Gəncə Kommersiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2-2(115)-1132/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № e-2-2(115)-1132/2025 16.07.2025 GƏNCƏ KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ Hakim Quliyeva Gülnaz Elxan qızının sədrliyi, Kamalov İman Paşa oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyinin cavabdeh “Murovdağ Kəndli (Fermer) Təsərrüfatı” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə qarşı lizinq müqavilələrinin ləğv edilməsi və pul tələbinə dair kommersiya mübahisəsinə məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyi iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, "xxxx" ASC-yə məxsus kənd təsərrüfatı texnikasının lizinqə verilməsi barədə "xxxx" ASC ilə "xxxx" X2 MMC arasında bağlanmış 1 sentyabr 2016-cı il tarixli 888-L/16 nömrəli və 10 avqust 2016-cı il tarixli 766- L/16 nömrəli müqavilələrin ləğv edilməsi və cavabdeh "xxxx" X2 MMC-dən 1 sentyabr 2016-cı il tarixli 888-L/16 nömrəli müqavilə üzrə 10638 manat qalıq borc, 3914,78 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 14552,78 manat, 10 avqust 2016-cı il tarixli 766-L/16 nömrəli müqavilə üzrə 14618 manat qalıq borc, 5223,10 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 19841,10 manat və 26 iyul 2017-ci il tarixli 817-L/17 nömrəli müqavilə üzrə 4053 manat qalıq borc, 5000,35 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 9053,35 manat pul vəsaitinin iddiaçıya ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, "xxxx" ASC-yə məxsus kənd təsərrüfatı texnikasının lizinqə verilməsi barədə "xxxx" ASC ilə "xxxx" X2 MMC arasında bağlanmış 01 sentyabr 2016-cı il tarixli 888-L/16 nömrəli, 26 iyul 2017-ci il tarixli 817-L/17 nömrəli və 10 avqust 2016-cı il tarixli 766-L/16 nömrəli müqavilələrə əsasən, borclu (lizinq alan) texnikanı ilkin ödəniş məbləği nəzərə alınmaqla qalıq məbləğini ödəniş qrafikinə uyğun ödəmək şərtilə lizinqə götürmüşdür. Cavabdeh müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməmişdir. Cavabdehə öhdəliklərin yerinə yetirilməsi barədə dəfələrlə edilmiş xəbərdarlıqlara baxmayaraq, borclu tərəfindən ödənişlər yerinə yetirilməmişdir. Eyni zamanda cavabdeh 10 avqust 2016-cı il tarixli 766-L/16 nömrəli və 1 sentyabr 2016-cı il tarixli 888-L/16 nömrəli müqavilələr üzrə öhdəliklərini yerinə yetirmədiyinə görə həmin müqavilə ləğv edilməlidir. İddiaçının nümayəndəsi məhkəməyə ərizə ünvanlayaraq işə iddiaçının nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etmişdir. Cavabdeh isə məhkəmə iclasında nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmişdir. Məhkəmə işə iddiaçının nümayəndəsinin və cavabdehin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İddia tələbinin dəlillərini iş materialları ilə birlikdə araşdırıb və işin hallarına hüquqi qiymət verərək aşağıda qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. İş materiallarında olan "xxxx" ASC ilə “Murovdağ Kəndli (Fermer) Təsərrüfatı” MMC arasında bağlanmış 10 avqust 2016-cı il tarixli 766-L/16 nömrəli "xxxx" ASC-yə məxsus kənd təsərrüfatı texnikasının lizinqə verilməsi barədə müqavilədən görünür ki, lizinq verən "xxxx" ASC ümumi məbləği 54200 manat olan və spesifikasiyada göstərilən kənd təsərrüfatı texnikalarını dəyəri tam ödənildikdən və müvafiq sənədləşmə aparıldıqdan sonra lizin alan “Murovdağ Kəndli (Fermer) Təsərrüfatı” MMC-nin mülkiyyətinə verilməsi şərti ilə lizinqə verməyi, lizinq alan qalıq məbləğini ödəniş qrafikinə müvafiq olaraq ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Həmiçinin texnikaya mülkiyyət hüququ lizinq alan tərəfindən öhdəliklər tam yerinə yetirilənədək lizinq verənə məxsus olması müəyyən olunmuşdur. Həmin müqavilənin 4.2-ci bəndinə əsasən lizinq alan ödəniş qrafikinə uyğun olaraq bir dəfədən artıq ödənişləri yerinə yetirməzsə, lizinq verən lizinq alandan gecikdirilən hər bir günə görə gecikdirilmiş məbləğin 0,1 faizi həcmində cərimə tələb etməsi nəzərdə tutulmuşdur. İş materiallarında olan "xxxx" ASC ilə “Murovdağ Kəndli (Fermer) Təsərrüfatı” MMC arasında bağlanmış 1 sentyabr 2016-cı il tarixli 888-L/16 nömrəli "xxxx" ASC-yə məxsus kənd təsərrüfatı texnikasının lizinqə verilməsi barədə müqavilədən görünür ki, lizinq verən "xxxx" ASC ümumi məbləği 40950 manat olan və spesifikasiyada göstərilən kənd təsərrüfatı texnikalarını dəyəri tam ödənildikdən və müvafiq sənədləşmə aparıldıqdan sonra lizin alan “Murovdağ Kəndli (Fermer) Təsərrüfatı” MMC-nin mülkiyyətinə verilməsi şərti ilə lizinqə verməyi, lizinq alan qalıq məbləğini ödəniş qrafikinə müvafiq olaraq ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Həmiçinin texnikaya mülkiyyət hüququ lizinq alan tərəfindən öhdəliklər tam yerinə yetirilənədək lizinq verənə məxsus olması müəyyən olunmuşdur. Həmin müqavilənin 4.2-ci bəndinə əsasən lizinq alan ödəniş qrafikinə uyğun olaraq bir dəfədən artıq ödənişləri yerinə yetirməzsə, lizinq verən lizinq alandan gecikdirilən hər bir günə görə gecikdirilmiş məbləğin 0,1 faizi həcmində cərimə tələb etməsi nəzərdə tutulmuşdur. İş materiallarında olan "xxxx" ASC ilə “Murovdağ Kəndli (Fermer) Təsərrüfatı” MMC arasında bağlanmış 26 iyul 2017-cı il tarixli 817-L/17 nömrəli "xxxx" ASC-yə məxsus kənd təsərrüfatı texnikasının lizinqə verilməsi barədə müqavilədən görünür ki, lizinq verən "xxxx" ASC ümumi məbləği 19900 manat olan və spesifikasiyada göstərilən kənd təsərrüfatı texnikalarını dəyəri tam ödənildikdən və müvafiq sənədləşmə aparıldıqdan sonra lizin alan “Murovdağ Kəndli (Fermer) Təsərrüfatı” MMC-nin mülkiyyətinə verilməsi şərti ilə lizinqə verməyi, lizinq alan qalıq məbləğini ödəniş qrafikinə müvafiq olaraq ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Həmiçinin texnikaya mülkiyyət hüququ lizinq alan tərəfindən öhdəliklər tam yerinə yetirilənədək lizinq verənə məxsus olması müəyyən olunmuşdur. Həmin müqavilənin 4.2-ci bəndinə əsasən lizinq alan ödəniş qrafikinə uyğun olaraq bir dəfədən artıq ödənişləri yerinə yetirməzsə, lizinq verən lizinq alandan gecikdirilən hər bir günə görə gecikdirilmiş məbləğin 0,1 faizi həcmində cərimə tələb etməsi nəzərdə tutulmuşdur. İş materiallarında olan 15 avqust 2016-cı il tarixli 442 nömrəli, 02 sentyabr 2016-cı il tarixli 489 nömrəli, 26 iyul 569 nömrəli, 27 iyul 2017-ci il tarixli 5/253 nömrəli aktlardan görünür ki, 1 ədəd 54200 manat dəyərində traktor Belarus, 1 ədəd 38400 manat dəyərində traktor Belarus, 1 ədəd 2550 manat dəyərində 4 gövdəli kotan, 1 ədəd 4000 manat dəyərində mala, 1 ədəd 15900 manat dəyərində 5 cərgəli asma qarğıdalı toxumu səpən (gübrəsəpənlə) texnikaları "xxxx" ASC tərəfindən “Murovdağ Kəndli (Fermer) Təsərrüfatı” MMC-yə təhvil verilmişdir. İş materiallarında olan xx.xx.2025-ci il tarixli maliyyə arayışında qeyd edilmişdir ki, 10 avqust 2016-cı il tarixli lizinq müqaviləsi üzrə nəzərdə tutulmuş 54200 manat məbləğində borcdan lizinq alan “Murovdağ Kəndli (Fermer) Təsərrüfatı”MMC tərəfindən 17902 manat ödəniş edilmiş, 21680 manat güzəşt edilmiş, əsas borc olaraq 14618 manat, hesablanmış cərimə üzrə 5223,10 manat olmaqla, cəmi 19841,10 manat məbləğində borcu qalmışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2025-ci il tarixli maliyyə arayışında qeyd edilmişdir ki, 1 sentyabr 2016-cı il tarixli lizinq müqaviləsi üzrə nəzərdə tutulmuş 40950 manat məbləğində borcdan lizinq alan “Murovdağ Kəndli (Fermer) Təsərrüfatı”MMC tərəfindən 13932 manat ödəniş edilmiş, 16380 manat güzəşt edilmiş, əsas borc olaraq 10638 manat, hesablanmış cərimə üzrə 3914,78 manat olmaqla, cəmi 14552,78 manat məbləğində borcu qalmışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2025-ci il tarixli maliyyə arayışında qeyd edilmişdir ki, 26 iyul 2017-ci il tarixli lizinq müqaviləsi üzrə nəzərdə tutulmuş 19900 manat məbləğində borcdan lizinq alan “Murovdağ Kəndli (Fermer) Təsərrüfatı”MMC tərəfindən 7887 manat ödəniş edilmiş, 7960 manat güzəşt edilmiş, əsas borc olaraq 4053 manat, hesablanmış cərimə üzrə 5000,35 manat olmaqla, cəmi 9053,35 manat məbləğində borcu qalmışdır. İş materiallarında olan pretenziya məktubunun surətindən görünür ki, borcluya yaranmış borc ilə bağlı məlumat verilmiş, məsuliyyəti barədə xəbərdarlıq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 6.2-ci maddəsinə əsasən, fiziki və hüquqi şəxslər mülki hüquqları öz mənafelərini gerçəkləşdirmək üçün iradələrinə uyğun olaraq əldə edir və həyata keçirirlər. Onlar müqavilə əsasında öz hüquq və vəzifələrini müəyyənləşdirməkdə və qanunvericiliyə zidd olmayan hər hansı müqavilə şərtləri qoymaqda sərbəstdirlər. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 386.1-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445-ci maddəsinin tələbinə görə, icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinin tələbinə görə, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 747.1-ci maddəsinə əsasən, lizinq müqaviləsinə görə, lizinq verən müəyyən əşyanı müqavilə ilə şərtləşdirilmiş müəyyən haqla, müəyyən müddətə və digər şərtlərlə (lizinq alana əmlakı satın almaq hüququnun verilməsi də daxil olmaqla) lizinq alanın istifadəsinə verməyə borcludur. Lizinq alan müəyyənləşdirilmiş dövriliklə muzd ödəməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 748-10.1-ci maddəsinə əsasən, lizinq müqaviləsinin qüvvədə olduğu müddət ərzində həmin müqavilə üzrə ödənişlərin ümumi məbləği lizinq ödənişləri hesab edilir. Lizinq ödənişləri lizinq müqaviləsi üzrə lizinq alana verilmiş lizinq obyektindən istifadəyə görə onun tərəfindən lizinq verənin xeyrinə həyata keçirilən ödənişlərdir. Həmin Məcəllənin 748-10.2-ci maddəsinə əsasən, lizinq ödənişlərinin məbləği, həyata keçirilməsi üsulu, forması və dövriliyi lizinq müqaviləsinə uyğun olaraq Məcəllənin müddəaları nəzərə alınmaqla həyata keçirilir. Məhkəmə qeyd edir ki, "xxxx" ASC ilə “Murovdağ Kəndli (Fermer) Təsərrüfatı” MMC arasında 10 avqust 2016-cı il tarixdə, 1 sentyabr 2016-cı il tarixdə və 26 iyul 2017-ci il tarixdə "xxxx" ASC-yə məxsus kənd təsərrüfatı texnikalarının lizinqə verilməsi barədə müqavilə bağlanmış, müqavilələrə əsasən lizinq verən 1 ədəd 54200 manat dəyərində traktor Belarus, 1 ədəd 38400 manat dəyərində traktor Belarus, 1 ədəd 2550 manat dəyərində 4 gövdəli kotan, 1 ədəd 4000 manat dəyərində mala, 1 ədəd 15900 manat dəyərində 5 cərgəli asma qarğıdalı toxumu səpən (gübrəsəpənlə) texnikaları "xxxx" ASC tərəfindən “Murovdağ Kəndli (Fermer) Təsərrüfatı” MMC-nin sahiblik və istifadəsinə vermişdir. Lizinq verən öz öhdəliyini yerinə yetirmiş, lizinq obyektlərini lizinq alanın sahiblik və istifadəsinə vermiş, lakin lizinq alan üzərinə götürdüyü öhdəlikləri tam yerinə yetirməmiş, lizinq ödənişlərini tam ödəməmiş, lizinq verənə 10 avqust 2016-cı il tarixli lizinq müqaviləsi üzrə 14618 manat, 1 sentyabr 2016-cı il tarixli lizinq müqaviləsi üzrə 10638 manat, 26 iyul 2017-ci il tarixli lizinq müqaviləsi üzrə 4053 manat borcu qalmışdır. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, lizinq verən müqavilələr üzrə yaranmış əsas borc məbləğlərini tələb etməkdə haqlıdır. Məhkəmə, eyni zamanda iddianın cərimənin ödənilməsi hissəsini də araşdıraraq hesab edir ki, iddia həmin hissədə qismən təmin edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 460.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliklərin icrası girov, dəbbə pulu, borclunun əmlakının saxlanması, zaminlik, qarantiya, beh ilə və bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər üsullarla təmin edilə bilər. Həmin Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə görə dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir. Qanun normasının mənasına görə, məhkəmə dəbbə pulunun məbləğini cavabdehin belə vəsatət verməsindən asılı olmayaraq azalda bilər. Hər bir konkret iş üzrə dəbbə pulunun azaldılması meyarları kimi dəbbə pulunun qeyri-mütənasib olması, öhdəliyin pozulması nəticəsində yarana biləcək mümkün zərərin həcmindən əhəmiyyətli dərəcədə artıq olması, öhdəliklərin yerinə yetirilməsindən yayınma müddətləri və s. çıxış edə bilər. Məhkəmə nəzərə alır ki, dəbbə pulunun iddiada göstərilən həcmdə tutulması cavabdehin əmlak mənafelərinə ciddi xələl gətirə bilər. Dəbbə pulunun məbləğinin azaldılması lizin verənin əmlak mənafelərinə əsaslı təsir etmir. Belə ki, lizinq verən lizinq obyektini lizinqə verərkən dəbbə pulunu əldə edəcəyi gözlənilən qazanc kimi deyil, öhdəliyin icrasının təminatı üsulu kimi nəzərdə tutmuşdur. Məhkəmə cavabdehin üzərində əsas borcu olaraq icra edilməmiş pul öhdəliyinin olmasını, bununla yanaşı yüksək məbləğdə cərimənin tətbiq edilməsinin onun vəziyyətini daha da ağırlaşdırdığını nəzərə alaraq hesab edir ki, 10 avqust 2016-cı il tarixli lizinq müqaviləsi üzrə 5223,10 manat cərimə tənasübsüz surətdə yüksək olduğundan azaldılaraq 400 manat, 1 sentyabr 2016-cı il tarixli lizinq müqaviləsi üzrə 3914,78 manat cərimə tənasübsüz surətdə yüksək olduğundan azaldılaraq 300 manat, 26 iyul 2017-ci il tarixli lizinq müqaviləsi üzrə 5000,35 manat cərimə tənasübsüz surətdə yüksək olduğundan azaldılaraq 100 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. Odur ki, tərəflər arasında bağlanmış 1 sentyabr 2016-cı il tarixli müqavilə üzrə yaranmış 10638 manat qalıq borc, 300 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 10938 manat, 10 avqust 2016-cı il tarixli müqavilə üzrə yaranmış 14618 manat qalıq borc, 400 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 15018 manat, 26 iyul 2017-ci il tarixli müqavilə üzrə yaranmış 4053 manat qalıq borc, 100 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 4153 manat pul, hər üç müqavilə üzrə 30109 manat borc cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Müqavilələrinin ləğvi ilə bağlı məhkəmə bildirir ki, Mülki Məcəlləsinin 421.1-ci maddəsinə əsasən müqavilənin dəyişdirilməsi və ləğv edilməsi, əgər bu Məcəllədə və ya müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, tərəflərin razılaşması ilə mümkündür. Həmin Məcəllənin 421.2-ci maddəsinə əsasən tərəflərdən birinin tələbi ilə müqavilə yalnız digər tərəf müqaviləni əhəmiyyətli dərəcədə pozduqda və ya bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər hallarda dəyişdirilə və ya ləğv edilə bilər. Tərəflərdən birinin müqaviləni pozması o zaman əhəmiyyətli pozuntu sayılır ki, bunun digər tərəfə vurduğu zərər nəticəsində o, müqavilə bağlanarkən ümid etməyə haqqı çatanlardan xeyli dərəcədə məhrum olur. Həmin Məcəllənin 421.3-cü maddəsinə əsasən müqavilənin tamamilə və ya hissəhissə icrasından birtərəfli imtina edildikdə və belə imtinaya bu Məcəllə ilə və ya tərəflərin razılaşması ilə yol verildikdə müqavilə müvafiq surətdə ləğv edilmiş və ya dəyişdirilmiş sayılır. “Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 399, 421.3, 423.2, 424.3 və 447-ci maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 29 mart 2023-cü il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, Mülki Məcəllənin 421.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslar üzrə müqavilənin ləğv edilməsi həmin Məcəllənin 421.3-cü maddəsinə uyğun olaraq birtərəfli iradə ifadəsi ilə məhkəmədən kənar qaydada baş verir. İradə ifadəsinin qarşı tərəfə bildirilməsi ilə müqavilə ləğv edilmiş hesab edilir və bu ləğvetmənin həyata keçirilməsinin ümumi formasıdır. İkitərəfli müqavilələr üzrə öhdəliyin pozulması halında kreditor Mülki Məcəllənin 447.1-ci maddəsinə uyğun olaraq müqavilədən imtina etməklə ona xitam verə bilər. Müqavilədən imtina barədə iradə ifadəsinin qarşı tərəfə bildirilməsi ilə müqaviləyə xitam verilmiş sayılır. İş materiallarından görünür ki, iddiaçı əsas borc məbləğinin, habelə cərimənin ödənilməsi ilə bağlı iradə ifadəsini cavabdehə 2 aprel 2025-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubunda ifadə etmişdir. Həmin tarixdən iddiaçının müqavilədən imtina barədə iradə ifadəsini qarşı tərəfə bildirilməsi ilə müqaviləyə xitam verilmiş sayılır. Ona görə də müqavilələrin ləğv edilməsi ilə bağlı tələbi təmin edilə bilməz. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinin tələbinə görə, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələb və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinin tələblərinə görə, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Həmçinin məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Həmin Məcəllənin 119.2-ci maddəsinə əsasən iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət gəlirlərinə alınır. Həmin Məcəllənin 121.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə nümayəndənin və ya vəkilin göstərdiyi yardıma görə xərclərin, konkret hallar və təqdim edilmiş məlumatlar qiymətləndirilməklə, digər tərəfdən ağlabatan məbləğdə alınıb xeyrinə qətnamə çıxarılan tərəfə verilməsini qərara alır. Həmin Məcəllənin 124.1-ci maddəsinə əsasən işə baxılması ilə əlaqədar məhkəmənin çəkdiyi xərclər və iddiaçının ödəməkdən azad edildiyi dövlət rüsumu, iddia tələblərinin təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq dövlət mədaxilinə cavabdehdən alınır. Məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçı dövlət rüsumu ödəməkdən azad edildiyi üçün, iddianın təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq 180 manat 33 qəpik məbləğində dövlət rüsumu cavabdehdən alınaraq dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 10-1.3-cü maddəsinə əsasən kommersiya mübahisələri üzrə məhkəmə icraatı, habelə “Elektron məhkəmə” informasiya sisteminin tətbiq olunduğu məhkəmələrdə mülki işlər üzrə məhkəmə icraatı, o cümlədən ərizə, şikayət və digər sənədlərin göndərilməsi, qəbulu, habelə məhkəmə sənədlərinin məhkəməyə və proses iştirakçılarına çatdırılması “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə həyata keçirilir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə "xxxx" Kəndli (Fermer) X1 Cəmiyyəti arasında bağlanmış 1 sentyabr 2016-cı il tarixli "888-L/16" nömrəli müqavilə üzrə "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə məxsus kənd təsərrüfatı texnikasının lizinqə verilməsi barədə müqavilə üzrə yaranmış 10638 manat qalıq borc, 300 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 10938 manat, "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə "xxxx" Kəndli (Fermer) X1 Cəmiyyəti arasında bağlanmış 10 avqust 2016-cı il tarixli "766-L/16" nömrəli "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə məxsus kənd təsərrüfatı texnikasının lizinqə verilməsi barədə müqavilə üzrə yaranmış 14618 manat qalıq borc, 400 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 15018 manat, "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə "xxxx" Kəndli (Fermer) X1 Cəmiyyəti arasında bağlanmış 26 iyul 2017-ci il tarixli "817-L/17" nömrəli "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə məxsus kənd təsərrüfatı texnikasının lizinqə verilməsi barədə müqavilə üzrə yaranmış 4053 manat qalıq borc, 100 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 4153 manat pul, hər üç müqavilə üzrə 30109 (otuz min yüz doqquz) manat borc cavabdeh "xxxx" Kəndli (Fermer) X1 Cəmiyyətindən tutularaq iddiaçı Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyinə ödənilsin. Cavabdeh "xxxx" Kəndli (Fermer) X1 Cəmiyyətindən 180 (bir yüz səksən) manat 33 (otuz üç) qəpik dövlət rüsumu tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilsin. İddianın qalan hissəsi təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə Gəncə Kommersiya Məhkəməsinə təqdim edilməklə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Gülnaz Quliyeva