Naxçıvan MR Kəngərli Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(111)-119/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Qıvraq qəsəbəsi İş № e-2(111)-119/2022 10.06.2022 NAXÇIVAN MR KƏNGƏRLİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Kəngərli Rayon Məhkəməsinin hakimi Əhmədov Zülfüqar Əziz oğlu, iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin (bundan sonra "xxxx" MMC) Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair mülki işə məhkəmənin inzibati binasında kiçik iddialar üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq məhkəmə müəyyən etdi: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair (kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında) iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək 25.12.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********36272 olan “X1 8 Pro” markalı telefon, səsucaldan və “Xiaomi” qulaqlıq üçün 283.4 manat ödənilməmiş hissə, 28.6 manat cərimə, 03.09.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən “Gree” kondisioner üçün 476 manat ödənilməmiş hissə, 47 manat cərimə, 02.01.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən “Xiaomi” qulaqlıq üçün 31 manat ödənilməmiş hissə, 3 manat cərimə, 06.10.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən “Logitech” səsucaldan, “Wahl” üzqırxan üçün 176 manat ödənilməmiş hissə, 17 manat cərimə, 06.10.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən “Gree” kondisioner üçün 1009 manat ödənilməmiş hissə, 100 manat cərimə, ümumilikdə 2171 manat borcun və 41.71 manat dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağlanmış 25.12.2019-cu il tarixli, 03.09.2020-ci il tarixli, 02.01.2020-ci il tarixli, 06.10.2020-ci il tarixli və 06.10.2020-ci il tarixli müqavilələrə əsasən İMEİ kodu **********36272 olan “X1 8 Pro” markalı telefon, səsucaldan və “Xiaomi” qulaqlıq, “GREE” kondisioner, “Xiaomi” qulaqlıq, “Logitech” səsucaldan, “Wahl” üz qırxan, “GREE” kondisioner üçün 2171 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 25.12.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 1112.4 manat (18 ay x 61.8 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********36272 olan “X1 8 Pro” markalı telefon, səsucaldan və “Xiaomi” qulaqlıq üçün ümumilikdə 312 manat olmaqla ondan 283.4 manat ödənilməmiş hissə, 28.6 manat cərimə, 03.09.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 927 manat (18 ay x 51.5 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan “Gree” kondisioner üçün ümumilikdə 523 manat olmaqla ondan 476 manat ödənilməmiş hissə, 47 manat cərimə, 02.01.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 81 manat (18 ay x 4.5 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan “Xiaomi” qulaqlıq üçün ümumilikdə 34 manat olmaqla ondan 31 manat ödənilməmiş hissə, 3 manat cərimə, 06.10.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğısatqı qiyməti 277.2 manat (9 ay x 30.8 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan “Logitech” səsucaldan, “Wahl” üzqırxan üçün ümumilikdə 193 manat olmaqla ondan 176 manat ödənilməmiş hissə, 17 manat cərimə, 06.10.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 1345.2 manat (12 ay x 112.1 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan “Gree” kondisioner üçün ümumilikdə 1109 manat olmaqla ondan 1009 manat ödənilməmiş hissə, 100 manat cərimə borcu yaranmışdır. Cavabdeh 25.12.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən “Xiaomi” qulaqlığı 02.01.2020-ci il tarixinə qədər istifadə etdikdən sonra məhsul 54 manat qiymətləndirilib borcundan silinərək geri qaytarılmışdır. Cavabdehin 25.12.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə cəmi ödədiyi məbləğ 775 manat, məhsul qaytarıldıqdan sonra qoyulan qiyməti 54 manat, digər 4 müqavilə üzrə cəmi ödədiyi məbləğ 938.4 manat təşkil edir. Cavabdehlə aramızda bağlanmış 25.12.2019-cu il tarixli, 03.09.2020-ci il tarixli, 02.01.2020-ci il tarixli, 06.10.2020-ci il tarixli və 06.10.2020-ci il tarixli müqavilələrin ayrılmaz tərkib hissəsi olan əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aramızda olan telefon danışığı, həmçinin göndərdiyimiz 01.10.2021-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin məhkəmədən kənar həll olunması onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsək də, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1% həcmində müştəri mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 284.1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 284.2-ci maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair işlərdə ərizə bu Məcəllənin 4-cü fəslində müəyyən edilmiş ümumi aidiyyət qaydalarına əsasən verilir. Məhkəmə Kəngərli Rayon Məhkəməsi tərəfindən cavabdehə faktiki olduğu ünvan üzrə bildirişin göndərildiyini, cavabdehin isə həmin bildirişi 16.05.2022-ci il tarixdə rəsmi qaydada aldığını nəzərə alaraq işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Cavabdeh tərəfindən iddiaya qarşı əsaslandırılmış etiraz məhkəməyə daxil olmamış və məhkəmə iddiaçının təqdim etdiyi sənədlər əsasında məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxaraq belə nəticəyə gəlir ki, iddia tələbi aşağıdakı əsaslara görə təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarına əlavə olunmuş sənədlərdən aydın olur ki, həqiqətən də iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında 25.12.2019-cu il tarixli, 03.09.2020-ci il tarixli, 02.01.2020-ci il tarixli, 06.10.2020-ci il tarixli və 06.10.2020-ci il tarixli müqavilələr imzalanmış və cavabdeh kreditorun müştəri xidmətlərindən istifadə etmişdir. Buradan da aydın olur ki, tərəflər arasında müqavilələrdən əmələ gələn öhdəlik münasibətləri mövcuddur. İş materiallarında olan 25.12.2019-cu il tarixli 01157173 nömrəli müqaviləyə əsasən Cavabdeh "xxxx" MMC-dən alğı-satqı qiyməti 1112.4 manat (18 ay x 61.8 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olmaqla İMEİ kodu **********36272 olan “X1 8 Pro” markalı telefon, səsucaldan və “Xiaomi” qulaqlıq almışdır. Müqavilə üzrə ödəmənin son tarixi 29.06.2021-ci ildir. İş materiallarında olan 03.09.2020-ci il tarixli 21137008 nömrəli müqaviləyə əsasən Cavabdeh "xxxx" MMC-dən alğı-satqı qiyməti 927 manat (18 ay x 51.5 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan “Gree” kondisioner almışdır. Müqavilə üzrə ödəmənin son tarixi 03.03.2022-ci ildir. İş materiallarında olan 02.01.2020-ci il tarixli 20003234 nömrəli müqaviləyə əsasən Cavabdeh "xxxx" MMC-dən alğı-satqı qiyməti 81 manat (18 ay x 4.5 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan “Xiaomi” qulaqlıq almışdır. Müqavilə üzrə ödəmənin son tarixi 02.07.2021-ci ildir. İş materiallarında olan 06.10.2020-ci il tarixli 21229241 nömrəli müqaviləyə əsasən Cavabdeh "xxxx" MMC-dən alğı-satqı qiyməti 277.2 manat (9 ay x 30.8 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan “Logitech” səsucaldan, “Wahl” üz qırxan almışdır. Müqavilə üzrə ödəmənin son tarixi 19.07.2021-ci ildir. İş materiallarında olan 06.10.2020-ci il tarixli 21229071 nömrəli müqaviləyə əsasən Cavabdeh "xxxx" MMC-dən alğı-satqı qiyməti 1345.2 manat (12 ay x 112.1 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan “Gree” kondisioner almışdır. Müqavilə üzrə ödəmənin son tarixi 19.10.2021-ci ildir. İş materiallarında olan 25.12.2019-cu il tarixli, 03.09.2020-ci il tarixli, 02.01.2020-ci il tarixli, 06.10.2020-ci il tarixli və 06.10.2020-ci il tarixli bildirişlərdən görünür ki, müqavilələrdə göstərilən əşyalar Cavabdeh tərəfindən imza edilərək təhvil alınmışdır. İddia ərizəsinə əlavə edilmiş 01.10.2021-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-yə olan borcun ödənilməsi barədə xəbərdarlıq olunmuş, borc ödənilmədiyi təqdirdə müqavilələrin 4.1-ci maddəsinə əsasən aidiyyəti üzrə məhkəməyə müraciət olunacağı barədə məlumatlandırılmışdır. İş materiallarında olan 25.12.2019-cu il tarixli, 03.09.2020-ci il tarixli, 02.01.2020-ci il tarixli, 06.10.2020-ci il tarixli və 06.10.2020-ci il tarixli müqavilələrin 4.1-ci bəndinə əsasən müqavilələrdən əmələ gələn mübahisələr danışıqlar yolu ilə həll edilir. Əks halda yaranan mübahisələr Azərbaycan Respublikası məhkəmə sistemində Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinə uyğun həll edilir. Tərəflər arasında bağlanmış müqavilələrin ayrılmaz tərkib hissəsi olan əlavə ödəniş cədvəllərinin 2-ci bəndinə əsasən ödəniş cədvəli üzrə ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-dək həcmində müştəri mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. İddia ərizəsinə əlavə edilmiş 10 may 2022-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlinə əsasən İMEİ kodu **********36272 olan “X1 8 Pro” markalı telefon, səsucaldan və “Xiaomi” qulaqlıq, “GREE” kondisioner, “Xiaomi” qulaqlıq, “Logitech” səsucaldan, “Wahl” üz qırxan, “GREE” kondisioner üçün cavabdehin həmin tarixə 1975.4 manat ödənilməmiş hissə, 195.6 manat cərimə borcu olmaqla ümumilikdə 2171 manat borcu vardır. İddia ərizəsinə əlavə edilmiş 11.05.2022-ci il tarixli, ********* nömrəli mədaxil qəbzindən görünür ki, "xxxx" MMC tərəfindən məhkəməyə ərizə verilərkən 41.71 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Məhkəmə tərəfindən iş materialları araşdırılarkən müəyyən edildi ki, iddiaçı alğısatqı müqavilələri ilə üzərinə düşən öhdəliyi icra etmiş, yəni müqavilələrdə nəzərdə tutulan əşyaları Cavabdeh vermiş, lakin cavabdeh alğı-satqı müqavilələri ilə üzərinə düşən öhdəliyi lazımi şəkildə yerinə yetirməmiş və nəticədə onun iddiaçının qarşısında 25.12.2019-cu il tarixli, 03.09.2020-ci il tarixli, 02.01.2020-ci il tarixli, 06.10.2020-ci il tarixli və 06.10.2020-ci il tarixli müqavilələr üzrə 10 may 2022-ci il tarixə 1975.4 manat ödənilməmiş hissə, 195.6 manat cərimə borcu olmaqla ümumilikdə 2171 manat məbləğində icra edilməmiş pul öhdəliyi vardır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin: 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. 465.2-ci maddəsinə əsasən əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. 567-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. 600.1-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. 445.2.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. 448.1-ci maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Göründüyü kimi tərəflər arasında qanunla müəyyən edilmiş qaydada müqavilə bağlanılmış, həmin müqaviləyə əsasən tərəflər arasında öhdəliklər yaranmış, iddiaçı tərəfindən öhdəliklər yerinə yetirilmiş, cavabdeh isə üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca yerinə yetirməmişdir. Belə ki, iş materiallarından aydın olur ki, borclu şəxs hazırki iş üzrə Cavabdeh 25.12.2019-cu il tarixli, 01157173 nömrəli, 03.09.2020-ci il tarixli, 21137008 nömrəli, 02.01.2020-ci il tarixli, 20003234 nömrəli, 06.10.2020-ci il tarixli, 21229241 nömrəli və 06.10.2020-ci il tarixli, 21229071 nömrəli alğı-satqı müqavilələri üzrə öz üzərinə götürdüyü öhdəliklərini pozmuş, onları lazımınca icra etməmiş, "xxxx" MMC-yə ödənilməli olan əsas borcu vaxtında ödəməmiş, tərəflər arasında bağlanmış alğı-satqı müqaviləsinin şərtlərinə əsasən iddiaçı "xxxx" MMC-nin cavabdehdən əsas borcu və əsas borca hesablanmış cəriməni tələb etmək hüququ yaranmışdır. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının cavabdehdən müqavilələr üzrə 1975.4 manat ödənilməmiş hissə, 195.6 manat cərimə borcu olmaqla ümumilikdə 2171 manat məbləğində borcun tutulması barədə tələbi əsaslıdır. Beləliklə, məhkəmə tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halında hüquqi qiymət verərək iddiaçı tərəfindən tələb edilən əsas və cərimə borcunun məbləğlərini ayrı ayrılıqda nəzərdən keçirib, iddiaçı tərəfindən ərizəyə əlavə edilən borcu əks etdirən maliyyə arayışını əsas götürüb təqdim edilmiş sənədlər iş üzrə yekun qərarın çıxarılması üçün kifayət etdiyindən, habelə iddiaçının tələbi aşkar və əsaslandırılmış olduğundan hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, Cavabdeh 25.12.2019-cu il tarixli, 01157173 nömrəli, 03.09.2020-ci il tarixli, 21137008 nömrəli, 02.01.2020-ci il tarixli, 20003234 nömrəli, 06.10.2020-ci il tarixli, 21229241 nömrəli və 06.10.2020-ci il tarixli 21229071 nömrəli alğısatqı müqavilələri üzrə 10 may 2022-ci il tarixinə yaranmış 1975.4 manat ödənilməmiş hissə, 195.6 manat cərimə borcu olmaqla ümumilikdə 2171 manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. 119.1-ci maddəsinə görə, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Hazırkı iş üzrə çəkilmiş məhkəmə xərcləri ödənilmiş iddia tələbinin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilməli olduğundan məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edildiyindən hazırkı iddianın qaldırılması ilə əlaqədar iddiaçı tərəfindən dövlət büdcəsinə ödənilmiş 41.71 manat dövlət rüsumu da cavabdehə aid edilərək iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220-ci və 284-6-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə, qət etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 25.12.2019-cu il tarixli, 01157173 nömrəli, 03.09.2020-ci il tarixli, 21137008 nömrəli, 02.01.2020-ci il tarixli, 20003234 nömrəli, 06.10.2020-ci il tarixli 21229241 nömrəli və 06.10.2020-ci il tarixli 21229071 nömrəli müqavilələr üzrə İMEİ kodu **********36272 olan “X1 8 Pro” markalı telefon, səsucaldan və “Xiaomi” qulaqlıq, “GREE” kondisioner, “Xiaomi” qulaqlıq, “Logitech” səsucaldan, “Wahl” üz qırxan, “GREE” kondisioner üçün 1975.4 manat ödənilməmiş hissə, 195.6 manat cərimə borcu olmaqla ümumilikdə 2171 manat borc və 41.71 manat ödənilmiş dövlət rüsumu olmaqla, cəmi 2212,71 (iki min iki yüz on iki, yetmiş bir) manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən, qətnamə tərəflərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Kəngərli Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Naxçıvan MR Ali Məhkəməsinin mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Zülfüqar Əhmədov