Gəncə Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(125)-4396/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № e-2(125)-4396/2023 07.07.2023 GƏNCƏ ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Fərhadov Fuad Əlirza oğlu, İddiaçı Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddia ərizəsinə kiçik iddialar üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, müəyyənetdi: İddiaçı MMC, xx.xx.2021-ci il tarixli, 23168314 müqaviləyə əsasən 252 manat ödənilməmiş əsas, 25 manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli, ******* nömrəli müqaviləyə əsasən 473,94 manat ödənilməmiş əsas, 47,06 manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli, 11221032 nömrəli müqaviləyə əsasən 99,99 manat ödənilməmiş əsas, 9,01 manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli, 11221031 nömrəli müqaviləyə əsasən 471,71 manat ödənilməmiş əsas, 47,29 manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 1426 manat pulun və ödənilmiş 34,26 manat dövlət rüsumunun Cavabdeh tutulması barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İşin faktiki hallarına görə, tərəflər arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə İmei kodu **********22512 olan Samsung Galaxy A12 markalı telefonun nisyə alğı-satqısı barədə 23168314 nömrəli müqavilə bağlanmışdır. Müqaviləyə və ona əlavə edilmiş ödəniş cədvəlinə əsasən əşyanın ümumi dəyəri 453,6 manat, ödəniş müddəti 18 ay olmaqla, aylıq ödəniş 25,2 manat müəyyən edilmişdir. Əşya cavabdehə xx.xx.2021-ci il tarixdə təhvil verilmişdir. Həmçinin, tərəflər arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə İmei kodu **********66279 olan Samsung Galaxy A03 markalı telefonun nisyə alğı-satqısı barədə ******* nömrəli müqavilə bağlanmışdır. Müqaviləyə və ona əlavə edilmiş ödəniş cədvəlinə əsasən əşyanın ümumi dəyəri 473,94 manat, ödəniş müddəti 18 ay olmaqla, aylıq ödəniş 26,33 manat müəyyən edilmişdir. Əşya cavabdehə xx.xx.2022-ci il tarixdə təhvil verilmişdir. Həmçinin, tərəflər arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə Portable səsucaldanın nisyə alğısatqısı barədə 11221032 nömrəli müqavilə bağlanmışdır. Müqaviləyə və ona əlavə edilmiş ödəniş cədvəlinə əsasən əşyanın ümumi dəyəri 102,99 manat, ilkin ödəniş 3 manat, ödəniş müddəti 3 ay olmaqla, aylıq ödəniş 33,33 manat müəyyən edilmişdir. Əşya cavabdehə xx.xx.2022-ci il tarixdə təhvil verilmişdir. Həmçinin, tərəflər arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə İmei kodu **********32791 Samsung Galaxy A12 markalı telefonun nisyə alğı-satqısı barədə 11221031 nömrəli müqavilə bağlanmışdır. Müqaviləyə və ona əlavə edilmiş ödəniş cədvəlinə əsasən əşyanın ümumi dəyəri 507,91 manat, ilkin ödəniş 36,13 manat olmaqla, ödəniş müddəti 18 ay olmaqla, aylıq ödəniş 26,21 manat müəyyən edilmişdir. Əşyalar cavabdehə xx.xx.2022-ci il tarixdə təhvil verilmişdir. İddiaçı iddia ərizəsində göstərmişdir ki, tərəflər arasında bağlanmış müqavilələrin şərtləri cavabdeh tərəfindən pozulmuş, ümumilikdə xx.xx.2021-ci il tarixli, 23168314 nömrəli müqavilə üzrə (telefon üçün) 201,6 manat, xx.xx.2022-ci il tarixli, ******* nömrəli müqavilə üzrə (telefon üçün) 0 manat, xx.xx.2022-ci il tarixli, 11221032 nömrəli müqavilə üzrə (səsucaldıcı üçün) 3 manat, xx.xx.2022-ci il tarixli, 11221031 nömrəli müqavilə üzrə (telefon üçün) 36,2 manat ödəniş edilmişdir. Ona görə də cavabdehin iddiaçıdan aldığı xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə dəyəri 453,6 manat (18 ay x 25,2 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan telefona görə 252 manat əsas, 25 manat dəbbə (güzəştlə) pulu borcu, xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilə üzrə dəyəri 473,94 manat (18 ay x 26,33 + 0 manat ilkin ödəniş) olan telefona görə 473,94 manat əsas, 47,06 manat dəbbə (güzəştlə) pulu borcu, xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilə üzrə dəyəri 102,99 manat (3 ay x 33,33 manat + 3 manat ilkin ödəniş) olan telefona görə 99,99 manat əsas, 9,01 manat dəbbə (güzəştlə) pulu borcu, xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilə üzrə dəyəri 507,91 manat (18 ay x 26,21 manat + 36,13 manat ilkin ödəniş) olan telefona görə 471,71 manat əsas, 47,29 manat dəbbə (güzəştlə) pulu borcu yaranmışdır. Cavabdehin ünvanına yazılı məhkəmə bildirişi və prosessual hüquq və vəzifələr barədə qanundan çıxarış göndərilməklə, bildirişdə iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilmiş, bu barədə müvafiq xəbərnamə işə əlavə edilmişdir. Lakin, cavabdeh 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri məhkəməyə təqdim etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra – MPM) 284- 5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Məcəllənin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə iddia ərizəsinin dəlillərini, ona əlavə edilmiş sənədləri araşdıraraq hesab edir ki, iddia əsaslıdır. Belə ki, iddiaçının verdiyi maliyyə və ödəniş cədvəlinə görə cavabdehin xx.xx.2021-ci il tarixli, 23168314 nömrəli müqavilə üzrə borca görə ödədiyi pul məbləği 201,6 manat, qalıq borcu – 252 manat əsas və 25 manat dəbbə (güzəştlə) pulu olmaqla cəmi 277 manat; xx.xx.2022-ci il tarixli, ******* nömrəli müqavilə üzrə borca görə ödədiyi pul məbləği 0 manat, qalıq borcu – 473,94 manat əsas və 47,06 manat dəbbə (güzəştlə) pulu olmaqla cəmi 521 manat; xx.xx.2022-ci il tarixli, 11221032 nömrəli müqavilə üzrə borca görə ödədiyi pul məbləği 3 manat, qalıq borcu – 99,99 manat əsas və 9,01 manat dəbbə (güzəştlə) pulu olmaqla cəmi 109 manat; xx.xx.2022-ci il tarixli, 11221031 nömrəli müqavilə üzrə borca ödədiyi pul məbləği 36,2 manat, qalıq borcu - 471,71 manat əsas və 47,29 manat dəbbə (güzəştlə) pulu olmaqla cəmi 519 manat təşkil edir. İş materiallarında olan, xx.xx.2023-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, cavabdehə sözügedən müqavilələr üzrə borcunun olması barədə xəbərdarlıq edilmiş, ondan borcun qısa müddət ərzində ödənilməsi tələb olunmuş, əks təqdirdə məhkəmədə ona qarşı iddia qaldırılacağı barədə məlumat verilmişdir. Tərəflər arasında bağlanmış müqavilələrin ayrılmaz tərkib hissəsi olan ödəniş cədvəllərində nəzərdə tutulmuşdur ki, ödəniş cədvəlləri üzrə ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, alıcı müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi. Alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür (maddə 567). Alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir (maddə 600.1). Hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə bu Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir (maddə 601.2). Əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər (maddə 600.4). Dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir (maddə 462.1). Əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər (maddə 465.2). Beləliklə, təqdim edilmiş sənədlərlə təsdiq olunur ki, tərəflər arasında qanunvericiliyə uyğun olaraq nisyə alğı-satqı müqavilələri bağlanmış, müqavilələrdə nəzərdə tutulmuş mallar cavabdehə təhvil verilmiş, həmin müqavilələr ilə ödənişin məbləği, son ödəmə tarixi, tərəflərin hüquq və vəzifələri müəyyənləşdirilmiş, iddiaçı üzərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirmiş, lakin cavabdeh öz üzərinə düşən öhdəliyi, yəni ödənişləri vaxtında icra etməmişdir. Cavabdehin iddia tələbində göstərilən məbləğdə icra edilməmiş öhdəliyi vardır. Odur ki, iddiaçı müqavilələr üzrə yaranmış borcu və hesablanmış cərimə məbləğini tələb etməkdə haqlıdır. Məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçının təqdim etdiyi sübutlar borcun düzgün hesablandığını təsdiq edir, cavabdeh isə məhkəməyə iddia tələbini təkzib edəcək heç bir sübut təqdim etməmişdir. Sadalanan xüsusatlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməli, xx.xx.2021-ci il tarixli, 23168314 nömrəli müqavilə üzrə 252 manat əsas, 25 manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli, ******* nömrəli müqavilə üzrə 473,94 manat əsas, 47,06 manat cərimə; xx.xx.2022-ci il tarixli, 11221032 nömrəli müqavilə üzrə 99,99 manat əsas, 9,01 manat cərimə və xx.xx.2022-ci il tarixli, 11221031 nömrəli müqavilə üzrə 471,71 manat əsas, 47,29 manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 1426 manat pul cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə xərclərlə bağlı məsələni müzakirə edərək hesab edir ki, iddia təmin olunduğundan, iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 34,26 manat dövlət rüsumu cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və MPM-in 216-220, 227, 284-6.1 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qətetdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2021-ci il tarixli, 23168314 nömrəli nisyə alğı-satqı müqaviləsi üzrə yaranmış 252 manat əsas, 25 manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli, ******* nömrəli nisyə alğı-satqı müqaviləsi üzrə yaranmış 473,94 manat əsas, 47,06 manat cərimə, xx.xx.2022ci il tarixli, 11221032 nömrəli nisyə alğı-satqı müqaviləsi üzrə yaranmış 99,99 manat əsas, 9,01 manat cərimə və xx.xx.2022-ci il tarixli, 11221031 nömrəli nisyə alğı-satqı müqaviləsi üzrə yaranmış 471,71 manat əsas, 47,29 manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 1426 (bir min dörd yüz iyirmi altı) manat və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi kimi 34,26 (otuz dörd manat, iyirmi altı qəpik) manat pul vəsaiti tutularaq İddiaçı MMC-yə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Gəncə Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Fuad Fərhadov