Gəncə Kommersiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2-2(115)-407/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № e-2-2(115)-407/2023 28.02.2023 GƏNCƏ KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ Hakim Quliyeva Gülnaz Elxan qızının sədrliyi, X1 iclas katibliyi ilə Ərizəçi Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinin Maraqlı şəxs ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılmasınа dаir ərizəsi üzrə xüsusi icraat qaydasında işə məhkəmənin inzibаti binаsındа аçıq məhkəmə iclаsındа bаxаrаq, MÜƏYYƏN ETDİ: Ərizəçi Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsi ərizəsi ilə məhkəməyə mürаciət edərək hüquqi şəxs "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin dövlət büdcəsinə 148769,66 manat borcunun ödənilməsini təmin etmək üçün həmin hüquqi şəxsin icra orqanının rəhbəri olan Maraqlı şəxs ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Ərizəçi tələbini оnunlа əsаslаndırmışdır ki, vergi öhdəliklərini Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş müddətdə yerinə yetirmədiyi üçün xx.xx.2018-ci il tarixə vergi ödəyicisi olan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin (VÖEN: **********) 148769,66 manat məbləğində (o cümlədən, vergilər üzrə 1506,76 manat, maliyyə sanksiyası üzrə 1960 manat, məhkəmə qərarı ilə təmin edilmiş hissə üzrə 145302,9 manat) vergi borcu vardır. Yaranmış borc məbləğinin 5 gün ərzində dövlət büdcəsinə ödənilməsi məqsədi ilə vergi ödəyicisinə bildirişlər göndərilmiş, lakin vergi ödəyicisi yaranmış borc məbləğini ödəməmişdir. Odur ki, ərizənin təmin edilməsi bаrədə qətnаmə çıxаrılmаsını xаhiş etmişdir. Tərəflər məhkəmə iclasının keçirilməsinin vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar olunmasına baxmayaraq məhkəmə iclasında iştirak etməmişlər. Ərizəçinin nümayəndəsi məhkəməyə ərizə ünvanlayaraq ərizəyə onların iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə ərizəyə tərəflərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iş mаteriаllаrını аrаşdırıb hesаb edir ki, ərizə əsаslı оlduğundаn təmin edilməlidir. İş materiallarına əlavə edilmiş hüquqi şəxs haqqında məlumat cədvəlindən görünür ki, hüquqi şəxsin rəhbəri Maraqlı şəxsdur. İş mаteriаllarınа əlаvə edilmiş xx.xx.2016-cı il tarixli **********519900 nömrəli bildirişdən görünür ki, vergi ödəyicisinə borcunun ödənilməsi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. İş mаteriаllarınа əlаvə edilmiş şəxsiyyət vəsiqəsi haqqında elektron portaldan çıxarışdan görünür ki, Maraqlı şəxs doğum tarixi və yeri xx.xx.1979-cu il, ünvan 1 ünvanı Xocalı rayonu Cəmilli kəndidir. İş mаteriаllarınа əlаvə edilmiş şəxsi hesaab vərəqəsindən görünür ki, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin məhkəmənin 1(004)-31/2016 saylı hökmü ilə təyin edilmiş 145262,90 manat azaldılaraq vergilər üzrə vərəqdən məhkəmə hökmü ilə təmin edilmiş məbləğ üzrə vərəqə keçirilmiş, vergi ödəyicisinin həmin tarixə 36916,58 qalıq borcu, 65982,82 manat faiz üzrə qalıq borcu qalmışdır. Həmin borc məbləği xx.xx.2017-ci il tarixdə xx.xx.2016cı il tarixli 474-VQ nömrəli Azərbaycan Respublikası Qanununa əsasən 65982,82 manat məbləğində silinmiş, vergi ödəyicisinin 36916,58 manat borcu qalmışdır. Qalan borc məbləği Vergi Məcəlləsinin 85.4-cü maddəsinə əsasən xx.xx.2018-ci il tarixdə 33447,62 manat, xx.xx.2019-cu il tarixdə 506,76 manat və 1960 manat, xx.xx.2020-ci il tarixdə 1000 manat məbləğində silinmiş, xx.xx.2018-ci il tarixdə 2,20 manat ödəniş edilmişdir və ümulikdə xx.xx.2020-ci il tarixə 100 manat qalıq borcu qalmışdır. Həmçinin məhkəmənin 1(004)-31/2016 saylı hökmü ilə təyin edilmiş 145302,90 manat qalıq borcu Vergi Məcəlləsinin 93.1.3-cü maddəsinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixdə 40 manat silinmiş, hökmlə təyin edilmiş qalıq borc məbləği 145262,90 manat olmuşdur. İş mаteriаllarınа əlаvə edilmiş Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin 1(004)- 31/2016 nömrəli hökmündən görünür ki, vergi ödəyicisi kimi qeydiyyta alınmış "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin və "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin direktoru işləmiş X3 Cinayət Məcəlləsinin 213.1 və 213.2.2-ci maddələri ilə məhkum olunmuş, ona həmin maddələrlə Cinayət Məcəlləsinin 66.3, 66.4, 66.5ci maddələrinə əsasən qəti olaraq 2 il 6 ay müddətinə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında, habelə digər təsərrüfat subyektlərində rəhbər və maddi məsul vəzifə tutma hüququndan məhrum olunmaqla 5 il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası və 2000 manat cərimə cəzası təyin edilmiş, həmçinin iş üzrə mülki iddia təmin edilmiş, 480393,28 manat məbləğində pul X2 alınaraq dövlət büdcəsinə ödənilməsi qərara alınmışdır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 73.1-ci maddəsinə əsasən qanunla müəyyən edilmiş vergiləri və başqa dövlət ödənişlərini tam həcmdə və vaxtında ödəmək hər bir kəsin borcudur. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 16.1.1-ci maddəsinə əsasən qanunla müəyyən edilmiş vergiləri, habelə bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada hesablanmış faizləri, tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarını və digər məcburi ödənişləri ödəmək vergi ödəyicisinin vəzifəsidir. Həmin Məcəllənin 23.1.15-3-cü maddəsinə əsasən vergi orqanının vergi ödəyicisi vergi öhdəliyini bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş müddətdə yerinə yetirmədikdə, hesablanmış vergilər üzrə borcların və faizlərin, tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının ödənilməsini təmin etmək üsulu kimi vergi ödəyicisi olan fiziki şəxsin və ya hüquqi şəxsin icra orqanının rəhbərinin ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması üçün məhkəməyə müraciət etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən vergi ödəyicisinin bu Məcəllədə göstərilən hallarda və qaydada müəyyən edilən vergini (o cümlədən cari vergi ödəmələrini), hesablanmış faizləri və tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarını ödəmək vəzifəsi onun vergi öhdəliyi hesab olunur. Həmin Məcəllənin 77.3-cü maddəsinə əsasən vergi ödəyicisi vergi qanunvericiliyinin tələblərinə uyğun olaraq verginin ödənilməsini nəzərdə tutan şəraitin yarandığı andan vergi öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 78.1-ci maddəsinə əsasən vergi öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi ödənilməli olan vergi məbləğinin müəyyən edilmiş müddətlərdə və qaydada ödənilməsidir. Vergi ödəyicisinin hesablarında və ya kassasında vəsaitin, habelə onun əmlakının olubolmamasından asılı olmayaraq vergi öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi məcburidir. Məhkəmə qeyd edir ki, vergi orqanının ərizəsində vergi ödəyicisi olan hüquqi şəxsin həm 3466,76 manat məbləğində vergi borcunun, həm də məhkəmə hökmü ilə təyin edilmiş 145302,90 manat məbləğində borcun ödənilməsi məqsədilə icra orqanının rəhbəri olan Maraqlı şəxs ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması xahiş edilmişdir. Lakin məhkəmə qeyd edir ki, vergi orqanı ərizəsində vergi ödəyicisi olan hüquqi şəxsin xx.xx.2018-ci il tarixə 3466,76 manat məbləğində vergi borcunun olmasını qeyd etsə də şəxsi hesab vərəqəsində həmin borc məbləğinin Vergi Məcəlləsinin 85.4-cü maddəsinə əsasən xx.xx.2019-cu il tarixdə 506,76 manat və 1960 manat, xx.xx.2020-ci il tarixdə 1000 manat məbləğində silindiyi, xx.xx.2020-ci il tarixə qalıq borcun 100 manat olması göstərilmişdir. Göründüyü kimi "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xx.xx.2020-ci il tarixə vergilər üzrə vərəqədə 100 manat borcunun olması qeyd edilmişdir. Bundan başqa məhkəmə qeyd edir ki, ərizədə məhkəmə hökmü ilə qərara alınan 145302,9 manat məbləğində vergi borcuna görə hüquqi şəxsin icra orqanının rəhbərinin ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması xahiş edilsə də, həmin borcun tutulmasının qərara alındığı hökm hüquqi şəxs barəsində deyil, həmin hüquqi şəxsin əvvəllər icra orqanının rəhbəri olmuş X3 barəsindədir və həmin cinayət işi üzrə mülki iddiaçı kimi tanınmış vergi orqanının mülki iddiası təmin edilmiş, 480393,28 manat məbləğində pulun “KRİSTAL SƏNAYE İNŞAAT" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən deyil, X2 alınaraq dövlət büdcəsinə ödənilməsi qərara alınmışdır. Belə olan halda "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin icra orqanının rəhbəri olan Maraqlı şəxs ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılmasınа dаir ərizə əsaslı sayıla və təmin edilə bilməz. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 355-5.1-ci mаddəsində göstərilir ki, vergi ödəyicisi və ya sığortaedən vergi, məcburi dövlət sosial sığorta, icbari tibbi sığorta və işsizlikdən sığorta haqları üzrə öhdəliyini qanunla müəyyən edilmiş hallarda və müddətlərdə yerinə yetirmədikdə, hesablanmış vergilər, məcburi dövlət sosial sığorta, icbari tibbi sığorta və işsizlikdən sığorta haqları üzrə borcların və faizlərin, vergilər və məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının ödənilməsini təmin etmək üçün müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) fiziki şəxslərin və ya hüquqi şəxslərin icra orqanının rəhbərinin ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması barədə məhkəməyə müraciət etmək hüququna malikdir. Həmin Məcəllənin 355-5.2-ci maddəsinə əsasən ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması haqqında ərizə fiziki şəxslərin və ya hüquqi şəxslərin icra orqanının rəhbərinin yaşadığı (olduğu) yer üzrə verilir. Həmin Məcəllənin 355-7.1-ci maddəsinə əsasən vergi ödəyicisi olan fiziki şəxslərin və ya hüquqi şəxslərin icra orqanının rəhbərinin ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması haqqında ərizə məhkəməyə təqdim olunduqdan sonra məhkəmə tərəfindən 10 gün müddətinə baxılır. Həmin Məcəllənin 355-7.3-cü maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim ərizənin rədd edilməsi və ya təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edir. Həmin Məcəllənin 10-1.3-cü maddəsinə əsasən kommersiya mübahisələri üzrə məhkəmə icraatı, habelə “Elektron məhkəmə” informasiya sisteminin tətbiq olunduğu məhkəmələrdə mülki işlər üzrə məhkəmə icraatı, o cümlədən ərizə, şikayət və digər sənədlərin göndərilməsi, qəbulu, habelə məhkəmə sənədlərinin məhkəməyə və proses iştirakçılarına çatdırılması “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə həyata keçirilir. Оdur ki, məhkəmə şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki- Prosessual Məcəlləsinin 213-220, 227, 233.1, 234, 238-253, 355-5, 357-362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİ: Ərizəçi Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinin Maraqlı şəxs ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılmasınа dаir ərizəsi təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə Gəncə Kommersiya Məhkəməsinə təqdim edilməklə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Gülnaz Quliyeva