Gəncə Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(125)-3393/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № e-2(125)-3393/2025 01.07.2025 GƏNCƏ ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Gəncə Şəhər Məhkəməsinin hakimi X1, İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair ərizəsi üzrə mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında məhkəmənin inzibati binasında, məhkəmə iclasından kənar baxaraq məhkəmə, müəyyən etdi: İddiaçı MMC sadələşdirilmiş icraat qaydasında ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə İphone 14 Pro Max markalı telefon üçün 1804,69 manat ödənilməmiş məbləğ, 180,47 manat cərimə, İnnovativ Layihələr Mərkəzinə ödənilmiş 23,60 manat rüsum, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə X3 13 Pro+ markalı telefon üçün 907,79 manat ödənilməmiş məbləğ, 90,78 manat cərimə və İnnovativ Layihələr Mərkəzi rüsumu 23,6 manat rüsum, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə Xiaomi Redmi 14C markalı telefon üçün 390,5 manat ödənilməmiş məbləğ, 39,05 manat cərimə olmaqla, cəmi 3460,48 manat borcun və 54,61 manat dövlət rüsumunun alınaraq xeyirlərinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2023cü il tarixli, xx.xx.2024-cü il tarixli və xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilələr bağlanmışdır. xx.xx.2023-cü il tarixdə bağlanmış müqavilə əsasında cavabdeh iddiaçıdan alqı-satqı qiyməti 3828,06 manat olan İphone 14 Pro Max markalı telefon alaraq müqavilə üzrə öhdəliyi yerinə yetirmədiyi üçün 1804,69 manat ödənilməmiş məbləğ, 180,47 manat cərimə və 23,6 manat İnnovativ Layihələr mərkəzi rüsumu, xx.xx.2024-cü il tarixdə bağlanmış müqavilə əsasında alqı-satqı qiyməti 1488,96 manat olan X3 13 Pro+ markalı telefon alaraq müqavilə üzrə öhdəliyi yerinə yetirmədiyi üçün 907,79 manat ödənilməmiş məbləğ, 90,78 manat cərimə və İnnovativ Layihələr mərkəzi rüsumu 23,6 manat, xx.xx.2024-cü il tarixdə bağlanmış müqavilə əsasında alqı-satqı qiyməti 567 manat olan X3 12S markalı telefon alaraq müqavilə üzrə öhdəliyi yerinə yetirmədiyi üçün 390,5 manat ödənilməmiş məbləğ, 39,05 manat cərimə olmaqla, cəmi 3460,48 manat borcu yaranmışdır. Məhkəmə təqdim olunmuş sübutları araşdıraraq hesab edir ki, aşağıdakılara əsasən ərizə qismən təmin olunmalıdır. Ərizəyə əlavə olunmuş xx.xx.2023-cü il tarixli, ******* nömrəli müqavilədən və ona əlavə olunmuş ödəniş cədvəlindən görünür ki, cavabdeh İddiaçı MMC-dən İphone 14 Pro Max markalı telefonu 18 ay müddətinə hər ay 200,67 manat ödəmək şərti ilə almışdır. xx.xx.2024-cü il tarixli, 03475705 nömrəli müqavilədən və ona əlavə olunmuş ödəniş cədvəlindən görünür ki, cavabdeh İddiaçı MMC-dən X3 13 Pro+ markalı telefonu 18 ay müddətinə hər ay 82,72 manat ödəmək şərti ilə almışdır. xx.xx.2024-cü il tarixli, ********* nömrəli müqavilədən və ona əlavə olunmuş ödəniş cədvəlindən görünür ki, cavabdeh İddiaçı MMC-dən X3 12S markalı telefonu 18 ay müddətinə hər ay 31,5 manat ödəmək şərti ilə almışdır. xx.xx.2025-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə cavabdehin 1804,69 manat ödənilməmiş məbləğ, 180,47 manat cərimə hesablanmış, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 907,79 manat ödənilməmiş məbləğ, 90,78 manat cərimə hesablanmış, ümumilikdə iki müqavilə üzrə 47,2 manat İnnovativ Layihələr mərkəzinə rüsum ödənilmiş və xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 390,5 manat ödənilməmiş məbləğ, 39,05 manat cərimə hesablanmışdır. xx.xx.2025-ci il tarixli xəbərdarlıqdan görünür ki, Cavabdeh borcun könüllü ödənilməsi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra- MPM) 284- 1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. MPM-in 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. MPM-in 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qayda da elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. MPM-in 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdırüçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Cavabdeh yazılı məhkəmə bildirişi göndərilməklə, bildirişdə iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilmişdir. Lakin, cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədlərini məhkəməyə təqdim etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin (bundan sonra- MM) 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. MM-in 390-cı maddəsinə əsasən fiziki və hüquqi şəxslər azad surətdə müqavilələr bağlaya və bu müqavilələrin məzmununu müəyyənləşdirə bilərlər. MM-in 385.1-ci maddəsində qeyd edilir ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. MM-in 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. MM-in 445.1-ci maddəsinə görə, icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində kreditora vurduğu zərər üçün və gecikdirmə nəticəsində təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. MM-in 445.2.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. MM-in 448.1-ci maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərini icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehlik daşıyır. Beləliklə, təqdim edilmiş sənədlərlə təsdiq olunur ki, tərəflər arasında qanunvericiliyə uyğun olaraq müqavilələr bağlanmış, həmin müqavilələr ilə ödənişin məbləği, son ödəmə tarixi, tərəflərin hüquq və vəzifələri müəyyənləşdirilmiş, lakin cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozaraq, öhdəliyi vaxtında və lazımi qaydada icra etməmişdir. Məhkəmə iddia tələbinin cərimə hissəsi ilə bağlı hesab edir ki, cərimə məbləği yüksək hesablandığından cərimə məbləği azaldılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə görə, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin «Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 449-cu maddəsinin bəzi müddəalarının şərh olunmasına dair 09 iyul 2009-cu il tarixli Plenum qərarında göstərilmişdir: «Digər tərəfdən, borclu şəxsin mülkiyyət maraqları qorunmalı və onun həddən artıq maliyyə məsuliyyətinə cəlb olunmasının qarşısı alınmalıdır. Məhkəmə cavabdehin yüksək məbləğdə cərimə ödəməyə məcbur edilməsini əmlak mənafeyinə mənfi təsir edə biləcəyini nəzərə alaraq hesab edir ki, xx.xx.2023-cü il tarixli, ******* nömrəli müqavilə üzrə tutulmalı olan 180,47 manat cərimə məbləği azaldılaraq 18 manat həddində, xx.xx.2024-cü il tarixli, 03475705 nömrəli müqavilə üzrə tutulmalı olan 90,78 manat cərimə məbləği azaldılaraq 9 manat həddində və xx.xx.2024-cü il tarixli, ********* nömrəli müqavilə üzrə tutulmalı olan 39,05 manat cərimə məbləği azaldılaraq 3,9 manat həddində müəyyən edilməlidir. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 1804,69 manat ödənilməmiş məbləğ, 18 manat cərimə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 907,79 manat ödənilməmiş məbləğ, 9 manat cərimə, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 390,5 manat ödənilməmiş məbləğ, 3,9 manat cərimə və 47,2 manat xərc olmaqla, cəmi 3181,08 manat pul Cavabdeh alınaraq İddiaçı MMC-yə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən iddianın təmin olunmuş hissəsinə mütənasib olaraq 51,81 manat dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməlidir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 284-6.1 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə, qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə 1804,69 manat ödənilməmiş məbləğ, 18 manat cərimə, 23,6 manat xərc, xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 907,79 manat ödənilməmiş məbləğ, 9 manat cərimə, 23,6 manat xərc və xx.xx.2024-cü il tarixli müqavilə üzrə 390,5 manat ödənilməmiş məbləğ, 3,9 manat cərimə olmaqla, cəmi 3181,08 (üç min yüz səksən bir manat 08 qəpik) manat pul və 51,81 manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq İddiaçınə ödənilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1(bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet üzərindən Gəncə Şəhər Məhkəməsi vasitəsilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Cavid Tağıyev