Gəncə Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(125)-670/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № e-2(125)-670/2024 25.01.2024 GƏNCƏ ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Gəncə Şəhər Məhkəməsinin hakimi X1, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı "borcun tutulması" tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə Gəncə Şəhər Məhkəməsinin binasında sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, m ü ə y y ə n e t d i: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı "borcun tutulması" tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2023-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ KODU **********85029 SAMSUNG GALAXY A13 markalı telefon üçün 547.14 (beş yüz qırx yeddi manat on dörd qəp) manat ödənilməmiş hissə, 54.86 (əlli dörd manat səksən altı qəp) manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İmei kodu **********89261 XİAOMİ POCO M5 markalı telefon üçün 421.32 (dörd yüz iyirmi bir manat otuz iki qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 42.68 (qırx iki manat altmış səkkiz qəp) manat cərimə, xx.xx.2023-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, HOFFMANN LED TV 311 (üç yüz on bir) manat ödənilməmiş hissə, 31 (otuz bir) manat cərimə, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, TOSHİBA LED TVüçün 273.08 (iki yüz yetmiş üç manat səkkiz qəp) manat ödənilməmiş hissə, 27.92 (iyirmi yeddi manat doxsan iki qəp) manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, YEADAYDA-216 77H TƏKƏR 4 ƏDƏD üçün 191.84 (yüz doxsan bir manat səksən dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 19.16 (on doqquz manat on altı qəpik) manat cərimə,xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ KODU **********82487 XİAOMİ POCO X3 PRO markalı telefon üçün 189.96 (yüz səksən doqquz manat doxsan altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 18.04 (on səkkiz manat dörd qəpik) manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 2128 manat borc və 41.28 manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsi ona əlavə edilmiş sənədlərlə onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh, "xxxx" MMC ilə xx.xx.2023-ci il, xx.xx.2022-ci il, xx.xx.2023-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2022-ci il, xx.xx.2022-ci il tarixlərindəki müqavilələrinə əsasən İMEİ KODU **********85029 SAMSUNG GALAXY A13 markalı telefon, İmei kodu **********89261 XİAOMİ POCO M5 markalı telefon, HOFFMANN LED TV, TOSHİBALED TV, YEADAYDA- 216 77H TƏKƏR 4 ƏDƏD, İMEİ KODU **********82487 XİAOMİ POCO X3 PRO markalı telefon almış və nəticədə 2128 (iki min yüz iyirmi səkkiz) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2023-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 580.14 (beş yüz səksən manat on dörd qəp) manat (18 ay x 32.23 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ KODU **********85029 SAMSUNG GALAXY A13 markalı telefonüçün ümumilikdə 602 (altı yüz iki) manat olmaqla ondan, 547.14 (beş yüz qırx yeddi manat on dörd qəp) manat ödənilməmiş hissə, 54.86 (əlli dörd manat səksən altı qəp) manat cərimə pulu; xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 589.32 (beş yüz səksən doqquz manat otuz iki qəp) manat (18 ay x 32.74 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İmei kodu **********89261 XİAOMİ POCO M5 markalı telefonüçün 464 (dörd yüz altmış dörd) manat olmaqla ondan, 421.32 (dörd yüz iyirmi bir manat otuz iki qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 42.68 (qırx iki manat altmış səkkiz qəp) manat cərimə pulu; xx.xx.2023-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 351 (üç yüz əlli bir) manat (18 ay x 19.5 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan HOFFMANN LED TV üçün 342 (üç yüz qırx iki) manat olmaqla ondan 311 (üç yüz on bir) manat ödənilməmiş hissə, 31 (otuz bir) manat cərimə pulu; xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1120.08 (min yüz iyirmi manat səkkiz qəp) manat (24 ay x 46.67 manat + 0 manat ilkin ödəniş) TOSHİBALED TVüçün 301 (üç yüz bir) manat olmaqla ondan 273.08 (iki yüz yetmiş üç manat səkkiz qəp) manat ödənilməmiş hissə, 27.92 (iyirmi yeddi manat doxsan iki qəp) manat cərimə pulu miqdarında borc yaranmışdır. xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 291.84 (iki yüz doxsan bir manat səksən dörd qəpik) manat (12 ay x 24.32 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan YEADA YDA-216 77H TƏKƏR 4 ƏDƏDüçün 211 (iki yüz on bir) manat olmaqla ondan, 191.84 (yüz doxsan bir manat səksən dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 19.16 (on doqquz manat on altı qəpik) manat cərimə xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 860.94 (səkkiz yüz altmş manat doxsan döörd qəp) manat (18 ay x 47.83 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ KODU **********82487 XİAOMİ POCO X3 PRO markalı telefon üçün 208 (iki yüz səkkiz) manat olmaqla ondan, 189.96 (yüz səksən doqquz manat doxsan altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 18.04 (on səkkiz manat dörd qəpik) manat cərimə pulu miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1858.98 manat təşkil edir. Cavabdehlə aralarında xx.xx.2023-ci il, xx.xx.2022-ci il, xx.xx.2023-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2022-ci il və xx.xx.2022-ci il tarixli Müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan Əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərdikləri xx.xx.2023-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin Məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsələr də, qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Odur ki, iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci və 284-5.2-ci maddəsinə əsasən iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində məhkəməyə göndərə bilməsi üçün cavabdehə rəsmi qaydada bildirişin göndərilməsinə və sonuncuya bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını, eləcə də ona əlavə olunmuş sənədləri məhkəməyə göndərə biləcəyinin izah edilməsinə baxmayaraq, iddia tələbinə münasibətdə məhkəməyə cavabdehin etirazı daxil olmamışdır. İş materialları araşdırılaraq hesab edilir ki, iddia qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarına əlavə edilmiş sənədlərdən görünür ki, verilmiş tələb Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə uyğun olmaqla yanaşı, tələbi təsdiq edən sənədlər təqdim olunmuşdur və ərizənin əsaslandığı tələbetmə hüququ barədə mübahisə mövcud deyildir. Çünki, qeyd olunan sənədlərdən də göründüyü kimi, cavabdeh, "xxxx" MMC ilə xx.xx.2023-ci il, xx.xx.2022-ci il, xx.xx.2023-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2022-ci il, xx.xx.2022-ci il tarixlərindəki müqavilələrinə əsasən İMEİ KODU **********85029 SAMSUNG GALAXY A13 markalı telefon, İmei kodu **********89261 XİAOMİ POCO M5 markalı telefon, HOFFMANN LED TV, TOSHİBALED TV, YEADAYDA-216 77H TƏKƏR 4 ƏDƏD, İMEİ KODU **********82487 XİAOMİ POCO X3 PRO markalı telefon almış və nəticədə 2128 (iki min yüz iyirmi səkkiz) manat borc yaranmış, həmçinin "xxxx" MMC məhkəməyə müraciət edərkən 30 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkət etməlidir, məsələn, pul ödəməli, xidmətlər göstərməli, əmlak verməli, iş görməli və i.a və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasının tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Bu Məcəllənin 448.1ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Hesab edilir ki, Cavabdeh alqı-satqı müqaviləsi üzrə öz riski ilə müqaviləni bağladığından həmin müqavilə üzrə öhdəliklərə görə məsuliyyət daşıyır. Məhkəmə eyni zamanda iddianın cərimənin ödənilməsi hissəsini də araşdıraraq hesab edir ki, iddia həmin hissədə qismən təmin edilməlidir. Belə ki, Mülki Məcəllənin 462.1-ci və 467-ci maddələrinin mənasına görə, məhkəmə dəbbə pulunun məbləğini cavabdehin belə vəsatət verməsindən asılı olmayaraq azalda bilər. Hər bir konkret iş üzrə dəbbə pulunun azaldılması meyarları kimi dəbbə pulunun qeyri-mütənasib olması, öhdəliyin pozulması nəticəsində yarana biləcək mümkün zərərin həcmindən əhəmiyyətli dərəcədə artıq olması, öhdəliklərin yerinə yetirilməsindən yayınma müddətləri və s. çıxış edə bilər. Məhkəmə nəzərə alır ki, dəbbə pulunun iddiada göstərilən həcmdə tutulması cavabdehin əmlak mənafelərinə ciddi xələl gətirə bilər. Dəbbə pulunun məbləğinin azaldılması kreditorun əmlak mənafelərinə əsaslı təsir etmir. Belə ki, kreditor borc verərkən dəbbə pulunu əldə edəcəyi gözlənilən qazanc kimi deyil, öhdəliyin icrasının təminatı üsulu kimi nəzərdə tutmuşdur. Məhkəmə cavabdehin üzərində əsas və faiz borcu olaraq icra edilməmiş pul öhdəliyinin olmasını, bununla yanaşı əlavə olaraq yüksək məbləğdə cərimənin tətbiq edilməsinin onların vəziyyətini daha da ağırlaşdırdığını nəzərə alaraq hesab edir ki, xx.xx.2023-ci il, xx.xx.2022-ci il, xx.xx.2023-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2022-ci il, xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilələr üzrə hesablanmış 193.66 manat (cərimə) dəbbə pulu azaldılmalı və hər müqavilə üzrə 1 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Həmin Məcəllənin 218.3-cü maddəsinə görə hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Bu Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə görə ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Qeyd olunan Məcəllənin 284-6.1-ci maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Qanunvericiliyin yuxarıda göstərilən tələblərinə əsasən iş üzrə toplanmış sübutlara məcmu halında hüquqi qiymət verilərək belə qənaətə gəlinir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli və xx.xx.2023-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ KODU **********85029 SAMSUNG GALAXY A13 markalı telefon üçün 547.14 (beş yüz qırx yeddi manat on dörd qəp) manat ödənilməmiş hissə, 1 manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İmei kodu **********89261 XİAOMİ POCO M5 markalı telefon üçün 421.32 (dörd yüz iyirmi bir manat otuz iki qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 1 manat cərimə, xx.xx.2023ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, HOFFMANN LED TV 311 (üç yüz on bir) manat ödənilməmiş hissə, 1 manat cərimə, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, TOSHİBA LED TV üçün 273.08 (iki yüz yetmiş üç manat səkkiz qəp) manat ödənilməmiş hissə, 1 manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, YEADAYDA-216 77H TƏKƏR 4 ƏDƏD üçün 191.84 (yüz doxsan bir manat səksən dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 1 manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ KODU **********82487 XİAOMİ POCO X3 PRO markalı telefon üçün 189.96 (yüz səksən doqquz manat doxsan altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 1 manat cərimə borcu və ödənilmiş dövlət rüsumunun 37.52 manatı Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məhsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməlidir. Şərh olunanlara və Azərbaycan Respublikası MPM-in 119.1, 216-220, 227, 233, 360, 284-5-284-6-cı maddələrinə əsasən, qətetdi: İddia qismən təmin edilsin. xx.xx.2023-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ KODU **********85029 SAMSUNG GALAXY A13 markalı telefon üçün 547.14 (beş yüz qırx yeddi manat on dörd qəp) manat ödənilməmiş hissə, 1 manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İmei kodu **********89261 XİAOMİ POCO M5 markalı telefon üçün 421.32 (dörd yüz iyirmi bir manat otuz iki qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 1 manat cərimə, xx.xx.2023-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, HOFFMANN LED TV 311 (üç yüz on bir) manat ödənilməmiş hissə, 1 manat cərimə, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, TOSHİBA LED TV üçün 273.08 (iki yüz yetmiş üç manat səkkiz qəp) manat ödənilməmiş hissə, 1 manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, YEADAYDA-216 77H TƏKƏR 4 ƏDƏD üçün 191.84 (yüz doxsan bir manat səksən dörd qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 1 manat cərimə, xx.xx.2022-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ KODU **********82487 XİAOMİ POCO X3 PRO markalı telefon üçün 189.96 (yüz səksən doqquz manat doxsan altı qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 1 manat cərimə borcu və ödənilmiş dövlət rüsumunun 37.52 manatı Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məhsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet üzərindən Gəncə Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Mustafa Mustafayev