Naxçıvan MR Şərur Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(110)-822/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şərur şəhəri İş № e-2(110)-822/2024 27.08.2024 NAXÇIVAN MR ŞƏRUR RAYON MƏHKƏMƏSİ Şərur Rayon Məhkəməsinin hakimi Qarayev Seymur Əlfəddin oğlu, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “borc tələbi” barədə iddia ərizəsinə Şərur Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin nümayəndəsi iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İmei kodu **********72705 olan XİAOMİ REDMİ 9 markalı telefon üçün 442.44 (dörd yüz qırx iki manat qırx dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 44.56 (qırx dörd manat əlli altı qəpik) manat cərimə, xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İmei kodu **********86485 olan SAMSUNG GALAXY A11 markalı telefon, X6, X5 üçün 372 (üç yüz yetmiş iki) manat ödənilməmiş hissə, 37 (ottuz yeddi) manat cərimə, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, MİNİ SOBA HOFFMANN üçün 171 (yüz yetmiş bir) manat ödənilməmiş hissə, 17 (on yeddi) manat cərimə, ümumilikdə 1084 manat borc, 30.84 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçının nümayəndəsi ərizəsində qeyd etmişdir ki, cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmıış xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2020-ci il və xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilələrinə əsasən, cavabdehin İmei kodu **********72705 olan XİAOMİ REDMİ 9 markalı telefon, İmei kodu **********86485 olan SAMSUNG GALAXY A11 markalı telefon, X6, AKAMİ TAURACASE, YORĞAN - TEKSTİL - SG - BAMBU YORĞAN, NEVRESİMTAKİMİ - TEKSTİL aldığını və nəticədə 1084 (min səksən dörd) manat borc yarandığını, cavabdehin müqavilənin şərtlərini pozduğunu və nəticədə xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 442.44 (dörd yüz qırx iki manat qırx dörd qəpik) manat (12 ay x 36.87 manat + 0 manat ilkin ödəniş), İmei kodu **********72705 olan XİAOMİ REDMİ 9 markalı telefon üçün ümumilikdə, 487 (dörd yüz səksən yeddi) manat olmaqla ondan, 442.44 (dörd yüz qırx iki manat qırx dörd qəpik ) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 44.56 (qırx dörd manat əlli altı qəpik) manat cərimə miqdarında borc yarandığını, xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 595.2 (beş yüz doxsan beş manat iyirmi qəp) manat (24 ay x 24.8 manat + 0 manat ilkin ödəniş) İmei kodu **********86485 olan SAMSUNG GALAXY A11 markalı telefon, X6, X5 üçün ümumilikdə, 409 (dörd yüz doqquz) manat olmaqla ondan, 372 (üç yüz yetmiş iki) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 37 (ottuz yeddi) manat cərimə, xx.xx.2021ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 175.5 (yüz yetmiş beş manat əlli qəpik) manat (3 ay x 57 manat + 4.5 manat ilkin ödəniş) MİNİ SOBA HOFFMANN üçün ümumilikdə, 188 (yüz səksən səkkiz) manat olmaqla ondan, 171 (yüz yetmiş bir) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 17 (on yeddi) manat cərimə, cavabdehin xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə son ödəniş tarixi xx.xx.2021-ci il olmaqla cəmi ödədiyi məbləğ 227.7 manat təşkil etdiyini bildirmişdir. Məhkəmə iddia ərizəsinə dair mülki işə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən, kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən, mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdehin iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində məhkəməyə göndərə biləcəyinin izah edilməsinə dair bildiriş cavabdehin yaşadığı ünvana göndərilsədə, cavabdeh iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını məhkəməyə göndərməmişdir. Məhkəmə iş materiallarında olan sübutlara qiymət verərək belə nəticəyə gəlir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. İş materiallarına əlavə olunmuş "xxxx" MMC ilə Cavabdeh (Müştəri) arasında bağlanmış xx.xx.2020ci il tarixli, 22022023 saylı müqavilənin 1.1-ci bəndinə əsasən, “ABC Telecom“ özünə məxsus olan əşyaları (bu andan etibarən "Mal") "Müştəri"yə müqavilədə qeyd edilən şərtlərlə verir, "Müştəri" isə "Mal"ı göstərilən şərtlərlə qəbul edir. Həmin Müqavilənin 2.1-ci bəndinə əsasən həmin əşya ona məxsus fərdi əlamətləri olan əşya – 2 yeni X4, telefon quraşdırma xidmətli, İmei kodu **********86485, **********86483 olan SAMSUNG GALAXY A11 markalı telefon, X6 Samsung A11 və X5 Samsung A11-dir. Tərəflər arasında bağlanmış, xx.xx.2020-ci il tarixli, 22022023 saylı müqaviləyə əlavədən (ödəniş cədvəlindən) görünür ki, alıcı qiyməti 595.20 (beş yüz doxsan beş manat iyirmi qəpik) manat olan 2 X4, İmei kodu **********86485, **********86483 olan SAMSUNG GALAXY A11 markalı telefon, X6 Samsung A11, X5 Samsung A11 üçün ilkin ödəniş ödəmədən həmin məbləği 24 ay müddətinə ayda 24.80 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. X1 2-ci bəndinə əsasən, "Ödəniş cədvəli" üzrə ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanarsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1 faizi həcmində "Müştəri" mübahisəsiz olaraq peniya ödəyir. İş materiallarına əlavə olunmuş xx.xx.2020-ci il tarixli əşyanın təhvil-təslim aktına əsasən Cavabdeh X6 Samsung A11, X5 Samsung A11 və İmei kodu **********86485, **********86483 olan SAMSUNG GALAXY A11 markalı telefonu tam qüsursuz halda təhvil almışdır. İş materiallarına əlavə olunmuş "xxxx" MMC ilə Cavabdeh (Müştəri) arasında bağlanmış xx.xx.2021ci il tarixli, 032943 saylı Müqavilənin 1.1-ci bəndinə əsasən, “ABC Telecom“ özünə məxsus olan əşyaları (bu andan etibarən "Mal") "Müştəri"yə müqavilədə qeyd edilən şərtlərlə verir, "Müştəri" isə "Mal"ı göstərilən şərtlərlə qəbul edir. Həmin Müqavilənin 2.1-ci bəndinə əsasən həmin əşya ona məxsus fərdi əlamətləri olan əşya –1 il X2, İmei kodu **********72705, **********72713 olan XİAOMİ REDMİ 9 markalı telefondur. Tərəflər arasında bağlanmış, xx.xx.2021-ci il tarixli, 032943 saylı müqaviləyə əlavədən (ödəniş cədvəlindən) görünür ki, alıcı qiyməti 442.39 (dörd yüz qırx doqquz iki manat otuz doqquz qəpik) manat olan 1 il X2, İmei kodu **********72705, **********72713 olan XİAOMİ REDMİ 9 markalı telefon üçün ilkin ödəniş ödəmədən, həmin məbləği 12 ay müddətinə ayda 36.87 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. X1 2-ci bəndinə əsasən, "Ödəniş cədvəli" üzrə ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanarsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1 faizi həcmində "Müştəri" mübahisəsiz olaraq peniya ödəyir. İş materiallarına əlavə olunmuş xx.xx.2021-ci il tarixli əşyanın təhvil-təslim aktına əsasən Cavabdeh, 1 il X2, İmei kodu **********72705, **********72713 olan XİAOMİ REDMİ 9 markalı telefonu tam qüsursuz halda təhvil almışdır. İş materiallarına əlavə olunmuş "xxxx" MMC ilə Cavabdeh (Müştəri) arasında bağlanmış xx.xx.2021ci il tarixli, 026320 saylı müqavilənin 1.1-ci bəndinə əsasən, “ABC Telecom“ özünə məxsus olan əşyaları (bu andan etibarən "Mal") "Müştəri"yə müqavilədə qeyd edilən şərtlərlə verir, "Müştəri" isə "Mal"ı göstərilən şərtlərlə qəbul edir. Həmin Müqavilənin 2.1-ci bəndinə əsasən həmin əşya ona məxsus fərdi əlamətləri olan əşya – 1 İl X2, MİNİ SOBA HOFFMANN-dır. Tərəflər arasında bağlanmış, xx.xx.2021-ci il tarixli, 026320 saylı müqaviləyə əlavədən (ödəniş cədvəlindən) görünür ki, alıcı qiyməti 175.49 (bir yüz yetmiş beş manat qırx doqquz qəpik) manat olan 1 İl X2, MİNİ SOBA HOFFMANN üçün 4.5 manat ilkin ödəniş ödəyərək, qalan məbləği 3 ay müddətinə ayda 57 manat olmaqla ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. X1 2-ci bəndinə əsasən, "Ödəniş cədvəli" üzrə ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanarsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1 faizi həcmində "Müştəri" mübahisəsiz olaraq peniya ödəyir. İş materiallarına əlavə olunmuş xx.xx.2021-ci il tarixli əşyanın təhvil-təslim aktına əsasən Cavabdeh 1 İl X2, MİNİ SOBA HOFFMANN-ı tam qüsursuz halda təhvil almışdır. İş materiallarına əlavə olunmuş xx.xx.2024-cü il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlinə əsasən, halhazırda cavabdehin hər üç müqavilə üzrə cəmiyyətə olan borcu 985.44 (doqquz yüz səksən beş manat qırx dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 98.56 (doxsan səkkiz manat əlli altı qəpik) manat cərimə, ümumilikdə 1084 (bir min səksən dörd) manat təşkil edir. İş materiallarında olan ********** nömrəli, xx.xx.2024-cü il tarixli Mədaxil Qəbzindən görünür ki, "xxxx" MMC tərəfindən məhkəmədə iddia qaldırılması ilə əlaqədar dövlət büdcəsinin AZ60AİİB******************** xəzinə hesabına 30.84 (otuz manat səksən dörd qəpik) manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş sənədlərdən görünür ki, verilmiş tələb Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə uyğun olmaqla yanaşı, tələbi təsdiq edən sənədlər təqdim olunmuşdur və ərizənin əsaslandığı tələbetmə hüququ barədə mübahisə mövcud deyildir. Çünki qeyd olunan sənədlərdən də göründüyü kimi "xxxx" MMC ilə Müştəri arasında bağlanmış xx.xx.2020-ci il tarixli, 22022023 saylı Müqaviləyə əsasən Müştəri qiyməti 595.20 (beş yüz doxsan beş manat iyirmi qəpik) manat olan 2 X4, İmei kodu **********86485, **********86483 olan SAMSUNG GALAXY A11 markalı telefon, X6 Samsung A11, X5 Samsung A11 üçün ilkin ödəniş ödəməyərək həmin məbləği 24 ay müddətinə ayda 24.80 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli, 032943 saylı Müqaviləyə əsasən qiyməti qiyməti 442.44 (dörd yüz qırx doqquz iki manat qırx dörd qəpik) manat olan 1 il X2, İmei kodu **********72705, **********72713 olan XİAOMİ REDMİ 9 markalı telefon üçün ilkin ödəniş ödəməyərək, həmin məbləği 12 ay müddətinə ayda 36.87 manat, xx.xx.2021-ci il tarixli, 026320 saylı müqaviləyə əsasən müştəri qiyməti 175.49 (bir yüz yetmiş beş manat qırx doqquz qəpik) manat olan 1 İl X2, MİNİ SOBA HOFFMANN üçün 4.5 manat ilkin ödəniş ödəyərək, qalan məbləği 3 ay müddətinə ayda 57 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Eyni zamanda iş üzrə tərəflər arasında bağlanmış müqavilələrə əlavələrin 2-ci bəndinə əsasən "Ödəniş cədvəli" üzrə ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1 faizi həcmində "Müştəri" mübahisəsiz olaraq peniya ödəməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin: - 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir; - 600.4-cü maddəsinə əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər; “ - 601.1-ci maddəsinə əsasən, əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alğı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun; - 601.2-ci maddəsinə əsasən, hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə bu Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir; - 425.1-ci maddəsinə əsasən, öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir; - 445.2.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır; - 448.2-ci maddəsinə əsasən, borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. Borclunu təqsirə görə, yəni qərəzə və ya kobud ehtiyatsızlığa görə məsuliyyətdən qabaqcadan azad etmək olmaz; Məhkəmə qeyd edir ki, Cavabdeh hərəkətləri öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi kimi qiymətləndirilməli və bu səbəbdən o, onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliyin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdeh olduğundan, müqavilə üzrə öz öhdəliyinin hər bir təqsirli pozuntusuna görə məsuliyyət daşıyaraq əsas borcun ödənilməmiş hissəsini razılaşdırıldığı kimi iddiaçıya ödəməlidir. Məhkəmə hər üç müqavilə üzrə hesablanmış 98.56 manat cərimənin alınması hissəsi ilə əlaqədar qeyd edir ki, iddia tələbi həmin hissədə qismən təmin edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin: - 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir...; - 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır... Məhkəmə Müqavilə üzrə əsas borcun miqdarını, iddiaçının həm əmlak mənafelərini, həm də bütün əsaslı mənafelərini nəzərə alaraq, hər üç müqavilə üzrə hesablanmış 98.56 manat cərimənin məbləğinin əsas məbləğə münasibətdə tənasübsüz surətdə yüksək olması qənaətinə gələrək, tələb olunan cərimənin məbləğinin 68.98 manat həcmində müəyyənləşdirilməsini tərəflərin əmlak mənafeləri baxımından ədalətli hesab edir. Həmçinin Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin: - 284-5.3-cü maddəsinə əsasən, ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır; - 284-6.1-ci maddəsinə əsasən, işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın tam və ya qismən təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Eyni zamanda Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İddia tələbi qismən təmin etdiyindən iddiaçı tərəfindən iddia ərizəsinin məhkəməyə verilməsi üçün ödənilmiş 30.84 manat dövlət rüsumunun 0.85 manatı iddiaçıya aid edilməli, qalan 29.99 manatı isə cavabdehdən alınaraq iddiaçıya ödənilməlidir. Beləliklə də, işin faktiki hallarından və mülki qanunvericiliyin tələblərindən görünür ki, “Müştəri” yazılı formada bağlanmış müqavilənin şərtlərinə əməl etməməklə "xxxx" MMC qarşısında müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri lazımınca yerinə yetirmədiyindən "xxxx" MMC “Müştəri”yə qarşı borcu alınması ilə bağlı məhkəməyə müraciət etməkdə haqlı olmuşdur. Bu səbəbdən də mülki iş materiallarinda olan sübutlara qiymət verərək məhkəmə bu qənaətə gəlir ki, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2020-ci il və xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilələr üzrə 985.44 (doqquz yüz səksən beş manat qırx dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 68.98 (altmış səkkiz manat doxsan səkkiz qəpik) manat cərimə, cəmi 1054.42 (bir min əlli dörd manat qırx iki) manat məbləğində borc və 30.84 manat dövlət rüsumunun 29.99 manatı olmaqla, ümumilikdə 1084.41 (bir min səksən dörd manat otuz iki qəpik) manat məbləğində borc alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməli, iddia digər hissədə rədd edilməlidir. Yuxarıda qeyd edilənləri və Azərbaycan Respublikasınin Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 284-5, 284- 6, 216-220, 358.0.3 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2020-ci il və xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilələr üzrə 985.44 (doqquz yüz səksən beş manat qırx dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 68.98 (altmış səkkiz manat doxsan səkkiz qəpik) manat cərimə, cəmi 1054.42 (bir min əlli dörd manat qırx iki) manat məbləğində borc və 30.84 manat dövlət rüsumunun 29.99 manatı olmaqla, ümumilikdə 1084.41 (bir min səksən dörd manat otuz iki qəpik) manat pul məbləğində pul alınaraq ”ABC Telecom” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətininə ödənilsin. İddia digər hissədə rədd edilsin. Qətnamədən, o, rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Şərur Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti vermək olar. Hakim: Seymur Qarayev