Şirvan Kommersiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2-2(121)-705/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şirvan şəhəri İş № e-2-2(121)-705/2021 22.06.2021 ŞİRVAN KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ Hakim Abdullayev Elşən Uğur oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclasının katibi Musayev Fərhad Böyükağa oğlunun katibliyi, İddiaçı MMC-nin nümayəndəsi X8 iştirakı ilə, İddiaçı MMC-nin cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh3 və Cavabdeh1 qarşı pul tələbi barədə iddiasına dair işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyən etdi: İddiaçı MMC (bundan sonra “iddiaçı” və ya “xxxx” MMC) cavabdehlər Cavabdeh2, X6 və Cavabdeh1 qarşı – 2.142,41 manat borc və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu, cəmi 2.172,41 manat məbləğində pul vəsaitinin cavabdehlərdən müştərək qaydada tutularaq ona ödənilməsi barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı MMC və cavabdeh arasında bağlanmış 01.11.2018-ci il tarixli “X11 X3 Xidmət Və Satınalma Müqavilə” nə əsasən 5 (beş) hektar sahədə şəkər çuğundur əkməyi və hər hektardan 25 (iyirmi beş) ton məhsul əldə etməklə 125 (yüz iyirmi beş) ton məhsulu istehsal edib İddiaçıya satmağı öhdəsinə götürmüşdür. Müqavilə şərtlərinə əsasən, Cavabdeh müqavilənin 2 saylı əlavəsində göstərilmiş aqrotexniki tədbirlərə aid hər bir xidmətə görə borclanacaqdır. Həmin borc (aqrotexniki xidmət, toxum, gübrə, bitkinin mühafizəsi və digər maddi-texniki vəsaitlərin haqqı) məhsul zavoda təhvil verilərkən məhsulun haqqından çıxılacaq, yerdə qalan məhsulun dəyəri isə hesab-faktura təqdim edildikdən sonra 20 gün ərzində Cavabdehin bank hesabına köçürüləcəkdir. Əgər təhvil verilmiş məhsulun dəyəri Cavabdehin borcunu tam ödəmirsə, yaranmış borc cari ilin sonunadək pretenziya qaydasında İddiaçıya tam ödənilməlidir. Əks halda yaranmış borc məhkəmə qaydasında geri alınacaqdır. Bundan başqa İddiaçı MMC ilə cavabdehlər Cavabdeh1 və X7 bağlanmış 01.11.2018-ci il tarixli “Zaçinlik müqaviləsi”-nə əsasən zaminlər Cavabdeh2 müqavilə üzrə borcunu ödəyə bilməyəcəyi halda onun əvəzinə yaranmış borcu ödəyəcəklərinə dair öhdəlik götürmüşlər. Bildiririk ki, cavabdeh ümumilikdə 5 402 (beş min dörd yüz iki) manat məbləğində borclanmışdır. Cavabdeh2 tərəfindən xxxx MMC-yə cəmi 3259,59 (üç min iki yüz əlli doqquz manat əlli doqquz qəpik) manat məbləğində məhsul təhvil verilmiş, nəticədə cavabdehin “xxxx” MMC-nə 2142.41 (iki min yüz qırx iki manat qırx iki qəpik) manat məbləğində borcu yaranmışdır. Cavabdehin borclu olması ödəniş tapşırıqlarında, iddiaçının təqdim etdiyi elektron hesab-fakturalarda və tərəfimizdən təqdim edilmiş maliyyə arayişlarında təsdiq edilir. Cavabdehlərdən Cavabdeh2 Cavabdeh1 geydiyyat ünvanlarında yaşamadıqları üçün pretenziya onlara çatmamışdır. Yalnız cavabdeh X1 və iddia ərizəsini almışdır ki, o da heç bir etiraz bildirməmişdir. İddiaçı MMC məhkəməyə 21 aprel 2021-ci il tarixdə ərizə ünvanlayaraq, Cavabdeh3 adının səhvən X2 yazıldığını, təqdim edilən iddia ərizəsində və digər qeydiyyat sənədlərində adı çəkilən şəxsi X2 yox, Cavabdeh3 kimi qeydə alınmasını xahiş etmişdir. İddiaçı MMC-nin nümayəndəsi X10 məhkəmə iclasında iddianı müdafiə edərək, məhkəmədən iddianın təmin edilməsini xahiş etdi. Cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh3 və Cavabdeh1 məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barəsində lazımı qaydada xəbərdar edilməklə məhkəmə iclasına çağırılmış, lakin onlar, məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməmələrinin səbəbləri barəsində məhkəməyə məlumat verməmişdirlər. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən, işə cavabdehlərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə, iddiaçının nümayəndəsinin izahatını dinləyərək, işin materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia qismən əsaslıdır. Buna görə də iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan İddiaçı MMC ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış 01.11.2018-ci il tarixli “X11 istehsalının stimullaşdırılması üzrə xidmət və satınalma müqaviləsi”nin surətindən görünür ki, “İstehsalçı/Əkinçi” öz qanuni istifadəsində olan Füzuli rayonu, Horadiz kəndi ərazisində yerləşən 5 hektar torpaq sahəsində “xxxx” MMCnin aqroservis xidmətləri, aqrotexniki məsləhətləri, o cümlədən, toxum, gübrə, bitkinin mühafizəsi (pestisidlər) və digər maddi-texniki vasitələri ilə şəkər çuğunduru bitkisini intensiv yolla becərməli və əldə edilmiş məhsulun hamısını bu müqavilənin 1 saylı əlavəsində müəyyən edilmiş şərtlərlə, qiymətlə və qaydada 2019-cu ilin dekabr ayının sonunadək “xxxx” MMC-yə təhvil verməlidir. İş materiallarından görünür ki, İddiaçı MMC ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış 01.11.2018-cu il tarixli “X11 istehsalının stimullaşdırılması üzrə xidmət və satınalma müqaviləsi”nə 1 və 2 saylı əlavələr edilmişdir. İş materiallarında olan 12.12.2018-ci il tarixli zaminlik müqaviləsinin surətindən görünür ki, “Birgə Zaminlər” yəni, Cavabdeh1 və X7 01.11.2018-ci il tarixli “X11 istehsalının stimullaşdırılması üzrə xidmət və satınalma müqaviləsi” üzrə “İstehsalçı/Əkinçi”, “xxxx” qarşısında götürdüyü öhdəliyini icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, “İstehsalçı/Əkinçi” ilə birlikdə birgə məsuliyyət daşımağı və həmin öhdəliyi tamamilə icra etməyi öhdəsinə götürürlər. 12.12.2018-ci il tarixli zaminlik müqaviləsinin 2.1.1-ci bəndində qeyd edilir ki, “xxxx”in zaminliklə təmin edilmiş öhdəlik icra edilmədikdə və ya lazımınca icra edilmədikdə, borc məbləğinin, digər xərc və zərərin bütünlüklə ödənilməsini ayrıayrılıqda və birlikdə birgə zaminlərdən tələb etmək hüququ vardır. İşdən görünür ki, 01.05.2019-cu il tarixli, ASİ00003559 saylı ödəniş tapşırığına əsasən 500 manat, 02.04.2019-cu il tarixli, ASİ00001721 saylı ödəniş tapşırığına əsasən 290 manat, 17.07.2019-cu il tarixli, ASİ00006955 saylı ödəniş tapşırığına əsasən 85 manat, 24.06.2019-cu il tarixli, ASİ00006042 saylı ödəniş tapşırığına əsasən 50 manat, 12.06.2019-cu il tarixli, ASİ00005810 saylı ödəniş tapşırığına əsasən 170 manat, 05.03.2019-cu il tarixli, ASİ00000955 saylı ödəniş tapşırığına əsasən 40 manat, 24.04.2019-cu il tarixli, ASİ00002945 saylı ödəniş tapşırığına əsasən 40 manat, 30.07.2019-cu il tarixli, ASİ00007348 saylı ödəniş tapşırığına əsasən 135 manat, 14.02.2019-cu il tarixli, ASİ00000482 saylı ödəniş tapşırığına əsasən 337,50 manat məbləğ, ümumilikdə 1.647,50 manat məbləğində pul vəsaiti “xxxx” MMC tərəfindən şəkər çuğunduru almaq üçün Cavabdeh2 müvafiq bank hesabına köçürülmüşdür. İşə əlavə edilmiş elektron qaimələrdən görünür ki, 880643 nömrəli, 31.10.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 60 manat, 880260 nömrəli, 31.10.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 16 manat, 880259 nömrəli, 31.10.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 20 manat, 037639 nömrəli, 28.08.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 114 manat, 038340 nömrəli, 28.08.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 15 manat, 038339 nömrəli, 28.08.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 10 manat, 893051 nömrəli, 31.07.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 222 manat, 893049 nömrəli, 31.07.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 96 manat, 136805 nömrəli, 15.07.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 15 manat, 934401 nömrəli, 11.07.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 15 manat, 934404 nömrəli, 11.07.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 10 manat, 934403 nömrəli, 11.07.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 15 manat, 736601 nömrəli, 08.07.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 557 manat, 736600 nömrəli, 08.07.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 387,50 manat, 374731 nömrəli, 10.06.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 12,50 manat, 573074 nömrəli, 10.06.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 15 manat, 573071 nömrəli, 10.06.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 25 manat, 234565 nömrəli, 03.06.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 42 manat, 161469 nömrəli, 31.05.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 1.687,50 manat, 031264 nömrəli, 29.05.2019-cu il tarixli elektron qaiməyə əsasən 420 manat, ümumilikdə 3.754,50 manat dəyərində “xxxx” MMC tərəfindən Cavabdeh2 xidmətlər göstərilmişdir. İş materiallarında olan 356640 nömrəli, 12.11.2019-cu il tarixli elektron qaimədən görünür ki, Cavabdeh2 tərəfindən “xxxx” MMC-yə 3.259,59 manat məbləğində şəkər çuğunduru təhvil verilmişdir. İş materiallarında olan iddiaçı tərəfindən cavabdehlərə ünvanlanmış REF-110/21 saylı, 01.03.2021-ci il tarixli pretenziya məktubunun surətindən görünür ki, cavabdehin iddiaçıya X11 təhvil vermədiyi və iddiaçıya 2.142,41 manat borclu olduğu bildirilmişdir. Həmin borc məbləği borclu Cavabdeh2 və zaminlər Cavabdeh1, X4 tələb edilmişdir. İşə əlavə edilmiş 01.03.2021-ci il tarixli arayışdan görünür ki, Cavabdeh2 01.03.2021-ci il tarixə iddiaçıya olan borcu 2.142,41 manat təşkil edir. Beləliklə, məhkəmə araşdırması nəticəsində müəyyən olunmuşdur ki, iddiaçı ilə Cavabdeh2 arasında bağlanmış 01.11.2018-ci il tarixli “X11 istehsalının stimullaşdırılması üzrə xidmət və satınalma müqaviləsi”nə və ona əlavələrə əsasən cavabdeh 5 hektar sahədə şəkər çuğunduru əkməyi və hər hektardan 25 ton məhsul əldə etməklə 125 ton məhsulu istehsal edib iddiaçıya satmağı öhdəsinə götürmüşdür. Bu məqsədlə iddiaçı tərəfindən həmin sahəyə 5.402 manat dəyərində xərc çəkilmişdir. Cavabdeh tərəfindən iddiaçıya 3.259,59 manat məbləğində məhsul təhvil verilmiş, nəticədə cavabdehin 2.142,41 manat məbləğində borcu yaranmışdır. Həmçinin “xxxx” MMC ilə Cavabdeh3 və Cavabdeh1 arasında 12.12.2018-ci il tarixli zaminlik müqaviləsi bağlanmışdır. Göstərilən zaminlik müqaviləsinə əsasən, zaminlər “xxxx” və “İstehsalçı/Əkinçi” arasında bağlanmış 01.11.2018-ci il tarixli müqavilə üzrə “İstehsalçı/Əkinçi” ilə birlikdə birgə məsuliyyət daşımağı və həmin öhdəliyi tamamilə icra etməyi öhdəsinə götürmüşdürlər. Göründüyü kimi tərəflər arasında bağlanmış müqavilələr üzrə cavabdehlər üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməmişdirlər. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 390.4-cü maddəsinə əsasən, tərəflər bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş müxtəlif müqavilələrin ünsürlərini əhatə edən müqavilə (qarışıq müqavilə) bağlaya bilərlər. Tərəflərin razılaşmasından və ya qarışıq müqavilənin mahiyyətindən ayrı hal irəli gəlmirsə, qarışıq müqavilə üzrə tərəflərin münasibətlərinə qarışıq müqavilədə ünsürləri olan müqavilələrə dair qaydalar müvafiq hissələrdə tətbiq edilir. Həmin Məcəllənin 390.5-ci maddəsinə əsasən, müqavilə şərtləri tərəflərin istəyi ilə müəyyənləşdirilir, amma müvafiq şərtin məzmununun bu Məcəllədə göstərildiyi hallar istisna təşkil edir. Sadalanan xüsusatlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, tərəflər arasında bağlanmış müqavilə əsasında Cavabdeh2 iddiaçıdan avans almaq və iddiaçının xidmətlərindən istifadə etmək hüququna malik olduğu kimi, eyni zamanda torpaq sahəsində şəkər çuğunduru əkmək və hər hektardan məhsul əldə etməklə şəkər çuğunduru istehsal edib iddiaçıya satmasına dair vəzifələrin daşıyıcısı olmuşdur. Cavabdeh2 isə göstərilən müqavilə əsasında avans almasına və iddiaçının xidmətlərindən istifadə etməsinə dair hüququndan istifadə etmiş, lakin müqavilə üzrə vəzifələrini tam yerinə yetirməmişdir. Cavabdeh2 məhkəmə iclasında verdiyi izahatında borcunun olduğunu, lakin maddi imkanının olmadığı üçün borcu ödəyə bilməyəcəyini bildirmişdir. Odur ki, iddiaçı göstərilən borcun ödənilməsini tələb etməkdə haqlıdır. Buna görə də, iddia həmin hissədə təmin edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Qeyd edilən Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 16.1.11-6-cı maddəsinə əsasən vergi ödəyicisi kimi uçotda olan şəxslərə mal, iş və xidmətlərlə bağlı bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada elektron qaimə-faktura göndərmək vergi ödəyicisinin vəzifəsidir. Həmin Məcəllənin 71-1-ci maddəsinə əsasən həmin Məcəllə ilə müəyyən edilən hallarda fərdi sahibkarlara və hüquqi şəxslərə malları təqdim edən, işləri görən və xidmətləri göstərən vergi orqanında uçotda olan şəxs onlara elektron qaimə-faktura verir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 14 mart 2017-ci il tarixli, 89 saylı qərarı ilə təsdiq edilmiş “Elektron qaimə-fakturanın tətbiqi, uçotu və istifadəsi” Qaydalarının 1.2-ci bəndinə əsasən elektron qaimə-faktura - bu Qaydalara uyğun olaraq tərtib edilməklə, elektron formada hazırlanan və malları təqdim edən, işləri görən və xidmətləri göstərən şəxs tərəfindən fərdi sahibkarlara və hüquqi şəxslərə təqdim edilən ilkin uçot sənədidir. Həmin Qaydaların 1.4-cü bəndinə əsasən elektron qaimə-faktura yalnız vergi ödəyicisi kimi qeydiyyatdan keçmiş şəxslər tərəfindən hazırlanır və təqdim edilir. Həmin Qaydaların 2.1-ci bəndinə əsasən elektron qaimə-faktura malı (işi, xidməti) təqdim edən vergi ödəyicisi tərəfindən Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyinin İnternet Vergi İdarəsində (bundan sonra - İnternet Vergi İdarəsi) yaradılmış elektron qaimə-faktura sistemində Azərbaycan dilində hazırlanır. Vergi ödəyicisi gücləndirilmiş elektron imza vasitəsilə İnternet Vergi İdarəsinə daxil olaraq elektron qaimə-fakturanı hazırlayır, təsdiq edir və alıcıya təqdim edir. Həmin Qaydaların 2.4-cü bəndinə əsasən elektron qaiməfakturanın hazırlanaraq qeydə alındığı (göndərildiyi) tarix həmin elektron qaimə-fakturanın verilmə tarixi sayılır. Həmin Qaydaların 3.2-ci bəndinə əsasən elektron qaimə-faktura vergi ödəyicisi tərəfindən müvafiq qaydada hazırlanıb təsdiq edildikdə, İnternet Vergi İdarəsi vasitəsilə avtomatik olaraq alıcının bu səhifədə yaradılmış şəxsi elektron qutusuna (equtu) ötürülür. İddiaçı tərəfindən təqdim edilmiş sənədlərlə təsdiq olunur ki, mal və ya xidmətlər Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsi və Nazirlər Kabinetinin 14.03.2017-ci il tarixli, 89 saylı Qərarı ilə müəyyən olunmuş qaydada, yəni elektron qaimə-faktura əsasında göndərilmişdir. Cavabdeh2 tərəfindən ümumi dəyəri 2.142,41 manat təşkil edən malların (xidmətlərin) ona təhvil verildiyini təkzib edən, o cümlədən malların və ya pulun onun tərəfindən “xxxx” MMC-yə qaytarıldığını əks etdirən mötəbər sübutlar məhkəmə araşdırmasına təqdim edilməmişdir. Sübutetmə ilə bağlı Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 125-ci maddəsinin Vİİ hissəsinin Azərbaycan Respublikasının mülki prosessual qanunvericiliyi baxımından şərh edilməsinə dair” 18 mart 2019- cu il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, hüquqi həqiqət prinsipi mülki prosesdə tərəflər və məhkəmə arasında müəyyən iş bölgüsünə gətirib çıxarır: tərəflər işin faktiki hallarını təqdim edir, məhkəmə isə sübutları qiymətləndirir və sonda hüququ tətbiq edir. Belə iş bölgüsü Roma hüququnun “da mihi factum, dabo tibi ius” (“mənə faktları ver, mən sənə uyğun hüququ verəcəm”) prinsipinə əsaslanır. Göstərilən qanunvericilik aktı normalarına əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı mövcud tələblə məhkəməyə müraciət etməkdə haqlıdır. Buna görə də iddianın həmin hissəsi əsaslıdır. Odur ki, iddianın qeyd edilən hissəsi təmin edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 404-cü maddəsinə əsasən, müqavilə şərtlərini təfsir edərkən məhkəmə təkcə müqavilədəki söz və ifadələrin hərfi mənasını deyil, həm də tərəflərin iradə ifadəsinin həqiqi mənasını, bütövlükdə müqavilənin hərfi mənasının onun digər şərtləri və mənası ilə müqayisəsini nəzərə alır. Bu zaman bütün müvafiq hallar, o cümlədən müqaviləyə qədərki danışıqlar və yazışmalar, tərəflərin qarşılıqlı münasibətlərində yaranmış praktika, işgüzar adətlər, tərəflərin sonrakı hərəkətləri nəzərə alınır. Əgər müqavilənin ayrı-ayrı ifadələri müxtəlif cür təfsir edilə bilərsə, müqaviləni bağlamış tərəflərin yaşayış yerində adətən qəbul olunmuş mənaya üstünlük verilir. Tərəflərin yaşayış yerləri müxtəlif olduqda, akseptantın yaşayış yeri həlledici sayılır. Müqavilədə bir-birini istisna edən və ya çoxmənalı ifadələr olduqda, müqavilənin məzmununa digərlərindən daha çox uyğun gələn mənaya üstünlük verilməlidir. Qarışıq müqavilələr təfsir edilərkən, icranın mahiyyətinə daha yaxın olan və ona uyğun gələn müqavilələr haqqında normalar tətbiq edilir. Məhkəmə zaminlik müqaviləsinə əsasən digər cavabdehlər Cavabdeh3 və Cavabdeh1 münasibətdə qeyd edir ki, 01.11.2018-ci il tarixli əsas öhdəliyin icrası vaxtı 01.11.2019-cu il tarixdə başa çatmış, lakin kreditor olaraq, iddiaçı 01.11.2020-ci il tarixə qədər icra edilməmiş öhdəlik üzrə zamin Cavabdeh1 və Cavabdeh3 qarşı iddia irəli sürməmişdir. Belə olan halda Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin 477.0.4-cü maddəsinə görə zaminliyə qanunun imperativ tələbi əsasında xitam verilmişdir. Həmin maddədə qeyd olunur ki, zaminlik müqaviləsində müddət təyin edilmədikdə zaminliyə onun təmin etdiyi öhdəliyin icrası vaxtının çatdığı gündən bir il ərzində kreditorun zaminə qarşı iddia irəli sürmədiyi halda xitam verilir. Burada bir illik müddətin müəyyən olunmasında qanunun məqsədi, vicdanlılıq pinsipinə əsasən zaminin kreditor və borclu şəxsə nisbətən birtərəfli və əvəzsiz olaraq heç bir qarşılıqlı məqsəd güdmədən məsuliyyət altına girərək gələcəkdə yarana biləcək öhdəliyi təmin etməsi baxımından onu qorumaqdır. Məhkəmə qeyd olunan əsaslara görə hesab edir ki, cavabdehlər Cavabdeh3 və Cavabdeh1 münasibətdə iddia əsassız olduğundan, iddia həmin hissədə rədd edilməlidir. Məhkəmə müəyyən etdi ki, iddiaçı “xxxx” MMC tərəfindən iddia ərizəsinin məhkəməyə verilməsi üçün 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prossesual Məcəlləsininin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi tam ödənildiyindən cavabdehdən 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Beləliklə, məhkəmə iş materiallarını araşdırıb, toplanmış və tədqiq olunan sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia ərizəsi qismən təmin edilməli, Cavabdeh2 2.142,41 (iki min yüz qırx iki manat, qırx bir qəpik) manat məbləğində borc və 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu, ümumilikdə 2.172,41 (iki min yüz yetmiş iki manat, qırx bir qəpik) manat məbləğində pul tutularaq İddiaçı MMC-yə ödənilməlidir. İddia qalan hissədə rədd edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən isə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci, 227ci, 233-cü və 357-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh2 2.142,41 manat borc və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 30 manat olmaqla, ümumilikdə 2.172,41 (iki min yüz yetmiş iki manat, qırx bir qəpik) manat məbləğində pul tutularaq İddiaçınə ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Qətnamədən, rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Şirvan Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir Hakim Elşən Abdullayev