Bakı Kommersiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2-2(113)-2552/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2-2(113)-2552/2021 07.06.2021 BAKİ KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ Mən, Bakı Kommersiya Məhkəməsinin hakimi Əliyeva Aytən Heydər qızı, İddiaçı MMC-nin cavabdeh X2 qarşı alqı-satqı müqaviləsindən irəli gələn tələbinə dair kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş icraat qaydasında, Bakı Kommersiya Məhkəməsinin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİM: İddiaçı MMC X2 qarşı pul tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, İddiaçı MMC-yə məxsus 4823,60 (dörd min səkkiz yüz iyirmi üç manat altımış qəpik) manat məbləğində pul vəsaitinin, habelə 30 (otuz) manat ödənilmiş dövlət rüsumunun hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxs (VÖEN: **********) – cavabdeh X1 alınaraq İddiaçı MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı MMC ilə cavabdeh X4 arasında qarşılıqlı razılaşma əsasında 02 noyabr 2018-ci il tarixli, 2177/18 saylı alqı-satqı müqaviləsi bağlanmışdır. Qeyd olunan müqaviləyə əsasən, “Satıcı” İddiaçı MMC istehsal və ya idxal etdiyi müxtəlif növ məhsullarını satmış, “Alıcı” X4 isə həmin məhsulları qəbul edib, dəyərini ödəməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. Cavabdeh X4 üzərinə düşən öhdəliyi lazımınca yerinə yetirməmiş, 4823,60 (dörd min səkkiz yüz iyirmi üç manat altımış qəpik) manat məbləğində olan müxtəlif çeşidli məhsulları İddiaçı MMC-dən alaraq onların dəyərini ödəməmişdir.Daha sonra cavabdeh İddiaçı MMC-yə ərizə təqdim edərək, İddiaçı MMC-yə olan 4823,60 manat borcunu 3 ay müddətində tam şəkildə ödəyəcəyini bildirmişdir. Lakin, cavabdeh bu günədək həmin məbləği İddiaçı MMC-yə ödəməmişdir. Məhkəmə işə kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmiş və cavabdehə iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazının və ona əlavə edilmiş sənədlərin 10 iş günü ərzində məhkəməyə göndərilməsi barədə rəsmi qaydada bildiriş göndərilmiş, lakin iddiaya qarşı etiraz daxil olmamışdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə ərizəni və işin faktiki hallarını araşdıraraq, işdə olan sənədləri tədqiq edərək və sübutları qiymətləndirərək, hesab edir ki, iddia aşağıda göstərilənlərə əsasən təmin edilməlidir. İş materiallarında olan satıcı olan iddiaçı ilə alıcı olan cavabdeh arasında 09 yanvar 2019-cu il tarixdə bağlanmış 003/2019 nömrəli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən İddiaçı MMC 4.823,60 (dörd min səkkiz yüz iyirmi üç manat, altımış qəpik) manat məbləğində olan müxtəlif çeşidli məhsulları alıcıya satır. Alıcı - X3 ümumi dəyəri qeyd olunan məbləğdə olan müxtəlif çeşidli məhsulları nisyə olaraq qəbul edir. Əlavə olaraq, alıcı 4.823,60 (dörd min səkkiz yüz iyirmi üç manat, altımış qəpik) manat məbləğində olan borcunu bir il ərzində pul şəklində ödəməyi öhdəsinə götürür. İş materiallarında olan 25 may 2019-cu il tarixli mövcud borcun etirafı haqqqında mücərrəd müqavilədən görünür ki, hazırki iş üzrə cavabdeh (borclu), iddiaçıya (kreditora) 4.823,60 (dörd min səkkiz yüz iyirmi üç manat, altımış qəpik) manat borcunun olduğunu etiraf edir, borc məbləğini qeyd olunan müqavilənin imzalandığı tarixdən etibarən hər ay 402 manat olmaqla 25.05.2020-ci il tarixədək tam ödəməyi öhdəsinə götürür. İş materiallarında olan 25.05.2019-cu il tarixli ərizədən məlum olur ki, cavabdeh müqavilə üzrə borcunu etiraf etmiş, qeyd olunan borcu 25.05.2019-cu il tarixinə kimi tam şəkildə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan 04.08.2020-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubundan məlum olur ki, cavabdehə iddiaçı tərəfindən mövcud borcu 5 iş günü müddətində ödəməsi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2 maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1 maddəsinə uyğun olaraq hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 217.3 maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Həmin Məcəllənin 217.4 maddəsinə uyğun olaraq məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləinin 425.2-ci maddəsinə əsasən, öhdəlikləri icra edərkən tərəflər müqavilənin yerinə yetirilməsinə zəmin yaratmaq üçün birgə hərəkət etməli və müqavilənin məqsədinə çatmağa maneçilik törədə biləcək və ya öhdəliklərin icrasını təhlükəyə məruz qoya biləcək hər cür hərəkətlərdən çəkinməlidirlər. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə uyğun olaraq, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Borclunun üzərinə öhdəliyi pozmağa görə məsuliyyət qoyulmadıqda bu qayda qüvvədə olmur. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh iddiaçı ilə aralarında bağlanmış müqavilə üzrə iddiaçının qarşısında üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımi qaydada yerinə yetirmədiyi, nəticədə iddiaçıya borcunun yarandığı üçün iddiaçı müqavilə üzrə yaranmış və ödənilməmiş borcun cavabdehdən tutulmasını tələb etməkdə haqlıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi təmin edildiyindən iş üzrə ödənilmiş 30 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməlidir. Beləliklə, yuxarıda qeyd olunan qanunvericiliyin tələblərinə əsaslanaraq və işin hallarına məcmu halda qiymət verərək məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilərək, X1 4.823,60 manat, ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 30 manat, cəmi 4.853,6 (dörd min səkkiz yüz əlli üç manat, altımış qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti İddiaçı MMC-nin xeyrinə tutulmalıdır. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 284-5.3, 284-6 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. X1 4.823,60 manat və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 30 manat, cəmi 4.853,6 (dörd min səkkiz yüz əlli üç manat, altımış qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti İddiaçı MMC-nin xeyrinə tutulsun. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Aytən Əliyeva