Gəncə Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(125)-5452/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № e-2(125)-5452/2023 01.09.2023 GƏNCƏ ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Fərhadov Fuad Əlirza oğlunun sədrliyi ilə, iddiaçı "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddia ərizəsinə kiçik iddialar üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, müəyyənetdi: İddiaçı "xxxx" ASC, “Mitsubishi L200” markalı, **-PS-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobilə vurulmuş ziyana görə ödənilmiş 2817 manat sığorta ödənişinin və ödənilmiş 48,57 manat məbləğində dövlət rüsumunun əvəzinin Cavabdeh iddiaçının xeyrinə tutulması barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İşin faktiki halları ondan ibarətdir ki, “Mitsubishi L200” markalı, **-PS-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobil (bundan sonra – sığortalanmış avtomobil) xx.xx.2023-cü il tarixdən xx.xx.2024-cü il tarixədək "xxxx" ASC-də "Avtonəqliyyat vasitələrinin könüllü sığortası" növü üzrə sığortalanmışdır. xx.xx.2023-cü il tarixdə sığorta hadisəsi baş vermiş, Cavabdeh qanuni sahibliyində olan “Vaz 21074 minik” markalı, ** ER *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili idarə edərkən yol hərəkəti qaydalarını pozmaqla yol-nəqliyyat hadisəsi törətmiş, nəticədə sığortalanmış avtomobilə zərər vurmuşdur. Gəncə şəhəri X3 Şöbəsinin xx.xx.2023-cü il tarixli, TP ******* saylı inzibati tənbeh vermə haqqında Qərarı ilə Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.1, 327.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinərək 60 manat məbləğində cərimə edilmişdir. “Mitsubishi L200” markalı avtomobilə dəymiş zərər 2917 manat məbləğində qiymətləndirilərək, 2817 manat məbləğdə pul vəsaiti iddiaçı "xxxx" ASC tərəfindən həmin avtomobilin təmiri ilə əlaqədar fiziki şəxs X1 ödənilmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdehin idarə etdiyi “Vaz 21074 minik” markalı avtomobil ilə törədilmiş nəqliyyat hadisəsi nəticəsində iddiaçı tərəfindən sığortalanmış və "xxxx" QSC-nin mülkiyyətində olan “Mitsubishi L200” markalı avtomobilə maddi zərər dəymişdir. Baş vermiş hadisənin cavabdehin idarə etdiyi “Vaz 21074 minik” markalı avtomobil ilə törədilməsi iş materiallarına əlavə edilmiş İnzibati Xəta haqqında protokolda və müvafiq qərarda öz əksini tapmışdır. Hadisə nəticəsində əmlaka dəymiş zərərin qiymətləndirilməsi barədə hesabata uyğun olaraq, “Mitsubishi L200” markalı sığortalı avtomobilə 2917 manat məbləğində ziyan dəymişdir. xx.xx.2023-cü il tarixli sığorta ödənişi aktına əsasən iddiaçı avtomobili təmir etmiş müəssisəyə - fizki şəxs X1 2817 manat sığorta ödənişi həyata keçirmişdir. Ödəniş edildikdən sonra zərərvuran şəxsin mülki məsuliyyətini icbari sığortasının olmadığı müəyyən olunmuşdur. Sığortaçı tərəfindən ödənilmiş 2817 manat məbləğində vəsaitin qaytarılması barədə cavabdehə müvafiq bildiriş göndərilmiş, lakin cavabdeh dəymiş zərər məbləğini ödəməkdən yayınmışdır. Cavabdehin ünvanına yazılı məhkəmə bildirişi və prosessual hüquq və vəzifələr barədə qanundan çıxarış göndərilməklə, bildirişdə iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduqları qeyd edilmiş, bu barədə müvafiq xəbərnamə işə əlavə edilmişdir. Lakin, cavabdeh 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri məhkəməyə təqdim etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra – MPM) 284- 5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Məcəllənin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə, təqdim olunmuş sübutları araşdıraraq hesab edir ki, aşağıdakılara əsasən iddia təmin olunmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 936.1-ci maddəsinə əsasən subroqasiya hüququ bu Məcəllənin 936.6-cı maddəsi nəzərə alınmaqla, sığorta ödənişi almış şəxsin ona dəymiş zərərə görə məsuliyyət daşıyan şəxsə qarşı malik olduğu hüquqlardan və vasitələrdən həmin ödənişi vermiş sığortaçının istifadə etmək hüququdur. Məcəllənin 936.2-ci maddəsinə əsasən faydalanan şəxsin zərərvuran şəxsə qarşı zərərin əvəzini ödəmək tələbi (iddiası) ilə bağlı hüquq əmlak sığortası üzrə sığorta ödənişini vermiş sığortaçıya subroqasiya qaydasında onun verdiyi sığorta ödənişi məbləğində keçir. Məcəllənin 936.5-ci maddəsinə əsasən sığortaçı subroqasiya hüququndan zərərvuran şəxsin özünə və (və ya) müvafiq sığorta hadisəsi ilə bağlı risklər üzrə həmin şəxsin məsuliyyətini sığortalamış sığortaçıya, həmçinin dəyən zərərə görə sığortalı və ya faydalanan şəxs qarşısında maddi məsuliyyət daşıya bilən digər şəxsə qarşı istifadə edə bilər. Qeyd edilən qanun normalarının mənasından görünür ki, subroqasiya hüququ zərərə görə məsuliyyət daşıyan şəxsə qarşı irəli sürülən tələbdir. İşin materialları ilə müəyyən edilir ki, cavabdeh qanuni sahibliyində olan, idarə etdiyi avtomobillə xx.xx.2023-cü il tarixdə sığorta hadisəsi ilə nəticələnən yol-nəqliyyat hadisəsi törətmişdir. Yol-nəqliyyat hadisəsi nəticəsində iddiaçı tərəfindən avtonəqliyyat vasitələrinin könüllü sığortası növü üzrə sığortalanmış “Mitsubishi L200” markalı avtomobil zədələnmişdir. Bununla bağlı, cavabdeh, Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 327.1, 327.2-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş inzibati xətanı törtməyə görə 60 manat məbləğində cərimə edilmişdir. Eyni zamanda, iş materialları ilə zərərvuran şəxsin mülki məsuliyyətinin icbari sığortasının olmadığı müəyyən olunmuşdur. Həmçinin, iş materiallarından görünür ki, sığorta hadisəsinin törədilməsi nəticəsində dəymiş maddi zərərə görə 2817 manat sığorta ödənişi "xxxx" ASC tərəfindən zədələnmiş avtomobilin təmiri ilə əlaqədar təmir müəssisəsinə - fiziki şəxs X1 ödənilmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdehin təqsiri nəticəsində sığorta hadisəsi baş verdiyindən, eləcə də qanuni sahibliyində olan avtomobillə zərərvuran şəxsin mülki məsuliyyətinin icbari sığortası olmadığından və sığortalanmış əmlaka vurulmuş zərər iddiaçı tərəfindən aradan qaldırıldığından iddiaçı subroqasiya tələbi ilə məhkəməyə müraciət etməkdə haqlı olmuşdur. Ona görə də, iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 2817 manat məbləğində pul cavabdehdən tutularaq iddiaçıya verilməlidir. Mülki Məcəllənin 1108.1-ci maddəsinə əsasən ətrafdakılar üçün yüksək təhlükə ilə bağlı fəaliyyəti (nəqliyyat vasitələrindən, mexanizmlərdən, yüksək gərginlikli elektrik enerjisindən, atom enerjisindən, partlayıcı maddələrdən, güclü təsir edən zəhərlərdən və i.a. istifadə edilməsi; tikinti fəaliyyətinin və onunla bağlı digər fəaliyyətin həyata keçirilməsi və s.) nəticəsində mülki hüquq pozuntusu törətmiş fiziki və hüquqi şəxslər yüksək təhlükə mənbəyinin vurduğu zərərin əvəzini ödəməyə borcludurlar, bu şərtlə ki, zərərin qarşısıalınmaz qüvvənin təsiri və ya zərərçəkənin qəsdi nəticəsində əmələ gəldiyini sübuta yetirməsinlər. Zərərin əvəzini ödəmək vəzifəsi yüksək təhlükə mənbəyinə mülkiyyət hüququ ilə və ya digər qanuni əsasla (icarə hüququ ilə, nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququna dair etibarnamə üzrə və i.a.) sahiblik edən fiziki və ya hüquqi şəxsin öhdəsinə qoyulur. Məhkəmə xərclərlə bağlı məsələni də müzakirə edərək hesab edir ki, iddia təmin olunduğundan, iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 48,57 manat dövlət rüsumunun əvəzi cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Göstərilənləri nəzərə alaraq və MPM-in 216-220, 227, 284-6.1 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qətetdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 2817 (iki min səkkiz yüz on yeddi) manat pul və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 48,57 (qırx səkkiz manat əlli yeddi qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti alınaraq iddiaçı "xxxx"ASC-yə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet üzərindən Gəncə Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Fuad Fərhadov