Gəncə Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(125)-4797/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № e-2(125)-4797/2023 12.07.2023 GƏNCƏ ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ X1 İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı «nisyə alğı-satqı müqaviləsi üzrə pulun ödənilməsi» tələbinə dair kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş icraat qaydasında ərizəsi üzrə mülki işə baxaraq, müəyyənetdi: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehdən xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 121 manat ödənilməmiş hissə, 12 manat dəbbə pulu; xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 41,4 manat ödənilməmiş hissə, 4,6 manat dəbbə pulu; xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 176,5 manat ödənilməmiş hissə, 17,5 manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 373 manat pulun və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 30 manat pulun tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2020-ci il, xx.xx.2021-ci il və xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilələrə əsasən İMEİ kodu **********87801 olan “Honor 8A” markalı telefon, İMEİ kodu **********24109 olan “X4 9S” markalı telefon və İMEİ kodu **********16698 olan “Samsung Galaxy A32” markalı telefon almış və nəticədə 373 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alğı-satqı qiyməti 364,8 manat (12 ay x 30,4 manat) olan İMEİ kodu **********87801 olan “Honor 8A” markalı telefon üçün 121 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 12 manat cərimə; xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alğı-satqı qiyməti 611,4 manat (12 ay x 42,7 manat + 99 manat ilkin ödəniş) İMEİ kodu **********24109 olan “X4 9S” markalı telefon üçün 41,4 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 4,6 manat cərimə; xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alğı-satqı qiyməti 194 manat (12 ay x 44,2 manat + 150 manat ilkin ödəniş) İMEİ kodu **********16698 olan “Samsung Galaxy A32” markalı telefon üçün 176,5 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 17,5 manat cərimə borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1317,7 təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Tələbin əsaslığını və əmlakın dəyərini sübut edən sənədlər: Tərəflər arasında bağlanılmış müqavilə, onun əlavəsi, bildirişi, əşyaların təhvil-təslim aktı və ödəniş cədvəlindən ibarətdir. Cavabdehlə aralarında bağlanılmış xx.xx.2020-ci il, xx.xx.2021-ci il və xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilələrin ayrılmaz tərkib hissəsi olan əşyaların təhvil-əslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərdikləri xx.xx.2023-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirilsə də qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5-ci maddəsinə uyğun olaraq cavabdehə bildiriş göndərməklə ona iddia tələbinə dair əsaslandırılmış etirazını, dəlillərini və sübutlarını təqdim etmək təklif olunsa da cavabdehdən iddiaya dair etiraz daxil olmamışdır. Məhkəmə mülki iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. İş materiallarına əlavə edilmiş: "xxxx" MMC ilə alıcı Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, cavabdeh iddiaçıdan qiyməti 364,8 manat olan “Honor 8A” markalı telefonu nisyə qaydada almış, ayda 30,4 manat olmaqla, 12 ay müddətinə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Müqavilənin əlavəsinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, alıcı müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. "xxxx" MMC ilə alıcı Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, cavabdeh iddiaçıdan qiyməti 611,4 manat olan “X4 9S” markalı telefonu nisyə qaydada almış, malın qiymətindən 99 manat ilkin ödəniş etməklə qalan məbləği ayda 42,7 manat olmaqla, 12 ay müddətinə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Müqavilənin əlavəsinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, alıcı müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. "xxxx" MMC ilə alıcı Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, cavabdeh iddiaçıdan qiyməti 680,4 manat olan “Samsung Galaxy A32” markalı telefonu nisyə qaydada almış, malın qiymətindən 150 manat ilkin ödəniş edərək qalan məbləği ayda 44,2 manat olmaqla, 12 ay müddətinə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Müqavilənin əlavəsinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, alıcı müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. "xxxx" MMC-nin maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə əsas məbləğdən 243,8 manat ödəmiş, 121 manat borcu qalmışdır. Ödənişlərin 120 gün gecikdirilməsinə görə 12 manat dəbbə pulu hesablanmışdır. xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə əsas məbləğdən 570 manat ödəmiş, 41,4 manat borcu qalmışdır. Ödənişlərin 30 gün gecikdirilməsinə görə 4,6 manat dəbbə pulu hesablanmışdır. xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə əsas məbləğdən 503,9 manat ödəmiş, 176,5 manat borcu qalmışdır. Ödənişlərin 120 gün gecikdirilməsinə görə 17,5 manat dəbbə pulu hesablanmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 567-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. 600.1-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. 600.4-cü maddəsində əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Təqdim edilmiş sənədlərdən göründüyü kimi cavabdeh iddiaçıdan dörd müqavilə üzrə nisyə qaydada müxtəlif əşyaları hissə-hissə ödəmə şərti ilə almış, lakin müqavilələr üzrə öhdəlikləri tam və vaxtında icra etməyərək öhdəliyi pozmuşdur. Buna görə də iddiaçı Mülki Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən nisyə satılmış əşyaların qiymətinin qalan hissəsinin ödənilməsini tələb etməkdə haqlıdır. Eyni zamanda iddiaçı cavabdehdən öhdəliyin icrasının gecikdirilməsinə görə müqavilədə nəzərdə tutulan dəbbə pulunun ödənilməsini də tələb etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir. Cavabdeh müqavilələr üzrə ödənişləri gecikdirdiyindən iddiaçının tələb etdiyi dəbbə pulu məbləğləri gecikmə müddətlərinə və müqavilələrin şərtlərinə uyğundur. Məhkəmə tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halında qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, cavabdehdən xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 121 manat ödənilməmiş hissə, 12 manat dəbbə pulu, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 41,4 manat ödənilməmiş hissə, 4,6 manat dəbbə pulu, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 176,5 manat ödənilməmiş hissə, 17,5 manat dəbbə pulu olmaqla, cəmi 373 manat pul tutularaq iddiaçıya verilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 107-ci və 119.1-ci maddələrinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Ona görə də, məhkəmə ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun da cavabdehdən tutulmasını əsaslı hesab edir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 284-6, 357-360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qətetdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 121 manat ödənilməmiş hissə, 12 manat dəbbə pulu; xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 41,4 manat ödənilməmiş hissə, 4,6 manat dəbbə pulu; xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 176,5 manat ödənilməmiş hissə, 17,5 manat dəbbə pulu olmaqla cəmi 373 (üç yüz yetmiş üç) manat və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 30 (otuz) manat pul tutularaq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Gəncə Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Tural Qocayev