Şəki Kommersiya Məhkəməsi Qərardad — İş №e-2-2(117)-341/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Şəki şəhəri İş № e-2-2(117)-341/2024 15.03.2024 ŞƏKİ KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ Hakim Məcidov Rüfət Azadəli oğlu, İddiaçı Sığorta Şirkəti ASC-nin cavabdeh ″X1″ MMC-yə qarşı “xx.xx.2022-ci il tarixli **********435 nömrəli “İstehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində peşə əmək qabiliyyətinin itirilməsi hallarından icbari sığorta müqaviləsinin xx.xx.2023-cü il tarixli QH********** nömrəli illik Qoşması üzrə ödənilməmiş sığorta haqqı borcuna görə 487,10 manat pulun və iddianın verilməsinə görə ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun cavabdeh ″X1″ MMC-dən tutularaq İddiaçı Sığorta Şirkəti ASCnin xeyrinə ödənilməsi” tələbinə dair iş üzrə İddiaçı Sığorta Şirkəti ASC-nin ərizəsinə iş materialları ilə birlikdə baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı Sığorta Şirkəti ASC cavabdeh ″X1″ MMC-yə qarşı ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək “xx.xx.2022-ci il tarixli **********435 nömrəli “İstehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində peşə əmək qabiliyyətinin itirilməsi hallarından icbari sığorta müqaviləsinin xx.xx.2023-cü il tarixli QH********** nömrəli illik Qoşması üzrə ödənilməmiş sığorta haqqı borcuna görə 487,10 manat pulun və iddianın verilməsinə görə ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun cavabdeh ″X1″ MMC-dən tutularaq İddiaçı Sığorta Şirkəti ASC-nin xeyrinə ödənilməsi” barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı xx.xx.2024-cü il tarixdə elektron kabinet vasitəsilə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdeh tərəfindən iddia tələbi tam icra edildiyindən iddia ərizəsi və ona əlavə olunmuş sənədləri və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun geri qaytarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iddiaçının ərizəsini araşdırıb hesab edir ki, iddia ərizəsi geri qaytarılmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 170.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 254, 255, 261.0.1-261.0.3 və 261.0.6-261.0.8-ci maddələrində göstərilən əsaslar olduqda məhkəmə baxışına hazırlığın icraatı dayandırıla və ya xitam edilə bilər, yaxud iddiaçının vəsatəti ilə ərizə qaytarıla bilər. Hazırki iş üzrə iddiaçı iddia ərizəsinin qaytarılması barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət etdiyindən məhkəmə hesab edir ki, iddia ərizəsi geri qaytarılmalıdır. Bundan başqa iddiaçı tərəfindən xx.xx.2021-ci il tarixdən qüvvədə olan “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununa əsasən iddia ərizəsinin verilməsinə görə iddianın qiymətinə uyğun 30 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, idda ərizəsi geri qaytarıldığından və iddiaçı onun tərəfindən ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun qaytarılmasını tələb etdiyindən ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu iddiaçıya qaytarılmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 114.1.3-cü maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş əsaslarla ərizə geri qaytarılarsa, ödənilmiş dövlət rüsumu geri qaytarılır. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 5.1.2-ci maddəsinə əsasən ərizələr (şikayətlər) qaytarıldıqda və ya ərizə baxılmamış saxlanıldıqda, habelə notariat əməliyyatlarının icrasından imtina edildikdə ödənilmiş dövlət rüsumu qismən və ya tamamilə geri qaytarılır. Dövlət rüsumu Azərbaycan Respublikasının qanunları ilə nəzərdə tutulmuş digər hallarda da geri qaytarılır. 5.3-cü maddəsinə əsasən düzgün tutulmamış və ya artıq ödənilmiş dövlət rüsumu dövlət rüsumunun ödəyicisinin ərizəsinə əsasən 20 gün müddətində ona qaytarılır. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 24 iyun 2002-ci il tarixli 98 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Düzgün tutulmamış və ya artıq ödənilmiş dövlət rüsumunun qaytarılması Qaydaları” nın 3.1-ci bəndinə əsasən düzgün tutulmamış və ya artıq ödənilmiş dövlət rüsumu dövlət rüsumunun ödəyicisinin yazılı müraciətinə əsasən 20 gün müddətində qaytarılır. 3.2-ci bəndinə əsasən düzgün tutulmamış və ya artıq ödənilmiş dövlət rüsumunun qaytarılması üçün müəyyən edilmiş 20 günlük müddət dövlət rüsumunu tutan orqana bu barədə ərizə verildiyi gündən vəsaitin müvafiq dövlət xəzinədarlığının hesabından çıxdığı günədək olan dövrü əhatə edir. 4.1-ci bəndinə əsasən düzgün tutulmamış və ya artıq ödənilmiş dövlət rüsumunun büdcədən qaytarılması üçün dövlət rüsumunun ödəyicisi dövlət rüsumunu tutan orqana ərizə ilə müraciət etməlidir. Ərizədə dövlət rüsumunun ödəyicisinin adı, ünvanı, şəxsiyyətini təsdiq edən sənədin seriyası, nömrəsi, verilmə tarixi, bu sənədi verən orqanın adı, düzgün tutulmamış və ya artıq ödənilmiş rüsumun məbləği, onun yaranma tarixi və səbəbləri, habelə düzgün tutulmamış və ya artıq ödənilmiş rüsumun qaytarılma üsulu (nağd və ya köçürmə yolu ilə) göstərilməlidir. Dövlət rüsumunun ödəyicisi vergi ödəyicisi kimi qeydiyyatda olduqda, ərizədə dövlət rüsumunun ödəyicisinin VÖEN-i göstərilməlidir. 4.2-ci bəndinə əsasən dövlət rüsumunu tutan orqan dövlət rüsumunun ödəyicisinin ərizəsi daxil olduğu gündən 7 gün müddətində dövlət rüsumunun düzgün tutulmamasını və ya artıq ödənilməsini araşdırmalı və dövlət rüsumunun ödəyicisinin ərizəsinin surəti əlavə edilməklə düzgün tutulmamış və ya artıq ödənilmiş dövlət rüsumunun qaytarılması barədə müvafiq arayışı qeydiyyatda olduğu vergi orqanına təqdim etməlidir. Məhkəmə tərəfindən iddiaçının diqqətinə çatdırılır ki, qərardad qanuni qüvvəsini aldıqdan sonra “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 24 iyun 2002-ci il tarixli 98 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Düzgün tutulmamış və ya artıq ödənilmiş dövlət rüsumunun qaytarılması Qaydaları”na əsasən ödənilmiş Dövlət rüsumunun büdcədən qaytarılması üçün ərizə ilə dövlət rüsumunun ödənildiyi xəzinədarlıq orqanına müraciət edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 263, 264, 266-268-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qərara aldı: İddiaçı Sığorta Şirkəti ASC-nin cavabdeh ″X1″ MMC-yə qarşı “xx.xx.2022-ci il tarixli **********435 nömrəli “İstehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində peşə əmək qabiliyyətinin itirilməsi hallarından icbari sığorta müqaviləsinin xx.xx.2023-cü il tarixli QH********** nömrəli illik Qoşması üzrə ödənilməmiş sığorta haqqı borcuna görə 487,10 manat pulun və iddianın verilməsinə görə ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun cavabdeh ″X1″ MMC-dən tutularaq İddiaçı Sığorta Şirkəti ASC-nin xeyrinə ödənilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi geri qaytarılsın. İddiaçı Sığorta Şirkəti ASC tərəfindən xx.xx.2024-cü il tarixli ********** nömrəli qəbzlə "xxxx" MMC MilliÖN elektron ödəmə sistemi vasitəsi ilə ödənilmiş 30 manat Dövlət rüsumu İddiaçı Sığorta Şirkəti ASC-yə dövlət büdcəsindən qaytarılsın. Qərardadın, “iddia ərizəsinin geri qaytarılması” hissəsindən rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 (on) gün müddətində Şəki Kommersiya Məhkəməsinə (Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemində yaradılmış Elektron Kabinetdən istifadə edilməklə) şikayət verilə bilər. Hakim: Rüfət Məcidov