Bakı Kommersiya Məhkəməsi Qiyabi qətnamə — İş №e-2-2(113)-1159/2020

Azərbaycan Respublikası adından QİYABİ QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2-2(113)-1159/2020 15.09.2020 BAKİ KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ hakim Qasımov Fərrux Hüseynağa oğlunun sədrliyi, İmrani Fəridə Fərhad qızının katibliyi, iddiaçının nümayəndəsi Nümayəndə iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdehnə qarşı pul tələbi barədə işə Bakı Kommersiya Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında qiyabi icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı MMC iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək 2982068,69 manat məbləğində pul vəsaitinin Cavabdehndən tutularaq onun xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh öz öhdəliklərini kobudcasına pozmuşdur və bunun nəticəsində «xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx» MMC-yə külli miqdarda maddi ziyanın dəymişdir. Belə ki, Cavabdeh MMC ilə İddiaçı MMC arasında mal və materialların alqı- satqısına dair razılaşma əldə edilmişdir. Həmin razılaşmaya əsasən Cavabdeh MMC-nin sifarişləri əsasında İddiaçı MMC tərəfindən birincinin xeyrinə mal və materiallar təqdim edilmişdir. Malların İddiaçı MMC tərəfindən vaxtlı-vaxtında və tam həcmdə çatdırılmasına baxmayaraq, Cavabdeh MMC mal və materialların razılaşdırılmış dəyərini bu günədək ödəməmişdir. Bununla da Cavabdeh MMC öz öhdəliklərini kobudcasına pozmuşdur. Hazırkı tarixdə Cavabdeh MMC-nin İddiaçı MMC-yə olan borcu 2982068,69 manat təşkil edir. Qarşılıqlı razılaşmaya əsasən cavabdeh aldığı malların dəyərini həmin malları aldıqdan sonra, borc tələb olunduğu vaxt dərhal ödəməli idi. Qeyd edilmiş mallara görə borc məbləği cavabdehdən pretenziya məktubunun yazılmasında az müddət əvvəl şifahi formada, daha sonra isə pretenziya məktubu vasitəsilə yazılı formada tələb olunmuşdur. Cavabdehə ünvanlanan çoxsaylı müraciətlər və yazılı pretenziya məktubu cavabsız və nəticəsiz qaldığına görə iddiaçı məhkəməyə müraciət etmişdir. İddiaçının nümayəndəsi Nümayəndə iddianı müdafiə etdiyini, iddia ərizəsində göstərilən xüsusatları təsdiq etdiyini bildirərək iddianın təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etdi. Cavabdeh məhkəmə iclaslarının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəməyə gəlməməsinin səbəbini və ya mümkünsüzlüyünü bildirmədən və bu səbəblərin üzürlü olması barədə sübutlar təqdim etmədən məhkəməyə gəlməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 238.1-ci madəsinə əsasən iclasın vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdeh məhkəmə iclasına gəlmədikdə və gəlməməsinin səbəbləri barədə məlumat vermədikdə, iddiaçı buna etiraz etmədikdə, işə qiyabi icraat qaydasında baxıla bilər. İddiaçının nümayəndəsi Nümayəndə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək işə qiyabi icraat qaydasında baxılmasını xahiş etmiş, buna görə də işə qiyabi icraat qaydasında baxılması qərara alınmışdır. Mülki iş materiallarında olan: - xx.xx.2014-cü il tarixli 591622 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 56386,89 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591623 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 31.234,90 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591624 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 31.914,94 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591625 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 32.188,12 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591626 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 42.146,91 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591627 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 49.078,65 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591628 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 50489,10 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591629 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 23615,06 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591630 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 36286,10 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591631 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 125.820,79 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591632 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 49.824,22 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591634 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 36915,58 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591635 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 69.271,13 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591636 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 115.938,27 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591637 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 88949,79 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591638 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 25408,72 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591639 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 153798,79 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591640 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 132936,20 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591642 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 180595,63 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591643 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 98629,96 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591647 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 89024,16 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591648 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 37650,29 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591649 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 12214,78 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591651 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 11898,74 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591652 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 105871,45 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591653 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 121044,96 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591654 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 6458,11 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591655 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 120066,96 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591656 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 9245,61 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591657 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 107233,00 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591659 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 48341,34 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591660 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 49680,76 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591661 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 44612,93 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591662 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 30910,07 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591663 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 28928,29 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591665 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 50354,46 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591666 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 59796,38 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591667 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 115317,94 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. -xx.xx.2014-cü il tarixli 591668 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 135565.57 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591669 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 15843,99 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591670 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 7511,71 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591671 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 90975,56 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591672 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 72302,93 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591673 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 25849,58 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal vəmateriallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2014-cü il tarixli 591674 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 12101,70 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2015-ci il tarixli 591719 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 83252,88 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2015-ci il tarixli 591720 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 56911,91 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. - xx.xx.2015-ci il tarixli 591722 saylı qaimə-fakturanın kötüyündən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh MMC-nə ümumi dəyəri 1673,00 manat olan siyahısı qaimədə sadalanmış mal və materiallar təqdim edilmişdir. Məhkəmə işdə olan sənədləri tədqiq edib toplanmış sübutların məcmusuna qiymət verərək belə nəticəyə gəlir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 567-ci maddəsinə əsasən alqısatqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 71-1-ci maddəsinə əsasən həmin Məcəllə ilə müəyyən edilən hallarda fərdi sahibkarlara və hüquqi şəxslərə malları təqdim edən, işləri görən və xidmətləri göstərən şəxs onlara elektron qaimə-faktura verir. Vergi Məcəlləsinin 176-cı maddəsinə əsasən həmin Məcəllənin 176.4-cü maddəsinin yerinə yetirilməsi şərti ilə, ƏDV-nin ödəyicisi kimi qeydiyyatdan keçən və vergi tutulan əməliyyat aparan şəxs malları, işləri və ya xidmətləri qəbul edən şəxsə elektron vergi hesab-fakturasını verməyə borcludur. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin xx xxxxxxxx 2009-cu il tarixli, 156 №li qərarı ilə təsdiq edilmiş "Elektron vergi hesab-fakturalarının tətbiqi, uçotu və istifadə Qaydalarının" 2.3.-cü bəndinə əsasən ƏDV ödəyicisi kimi qeydiyyatdan keçmiş və vergi tutulan əməliyyat aparan şəxs (bundan sonra - vergi ödəyicisi (satıcı) malları (işləri, xidmətləri) alan şəxsə (alıcıya, yaxud sifarişçiyə) elektron vergi hesab-fakturasını elektron formatda təqdim etməlidir. Həmin Qaydaların 4.5-ci bəndinə əsasən elektron vergi hesabfakturası malların (işlərin, xidmətlərin) alıcıya (sifarişçiyə) təqdim edilməsi barədə məlumatları özündə əks etdirən sənədlər (qaimələr, qəbzlər, müqavilələr (əqdlər), təhviltəslim aktları və s.) əsasında doldurulmalı və bu barədə məlumat elektron vergi hesabfakturasının "Əsas" rekvizitində öz əksini tapmalıdır. İddiaçı tərəfindən təqdim edilmiş sübutlarla təsdiq olunur ki, 2982068,69 manat dəyərində mallar Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən olunmuş qaydada - elektron qaimə-faktura, elektron vergi hesab-fakturası və ciddi hesabat blankı olan malların təhvil – qəbul aktları əsasında İddiaçı tərəfindən Cavabdehnə təhvil verilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 598.1 və 598.2-ci maddəsinə əsasən əgər alqı-satqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa və öhdəliyin mahiyyətindən ayrı qayda irəli gəlmirsə, alıcı əşyanı satıcıdan bilavasitə təhvil almazdan əvvəl və ya təhvil aldıqdan sonra ödəməlidir. Əgər alqı-satqı müqaviləsində əşyanın hissəhissə ödənilməsi nəzərdə tutulmayıbsa, alıcı verilmiş əşyanın qiymətini satıcıya tam ödəməyə borcludur. Tərəflər arasında malların nisyə satışına dair hər hansı bir razılaşma olmasa da, cavabdeh tərəfindən öhdəlik icra olunmamış, malların dəyəri ödənilməmişdir. Həmçinin cavabdeh tərəf məhkəmə iclasında iştirak etməmiş və həmin borcun ödənilməsinə dair hər hansı sübut təqdim etməmişdir. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi əsaslı olduğundan təmin olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən iddianın təmin olunmasını nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, iddia ərizəsinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 30 manat məbləğində pul vəsaiti də cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Şərh olunanlara əsasən, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 358-360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddiaçı Cavabdehnə qarşı pul tələbi barədə iddiası təmin edilsin. 2982068,69 manat məbləğində pul vəsaiti Cavabdehndən tutularaq İddiaçınə ödənilsin. Dövlət rüsumu kimi ödənilmiş vəsaitin əvəzi qismində 30 manat məbləğində pul vəsaiti Cavabdehndən tutularaq İddiaçınə ödənilsin. Qiyabi qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 (on) gün müddətində Bakı Kommersiya Məhkəməsinə həmin qətnamənin ləğvi barədə cavabdeh tərəfindən ərizə verilə bilər. Qiyabi qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində - qiyabi qətnamənin ləğvi üçün ərizə verilməsi və ona baxılması müddəti bitdikdən sonra Bakı Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Fərrux Qasımov