Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2-2(119)-281/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2-2(119)-281/2023 15.02.2023 Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinin hakimi Sadiqov Zülfüqar Əhməd oğlunun sədrliyi, Hüseynzadə Elsevər İsmayıl oğlunun katibliyi ilə, ərizəçi Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 3 saylı Ərazi Vergilər İdarəsi tərəfindən xüsusi icraat qaydasında Maraqlı şəxs qarşı verilmiş "ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması" barədə ərizəyə dair kommersiya işinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: Ərizəçi Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 3 saylı Ərazi Vergilər İdarəsi “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsi ilə Maraqlı şəxs qarşı “ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması” barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, 23 yanvar 2023-cü il tarixə hesablanmış "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin 997,44 (doqquz yüz doxsan yeddi manat 44 qəpik) manat məbləğində vergi borcu Dövlət Büdcəsinə, 288,19 (iki yüz səksən səkkiz manat 19 qəpik) manat məbləğində borcu Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna, 16,98 (on altı manat 98 qəpik) manat məbləğində borcu İcbari Tibbi Sığorta Fonduna və 5,13 (beş manat 13 qəpik) manat məbləğində borcu İşsizlikdən Sığorta Fonduna, "Sun Optics” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin 15,55 (on beş manat 55 qəpik) manat məbləğində borcu Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna, 0,16 (16 qəpik) manat məbləğində borcu İcbari Tibbi Sığorta Fonduna və 0,16 (16 qəpik) manat məbləğində borcu İşsizlikdən Sığorta Fonduna, ”Edukids” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin 0,09 (09 qəpik) manat məbləğində vergi borcu Dövlət Büdcəsinə, 170,42 (yüz yetmiş manat 42 qəpik) manat məbləğində borcu Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna, 45,13 (qırx beş manat 13 qəpik) manat məbləğində borcu İcbari Tibbi Sığorta Fonduna və 25,34 (iyirmi beş manat 34 qəpik) manat məbləğində borcu İşsizlikdən Sığorta Fonduna və “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin 316,31 (üç yüz on altı manat 31 qəpik) manat məbləğində vergi borcu Dövlət Büdcəsinə, 169,07 (yüz altmış yeddi manat 07 qəpik) manat məbləğində borcu Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna, 13,40 (on üç manat 40 qəpik) manat məbləğində borcu İcbari Tibbi Sığorta Fonduna və 6,66 (altı manat 66 qəpik) manat məbləğində borcu İşsizlikdən Sığorta Fonduna ödənilənədək, həmin hüquqi şəxslərin icra orqanlarının rəhbəri – xx xxxxxx 1990-cı il təvəllüdlü Maraqlı şəxs ölkədən getmək hüququ müvəqqəti məhdudlaşdırılması barədə qətnamə qəbul olunmasını xahiş etmişdir. Həmin ərizəyə baxılması ilə əlaqədar Maraqlı şəxs məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəməyə gəlməməsinin səbəbini və ya mümkünsüzlüyünü bildirmədən və bu səbəblərin üzürlü olması barədə sübutlar təqdim etmədən, məhkəməyə gəlməmişdir. Ərizəçi Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 3 saylı Ərazi Vergilər İdarəsi isə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, məhkəmə baxışının ərizəçinin nümayəndəsinin iştirakı olmadan keçirilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 355-7.2-ci maddəsinə əsaslanaraq işə tərəflərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. Məhkəmə, ərizəni və işin faktiki hallarını araşdıraraq, işdə olan sənədləri tədqiq etməklə sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən "ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması" barədə ərizə təmin olunmamalıdır. Belə ki, ərizənin məzmunu və iş materialları ilə müəyyən olunur ki, vergi öhdəliklərini və digər məcburi dövlət ödənişlərini Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş müddətdə yerinə yetirmədiklərinə görə xx xxxxxx 1990-cı il təvəllüdlü Maraqlı şəxs (ünvan: ünvan 1ak Agro” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin (VÖEN **********) 23 yanvar 2023-cü il tarixə hesablanmış Dövlət Büdcəsinə 997,44 manat məbləğində vergi borcu, Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna 288,19 manat məbləğində borcu, İcbari Tibbi Sığorta Fonduna 16,98 manat məbləğində borcu və İşsizlikdən Sığorta Fonduna 5,13 manat məbləğində borcu, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin (VÖEN **********) 23 yanvar 2023-cü il tarixə hesablanmış Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna 15,55 manat məbləğində borcu, İcbari Tibbi Sığorta Fonduna 0,16 manat məbləğində borcu və İşsizlikdən Sığorta Fonduna 0,16 manat məbləğində borcu, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin (VÖEN **********) 23 yanvar 2023-cü il tarixə hesablanmış Dövlət Büdcəsinə 0,09 manat məbləğində vergi borcu, Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna 170,42 manat məbləğində borcu, İcbari Tibbi Sığorta Fonduna 45,13 manat məbləğində borcu və İşsizlikdən Sığorta Fonduna 25,34 manat məbləğində borcu və “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin (VÖEN **********) 23 yanvar 2023-cü il tarixə hesablanmış Dövlət Büdcəsinə 316,31 manat məbləğində vergi borcu, Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna 169,07 manat məbləğində borcu, İcbari Tibbi Sığorta Fonduna 13,40 manat məbləğində borcu və İşsizlikdən Sığorta Fonduna 6,66 manat məbləğində borcu vardır və həmin vergi ödəyicilərinə həmin borcların ödənilməsinə dair xəbərdarlıq edilərək, hazırkı ərizə ilə məhkəməyə müraciət olunmuşdur. Lakin, həmin ərizə üzrə aparılan məhkəmə prosesi ilə əlaqədar Maraqlı şəxs tərəfindən məhkəməyə təqdim edilmiş 02 fevral 2023-cü il tarixli ödəniş qəbzləri ilə müəyyən olunur ki, Maraqlı şəxs icra orqanının rəhbəri olduğu hüquqi şəxs "xxxx" MMC 02 fevral 2023-cü il tarixli ********** nömrəli ödəniş qəbzi ilə İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin hesabına 22,33 manat məbləğində, 02 fevral 2023-cü il tarixli ********** nömrəli ödəniş qəbzi ilə Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 3 saylı Ərazi Vergilər İdarəsinin hesabına 1122,59 manat məbləğində, 02 fevral 2023-cü il tarixli ********** nömrəli ödəniş qəbzi ilə DSMF-nin Mərkəzi Sosial Sığorta və Fərdi Uçot İdarəsinin hesabına 6,86 manat məbləğində və 02 fevral 2023-cü il tarixli ********** nömrəli ödəniş qəbzi ilə DSMF-nin Mərkəzi Sosial Sığorta və Fərdi Uçot İdarəsinin hesabına 375,76 manat məbləğində, "Sun Optics” MMC 02 fevral 2023-cü il tarixli ********** nömrəli ödəniş qəbzi ilə DSMF-nin Mərkəzi Sosial Sığorta və Fərdi Uçot İdarəsinin hesabına 18,76 manat məbləğində, 02 fevral 2023-cü il tarixli ********** nömrəli ödəniş qəbzi ilə İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin hesabına 0,16 manat məbləğində və 02 fevral 2023-cü il tarixli ********** nömrəli ödəniş qəbzi ilə DSMF-nin Mərkəzi Sosial Sığorta və Fərdi Uçot İdarəsinin hesabına 0,16 manat məbləğində, "xxxx" MMC 02 fevral 2023-cü il tarixli ********** nömrəli ödəniş qəbzi ilə DSMF-nin Mərkəzi Sosial Sığorta və Fərdi Uçot İdarəsinin hesabına 31,28 manat məbləğində, 02 fevral 2023cü il tarixli ********** nömrəli ödəniş qəbzi ilə DSMF-nin Mərkəzi Sosial Sığorta və Fərdi Uçot İdarəsinin hesabına 216,69 manat məbləğində, 02 fevral 2023-cü il tarixli ********** nömrəli ödəniş qəbzi ilə İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin hesabına 55,88 manat məbləğində və 02 fevral 2023-cü il tarixli ********** nömrəli ödəniş qəbzi ilə Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Milli Gəlirlər Departamentinin hesabına 0,09 manat məbləğində və “X3” MMC 02 fevral 2023-cü il tarixli 10627508 nömrəli ödəniş qəbzi ilə DSMF-nin Mərkəzi Sosial Sığorta və Fərdi Uçot İdarəsinin hesabına 8,48 manat məbləğində, 02 fevral 2023-cü il tarixli ********* nömrəli ödəniş qəbzi ilə DSMF-nin Mərkəzi Sosial Sığorta və Fərdi Uçot İdarəsinin hesabına 212,32 manat məbləğində, 02 fevral 2023-cü il tarixli ********** nömrəli ödəniş qəbzi ilə Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Milli Gəlirlər Departamentinin hesabına 346,10 manat məbləğində və 02 fevral 2023-cü il tarixli ********** nömrəli ödəniş qəbzi ilə İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin hesabına 17,45 manat məbləğində ödənişlər etmişdir. Eləcə də, həmin ərizə üzrə aparılan məhkəmə araşdırması zamanı Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin İnternet Vergi İdarəsində 15 fevral 2023-cü il tarixə olan "Vergi borcu barədə" Məlumat (https://www.e-taxes.gov.az/ebyn/vergiBorcu.html) ilə müəyyən olunur ki, Maraqlı şəxs icra orqanlarının rəhbəri olduğu vergi ödəyiciləri - "xxxx" Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin (VÖEN **********) 15 fevral 2023-cü il tarixə ödənilməmiş yalnız cəmi 16,06 (on altı manat 06 qəpik) manat məbləğində borcu və “X3” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin (VÖEN **********) 15 fevral 2023-cü il tarixə ödənilməmiş yalnız cəmi 4,83 (dörd manat 83 qəpik) manat məbləğində borcu vardır. Vergi ödəyiciləri - "Edukids” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin (VÖEN **********) və "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin (VÖEN **********) isə 15 fevral 2023-cü il tarixə ödənilməmiş heç bir borcu qalmamışdır. Belə olan halda, yəni bütün digər borclar ödənildiyi və hal-hazırda Maraqlı şəxs icra orqanlarının rəhbəri olduğu "xxxx" MMC-nin 15 fevral 2023-cü il tarixə ödənilməmiş yalnız cəmi 16,06 (on altı manat 06 qəpik) manat məbləğində borcuna və “X3” MMC-nin isə 15 fevral 2023-cü il tarixə ödənilməmiş yalnız cəmi 4,83 (dörd manat 83 qəpik) manat məbləğində borcuna görə onun “ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması” mütənasib və tətbiq edilməsi zəruri olan tədbir hesab edilə bilməz. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyanın 28-ci maddəsinin 3-cü hissəsinə əsasən, qanuni surətdə Azərbaycan Respublikasının ərazisində olan hər kəs sərbəst hərəkət edə bilər, özünə yaşayış yeri seçə bilər və Azərbaycan Respublikasının ərazisindən kənara gedə bilər. “Vətəndaş və siyasi hüquqlar haqqında” Beynəlxalq Paktın 12-ci maddəsinə əsasən, hər hansı bir ölkənin ərazisində qanuni surətdə olan hər kəsin həmin ölkənin hüdudlarında sərbəst şəkildə yer dəyişmək və yaşayış yeri seçmək hüququ var; Hər bir insanın, öz ölkəsi də daxil olmaqla, hər hansı bir ölkəni tərk etmək hüququ var; Yuxarıda xatırlanan hüquqlar qanunda nəzərdə tutulan, dövlət təhlükəsizliyinin, ictimai asayişin, əhalinin sağlamlığının, yaxud mənəviyyatının, yaxud başqalarının hüquq və azadlıqlarının və bu Paktda tanınan hüquqlara uyğun digər hüquqların qorunması üçün zəruri olan məhdudiyyətlərdən başqa, məhdudiyyət obyekti ola bilməz; Heç kəs özbaşına öz ölkəsinə gəlmək hüququndan məhrum edilə bilməz. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnsan Hüquqları Komitəsinin Beynəlxalq Paktın 12-ci maddəsinə dair qəbul etdiyi 02 noyabr 1999-cu il tarixli 27 saylı X2 göstərilir ki, həmin maddə ilə təmin olunmuş hüquqlara aid icazə verilən məhdudiyyətlər hərəkət sərbəstliyi prinsipini sarsıtmamalıdır. Bu hüquqlara dair məhdudiyyətlərin məqbul sayılması üçün onlar qanunvericilikdə nəzərdə tutulmalı, demokratik cəmiyyətdə Paktın 12-ci maddəsinin 3-cü bəndində göstərilən məqsədlərə nail olmaq üçün zəruri olmalı və Paktda göstərilən bütün digər hüquqlara uyğun gəlməlidir. Dövlətlər Paktın 12-ci maddəsinin 3-cü bəndində icazə verilmiş məhdudiyyətləri əks etdirən qanunları qəbul edərkən, hər zaman bu məhdudiyyətlərin nəzərdən keçirilən hüququn mahiyyətinə toxunmaması prinsipini rəhbər tutmalıdırlar. Məhdudlaşdırıcı tədbirlər mütənasiblik prinsipinə uyğun gəlməlidir; onlar müdafiə funksiyalarının yerinə yetirilməsi üçün yararlı olmalıdır; arzu edilən nəticəyə gətirib çıxara bilən bütün vasitələr sırasında onlar ən az məhdudlaşdırıcı vasitə olmalı və müdafiə olunan maraqlarla mütənasib olmalıdır. Mütənasiblik prinsipinə təkcə müvafiq məhdudiyyətin nəzərdə tutulduğu qanunvericilikdə deyil, həmçinin həmin qanunvericiliyin tətbiq edilməsi prosesi çərçivəsində inzibati və məhkəmə hakimiyyəti orqanlarında da əməl olunmalıdır. İnsan Hüquqlarının və X1 haqqında Konvensiyaya dair 4 saylı Protokolun 2-ci maddəsinə əsasən, qanuni əsaslarla hər hansı dövlətin ərazisində olan hər kəsin həmin ərazidə sərbəst hərəkət etmək və özünə yaşayış yeri seçmək hüququ vardır. Hər kəs öz ölkəsi də daxil olmaqla, hər hansı ölkəni tərk etməkdə azaddır. Bu hüquqların həyata keçirilməsinə milli təhlükəsizlik və ictimai asayiş maraqları naminə, ictimai qaydanı qorumaq üçün, cinayətlərin qarşısını almaq üçün, sağlamlığın və mənəviyyatın qorunması üçün və ya digər şəxslərin hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi üçün qanunla nəzərdə tutulmuş və demokratik cəmiyyətdə zəruri olanlardan başqa, heç bir məhdudiyyət qoyula bilməz. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Beləlklə də, məhkəmə, yuxarıda qeyd olunanları nəzərə alıb, iş üzrə tədqiq edilən sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, ərizəçi Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 3 saylı Ərazi Vergilər İdarəsi tərəfindən xüsusi icraat qaydasında Maraqlı şəxs qarşı verilmiş “ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması” barədə ərizə təmin edilməməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 305, 355-5, 355-6, 355-7, 358, 360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: Ərizəçi Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin 3 saylı Ərazi Vergilər İdarəsi tərəfindən xüsusi icraat qaydasında Maraqlı şəxs qarşı verilmiş "ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması" barədə ərizə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən Zülfüqar Sadiqov