Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2-2(119)-592/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № e-2-2(119)-592/2024 28.03.2024 Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsinin hakimi Sadiqov Zülfüqar Əhməd oğlunun sədrliyi, X1 qızının katibliyi ilə, ərizəçi Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsi tərəfindən xüsusi icraat qaydasında Maraqlı şəxs qarşı verilmiş "ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması" barədə ərizəyə dair kommersiya işinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN E T D İ: Ərizəçi Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsi “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsi ilə xüsusi icraat qaydasında Maraqlı şəxs qarşı “ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması” barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, 05 mart 2024-cü il tarixinə hesablanmış "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin 112,09 (yüz on iki manat 09 qəpik) manat məbləğində vergi borcu Dövlət Büdcəsinə, 3,89 (üç manat 89 qəpik) manat məbləğində borcu Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna, 0,79 (79 qəpik) manat məbləğində borcu İcbari Tibbi Sığorta Fonduna və 0,47 (47 qəpik) manat məbləğində borcu İşsizlikdən Sığorta Fonduna, "Ria-S” Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin 100 (yüz) manat məbləğində vergi borcu Dövlət Büdcəsinə, "xxxx" Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin 4011,9 (dörd min on bir manat 90 qəpik) manat məbləğində vergi borcu Dövlət Büdcəsinə, 330,71 (üç yüz otuz manat 71 qəpik) manat məbləğində borcu Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna, 6,44 (altı manat 44 qəpik) manat məbləğində borcu İcbari Tibbi Sığorta Fonduna və 25,44 (iyirmi beş manat 44 qəpik) manat məbləğində borcu İşsizlikdən Sığorta Fonduna və eləcə də, hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olduğu üçün vergi ödəyicisi olan Maraqlı şəxs (VÖEN **********) 7578,85 (yeddi min beş yüz yetmiş səkkiz manat 85 qəpik) manat məbləğində vergi borcu Dövlət Büdcəsinə, 42,85 (qırx iki manat 85 qəpik) manat məbləğində borc Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna və 43,75 (qırx üç manat 75 qəpik) manat məbləğində borc İcbari Tibbi Sığorta Fonduna ödənilənədək, həmin hüquqi şəxslərin icra orqanlarının rəhbəri və vergi ödəyicisi – xx xxxxxx 1981-ci il təvəllüdlü Maraqlı şəxs ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması barədə qətnamə qəbul olunmasınıi xahiş etmişdir. Həmin ərizəyə baxılması ilə əlaqədar Maraqlı şəxs məhkəmə baxış iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəməyə gəlməməsinin səbəbini və ya mümkünsüzlüyünü bildirmədən və bu səbəblərin üzürlü olması barədə sübutlar təqdim etmədən, məhkəməyə gəlməmişdir. Ərizəçi Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsi isə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, məhkəmə baxışının ərizəçinin nümayəndəsinin iştirakı olmadan keçirilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 355-7.2-ci maddəsinə əsaslanaraq işə tərəflərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. Məhkəmə, ərizəni və işin faktiki hallarını araşdıraraq, işdə olan sənədləri tədqiq etməklə sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən "ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması" barədə ərizə təmin olunmalıdır. Belə ki, ərizənin məzmunu və iş materialları ilə müəyyən olunur ki, vergi öhdəliklərini və digər məcburi dövlət ödənişlərini Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş müddətdə yerinə yetirmədiyinə görə xx xxxxxx 1981-ci il təvəllüdlü Maraqlı şəxs (ünvan: Abşeron rayonu, Mehdiabad qəsəbəsi) icra orqanlarının rəhbəri olduğu hüquqi şəxslər "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin (VÖEN **********) 05 mart 2024-cü il tarixinə hesablanmış Dövlət Büdcəsinə 112,09 manat vergi borcu, Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna 3,89 manat borcu, İcbari Tibbi Sığorta Fonduna 0,79 manat borcu və İşsizlikdən Sığorta Fonduna 0,47 manat borcu, "xxxx" Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin (VÖEN **********) 05 mart 2024-cü il tarixinə hesablanmış Dövlət Büdcəsinə 100 manat vergi borcu və "xxxx" Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin (VÖEN **********) 05 mart 2024-cü il tarixinə hesablanmış Dövlət Büdcəsinə 4011,9 manat vergi borcu, Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna 330,71 manat borcu, İcbari Tibbi Sığorta Fonduna 6,44 manat borcu və İşsizlikdən Sığorta Fonduna 25,44 manat borcu vardır. Eləcə də, hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olduğu üçün vergi ödəyicisi olan xx xxxxxx 1981-ci il təvəllüdlü Maraqlı şəxs (VÖEN **********) özünün də 05 mart 2024-cü il tarixinə hesablanmış Dövlət Büdcəsinə 7578,85 manat məbləğində vergi borcu, Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna 42,85 manat məbləğində borcu və İcbari Tibbi Sığorta Fonduna 43,75 manat məbləğində borcu vardır. Həmin vergi ödəyicilərinə qeyd olunan borcların ödənilməsinə dair xəbərdarlıq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 1.4-cü maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin vergitutmanın ümumi əsasları, vergilərin ödənilməsi qaydaları (ödənilməsi mənbələri istisna olmaqla), vergi ödəyicilərinin və dövlət vergi orqanlarının, habelə vergi münasibətlərinin digər iştirakçılarının vergitutma məsələləri ilə bağlı hüquq və vəzifələri, vergi nəzarətinin forma və metodları, vergi qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyət, dövlət vergi orqanlarının və onların vəzifəli şəxslərinin hərəkətlərindən (hərəkətsizliyindən) şikayət edilməsi qaydaları ilə bağlı müddəaları məcburi dövlət sosial sığorta haqqı, icbari tibbi sığorta haqqı və işsizlikdən sığorta haqqına münasibətdə də tətbiq olunur. Həmin Məcəllənin 16.1.1-ci maddəsinə əsasən, qanunla müəyyən edilmiş vergiləri, habelə bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada hesablanmış faizləri, tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarını və digər məcburi ödənişləri ödəmək - vergi ödəyicisinin vəzifəsidir. Həmin Məcəllənin 23.1.15-3-cü maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisi vergi öhdəliyini bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş müddətdə yerinə yetirmədikdə, hesablanmış vergilər üzrə borcların və faizlərin, tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının ödənilməsini təmin etmək üsulu kimi vergi ödəyicisi olan fiziki şəxsin və ya hüquqi şəxsin icra orqanının rəhbərinin ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması üçün məhkəməyə müraciət etmək - vergi orqanın hüququdur. Azərbaycan Respublikası Miqrasiya Məcəlləsinin 9.3.6-1-ci maddəsinə əsasən, vergi, məcburi dövlət sosial sığorta, icbari tibbi sığorta və işsizlikdən sığorta haqları üzrə öhdəliyini qanunla müəyyən edilmiş hallarda və müddətlərdə yerinə yetirmədikdə, hesablanmış vergilər, məcburi dövlət sosial sığorta, icbari tibbi sığorta və işsizlikdən sığorta haqları üzrə borcları və faizləri, vergilər və məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarını ödəməməsinə görə vətəndaşın ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması barədə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı olduqda – məhdudlaşdırmanın götürülməsi barədə qərar qəbul edilənədək vətəndaşın ölkədən getmək hüququ müvəqqəti məhdudlaşdırıla bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 305.1.12-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xüsusi icraat qaydasında vergi ödəyicisi və ya sığortaedən olan fiziki şəxslərin və ya hüquqi şəxslərin icra orqanının rəhbərinin ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması haqqında işlərə baxır. Həmin Məcəllənin 355-5.1-ci maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisi və ya sığortaedən vergi, məcburi dövlət sosial sığorta, icbari tibbi sığorta və işsizlikdən sığorta haqları üzrə öhdəliyini qanunla müəyyən edilmiş hallarda və müddətlərdə yerinə yetirmədikdə, hesablanmış vergilər, məcburi dövlət sosial sığorta, icbari tibbi sığorta və işsizlikdən sığorta haqları üzrə borcların və faizlərin, vergilər və məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə tətbiq edilmiş maliyyə sanksiyalarının ödənilməsini təmin etmək üçün müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) fiziki şəxslərin və ya hüquqi şəxslərin icra orqanının rəhbərinin ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması barədə məhkəməyə müraciət etmək hüququna malikdir. Həmin Məcəllənin 355-7.4-cü maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisi və ya sığortaedən olan fiziki şəxslərin və ya hüquqi şəxslərin icra orqanının rəhbərinin ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması haqqında qətnamə qəbul edildikdən dərhal sonra qüvvəyə minir və qətnamədən şikayətin verilməsi onun icrasını dayandırmır. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Beləliklə də, məhkəmə yuxarıda qeyd olunanları nəzərə alıb, iş üzrə tədqiq edilən sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, vergi ödəyicisi olan hüquqi şəxs "xxxx" MMC, "xxxx" MMC, "xxxx" MMC və həmçinin, hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olduğu üçün vergi ödəyicisi olan Maraqlı şəxs vergi öhdəliklərini və digər məcburi dövlət ödənişləri üzrə öhdəliklərini lazımi qaydada yerinə yetirmədiklərindən ərizəçi Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin Bakı şəhəri Lokal Gəlirlər Baş İdarəsinin ərizəsi əsaslıdır və təmin olunmalıdır. Eyni zamanda, Maraqlı şəxs 28 mart 2024-cü ildə məhkəmənin elektron poçtu (email) vasitəsilə məhkəməyə müraciət edərək, övladının birinci qrup əlil olmasını, öz səhhətində olan problemi və maddi vəziyyətinin çətin olmasını nəzərə alıb, mümkün qədər borcun azaldılmasına köməklik göstərilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə, bununla əlaqədar qeyd etməyi lazım bilir ki, "ölkədən getmək hüququnun müvəqqəti məhdudlaşdırılması" barədə verilmiş ərizəyə dair kommersiya işi üzrə aparılan məhkəmə araşdırması zamanı Vergi Orqanı tərəfindən hesablanmış borcun azaldılması bu kimi ərizələrin baxılmasını nizamlayan qanunvericilik normaları baxımından mümkün deyildir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 305, 355-5, 355-6, 355-7, 358, 360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: Ərizə təmin edilsin. 05 mart 2024-cü il tarixinə hesablanmış "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin 112,09 (yüz on iki manat 09 qəpik) manat vergi borcu Dövlət Büdcəsinə, 3,89 (üç manat 89 qəpik) manat borcu Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna, 0,79 (79 qəpik) manat borcu İcbari Tibbi Sığorta Fonduna və 0,47 (47 qəpik) manat borcu İşsizlikdən Sığorta Fonduna, "Ria- S” Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin 100 (yüz) manat vergi borcu Dövlət Büdcəsinə, "xxxx" Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin 4011,9 (dörd min on bir manat 90 qəpik) manat vergi borcu Dövlət Büdcəsinə, 330,71 (üç yüz otuz manat 71 qəpik) manat borcu Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna, 6,44 (altı manat 44 qəpik) manat borcu İcbari Tibbi Sığorta Fonduna və 25,44 (iyirmi beş manat 44 qəpik) manat borcu İşsizlikdən Sığorta Fonduna və hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olduğu üçün vergi ödəyicisi olan Maraqlı şəxs (VÖEN **********) 7578,85 (yeddi min beş yüz yetmiş səkkiz manat 85 qəpik) manat vergi borcu Dövlət Büdcəsinə, 42,85 (qırx iki manat 85 qəpik) manat borcu Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna və 43,75 (qırx üç manat 75 qəpik) manat borcu İcbari Tibbi Sığorta Fonduna ödənilənədək, həmin hüquqi şəxslərin icra orqanlarının rəhbəri və vergi ödəyicisi - xx xxxxxx 1981-ci il təvəllüdlü Maraqlı şəxs ölkədən getmək hüququ müvəqqəti məhdudlaşdırılsın. Qətnamə qəbul edildikdən dərhal sonra qanuni qüvvəyə minir və qətnamədən şikayət verilməsi onun icrasını dayandırmır. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi (elektron kabinetə yerləşdirildiyi) gündən bir ay müddətində Sumqayıt Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti (elektron kabinet vasitəsi ilə) verilə bilər. Sədrlik edən Zülfüqar Sadiqov