Şәki Regional Asan Xidmәt Mәrkәzindә ARƏN-nin X12 işi V-19 Reystrindә 2-v 1010 vә 2- v1011 nömrә ilә qeyd edilәn informasiya sisteminә ## ###### 2022 ci il tarixdә daxil edilmiş ## ###### 2022ci il tarixli vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәlәrin lәğv edilmәsi yoxsa etibarsız hesab edilmәsi tәlәbinә baxılması aydın olmadığından, hәmin qeyri müәyyәnlik hazıkı mülki işә baxılmasında maneә yaratdığından o, apellyasiya instansiyası mәhkәmәsinin ## ###### 2024-cü il tarixli qәtnamәsi ilә Şәki Regional Asan Xidmәt Mәrkәzindә AR ƏN-nin X12 işi V-19 Reystrindә 2-v 1010 vә 2-v1011 nömrә ilә qeyd edilәn informasiya sisteminә ## ###### 2022 ci il tarixdә daxil edilmiş ## ###### 2022-ci il tarixli vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәlәrin lәğv edilmәsi yoxsa etibarsız hesab edilmәsi tәlәbinә baxılması barәdә izah verilmәsi barәdә әrizә ilә Şәki Apellyasiya Mәhkәmәsinә müraciәt etdi.
70. Lakin apellyasiya instansiyası mәhkәmәsinin # ###### 2025-ci il tarixli qәrardadı ilә Şәki Аpellyаsiyа Mәhkәmәsinin Mülki kоllegiyаsının *(***)-**/**** nömrәli, ## ###### 2024-cü il tarixli qәtnamәsinә izah verilmәsi bаrәdә әrizә tәmin edilmәmişdir.
71. Göründüyü kimi ortada qeyri-müәyyәn apellyasiya instansiyası mәhkәmәsinin qәtnamәsi mövcuddur vә işә baxan apellyasiya instansiyası mәhkәmәsi özü dә bilmir ki, tәlәbdә qeyd edilәn sәnәdlәrin lәğvinә yoxsa etibarsız hesab edilmәsinә baxmışdır. Tətbiq edilən hüquq: Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi.
72. Maddә 4.1. Bütün fiziki vә hüquqi şәxslәr özlәrinin qanunla qorunan hüquq vә azadlıqlarını, elәcә dә maraqlarını qorumaq vә tәmin etmәk mәqsәdi ilә qanunla müәyyәn edilmiş qaydada mәhkәmә müdafiәsindәn istifadә etmәk hüququna malikdirlәr.
73. Maddә 151.1. Iddia әrizәsi bu Mәcәllәnin tәlәblәrinә riayәt edilmәklә verildikdә, onun mәhkәmә icraatı mümkündür.
74. Maddә 233.3. Qәtnamә qanuni qüvvәyә mindikdәn sonra tәrәflәr vә işdә iştirak edәn digәr şәxslәr, habelә onların hüquq varislәri mәhkәmәdә eyni iddia tәlәblәrini, eyni әsas üzrә yenidәn irәli sürә bilmәzlәr, habelә mәhkәmә tәrәfindәn müәyyәn edilmiş faktlara vә hüquq münasibәtlәrinә qarşı başqa prosesdә mübahisә edә bilmәzlәr.
75. Maddә 261.0 vә 261.0.2. Eyni tәrәflәr arasında, eyni predmet barәsindә vә eyni әsaslar üzrә mәhkәmәnin qanuni qüvvәyә minmiş qәtnamәsi vә ya iddiaçının iddiadan imtina etmәsi vә ya tәrәflәrin barışıq sazişinin tәsdiq olunması ilә әlaqәdar iş üzrә icraata xitam edilmәsi haqqında mәhkәmәnin qәrardadı olarsa, hakim iş üzrә icraata xitam verir.
76. Maddә 384.0.5. Apellyasiya instansiyası mәhkәmәsi birinci instansiya mәhkәmәsinin qәtnamә vә ya qәrardadını qismәn lәğv edә, qәtnamә vә ya qәrardadı tamamilә, yaxud qismәn lәğv edib, bu Mәcәllәnin 259.0.1-259.0.5-ci vә 259.0.8-259.0.12-ci maddәlәrinә müvafiq olaraq iddianı tamamilә, yaxud qismәn baxılmamış saxlaya, qәtnamә vә ya qәrardadı tamamilә, yaxud qismәn lәğv edib, bu Mәcәllәnin 261-ci maddәlәrinә müvafiq olaraq iş üzrә icraata xitam verә bilәr. Bu Mәcәllәnin 259.0.11-ci maddәsindә göstәrilәn әsaslar işә yalnız birinci instansiya mәhkәmәsindә baxılarkәn yarandığı halda tәtbiq edilir.
77. Maddә 402.2.4. Apellyasiya mәhkәmәlәrinin mülki vә kommersiya kollegiyalarının vә Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Mәhkәmәsinin mülki vә kommersiya kollegiyalarının iş üzrә icraata xitam verilmәsi barәdә qәrardadlarından kassasiya şikayәti verilә bilәr.
78. Maddә 407.2. Kassasiya şikayәtindә işin hallarının sübut olunmamasına, mәhkәmәnin gәldiyi nәticә üçün әhәmiyyәtli olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmamasına vә yaxud qәtnamә vә qәrardadda ifadә olunan nәticәlәrin işin faktiki hallarına uyğun olmamasına istinad etmәyә yol verilmir.
79. Maddә 416.1. Kassasiya instansiyası mәhkәmәsi işә şikayәt hәddindә baxır vә kassasiya şikayәtindә irәli sürülmüş dәlillәr üzrә apellyasiya instansiyası mәhkәmәsi tәrәfindәn maddi vә prosessual hüquq normalarının düzgün tәtbiq edilmәsini yoxlayır. Maddә 416.2. Apellyasiya instansiyası mәhkәmәsi tәrәfindәn bu Mәcәllәnin 418.4cü maddәsindә
80. nәzәrdә tutulmuş prosessual hüquq pozuntusu hesab edilәn hallara yol verilmәsi şikayәtin hәdlәrindәn vә dәlillәrindәn asılı olmayaraq yoxlanılmalıdır.
81. Maddә 417.1.1. Kassasiya mәhkәmәsi işә baxarkәn apellyasiya instansiyası mәhkәmәsinin qәtnamә vә ya qәrardadını dәyişiklik edilmәdәn, şikayәti tәmin etmәdәn saxlaya bilәr. Kassasiya baxışının hədləri:
82. Kassasiya instansiyası mәhkәmәsi işin faktiki hallarını araşdırmır. Lakin apellyasiya instansiyası mәhkәmәsi tәrәfindәn maddi vә prosessual hüquq normalarının düzgün tәtbiq olunub-olunmamasını yoxlamaq zәrurәtindәn irәli gәlәrәk, iş materiallarında olan, aşağı instansiya mәhkәmәlәri tәrәfindәn qәbul edilәrәk işә әlavә olunmuş, araşdırılmış vә (vә ya) müәyyәn edilmiş sübutlara vә hüquqi faktlara istinad edilmәsi kassasiya instansiyası mәhkәmәsinin faktiki halları araşdırması kimi qiymәtlәndirilmәmәlidir.
83. Hazırkı kassasiya şikayәtindә qәrardad iddiaçı tәrәfindәn tam mübahisәlәndirildiyindәn apellyasiya instansiyası mәhkәmәsinin aktı bütövlükdә yoxlanılır. Kassasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi:
84. Mәhkәmә kollegiyası hesab edir ki, apellyasiya instansiyası mәhkәmәsi tәrәfindәn prosessual hüquq normaları düzgün tәtbiq olunmuşdur, qәrardadının lәğv olunması vә ya dәyişdirilmәsi üçün әsas yoxdur.
85. Bininci instansiya mәhkәmәsinin işin icraatına xitam verilmәsi barәdә gәldiyi nәticәnin dәyişdirilmәdәn saxlanılması barәdә apellyasiya instansiyası mәhkәmәsinin mövqeyinin düzgün olmaması barәdә kassasiya şikayәtinin dәlillәri әsassızdır.
86. Belә ki, apellyasiya instansiyası mәhkәmәsi yuxarıda göstәrilәn nәticәyә gәlәrkәn qeyd etmişdir ki, iddiaçı İddiaçı cavabdeh Azәrbaycan Respublikasının Ədliyyә Nazirliyinin Şәki Regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinә qarşı Şәki regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisinin xüsusi notariusu tәrәfindәn verilmiş ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V- 1011 № reyestr nömrәli vә ## ###### 2022-ci il tarixli, 2V-1010 № reyestr nömrәli qanun üzrә vәrәsәlik hüququ haqqında şәhadәtnamәlәrin etibarsız hesab edilmәsi tәlәbi ilә bağlı mülki iş üzrә qanuni qüvvәyә minmiş mәhkәmә qәtnamәsi mövcuddur. Hәmin qәtnamәnin qәbul edilmәsindәn sonra baş vermiş hәr hansı dәyişikliyә әsaslanmadan, hәr hansı әsasa istinad etmәdәn iddiaçı hәmin maraqlı şәxsә qarşı eyni predmet barәsindә eyni әsaslarla yenidәn iddia әrizәsi ilә mәhkәmәyә müraciәt etmişdir. Belә olan halda, tәrәflәr arasında çıxarışın etibarsız hesab edilmәsi vә çıxarışın lәğv edilmәsi mәsәlәsinә artıq hüquqi qiymәt verildiyindәn eyni tәrәflәr arasında eyni predmet barәsindә vә eyni әsaslar üzrә mübahisәyә yenidәn baxıla bilmәz.
87. Mәhkәmә kollegiyası apellyasiya instansiyası mәhkәmәsinin gәldiyi hәmin nәticә ilә razılaşaraq qeyd edir ki, mülki prosesdә iddianın predmeti dedikdә, iddiaçının, barәsindә qәrar qәbul olunmasını xahiş etdiyi subyektiv hüquq başa düşülür. Iddianın predmetinә qanunla qorunan maraqları, o cümlәdәn, bütövlükdә hüquq münasibәtlәrini aid etmәk olar. Tәsbit olunmuş mülki hüquqların müdafiә vasitәlәrini nәzәrә alaraq iddiaçı mәhkәmәdәn: 1) cavabdehi hәr hansı hәrәkәti yerinә yetirmәyә mәcbur etmәyi vә ya belә hәrәkәti etmәkdәn çәkindirmәyi xahiş edә bilәr. Bu cür iddianın predmetini iddiaçının cavabdeh tәrәfindәn müvafiq öhdәliyin könüllü olaraq yerinә yetirilmәmәsi ilә әlaqәdar müәyyәn hәrәkәtlәri tәlәb etmәk hüququ tәşkil edir. Mәsәlәn, cavabdehdәn pul vәsaitinin tutulması barәdә iddianın predmetini iddiaçının bu pul mәblәğinin alınmasına dair maddi subyektiv hüququ (tәlәb etmәk hüququ) tәşkil edir; 2) iddiaçı mәhkәmәdәn hüquq münasibәtlәrinin, subyektiv hüquqların vә ya öhdәliklәrin mövcudluğunu vә ya onların olmamasını etiraf etmәyi tәlәb edә bilәr. Bu halda iddianın predmetini hәr hansı әşyaya, әqli fәaliyyәt nәticәlәrinә dair müstәsna hüquqlara aid olan mülkiyyәt hüququ, әqdin etibarsızlığı vә s. tәşkil edir; 3) iddiaçının tәlәbi әsasında mәhkәmә hüquq münasibәtlәrini dәyişdirә vә ya onlara xitam verә bilәr (MPM-in 53-cü maddәsi). Bu zaman iddianın predmetini tәrәflәr arasında mövcud münasibәtlәrin dәyişdirilmәsinә vә ya onlara xitam verilmәsinә dair iddiaçının birtәrәfli iradә ifadәsi tәşkil edir.
88. Iddianın predmeti ilә iddianın obyekti fәrqlәndirilmәlidir. Iddianın obyekti – iddiaçının әldә etmәyә çalışdığı maddi nemәtdir: pul mәblәği, yaşayış, qeyri-yaşayış sahәsi, sair konkret әmlak. Iddianın obyekti iddianın predmetinә daxildir vә müstәqil әhәmiyyәt kәsb etmir.
89. Bu baxımdan ayrı-ayrı iddia tәlәblәrinin fәrqli formada ifadә olunması vә ya zahiri baxımdan fәrqlәnmәsi iddianın predmetinin fәrqli olduğu barәdә qәnaәtә gәlmәk üçün әsas ola bilmәz. Oxşar iddia tәlәblәrinin eyni predmetli olub-olmamasının müәyyәnlәşdirilmәsi üçün hәmin tәlәblәrә iddiaçının, barәsindә qәrar qәbul olunmasını xahiş etdiyi subyektiv hüququ, onun qanunla qorunan maraqları, o cümlәdәn bütövlükdә hüquq münasibәtlәri baxımından qiymәt verilmәlidir.
90. Hәmçinin iddianın әsasını irәli sürülәn iddia tәlәblәrinin әsaslandırıldığı hüquqi faktlar tәşkil edir. Onlara әqdlәr, xüsusi olaraq müqavilәlәr, müddәtin bitmәsi faktı, hüquqların pozulması, ziyanın vurulması vә s. aid edilә bilәr. Iddianın әsası adәtәn bir faktdan deyil, iddianın faktiki tәrkibi adlanan faktların mәcmusundan ibarәt olur. Iddianın faktiki әsasını göstәrmәklә yanaşı, iddiaçı qanuna vә digәr normativ-hüquqi aktlara, cavabdeh tәrәfindәn pozulduğunu güman etdiyi hüquq normasına istinad etmәyә dә haqlıdır. Bu iddianın hüquqi әsasını tәşkil edir. Iddiaçı tәlәblәrini tәtbiq edilmәli olmayan hüquq norması ilә әsaslandırdığı zaman mәhkәmә qarşısında hansı hәrәkәtlәrin edilmәli olması mәsәlәsi ortaya çıxa bilәr. Burada ilk növbәdә nәzәrә almaq lazımdır ki, iddianın hüquqi әsaslandırılması onun faktiki әsası ilә eynilәşdirilmәmәlidir. Iddianın hüquqi әsasının dәyişdirilmәsi dedikdә, iddiaçının cavabdehә olan tәlәblәrini әsaslandırdığı halların dәyişdirilmәsi nәzәrdә tutulur.
91. Mәhkәmә kollegiyası hesab edir ki, iddiaçı işin hallarında göstәrilmiş әvvәlki işlәr üzrә eyni şәxsdir, cavabdeh isә әvvәlki iş üzrә Azәrbaycan Respublikasının Ədliyyә Nazirliyinin Şәki Regional “ASAN xidmәt” mәrkәzindә notariat ofisi idisә, hazırkı iş üzrә iddiada Notariat Baş idarәsi ilә yanaşı sadalanan digәr cavabdehlәrdir. Əvvәlki işdә hazırkı iş üzrә cavabdehlәr mәhkәmә tәrәfindәn işә mübahisә predmeti barәdә müstәqil tәlәb irәli sürmәyәn üçüncü şәxslәr qismindә cәlb edilmişlәr. Yәni, eyni daşınmaz әmlakla bağlı әvvәl hazırkı iş üzrә cavabdeh olan Notariat Idarәsinә qarşı irәli sürülmüş vә qanuni qüvvәyә minmiş mәhkәmә qәtnamәsinә әsasәn iddia rәdd edilmişdir ki, әvvәlki işdә üçüncü şәxs kimi iştirak etmiş şәxslәrin hazırda iddiada cavabdeh kimi qeyd olunması, sonradan yaranmış yeni әsas kimi qәbul edilә bilmәz.
92. Belәliklә, baxılan iş üzrә eyni tәrәflәr arasında, eyni predmet barәsindә vә eyni әsaslar üzrә başqa mülki iş üzrә qanuni qüvvәyә minmiş mәhkәmә qәtnamәsi mövcuddur.
93. Bu hal Azәrbaycan Respublikası MPM-in 153.2.2-ci maddәsinә әsasәn iddianın yolverilmәzliyinә görә hazırkı iddia әrizәsini icraata qәbul etmәkdәn imtina üçün, yaxud MPMin 261.0.2-ci maddәsinә әsasәn artıq icraata qәbul edilmiş iş üzrә icraata xitam verilmәsi üçün әsasdır.
94. Kassasiya şikayәtinin digәr dәlillәri mәhkәmәnin gәldiyi nәticә üçün әhәmiyyәtli olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmaması vә qәrardadda ifadә olunan nәticәlәrin işin faktiki hallarına uyğun olmaması ilә bağlıdır vә hazırkı icraat çәrçivәsindә belә dәlillәr üzrә araşdırma aparılmır, onlara qiymәt verilmir.
95. Mәhkәmә kollegiyası hesab edir ki, apellyasiya instansiyası mәhkәmәsi tәrәfindәn hәr hansı maddi vә prosessual hüquq normalarının pozulmasına yol verilmәdiyindәn kassasiya şikayәti tәmin olunmamalı, apellyasiya instansiyası mәhkәmәsinin qәrardadı dәyişdirilmәdәn saxlanılmalıdır.
96. Göstәrilәnlәrә әsasәn vә Azәrbaycan Respublikası MPM-nin 416, 417 vә 419-cu maddәlәrini rәhbәr tutaraq, Mәhkәmә kollegiyası Qərara aldı: Iddiaçı tәrәfindәn verilmiş kassasiya şikayәti tәmin edilmәsin. Şәki Apellyasiya Mәhkәmәsinin Mülki kollegiyasının e-*(*-**)-***/**** nömrәli, # ### 2026-cı il tarixli qәrardadı dәyişdirilmәdәn saxlanılsın. Qәrar qәtidir vә qәbul edildiyi andan qüvvәyә minir.