AzərbaycaņRespublikası̧adından Qətnamə Bakı̧şəhəri İş̧№̧e-2-2(3-6)-671/2026 14.08.2026 BAKI̧APELLYASIYA̧MƏHKƏMƏSI Azərbaycan Respublikası adından İddiaçı Bakı xxxx İrsi Fondunun cavabdeh Cavabdehxxxx“şirkətin adından “xxxx” sözünün çıxarılmasıxxxxs.” tələbinə dair kommersiya mübahisəsi üzrə (Açar sözlər: firma adı, xxxx, “xxxx” sözü, hüquqi şəxsin fərdiləşdirilməsi, müstəsna hüquq, subyektiv hüquq) Bakı̧Apellyasiya̧MəhkəməsiniņKommersiya̧Kollegiyası Hakimlər Leyla Rauf qızı Əliyevanın sədrliyixxxxməruzəsi ilə, X2xxxxX1 ibarət tərkibdə, məhkəmə̧iclaşkatibi̧NofəļRəhmaņoğlu̧Abdullayeviņkatibliyi̧ilə, İddiaçınıņnümayəndəsi/vəkili̧Vəkiļiştirakı̧ilə, İddiaçı Bakı xxxx İrsi Fondunun cavabdeh Cavabdehxxxx“şirkətin adından “xxxx” sözünün çıxarılmasıxxxxs.” tələbinə dair Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli, e-*-*(*-**)-**/**** saylı qətnaməsindən iddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə əsasən kommersiya mübahisəsinə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin binasında, açıq məhkəmə iclasında̧baxaraq,̧müəyyəņetdi İşin halları:
1. Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi qeyri-kommersiya qurumlarının dövlət reyestrindən çıxarışdan görünür ki, Bakı xxxx İrsi Fondu ##.##.2003-cü il tarixində dövlət qeydiyyatına̧alınmışdır.̧
2. Azərbaycan Respublikası Əqli Mülkiyyət Agentliyinin tabeliyində olan PatentxxxxƏmtəə Nişanlarının Ekspertizası Mərkəzinin ##.##.2024-cü il tarixli “xxxxnın qeydiyyata alınması” qərarına əsasən xxxx Bakı xxxx İrsi Fondunun adına qeydiyyata alınmışdır.̧
3. Azərbaycan Respublikası Əqli Mülkiyyət AgentliyiniN **** **** nömrəli xxxx şəhadətnaməsinə əsasən “xxxx” xxxxnın sahibi Bakı xxxx İrsi Fondudur, ilkinlik tarixi ##.##.2024-cü il olmaqla ##.##.2034-cü il tarixədək qüvvədədir. xxxx aşağıda göstərilən əmtəələŗ(xidmətlər)̧üçüņqeydiyyata̧alınmışdır:̧ 01-ci sinif - Sənaye, elm, fotoşəkilçilik, kənd təsərrüfatı, bağçılıqxxxxmeşəçilikdə istifadə üçün nəzərdə tutulan kimyəvi məhsullar; emal olunmamış sintetik qatranlar, emal olunmamış plastik materiallar; od söndürmək üçünxxxxyanğın əleyhinə tərkiblər; metalların möhkəmlənməsixxxxlehimlənməsi üçün preparatlar; heyvan gönüxxxxdərisinin aşılanması üçün maddələr; sənaye məqsədləri üçün yapışqan maddələr; pasta formasında mastikaxxxxdigər doldurucular; kompostlar, gübrələr, peyin; sənayexxxxelmi məqsədlər üçün bioloji preparatlar. 02-cü sinif - Boyalar, əlif yağları, laklar; metalları korroziyadanxxxxağacı xarab olmaqdan mühafizə edən qoruyucu vasitələr; boyaq maddələri; mətbəə mürəkkəbi, nişanlamaxxxxqravür üçün mürəkkəb; emal olunmamış təbii qatranlar; boyama, dekorative sənət,̧çapxxxxincəsənətdə̧istifadə̧ediləņtəbəqəxxxxtozvari̧metallar.̧ 03-cü sinif - Qeyri-müalicəvi kosmetikxxxxbaxım məhsulları; dişlərin təmizlənməsi üçün qeyrimüalicəvi vasitələr;ətriyyat məhsulları, efir yağları; ağartma preparatlarıxxxxpaltar yumaq üçündigəŗmaddələr;̧təmizləmə,̧cilalamaxxxxaşındırma̧üçüņpreparatlar.̧ 08-ci sinif - Əl vasitələrixxxxalətləri; bıçaq məmulatları, çəngəllərxxxxqaşıqlar, soyuq silah;̧ülgüclər.̧ 10-cu sinif - Cərrahi, tibbi, stomatolojixxxxbaytarlıq cihazlarıxxxxalətləri; əl, ayaq, gözxxxxdiş protezləri; ortopedik məmulatlar; tikiş qoymaq üçün materiallar; sağlamlıq imkanları məhdud olan insanlar üçün uyğunlaşdırılmış terapevtikxxxxköməkçi avadanlıqlar, masaj üçün cihazlar; körpə uşaqlar üçün aparatlar, avadanlıqlarxxxxməmulatlar, cinsi aktivlik üçüņaparatlar,̧cihazlarxxxxmallar.̧ 12-ci̧sinif̧–̧Nəqliyyaţvasitələri;̧quruda,̧sudaxxxxhavada̧hərəkəţedəņaparatlar 13-cü̧sinif̧-̧Odlu̧silahlar;̧döyüş̧sursatıxxxxmərmilər;̧partlayıcı̧maddələŗfişənglər 15-ci̧sinif-̧Musiqi̧alətləri;̧notlarxxxxmusiqi̧alətləri̧üçüņdayaqlaŗdirijoŗçubuqları 17-ci sinif – Emal olunmamışxxxxqismən emal olunmuş kauçuk, rezin, quttaperça, asbest, mikaxxxxbu materialların əvəzediciləri; istehsalda istifadə olunan basma ilə alınan plastikxxxxrezin; kəpitkələmə, sıxlaşdırmaxxxxizoləetmə üçün materiallar qeyh-metal elastik borular. 18-ci sinif- Dərixxxxonun təqlidi; heyvan dərilərixxxxgönləri; daşınma üçün baqaj məmulatlarıxxxxçantalar; yağışxxxxgün çətirləri; çəliklər; qırmanclar, qamçüar qoşqu ləvazimatıxxxxsərraclıq̧məmulatları;̧heyvanlaŗüçüņxaltalar,̧qayışlarxxxxgeyimlər,̧ 19-cu sinif- Qeyri-metal tikinti materialları, tikiniti məqsədləri üçün qeyri metal bərk borular, asfalt, qatranlar, qudronxxxxbitum, qeyri metal daşına bilən inşalarxxxxtikililər, qeyri metaļabidələr.̧ 20-ci sinif- Mebel, güzgülər, şəkillər üçün çərçivələr; saxlamaxxxxya daşınma üçün qeyrimetaldan qablar, emal edilməmişxxxxya qismən emal edilmiş buynuz, sümük, balina bığı, sədəf;̧balıqqulağı;̧lülədaşı;̧kəhrəba̧ 21-ci sinif- Ev, mətbəx əşyalarıxxxxqab-qacaq; çəngəllər, bıçaqlarxxxxqaşıqlar istisna olmaqla, bişirmə üçün dəstlərxxxxqab- qacaq; daraqlarxxxxsüngərlər; fırçalar istisna olmaqla, şotkalar; şotka məmulatları üçün materiallar; təmizlikxxxxyığışdırma işləri üçün ləvazimat; tikinti şüşəsi istisna olunmaqla, emal olunmamışxxxxya qismən emal olunmuş şüşə; şüşə, çinixxxxsaxsıdaņməmulatlaŗ 22-ci sinif- Burazlar, kəndirlər, çiyələr; torlar; çadırlar, talvarlar; toxumaxxxxya sintetik materiallardan hazırlanmış tentlər; yelkənlər; qablaşdırılmamış malların daşınmasıxxxxsaxlanması üçün kisələr; doldurulma materialları (kağız, karton, rezinxxxxplastik materiallardan olanlar istisna olunmaqla); lifli toxuma xammalından materiallarxxxxonlarıņəvəzediciləri.̧ 23-cü̧sinif-̧Toxuma̧iplərixxxxipliyi. 24-cü sinif- Toxuma parçalarxxxxonun əvəzediciləri; məişətdə istifadə üçün ağlar; toxumaxxxxya̧plastiķmateriallardaņpərdələr.̧ 25-ci̧sinif-̧Geyim,̧ayaqqabı,̧baş̧geyimləri. 26-cı sinif- Krujeva, bağxxxxçəkilər, şəridlərxxxxbantlar; düymələr, basmadüymələr, qarmaqlarvə̧qarqarlar,̧sancaqlarxxxxiynələr;̧süni̧güllər;̧saçlaŗüçüņbəzəklər;̧süni̧saçlaŗ 27-ci sinif- Xalçalar, həsirlər, ayaqaltılar, linoleumxxxxdöşəmə üçün digər örtüklər toxuma̧olmayaņdivaŗkağızlarıxxxxüzlüķmateriallaŗ 28-ci sinif- Oyunlar, oyuncaqlar; video oyunları üçün aparatlar; gimnastikaxxxxidman məhsulları;̧Milaḑağacları̧üçüņbəzəkləŗ 29-cu sinif- Ət, balıq, quşxxxxov quşu əti; ət çıxarışları; konservləşdirilmiş, qurudulmuşxxxxbişirilmiş tərəvəzlərxxxxmeyvələr; jele, mürəbbə, kompotlar; yumurta; süd, pendir,̧yağ,̧qatıqxxxxdigəŗsüḑməhsulları;̧qida̧yağlarıxxxxpiyləri.̧ 30-cu sinif- Qəhvə, çay, kakaoxxxxqəhvə əvəzediciləri; düyü, makaron, əriştə, tapioka (manioka), saqo; unxxxxbuğda məhsulları; çörək, unxxxxqənnadı məmulatları; şokolad; dondurma, şərbətxxxxyeməli buzdan digər məhsullar; şəkər, bal, patka siropu; maya, qabartma tozları; duz, ədviyyatlar, konservləşdirilmiş otlar; sirkə, souslarxxxxbaşqa dadlandırıcılar;̧buz̧(dondurulmuş̧su). 31-ci sinif-Xamxxxxemal edilməmiş kənd təsərrüfatı, su təsərrüfatı, bağçılıqxxxxmeşəçilik məhsulları; emal edilməmişxxxxtəkrar emaldan keçməyən dənlərxxxxtoxumlar təzə meyvələr, tərəvəzlər, təzə otlar; təbii bitkilərxxxxçiçəklər; əkin üçün soğanaqlar, ştillərxxxxtoxumlar; canlı heyvanlar; heyvanlar üçün qida məhsullarıxxxxiçkilər, səməni.̧ 32-ci sinif- Pivələr; alkoqolsuz içkilər, mineralxxxxqazlı sular; meyvə içkilərixxxxmeyvə şirələri;̧içkiləŗhazırlamaq̧üçüņsiroplarxxxxdigəŗalkoqolsuz̧maddələ̧ 33-cü sinif- Alkoqollu içkilər (pivə istisna olmaqla); içki hazırlamaq üçün alkoqollu məhsullar.̧ 34-cü sinif- Tütünxxxxtütün əvəzedicilər!; siqaretlərxxxxsiqarlar; elektron siqaretlərxxxxsiqaret çəkmək üçün buxarlandırıcılar; siqaret çəkmək üçün ləvazimatlar; kibritlər 35-ci sinif- Reklam; biznes sahəsində idarəetmə, biznesin təşkili, biznes sahəsində inzibati̧fəaliyyət;̧ofişfəaliyyəti̧ 36-cı sinif- Maliyyə, kredit-pulxxxxbank əməliyyatları; sığorta xidmətləri; daşınmaz əmlaķsahəsində̧xidmətlər.̧ 37-ci sinif- Tikinti xidmətləri; quraşdırmaxxxxtəmir işləri üzrə xidmətlər; faydalı qazıntıların,̧neftinxxxxqazıņçıxarılması.̧ 38-ci̧sinif-̧Telerabitə̧xidmətləri 41-ci sinif- Təhsil; təlimkeçmə; əyləncələr; idmanxxxxmədəni-maarif tədbirlərinin təşkili. 42-ci sinif – Elmixxxxtexnoloji xidmətlər, onlara aid olan elmi tədqiqatlarxxxxişləmələr; sənaye təhlili, sənaye elmi tədqiqatlarxxxxsənaye tərtibatı üzrə xidmətlər, keyfiyyətə nəzarətxxxxistifadəçi tanınma xidmətləri;kompüterlərinxxxxproqram təminatlarının işlənib hazırlanmasıxxxxtəkmilləşdirilməsi.̧ 43-cü sinif- Ərzaq məhsullarınınxxxxiçkilərin təchizatı; müvəqqəti yaşayışın təmin edilməsi.̧ 44-cü sinif- Tibbi xidmətlər; baytarlıq xidmətləri; insanlarxxxxya heyvanlar üçün gigiyenaxxxxkosmetika sahəsində xidmətlər; kənd təsərrüfatı, su məsulları təsərrüfatı, bostançılıqxxxxmeşəçiliķsahəsində̧xidmətlər.̧ 45-ci sinif – Hüquqi xidmətlər; maddi sərvətlərinxxxxşəxslərin fiziki mühafizəsi üzrə göstərilən təhlükəsizlik xidmətləri; tanışlıq xidmətləri, onlayn sosial şəbəkə xidmətləri; dəfn xidmətləri;̧uşaqlara̧baxma̧xidmətləri.̧
4. Bakı xxxx İrsi Fondu tərəfindən Cavabdeh MMC-yə ##.##.2025-ci il tarixli pretenziya məktubu ünvanlanaraq “xxxx” adından qanunsuz istifadə olunmasına son qoyulmasını təklif edilmiş, əks təqdirdə “Baki xxxx İrsi“ Fondunun pozulmuş hüquqlarının müdafiəsixxxxdəymiş ziyanıņödənilməsi̧tələbi̧ilə̧məhkəməyə̧müraciəţediləcəyi̧qeyḑedilmişdir.̧ Birinci instansiya məhkəməsindəki icraat:
5. İddiaçı Bakı xxxx İrsi Fondu iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdeh “xxxx“ MMC-nin “xxxx” adından qanunsuz istifadəyə son qoyulmasıxxxxşəxs tərəfindən vurulmuş ziyanınxxxxçəkdiyi xərclərin əvəzinə 3.000 manat məbləğdə kompensasiyanın cavabdehdən alınaraq iddiaçıya ödənilməsi barədə məhkəmə qətnaməsi qəbul еdilməsini xahiş̧etmişdir.̧
6. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, “Əmtəə nişanlarıxxxxcoğrafi göstəricilər haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tələbləri qaydasında Azərbaycan Respublikasının Əqli Mülkiyyət Agentliyi tərəfindən verilmiş 2024-1450-##.##.**** nömrəlitarixli xxxx haqqında Şəhadətnaməyə əsasən, Azərbaycanda “xxxx“ adının yeganə qanuni istifadəçisi “Bakı xxxx İrsi“ Fondudur. Dünya şöhrətli xxxx Qardaşlarının irsinin qorunmasıxxxxtəbliği məqsədilə “Bakı xxxx İrsi” Fondu 2004-cü ildə təsis edilməklə, Azərbaycan Respublikası ərazisində müvafiq şəhadətnamələr almışdır. xxxx Qardaşlarının irsinin qorunmasıxxxxtəbliği məqsədilə qeyri-kommersiya təşkilatı kimi 1974- cü ildə İsveçrədə təsis edilmiş “xxxx Ailə Cəmiyyəti” Bakı xxxx İrsi Fondunun həmtəsisçisi olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Standartlaşdırma, MetrologiyaxxxxPatent üzrə Dövlət Komitəsinin Apellyasiya Şurasına qarşı ##.##.2016-cı il tarixli 160117201340, E-1274xxxx160117201338, E-**** №-li qərarlarının ləğv edilməsi ilə bağlı * saylı Bakı İnzibati İqtisadi Məhkəməsində baxılmış inzibati iş materilları ilə müəyyən edilir ki, Azərbaycanda müvafiq səlahiyyətli orqanxxxxtəşkilatlar, o cümlədən Standartlaşdırma, PatentxxxxMetrologiya Komitəsi xxxx Fondunun məsləhətixxxxtəsdiqi olmadan xxxx adından istifadə cəhdlərinə “xxxx Fondu”nun direktoru Lars Heikensten tərəfindən imzalanmış ## ###### 2017-ci il tarixli məktubunda etiraz etmişdir. “xxxx Ailə Cəmiyyəti” tərəfindən təqdim edilmiş, ## ###### 2016-cı il tarixli məktubdan görünür ki, Azərbaycanda müvafiq səlahiyyətli orqanxxxxtəşkilatlar, o cümlədən Standartlaşdırma, PatentxxxxMetrologiya Komitəsi “xxxx Ailə Cəmiyyəti”nin məsləhətixxxxtəsdiqi olmadan xxxx adından istifadə cəhdlərinə etiraz etmişdir. Həm təsisçisi “xxxx Ailə Cəmiyyəti“ olmuş “Baki xxxx İrsi“ Fondu da öz növbəsində “xxxx” adından istifadə edilməsinə rəsmi razılıq vermədiyi halda bu adın hallanması ilə cavabdeh “xxxx“ MMC tərəfindən xidmətlərin göstərilməsində istifadə edilməsinə etiraz edir. Hesab edirlər ki, “Bakı xxxx İrsi“ Fondunun rəsmi razılığı olmadan əmtəələrdəxxxxxidmət sahəsində bir marka adı olaraq “xxxx” adından istifadə edilməsi qanunsuzluqxxxxaçıq-aşkar xxxx adına olan əqli-tarixi mülkiyyət hüquqlarının pozulmasıdır. “Baki xxxx İrsi“ Fondu “xxxx” adından qanuni yolla istifadə edilməsinin təmin olunmasıxxxxcavabdehə “xxxx” adından qanunsuz istifadəyə son qoymağı təklif edilsə də, cavabdeh tərəfindən hər hansı bir qanuni atdım atılmamışdır. Bununla da cavabdeh aşağıda qeyd edilən qüvvədə olan qanunvericiliyinin tələblərini pozmuşdur.
7. Daha sonra iddiaçı iddia tələbinin dəqiqləşməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Kommersiya qurumlarının dövlət reyestrində cavabdeh “xxxx“ MMC-nin adından “xxxx” sözü çıxarılmaqla müvafiq dəyişikliyin edilməsi ilə həmin addan qanunsuz istifadəyə son qoyulması vəzifəsinin “xxxx“ MMC-nin üzərinə qoyulmasıxxxxcəmiyyət tərəfindən vurulmuş ziyanınxxxxçəkdiyi xərclərin əvəzi olaraq 3.000 manat məbləğdə kompensasiyanın cavabdehdən alınaraq iddiaçıya ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini̧xahiş̧etmişdir.̧
8. İddia tələbinin maddi hüquqi əsası kimi “Əmtəə nişanlarıxxxxcoğrafi göstəricilər haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 4, 7, 19, 25, 26, 32-ci maddələrinə istinad olunmuşdur.̧
9. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli, e-*-*(*-**)-**/**** saylı qətnaməsi̧ilə̧iddia̧rədḑedilmişdir.̧Ödənilmiş̧dövləţrüsumu̧iddiaçınıņözünə̧aiḑedilmişdir.
10. Məhkəmənin mövqeyi ondan ibarət olmuşdur ki, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, Bakı xxxx İrsi Fondu ##.##.2003-cü il tarixdə yaradılmaqla hüquqi şəxslərin dövlət reyestrində qeydiyyata alınmışdır. ##.##.2024-cü il tarixində Bakı xxxx İrsi Fondu “xxxx ” xxxxnın sahibi kimi “xxxx” xxxxnın qeydiyyata alınması üçün Əqli Mülkiyyət Agentliyinə müraciət etmişxxxxhəmin xxxxnın ilkinlik tarixi ##.##.2024-cü il olmaqla ##.##.2034-cu il tarixədək qüvvədə olma müddəti müəyyən edilmişdir. xxxx 01-ci sinif - Sənaye, elm, fotoşəkilçilik, kənd təsərrüfatı, bağçılıqxxxxmeşəçilikdə istifadə üçün nəzərdə tutulan kimyəvi məhsullar; emal olunmamış sintetik qatranlar, emal olunmamış plastik materiallar; od söndürmək üçünxxxxyanğın əleyhinə tərkiblər; metalların möhkəmlənməsixxxxlehimlənməsi üçün preparatlar; heyvan gönüxxxxdərisinin aşılanması üçün maddələr; sənaye məqsədləri üçün yapışqan maddələr; pasta formasında mastikaxxxxdigər doldurucular; kompostlar, gübrələr, peyin; sənayexxxxelmi məqsədlər üçün bioloji preparatlar. 02-cü sinif - Boyalar, əlif yağları, laklar; metalları korroziyadanxxxxağacı xarab olmaqdan mühafizə edən qoruyucu vasitələr; boyaq maddələri; mətbəə mürəkkəbi, nişanlamaxxxxqravür üçün mürəkkəb; emal olunmamış təbii qatranlar; boyama, dekorative sənət, çapxxxxincəsənətdə istifadə edilən təbəqəxxxxtozvari metallar.03-cü sinif - Qeyrimüalicəvi kosmetikxxxxbaxım məhsulları; dişlərin təmizlənməsi üçün qeyrimüalicəvi vasitələr;ətriyyat məhsulları, efir yağları; ağartma preparatlarıxxxxpaltar yumaq üçündigər maddələr; təmizləmə, cilalamaxxxxaşındırma üçün preparatlar.08-ci sinif - Əl vasitələrixxxxalətləri; bıçaq məmulatları, çəngəllərxxxxqaşıqlar, soyuq silah; ülgüclər.10-cu sinif - Cərrahi, tibbi, stomatolojixxxxbaytarlıq cihazlarıxxxxalətləri; əl, ayaq, gözxxxxdiş protezləri; ortopedik məmulatlar; tikiş qoymaq üçün materiallar; sağlamlıq imkanları məhdud olan insanlar üçün uyğunlaşdırılmış terapevtikxxxxköməkçi avadanlıqlar, masaj üçün cihazlar; körpə uşaqlar üçün aparatlar, avadanlıqlarxxxxməmulatlar, cinsi aktivlik üçün aparatlar, cihazlarxxxxmallar.12-ci sinif – Nəqliyyat vasitələri; quruda, sudaxxxxhavada hərəkət edən aparatlar.13-cü sinif - Odlu silahlar; döyüş sursatıxxxxmərmilər; partlayıcı maddələr fişənglər.15-ci sinif- Musiqi alətləri; notlarxxxxmusiqi alətləri üçün dayaqlar dirijor çubuqları.17ci sinif – Emal olunmamışxxxxqismən emal olunmuş kauçuk, rezin, quttaperça, asbest, mikaxxxxbu materialların əvəzediciləri; istehsalda istifadə olunan basma ilə alınan plastikxxxxrezin; kəpitkələmə, sıxlaşdırmaxxxxizoləetmə üçün materiallar qeyh-metal elastik borular.18-ci sinif- Dərixxxxonun təqlidi; heyvan dərilərixxxxgönləri; daşınma üçün baqaj məmulatlarıxxxxçantalar; yağışxxxxgün çətirləri; çəliklər; qırmanclar, qamçüar qoşqu ləvazimatıxxxxsərraclıq məmulatları; heyvanlar üçün xaltalar, qayışlarxxxxgeyimlər,.19-cu sinif- Qeyri-metal tikinti materialları, tikiniti məqsədləri üçün qeyri metal bərk borular, asfalt, qatranlar, qudronxxxxbitum, qeyri metal daşına bilən inşalarxxxxtikililər, qeyri metal abidələr.20-ci sinif- Mebel, güzgülər, şəkillər üçün çərçivələr; saxlamaxxxxya daşınma üçün qeyrimetaldan qablar, emal edilməmişxxxxya qismən emal edilmiş buynuz, sümük, balina bığı, sədəf; balıqqulağı; lülədaşı; kəhrəba.21-ci sinif- Ev, mətbəx əşyalarıxxxxqab-qacaq; çəngəllər, bıçaqlarxxxxqaşıqlar istisna olmaqla, bişirmə üçün dəstlərxxxxqabqacaq; daraqlarxxxxsüngərlər; fırçalar istisna olmaqla, şotkalar; şotka məmulatları üçün materiallar; təmizlikxxxxyığışdırma işləri üçün ləvazimat; tikinti şüşəsi istisna olunmaqla, emal olunmamışxxxxya qismən emal olunmuş şüşə; şüşə, çinixxxxsaxsıdan məmulatlar.22-ci sinifBurazlar, kəndirlər, çiyələr; torlar; çadırlar, talvarlar; toxumaxxxxya sintetik materiallardan hazırlanmış tentlər; yelkənlər; qablaşdırılmamış malların daşınmasıxxxxsaxlanması üçün kisələr; doldurulma materialları (kağız, karton, rezinxxxxplastik materiallardan olanlar istisna olunmaqla); lifli toxuma xammalından materiallarxxxxonların əvəzediciləri.23-cü sinifToxuma iplərixxxxipliyi.24-cü sinif- Toxuma parçalarxxxxonun əvəzediciləri; məişətdə istifadə üçün ağlar; toxumaxxxxya plastik materiallardan pərdələr.25-ci sinif- Geyim, ayaqqabı, baş geyimləri.26-cı sinif- Krujeva, bağxxxxçəkilər, şəridlərxxxxbantlar; düymələr, basmadüymələr, qarmaqlarvə qarqarlar, sancaqlarxxxxiynələr; süni güllər; saçlar üçün bəzəklər; süni saçlar.27ci sinif- Xalçalar, həsirlər, ayaqaltılar, linoleumxxxxdöşəmə üçün digər örtüklər toxuma olmayan divar kağızlarıxxxxüzlük materiallar.28-ci sinif- Oyunlar, oyuncaqlar; video oyunları üçün aparatlar; gimnastikaxxxxidman məhsulları; Milad ağacları üçün bəzəklər.29- cu sinif- Ət, balıq, quşxxxxov quşu əti; ət çıxarışları; konservləşdirilmiş, qurudulmuşxxxxbişirilmiş tərəvəzlərxxxxmeyvələr; jele, mürəbbə, kompotlar; yumurta; süd, pendir, yağ, qatıqxxxxdigər süd məhsulları; qida yağlarıxxxxpiyləri.30-cu sinif- Qəhvə, çay, kakaoxxxxqəhvə əvəzediciləri; düyü, makaron, əriştə, tapioka (manioka), saqo; unxxxxbuğda məhsulları; çörək, unxxxxqənnadı məmulatları; şokolad; dondurma, şərbətxxxxyeməli buzdan digər məhsullar; şəkər, bal, patka siropu; maya, qabartma tozları; duz, ədviyyatlar, konservləşdirilmiş otlar; sirkə, souslarxxxxbaşqa dadlandırıcılar; buz (dondurulmuş su).31-ci sinif-Xamxxxxemal edilməmiş kənd təsərrüfatı, su təsərrüfatı, bağçılıqxxxxmeşəçilik məhsulları; emal edilməmişxxxxtəkrar emaldan keçməyən dənlərxxxxtoxumlar təzə meyvələr, tərəvəzlər, təzə otlar; təbii bitkilərxxxxçiçəklər; əkin üçün soğanaqlar, ştillərxxxxtoxumlar; canlı heyvanlar; heyvanlar üçün qida məhsullarıxxxxiçkilər, səməni.32-ci sinif- Pivələr; alkoqolsuz içkilər, mineralxxxxqazlı sular; meyvə içkilərixxxxmeyvə şirələri; içkilər hazırlamaq üçün siroplarxxxxdigər alkoqolsuz maddələr.33-cü sinif- Alkoqollu içkilər (pivə istisna olmaqla); içki hazırlamaq üçün alkoqollu məhsullar.34-cü sinif- Tütünxxxxtütün əvəzediciləri; siqaretlərxxxxsiqarlar; elektron siqaretlərxxxxsiqaret çəkmək üçün buxarlandırıcılar; siqaret çəkmək üçün ləvazimatlar; kibritlər.35-ci sinif- Reklam; biznes sahəsində idarəetmə, biznesin təşkili, biznes sahəsində inzibati fəaliyyət; ofis fəaliyyəti.36-cı sinif- Maliyyə, kreditpulxxxxbank əməliyyatları; sığorta xidmətləri; daşınmaz əmlak sahəsində xidmətlər.37-ci sinif- Tikinti xidmətləri; quraşdırmaxxxxtəmir işləri üzrə xidmətlər; faydalı qazıntıların, neftinxxxxqazın çıxarılması.38-ci sinif- Telerabitə xidmətləri.41-ci sinif- Təhsil; təlimkeçmə; əyləncələr; idmanxxxxmədəni-maarif tədbirlərinin təşkili. 42-ci sinif – Elmixxxxtexnoloji xidmətlər, onlara aid olan elmi tədqiqatlarxxxxişləmələr; sənaye təhlili, sənaye elmi tədqiqatlarxxxxsənaye tərtibatı üzrə xidmətlər, keyfiyyətə nəzarətxxxxistifadəçi tanınma xidmətləri;kompüterlərinxxxxproqram təminatlarının işlənib hazırlanmasıxxxxtəkmilləşdirilməsi.43-cü sinif- Ərzaq məhsullarınınxxxxiçkilərin təchizatı; müvəqqəti yaşayışın təmin edilməsi. 44-cü sinif- Tibbi xidmətlər; baytarlıq xidmətləri; insanlarxxxxya heyvanlar üçün gigiyenaxxxxkosmetika sahəsində xidmətlər; kənd təsərrüfatı, su məsulları təsərrüfatı, bostançılıqxxxxmeşəçilik sahəsində xidmətlər. 45-ci sinif – Hüquqi xidmətlər; maddi sərvətlərinxxxxşəxslərin fiziki mühafizəsi üzrə göstərilən təhlükəsizlik xidmətləri; tanışlıq xidmətləri, onlayn sosial şəbəkə xidmətləri; dəfn xidmətləri; uşaqlara baxma xidmətləri üzrə qeydiyyata alınmışdir. Hazırda iddiaçı Bakı xxxx İrsi Fondu ona məxsus “xxxx” xxxxnın cavabdeh Cavabdeh MMC tərəfindən qanunsuz istifadə edilməsinə, o cümlədən cavabdeḩtərəfindəņhəmiņxxxx̧ilə̧eyniliķtəşkiļedəņfirma̧adınıņdövləţqeydiyyatından keçirilərək fəaliyyət göstərilməsinə, bununla onun qanunla qorunan hüquqlarının pozulmasına əsaslanaraq cavabdeh Cavabdeh MMC-nin üzərinə “xxxx“ MMC-nin adından “xxxx” sözünü çıxarılmaqla müvafiq dəyişikliyin edilməsi ilə həmin addan qanunsuz istifadəyə son qoyulması öhdəliyinin qoyulmasınıxxxxvurulmuş zərərin əvəzi olaraq 3000 manat pul vəsaitinin tutulmasını tələb edir. Məhkəmə hesab edib ki, iddia tələbi əsassız olduğundan rədd edilməlidir. Belə ki, əvvəla məhkəmə qeyd edib ki, “Əmtəə nişanlarıxxxxcoğrafi göstəricilər haqqında” Azərbaycan Respubliakasının Qanunun 1-ci maddəsinə əsasən xxxx — sahibkarın əmtəələrinixxxxya xidmətlərini digər sahibkarın əmtəələrindənxxxxya xidmətlərindən fərqləndirənxxxxqrafik təsvir edilən nişanxxxxya nişanların hər hansı bir uzlaşmasıdır (kombinasiyasıdır). Hazırkı halda isə iddiaçı Bakı xxxx İrsi Fonduna məxsus xxxxndan cavabdeh Cavabdeh MMC-nin istifadə etdiyini iddia etsə də, nəinki cavabdehin “xxxx” sözünün əks olunduğu xxxxndan istifadə etməsini, ümumiyyətlə cavabdehin əmtəələrixxxxya xidmətlərini fərdiləşdirmək üçün qrafik təsvir edilən hər hansı nişandan istifadə etməsini təsdiq edən sübutları məhkəməyə təqdim etməmişdir. İkincisi, iddiaçı cavabdehin ona məxsus xxxxndan qanunsuz istifadə etməsi barədə mövqeyini cavabdehin firma adında iddiaçıya məxsus xxxxnda mühafizə olunan element olan “xxxx” sözünün mövcud olması ilə əsaslandırır. Bununla bağlı məhkəmə ilk növbədə “xxxx”xxxx“firma adı” anlayışlarını fərqləndirməyi zəruri sayıb. Belə ki, həmin anlayışların hər ikisi əqli mülkiyyət hüququ ilə qorunan fərdiləşdirmə vasitəsi olsa da, əqli mülkiyyət hüququnun iki fərqli obyektini təşkil edir. Belə ki, firma adı hüquqi şəxsi iqtisadi dövriyyənin digər iştirakçılarından fərqləndirdiyi halda xxxx hüquqi şəxsin əmtəəxxxxxidmətlərini fərqləndirmək üçün istifadə edilir. Digər tərəfdən firma adı söz, hərf, rəqəmlərinxxxxya onların birləşməsindən ibarət olduğu halda xxxx sözxxxxsöz birləşməsi deyil, qrafik şəkildə təsvir edilən işarədir. Buna görə də xxxxn müdafiəsi hüququ ilə xxxxnda yazılmış sözlər deyil, sözlərin də əks olunduğu nişan (şrift kompozisiyası, qrafik təsvirxxxxhər ikisinin birləşməsi) qorunur. Odur ki, iddiaçıya verilmiş xxxx şəhadətnaməsində mühafizə olunan element “xxxx” sözü deyil, “xxxx” sözünün əks olunduğu işarə - qrafik təsvir edilən nişandır. Bu baxımdan iddiaçıya verilmiş xxxxnda “xxxx” sözünün əks olunduğu işarəsinin mühafizə olunan element kimi göstərilməsi “xxxx” sözündən digər hüquqi şəxslərin adında istifadə edilməsini istisna etmir. Bu baxımdan cavabdehin firma adında “xxxx” sözünün olması faktı cavabdeh tərəfindən iddiaçıya məxsus xxxxndan istifadə edilməsinə dəlalət etmirxxxxxxxxndan qanunsuz istifadənin dayandırılması öhdəliyinin qoyulması hissəsində iddianın təmin edilməsi üçün əsas vermir. Məhkəmə qeyd edib ki, iddiaçının firma adına müstəsna hüququnun pozulubpozulmamasının məhkəmə tərəfindən yoxlanılması aşağıdakıları əhatə edir: cavabdehin firma adı iddiaçının firma adı ilə eynidirmi?xxxxya analoji sahədə fəaliyyət göstərən iddiaçıxxxxcavabdehin firma adları qarışdırılacaq (çaşqınlıq yaradacaq) dərəcədə oxşardırlarmı? Qeyd edilməlidir ki, iddiaçının firma adı Bakı xxxx İrsi Fondu olduğu halda cavabdehin firma adı Cavabdeh MMC-dir. Göründüyü kimi tərəflərin firma adları eyni deyildir. Digər tərəfdən hər iki hüquqi şəxsin firma adlarının əsas fərqləndirici elementi “xxxx” sözü olduğundan analoji sahədə fəaliyyət göstərdikləri halda həmin firma adlarının qarşıdırılacaq dərəcədə oxşar kimi qiymətləndirilməsi ehtimalı mövcud olsa da, hazırkı halda iddiaçı ilə cavabdehin analoji sahədə fəaliyyət göstərmələri iddiaçı tərəfindən sübuta yetirilməmişdirxxxxiş materiallarına əsasən hər iki tərəfin həmin istiqamətlər üzrə faktiki fəaliyyət göstərib-göstərməmələrini müəyyən etmək mümkün olmur. Beləliklə, cavabdeh tərəfindən iddiaçının firma adına müstəsna hüququnun pozulması halı iş materiallarına əsasən öz təsdiqini tapmır. Yuxarıda göstərilən hallara əsasən məhkəmə belə qənaətə gəlib ki, cavabdeh Cavabdeh MMC tərəfindən iddiaçı Bakı xxxx İrsi Fonduna məxsus xxxxndan qanunsuz istifadə edilməsi, eyni zamanda iddiaçının firması adına müstəsna hüququnun pozulması iş materialları ilə öz təsdiqini tapmadığından iddiaçı Bakı xxxx İrsi Fondunun “cavabdeh “xxxx“ MMC-nin adından “xxxx” sözü çıxarılmaqla müvafiq dəyişikliyin edilməsi ilə həmin addan qanunsuz istifadəyə son qoyulması vəzifəsinin “xxxx“ MMC-nin üzərinə qoyulması” tələbi əsassız olmaqla rədd edilməlidir. Cavabdeh tərəfindən iddiaçınıņxxxxndaņqanunsuz̧istifadəxxxxiddiaçınıņfirması̧adına̧müstəsna̧hüququnun pozulması halları müəyyən edilmədiyi üçün vurulmuş ziyan/kompensasiya qismində 3000 manat pulun tutulması tələbi də təmin edilə bilməz. Məhkəmə xərclərinə münasibətdə məhkəmə qeyd edib ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcələsinin 124.2-ci maddəsinə əsasən iddia rədd edildikdə işə baxılması ilə əlaqədar məhkəmənin çəkdiyi xərclər dövlət mədaxilinə məhkəmə xərclərindən azad edilməyən iddiaçıdan alınır. Məhkəmə hazırkı qətnamə ilə iddianın rədd edildiyini nəzərə alaraq hesab edib ki, iddiaçı tərəfindən ödənilmiş məhkəmə̧xərcləri̧iddiaçıya̧aiḑedilməlidir.̧ Birinci instansiya məhkəməsi gəldiyi nəticəni Mülki Məcəllənin 50.1, 50.2, 50.3cü̧maddələrinə̧istinadla̧əsaslandırmışdır. 11.
12. İddiaçı həmin qətnamədən apellyasiya şikayəti verərək Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli, e-*-*(*-**)-**/**** nömrəli qətnaməsi tamamilə ləğv edilməsi, iddia tələbinin təmin edilərək, Kommersiya qurumlarının dövlət reyestrində cavabdeh “xxxx“ MMC-nin adından “xxxx” sözü çıxarılmaqla müvafiq dəyişikliyin edilməsi ilə həmin addan qanunsuz istifadəyə son qoyulması vəzifəsinin “xxxx“ MMC-nin üzərinə qoyulmasıxxxxcavabdeh tərəfindən vurulmuş ziyanınxxxxçəkdiyi xərclərin əvəzi olaraq 3.000 (üç min) manat məbləğdə kompensasiyanın cavabdehdən alınaraq iddiaçıya ödənilməsi barədə yeni qərar qəbul edilməsini, proses zamanı aşkar olunmuş saxtakarlıq faktı ilə bağlı AR MPM-nin 265.4-cü maddəsinə uyğun olaraq xüsusi qərardad çıxarılmasınıxxxxmateriallar prokurorluğa̧göndərilməsini̧xahiş̧etmişdir.
Apellyasiya şikayətinin dəlilləri:
13. Apellyasiya şikayəti onunla əsaslandırılmışdır ki, Qətnamədə qeyd olunur ki, cavabdeh şirkətin hazırda hansı fəaliyyətlə məşğul olduğu barədə dəqiq məlumatı yoxdur. Məlumdur ki, cavabdeh təşkilatın fəaliyyətixxxxgəlirləri barədə məlumat kommersiya sirri olduğu üçün, bu məlumatların vəkil sorğusu ilə əldə edilməsinin ehtimalı sıfıra bərabərdir. ( “Kommersiya sirri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 2.0.1, 4.1, 4.1.4, 4.1.5-ci maddələri) Azərbaycan Respublikası MPM-nin 78.2-ci maddəsinin tələbinə əsaslanaraq, cavabdeh təşkilatın fəaliyyəti ilə gəlirləri barədə vergi orqanına məhkəmə sorğusunun verilməsi barədə şifahi vəsatətimi hakım təmin etməmişdir. Baxmayaraq ki, həmin maddənin tələbinə əsasən, işdə iştirak edən şəxsin işdə iştirak edənxxxxiştirak etməyən şəxslərdənxxxxya orqanlardan onlarda olan zəruri sübutları müstəqil əldə etmək imkanı olmadıqda o, həmin sübutları tələb etmək barədə vəsatətlə məhkəməyə müraciət edə bilər. Bununla da hakim həqiqətə nail olmaq üçün işin hərtərəfli, tamxxxxobyektiv tədqiqinə lazımi şərait yaratmamışdır. Daha sonra qətnamədə qeyd olunur ki, iddiaçı şirkətin xxxxndan cavabdeh şirkət tərəfindən qanunsuz istifadə ilə bağlı sübutu yoxdur. Hesab edir ki, hakimin gəldiyi bu nəticə də əsassızdır. Belə ki, iddiaçı şirkətin xxxxndan cavabdeh şirkət tərəfindən qanunsuz istifadə ilə bağlı sübut göz qabağındadırxxxxbu cavabdeh şirkətin adıdır - “xxxx“ MMC. Belə ki, yazılı sübut olaraq məhkəməyə təqdim edilmiş, yuxarıda qeyd olunan xxxxnın qeydiyyata alınması haqqında ##.##.2024 tarixli Qərara əsasən, “xxxx” sözünün özü həmin xxxx ilə mühafizə olunur. Daha sonra qətnamədə qeyd olunur ki, ##.##.2026-cı il tarixli hazırlıq iclasında iştirak edən cavabdhehin qanuni nümayəndəsi Qanuni nümayəndə bildirmişdir ki, cavabdeh şirkətin direktoru olsa da, ünvanını belə bilmir. Şirkət sistemdən gördüyü qədəri ilə 3 il müddətdir ki, fəaliyyət göstərirxxxxonun bundan məlumatı yoxdur. Qanuni nümayəndə əlavə olaraq bildirmişdir ki, o Sumqayıt şəhərində taksi fəaliyyəti ilə məşğul olurxxxxonun ümumiyyətlə “xxxx“ MMC-nin qanuni nümayəndəsi olmağından belə xəbəri yoxdur. Bununlada, “Qanuni nümayəndə”olan Qanuni nümayəndə məhkəmə iclas zalında rəsmən bildirmişdir ki, onun adından qanunsuz olaraq istifadə etməklə saxtakarlıq edilmiş, yəni bildiyi bir cinayət hadisəsi baş vermişdir. ( MPM-nin 265.4) Göründüyü kimi, hakim qeyd olunan maddənin tələbini də pozaraq, xüsusi qərardad çıxarmaqla materialları ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurora göndərməmişdir. Daha sonra qətnamədə qeyd olunur ki, iddiaçıya verilmiş xxxx şəhadətnaməsində mühafizə olunan element “xxxx” sözü deyil, “xxxx” sözünün əks olunduğu işarə - qrafik təsvir edilən nişandır. Hakimin gəldiyi bu nəticə Azərbaycan Respublikası Əqli Mülkiyyət Agentliyinin tabeliyində olan PatentxxxxƏmtəə Nişanlarının Ekspertizası Mərkəzi xxxxnın qeydiyyata alınması haqqında ##.##.2024 tarixli Qərarına tamami ilə ziddir. Belə ki, iddiaçıya verilmiş xxxx şəhadətnaməsində mühafizə olunan element məhz “xxxx” sözünün özü, həmçinin “xxxx” sözünün əks olunduğu işarə əmblemdir. Belə ki, qərarın 526-cı xanasinda qeyd olunur ki, xxxx sözüxxxxemblemdən ibarət xxxxnda mühafizə olunmayan elementlər yoxdur. Qərardan görünür ki, hər iki elementin ikisi də mühafizə olunur. Yəni həm xxxx sözü, həmdə emblem hər ikisi ayrı ayrılıqda mühafizə olunur. Daha sonra hakim Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 50-ci maddəsinə istinad edir ki, burada söhbətözgəsinin qeydə alınmış firma adından haqsız istifadədən gedir ki, bunun xxxxnın qanunsuz istifadə edilməsinə heç bir aidiyyatı yoxdur. Bununlada Bakı Kommersiya Məhkəməsinin qeyd olunan qətnaməsi ilə “Bakı xxxx İrsi” Fondunun cavabdeh Cavabdehxxxxfirma adından “xxxx” sözünün çıxarılmasıxxxx3.000 manat kompensasiya ödənilməsi̧tələbinə̧daiŗiddiası̧rədḑedilmişdir.̧ -Lakin birinci instansiya məhkəməsi iş üzrə tam, hərtərəflixxxxobyektiv araşdırılma aparılmasınıxxxxson nəticədə həqiqətin müəyyən edilməsini təmin etməmişdir. Hakim yalnız formal əsaslaraxxxxterminoloji fərqlərə istinad etməklə apelyantın mülkixxxxəqli mülkiyyət hüquqlarını pozan qərar qəbul etmişdir. Bu formal yanaşma aşağıdakılarda ifadə olunur: İşin mahiyyətinə varılmaması: Cavabdeh şirkətin bazarda iddiaçının intellektual mülkiyyətindən faktiki istifadə edib-etməməsinixxxxvurduğu ziyanı araşdırmaq əvəzinə, "xxxx"xxxx"firma adı" terminlərinin yalnız nəzəri fərqlərinə istinadla iş qapadılmışdır. Mütləq hüququn inkarı: Dövlət qeydiyyatı ilə qorunan hüquqların mütləqliyi nəzərə alınmamış, dövlət orqanının şəhadətnaməsi̧formaļbəhanələrlə̧hüquqi̧qüvvədəņsalınmışdır. -Hakim tərəfindən iddiaçının xxxxnın qanunsuz istifadə edilməsinin dayandırılmasıxxxxdəymiş ziyanın ödənilməsi tələbi barədə iddia ərizəsinə baxılarkənxxxxiddia tələbi rədd edilərkən “Bakı xxxx İrsi“ Fondunun qadağan olunmayan üsulxxxxvasitələrlə öz hüquqlarınıxxxxazadlıqlarını müdafiə etmək hüququxxxxhüquqxxxxazadlıqlarının məhkəmədə müdafiəsinin təminat hüququ pozulmuşdur. Belə ki, işin faktiki hallarının araşdırılmamağı iddiaçının məhkəmə müdafiəsi hüquqlarının pozulmasına səbəb olmuşdur. Hakim həqiqətin üzə çıxarılması kimi Konstitusion bir vəzifə daşıdığı halda, iş üzrə tam, hərtərəflixxxxobyektiv araşdırılma aparılmasınıxxxxson nəticədə həqiqətin müəyyən edilməsini təmin etmədən, yalnız formal əsaslara istinad etməklə cavabdehləriņmülkü̧hüquqlarını̧pozaņqəraŗqəbuļetmişdir.̧ -Hakim dövlət şəhadətnaməsinin hüquqi qüvvəsini inkar etmişdir: Fakt: İddiaçı “xxxx” sözüxxxxemblemindən ibarət ##.##.2024 tarixli, ****-**** nömrəli Şəhadətnamənin sahibidir. Ekspertiza Rəyi: PatentxxxxƏmtəə Nişanlarının Ekspertizası Mərkəzinin ##.##.2024 tarixli Qərarının 526-cı xanasında nişanda mühafizə olunmayan elementlərin olmadığı rəsmən təsbit edilmişdir. Məhkəmənin Səhvi: Hakim iddia etmişdir ki, mühafizə olunan element “xxxx” sözü deyil, yalnız qrafik təsvirdir. Hüquqi Əsas: Bu nəticə “Əmtəə nişanlarıxxxxcoğrafi göstəricilər haqqında” Qanunun 25, 26xxxx32-ci maddələrinə ziddir. Ekspertiza qərarına əsasən, “xxxx” sözünün özü fərdi şəkildəxxxxmütləq qaydada hüquqi mühafizə altındadır. (MM 6- maddəsinin birinci bəndi, 50-ci maddə) Maddi hüquq normaları səhv təfsir edilmişdir. Hakim AR Mülki Məcəlləsinin 50-ci maddəsinə istinad edərək, “firma adı” ilə “xxxx” fərqli olduğundan xxxxn qorunmasının firma adına şamil edilmədiyini bildirmişdir. Hüquqi Əsas: Bu yanaşma tamamilə qanunsuzdur. xxxx ilə qorunan eksklüziv bir sözün ("xxxx") digər şəxs tərəfindən kommersiya qurumunuņfirma̧adında̧istifadə̧edilməsi̧xxxx̧sahibiniņmüstəsna̧hüquqlarını̧pozur. -Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin *** saylı, ## ####### 1999-cu il tarixli qararı ilə təsdiq edilmiş “əmtəə nişanlarının qeydə alınması barədə iddia sənədinin verilməsixxxxekspertizası” Qaydalarının 5, 14-сü bendləri) əsasən, iddia olunan nişana bu Qaydaların 5-ci bəndinin 2-ci hissəsinin “a”, “b”, “c” yarımbəndlərində göstərilən elementlər (işarələr) daxil olarsa, zəruri hallarda ərizəyə aşağıdakılar qoşulur: Qaydaların pozulmasına dair dəlillər: “xxxx” adının tarixi mənsubiyyətixxxxxüsusi qorunma statusu: Qaydaların 14-cü bəndinə əsasən, məşhur tarixi şəxsiyyətlərin soyadlarının, adlarınınxxxxonlardan törəmələrin (“xxxx” adı kimi) xxxx kimi qeydiyyata alınması üçün xüsusixxxximperativ şərt mövcuddur. Bu, məşhur şəxsin varislərininxxxxrəsmi dövlət orqanının (Mədəniyyət Nazirliyinin) rəsmi razılığıdır. Müstəsna istifadə hüququnun mütləqliyi: “Bakı xxxx İrsi” Fondu bu adı qeydiyyatdan keçirərkən İsveçrədəki “xxxx Ailə Cəmiyyəti”ninxxxxdövlətin rəsmi razılığını əldə etmişdir. Bu rəsmi razılıq əsasında Dövlət Ekspertizası tərəfindən verilən qərarda “xxxx” sözünün mühafizə olunmayan element olmadığı təsbit edilmişdir. Bu o deməkdir ki, bu ad xüsusixxxxeksklüziv rejimdə qorunur. Məhkəmənin qanunsuz olaraq bu adı hər kəsin istifadəsinə açması: Nazirlər Kabinetinin Qaydaları ilə bu dərəcədə ciddixxxxxüsusi razılıq əsasında qorunan bir adı hakim öz qərarı ilə adiləşdirmişdir. Hakim iddia etmişdir ki, cavabdeh öz firma adında bu sözdən sərbəst istifadə edə bilər. Bununla da hakim Nazirlər Kabinetinin *** saylı Qaydalarının 14-cü bəndinin hüquqi fəlsəfəsinixxxxqoruma məqsədini tamamilə inkar etmişdir. Hansı ki, cavabdehin qanuni nümayəndəsinin rəsmi etirafları, dünyaca məşhur tarixi şəxsiyyətin adı altında, daha doğrusu bu adı mənimsəməklə leqallığı ciddi şübhə altında olmaqla fəaliyyət göstərən bu müəssisənin real mahiyyətinin, idarəetmə strukturununxxxxmənşəyi məlum olmayan fəaliyyətinin qeyriqanuni olmasını, habelə prosesdə aşkar saxtakarlıq mühitinin mövcudluğunu tamamilə subuta yetirirxxxxbuna əsaslı şübhələr doğurur. Qarışdırılmaxxxxhaqsız rəqabət təhlükəsi (5-ci bəndin pozulması): Qaydaların 5-ci bəndinə əsasən, digər şəxsin adına əvvəl qeydə alınmış əmtəə nişanları ilə eyni olanxxxxya onlara qarışdırılacaq dərəcədə bənzər olan işarələr qeydə alına bilməz. Cavabdeh Cavabdeh MMC dövlət reyestrində bu adı almaqla, rəsmi qeydiyyatlı “xxxx” xxxx ilə bazarda açıq-aşkar qarışdırılma faktı (assosiasiya) yaradır. Hakim isə bu qarışdırılma faktorunu araşdırmaqdan imtina edərək Qaydaların 5-ci bəndinin tələblərini kobudcasına pozmuşdur. Bununlada, hakim qeyd olunan Qaydaların tələblərini tamamilə görməzdən gəlmişdir. Qaydaların 14- cü bəndinə əsasən, “xxxx” kimi məşhur şəxslərin soyadlarınınxxxxonlardan törəmələrin xxxx kimi qeydiyyatı yalnız xüsusi razılıq əsasında mümkündür. Apelyant bu rəsmi razılıqları toplayaraq mütləq hüquq əldə etdiyi halda, hakim bu xüsusi qorunan söz ifadəsinin cavabdeh tərəfindən kommersiya məqsədilə firma adında sərbəst işlədilməsinə hüquqi rəvac vermişdir. Bu isə eyni zamanda Qaydaların 5-ci bəndində təsbit olunmuş “istehlakçılarda qarışdırılacaq dərəcədə bənzərlik yaradılması” qadağasının birbaşa pozulmasıdır. hakim bu xüsusi normanı tətbiq etməməklə qanunsuz qətnamə çıxarmışdır. Hakim AR Mülki Məcəlləsinin 50-ci maddəsinə istinad edərək işi yalnız "özgəsinin firma adından haqsız istifadə" kontekstində qiymətləndirmişdir. Uyğunsuzluq: İddia predmetinin mahiyyəti xxxxna dair müstəsna hüquqların qorunması olduğu halda, hakimin nəticəni tam fərqli bir instituta (yalnız firma adı mübahisələrinə)̧bağlaması̧işiņhüquqixxxxfaktiki̧əsaslarına̧uyğuņgəlmir.̧ -Cavabdeh Cavabdeh MMC-nin faktiki fəaliyyət sahəsinin, maliyyə dövriyyəsininxxxxəldə etdiyi gəlirlərin müəyyən edilməsi iddia tələbinin 3.000 manat kompensasiyaxxxxzərərin əvəzi) ədalətli həlli üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu məlumatlar qanunla kommersiyaxxxxvergi sirri təşkil etdiyindən, tərəfimizdən müstəqil əldə edilməsi qeyri-mümkündür. Birinci instansiya məhkəməsində bu sübutun tələb olunması barədə vəsatəti hakim tərəfindən əsassız olaraq təmin edilməmişdir. Qeyd olunanları rəhbər tutaraq, MPM-nin 78.2xxxx371-ci maddələrinə əsasən, cavabdeh Cavabdeh MMC-nin (VÖEN: **********) fəaliyyəti, bəyannamələrixxxxgəlirləri barədə məlumatların əldə olunması üçün Azərbaycan Respublikasının Dövlət Vergi Xidmətinə məhkəmə sorğusunun verilməsini xahiş̧edir.
14. Cavabadeh tərəfindən apellyasiya şikayətinə qarşı yazılı etiraz təqdim edilməmişdir.̧
15. İddiaçı apellyasiya şikayətinə dair əlavə izahat vermiş, xahiş etmişdir ki, Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli e-*-*(*-**)-**/**** nömrəli qətnaməsi MPMin 385.1.1–385.1.4xxxx386-cı maddələrində nəzərdə tutulmuş əsaslarla ləğv edilsin. 10. Əlavə təqdim edilmişxxxxməhkəmə tərəfindən tələb olunmuş sübutların tədqiqi nəticəsində yeni qətnamə qəbul edilərək iddia təmin edilsin, kommersiya qurumlarının dövlət reyestrində cavabdeh Cavabdeh MMC-nin adından “xxxx” sözünün çıxarılması yolu ilə həmin addan qanunsuz istifadəyə son qoyulması vəzifəsi cavabdehin üzərinə qoyulsunxxxxsübuta yetirilmiş zərərxxxxxərclər nəzərə alınmaqla 3.000 manat məbləğində kompensasiya cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulsun. 1 1 . Məhkəmə 3.000 manat məbləğində pul tələbinin tam həcmdə sübuta yetirilmədiyi qənaətinə gələrsə, qanunsuz istifadəyə son qoyulması barədə qeyri-pul tələbi kompensasiya tələbindən ayrıca qiymətləndirilsin, qeyri-pul tələbi üçün hüquqi əsasların mövcudluğu müəyyən edildikdə həmin hissədə iddia təmin edilsinxxxxpul tələbi sübuta yetirilən həcmdə həll olunsun.” Əlavə izahatda göstərilmişdir ki, həmin izahatda əlavə normativ hüquqi əsasların — Nazirlər Kabinetinin *** nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş Qaydaların, Rəqabət MəcəlləsininxxxxParis Konvensiyasının müddəalarının göstərilməsi iddia predmetinin dəyişdirilməsi deyil, artıq irəli sürülmüş tələbin hüquqi əsaslandırılmasının dəqiqləşdirilməsidir. İddiaçının hüququ Azərbaycan Respublikası Əqli Mülkiyyət Agentliyi tərəfindən verilmiş N **** **** nömrəli xxxx şəhadətnaməsinə əsaslanır. Həmin nişanın ilkinlik tarixi ##.##.2024-cü il, dövlət reyestrində qeydiyyat tarixi ##.##.2024-cü ildir. Azərbaycan Respublikası Əqli Mülkiyyət Agentliyinin tabeliyində PatentxxxxƏmtəə Nişanlarının Ekspertizası Mərkəzinin ##.##.2024-cü il tarixli, ** nömrəli Protokolla təsdiq edilmiş qeydiyyat qərarında 2024 ***** nömrəli iddia sənədinə aid nişanın sahibi Bakı xxxx İrsi Fondu göstərilmişxxxxqərarın 526-cı xanasında açıq şəkildə: “Mühafizə olunmayan elementlər: yoxdur” qeyd edilmişdir. Qanunun 19-cu maddəsinə əsasən xxxx haqqında şəhadətnamə nişanın qeydiyyata alınması faktını, onun ilkinliyini, göstərilən əmtəəxxxxxidmətlərə münasibətdə nişan sahibinin müstəsna hüququnuxxxxqeydə alınmış nişanın təsvirini təsdiq edir. Bu baxımdan apellyantın mövqeyi hüquqi cəhətdən aşağıdakı şəkildə dəqiqləşdirilməlidir: İddiaçının hüququ N **** **** nömrəli qeydiyyatın hüdudları daxilində mövcuddur. Lakin “xxxx” verbal elementi həmin qeydə alınmış kombinasiyalı nişanın tərkib hissəsidirxxxxqeydiyyat zamanı mühafizədən çıxarılmamışdır. Buna görə həmin verbal elementi heç bir fonetik, semantikxxxxqarışdırılma təhlili aparmadan ümumiyyətlə hüquqi mühafizədən kənar hesab etmək də mümkün deyildir. Odur ki, hazırkı işdə məhkəmə “xxxx” elementinin hüquqi əhəmiyyətini avtomatik inkar etmək əvəzinə, həmin elementin nişandakı fərqləndirici rolunu, cavabdehin ondan istifadə formasınıxxxxQanunun 25-ci maddəsində nəzərdə tutulan qarışdırılmanı tətbiq etməli idi. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin ## ####### 1999-cu il tarixli, *** nömrəli Qərarı ilə əmtəə nişanlarının qeydiyyatı üzrə ərizələrin verilməsixxxxekspertizası qaydaları təsdiq edilmişdir. Həmin normativ akt sonradan dəfələrlə dəyişdirilmişxxxxhazırda da qüvvədədir; WIPO Lex-də onun ən son versiyası Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin ## ######## 2025-ci il tarixli, *** nömrəli Qərarı ilə edilmiş dəyişikliklər nəzərə alınmaqla “xxxxnın qeydiyyatı üçün ərizələrin verilməsixxxxbaxılması qaydaları” kimi göstərilmişdir. Həmin Qaydaların mahiyyəti ondan ibarətdir ki, nişanların oxşarlığı yalnız şəkillərin mexaniki müqayisəsi ilə müəyyən edilmir. Sözxxxxkombinasiyalı nişanların müqayisəsi zamanı verbal elementlərin fonetik, qrafikxxxxsemantik xüsusiyyətləri, işarənin bütövlükdə yaratdığı təəssüratxxxxbir işarənin digər işarəyə daxil olması kimi hallar nəzərə alınır. Bu metodologiyanın hazırkı iş üçün yalnız nəzəri deyil, birbaşa faktiki əhəmiyyəti vardır. Çünki Əqli Mülkiyyət Agentliyi məhz iddiaçıya məxsus 2024 ***** nömrəli iddia sənədinin ekspertizası zamanı həmin Qaydaların 29.6.2-ci bəndini tətbiq etmişdir. Odur ki, birinci instansiya məhkəməsi N **** **** nömrəli nişanın yalnız qrafik görünüşünə istinad etməklə məsələni həll etmək əvəzinə, əmtəə nişanlarının ekspertizasında qanunvericiliyin müəyyən etdiyi fonetik, semantikxxxxümumi təəssürat meyarlarını nəzərə almalı idi. İş üzrə ən mühümxxxxindiyədək kifayət qədər qiymətləndirilməmiş sənədlərdən biri Azərbaycan Respublikası Əqli Mülkiyyət Agentliyinin PatentxxxxƏmtəə Nişanlarının Ekspertizası Mərkəzinin22.05.2024-cü il tarixli “xxxxnın qeydiyyata alınmasının qismən rədd edilməsi haqqında” bildirişidir. Bu bildiriş də elə sonradan N **** **** nömrəli xxxxnın qeydiyyatına səbəb olmuş 2024 ***** nömrəli iddia sənədinə aiddir. Həmin rəsmi sənəddə ekspertiza orqanı müəyyən etmişdir ki, müqayisə edilən nişanlarda: “xxxx” söz işarəsi fonetik cəhətdən oxşardırxxxxbu, istehlakçılarda nişanların eyni iddiaçıya məxsus olması barədə yanlış təsəvvürüņyaranmasına̧səbəb̧ola̧bilər.̧Agentliķöz̧nəticəsini̧NazirləŗKabinetiniņ***̧nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş Qaydaların 29.6.2-ci bəndində müəyyən edilmiş fonetik oxşarlıq meyarları ilə əsaslandırmışdır. Bu sənəd cavabdehin hazırkı konkret hərəkətlərinin avtomatik olaraq hüquq pozuntusu olduğunu sübut edən prejudisial sənəd deyildir. Lakin o, eyni xxxxnın ekspertizası prosesində səlahiyyətli dövlət orqanının “xxxx” verbal elementinə verdiyi rəsmi ekspert qiymətini göstərir. Başqa sözlə, səlahiyyətli əqli mülkiyyət orqanı “xxxx” sözünü: fonetik müqayisənin predmeti; nişanın fərqləndirici komponenti; istehlakçıda kommersiya mənşəyi barədə yanlış təsəvvür yaratmağa qadir element kimi qiymətləndirmişdir. Bunun fonunda birinci instansiya məhkəməsinin həmin söz elementini xxxx hüququ baxımından əhəmiyyətsiz hesab edən yanaşması nə Qanunun 4-cü maddəsi, nə *** nömrəli Qaydaların ekspertiza metodologiyası, nə də eyni iddia sənədi üzrə Əqli Mülkiyyət Agentliyinin öz rəsmi hüquqi-ekspert yanaşması ilə uzlaşır. “Əmtəə nişanlarıxxxxcoğrafi göstəricilər haqqında” Qanunun 25-ci maddəsinə əsasən qeydiyyata alınmış xxxxnın sahibi onun razılığı olmadan, qeydiyyatın əhatə etdiyi əmtəəxxxxya xidmətlərlə eynixxxxya oxşar əmtəəxxxxxidmətlər üçün eynixxxxya oxşar işarənin üçüncü şəxs tərəfindən ticarətdə istifadəsinin qarşısını almaq hüququna malikdir, əgər belə istifadə nəticəsində qarışdırılma ehtimalı yaranırsa. Qanunun tətbiqi üçün əsas hüquqi test beləliklə üç elementi ehtiva edir: işarələrin eyniliyixxxxya oxşarlığı + əmtəəxxxxxidmətlərin eyniliyixxxxya oxşarlığı + qarışdırılma ehtimalı. Hazırkı işdə cavabdehin firma adında iddiaçının nişanının “xxxx” verbal elementi tam şəkildəxxxxdəyişdirilmədən istifadə olunur: Cavabdeh. “GROUP” sözünün əlavə olunması özözlüyündə “xxxx” sözünün fonetikxxxxsemantik eyniliyini aradan qaldırmır. Bunun qarışdırılma ehtimalını aradan qaldırıb-qaldırmadığı yalnız bütün hallar birlikdə qiymətləndirilməklə müəyyən edilə bilər. Üstəlik, birinci instansiya məhkəməsi özü qətnaməsinin 68-ci bəndində çox mühüm faktı qəbul etmişdir: tərəflərin firma adlarının əsas fərqləndirici elementinin “xxxx” sözü olduğunuxxxxtərəflərin analoji sahədə fəaliyyət göstərdikləri halda həmin firma adlarının qarışdırılacaq dərəcədə oxşar hesab edilməsi ehtimalının mövcud olduğunu qeyd etmişdir. Bu nəticə özü göstərir ki, işin taleyini müəyyən edən əsas məsələ cavabdehin faktiki fəaliyyət sahəsininxxxx“xxxx” işarəsindən kommersiya dövriyyəsində istifadə formasının müəyyən edilməsi idi. Qətnamənin 68-ci bəndində birinci instansiya məhkəməsi tərəflərin faktiki olaraq analoji sahədə fəaliyyət göstərib- göstərmələrinin iş materiallarından müəyyən edilməsinin mümkün olmadığını açıq şəkildə qeyd etmişdir. Beləliklə, məhkəmə özü etiraf etmişdir ki, qarışdırılma ehtimalının müəyyən edilməsi üçün həlledici fakt — cavabdehin faktiki fəaliyyət sahəsi — aydınlaşdırılmamışdır. Lakin məhkəmə bu faktın müəyyən edilməməyini araşdırmanın natamamlığı kimi deyil, iddianın rədd edilməsi əsası kimi qəbul etmişdir. N **** **** nömrəli qeydiyyat, digər xidmətlərlə yanaşı, 35-ci sinif üzrə reklamxxxxbiznesin idarə edilməsi, 36-cı sinif üzrə maliyyə, sığortaxxxxdaşınmaz əmlak, 37-ci sinif üzrə tikinti, quraşdırma-təmirxxxxneft-qaz hasilatı, 38-ci sinif üzrə telekommunikasiya, 41-ci sinif üzrə təhsilxxxxmədəni-maarif, 42-ci sinif üzrə elmixxxxtexnoloji, habelə 43, 44xxxx45-ci siniflər üzrə xidmətləri əhatə edir. Buna görə cavabdehin: dövlət qeydiyyatında bəyan etdiyi fəaliyyət növləri; faktiki göstərdiyi xidmətlər; müqaviləxxxxhesab-fakturaları; reklam materialları; internetxxxxsosial şəbəkə səhifələri; lövhə, vizit kartıxxxxkommersiya təklifləri; Cavabdeh adından istifadə etməklə bağladığı müqavilələr araşdırılmadan Qanunun 25xxxx26-cı maddələri üzrə hüquq pozuntusunun olub-olmaması barədəəsaslandırılmış nəticəyə gəlmək mümkün deyildir. Qanunun 26-cı maddəsi nişanın yalnız malın üzərinə fiziki şəkildə vurulmasını istifadə saymır; nişanın göstərilən xidmətlərdə, reklamlarda, mətbu nəşrlərdə, lövhələrdə, bazara çıxarma sənədlərində tətbiqi, habelə xidmətin nişan altında göstərilməsi də istifadə hesab olunur. Bu isə birinci instansiyanın cavabdehin mütləq olaraq iddiaçının qrafik embleminin tam surətindən istifadə etməsini tələb edən yanaşmasının həddən artıq dar olduğunu göstərir. Nazirlər Kabinetinin *** nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş Qaydalarıniş üzrə istinad edilən 5xxxx14-cü bəndləri də məşhur şəxslərin adlarıxxxxonlardan törəyən ifadələrin qeydiyyatı zamanı zəruri razılıq sənədlərinin təqdim olunması mexanizmini tənzimləmişdir. İddiaçı tərəfindən cavabdehin xxxxnın qeydiyyatı deyil, “xxxx” sözündən firma adıxxxxkommersiya̧dövriyyəsində̧istifadə̧etməsi̧mübahisələndirilir.̧Bununla̧da, qanunvericilik “xxxx” kimi tanınmış şəxs adlarını hüquqi baxımdan neytral, hər kəs tərəfindən sərbəst mənimsənilə bilən verbal element kimi qəbul etmir. Bu səbəbdən cavabdehin “xxxx” sözündən istifadə etməsi araşdırılarkən həmin istifadənin hüquqi əsası, tərəflərin prioritet hüquqları, istifadə edilən xidmətlərxxxxistehlakçılarda yaranan kommersiya assosiasiyası birlikdə qiymətləndirilməlidir. İş materiallarında “xxxx” verbal elementinə dair əvvəlki məhkəmə təcrübəsi də mövcuddur. Qanuni qüvvəsini almış * saylı Bakı İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinin09.10.2018-ci il tarixli *-*(**)-****/**** nömrəli qərarında, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin ##.##.2019-cu il tarixli *-*(***)-***/** nömrəli qərarındaxxxxAzərbaycan Respublikası Ali məhkəmənin ##.##.2019-cu il tarixli *-*(***)-****/** nömrəli qərarında “xxxx” adını ehtiva edən əmtəə nişanlarının qeydiyyatıxxxxtanınmış şəxsin adı ilə bağlı razılıq məsələləri hüquqi qiymətləndirmə predmeti olmuşdur. Həmin inzibati işlərdə tərəflər, mübahisənin predmetixxxxhüquqi münasibətin növü hazırkı işdən fərqlidir. Buna görə həmin məhkəmə aktları hazırkı cavabdehə münasibətdə MPM-in 82-ci maddəsi mənasında prejudisial fakt yaratmırxxxxhazırkı mübahisənin nəticəsini avtomatik müəyyən etmir. Lakin onların müqayisəli hüquqi əhəmiyyəti vardır. Həmin məhkəmə aktları göstərir ki, “xxxx” sözü Azərbaycan məhkəmə təcrübəsində heç vaxt hüquqi əhəmiyyəti olmayan adi söz kimi qiymətləndirilməmiş, əksinə, xxxx, tanınmış şəxsin adı, varislərin razılığıxxxxsənaye mülkiyyətinin mühafizəsi kontekstində hüquqi qiymətləndirmə predmeti olmuşdur. Birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi qəbul edildikdən sonra, ##.##.2026-cı ildə, Bakı Kommersiya Məhkəməsi Bakı xxxx İrsi Fondunun “xxxx”xxxxeyni predmetli kommersiya mübahisəsi üzrə e-*-*(*-**)-**/**** nömrəli qiyabi qətnamə qəbul etmişdir. Həmin işdə Azərbaycan Respublikasının Əqli Mülkiyyət Agentliyi də müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs kimi cəlb edilmişdir. Həmin işdə də əsas hüquqverici sənəd N **** **** nömrəli xxxx olmuş, “xxxx” verbal elementindən razılıqsız istifadə məsələsi araşdırılmış, məhkəmə “Əmtəə nişanlarıxxxxcoğrafi göstəricilər haqqında” Qanunun müvafiq müddəalarına istinad etməklə istifadəyə son qoyulmasınaxxxx3.000 manat kompensasiyanın tutulmasına dair nəticəyə gəlmişdir. Hər iki işdə: · eyni iddiaçı — Bakı xxxx İrsi Fondu; · eyni əsas hüquqverici sənəd — N **** **** nömrəli xxxx; · eyni əsas verbal element — “xxxx”; · eyni hüquqi problem — başqa hüquqi şəxsin firma adındaxxxxkommersiya fəaliyyətində həmin verbal elementdən istifadəsi; · eyni xüsusi qanunun tətbiqi məsələsi mövcuddur. Daha əhəmiyyətlisi, hazırkı işdə birinci instansiya məhkəməsi “xxxx sözxxxxsöz birləşməsi deyil” yanaşmasına əsaslandığı halda, ##.##.2026-cı il tarixli qətnamədə eyni məhkəmənin digər tərkibi Qanunun 4-cü maddəsinəxxxxeyni N **** **** nömrəli xxxxna fərqli hüquqi qiymət vermişdir. Bu ziddiyyət avtomatik olaraq apellyasiya şikayətinin təmin edilməsini tələb etmir, lakin məhkəmədən həmin müqayisəli hüquqi materiala aydınxxxxəsaslandırılmış münasibət bildirməyi tələb edən mühüm haldır. Ən əsası, ##.##.2026-cı il tarixli qətnamənin birinci instansiya məhkəməsinə təqdim edilməməyinin səbəbi tam obyektivdir: həmin sənəd ##.##.2026-cı ildə mövcud olmamışxxxxhətta ##.##.2026-cı ildə apellyasiya şikayəti verilərkən də qəbul edilməmişdi. Qüvvədə olan (MPM 361.4, 367.4, 371.1, 371.2, 372.2, 380.1). Hazırkı işdə isə məhkəmə özü qarışdırılma ehtimalının tərəflərin analoji fəaliyyət göstərməsi halında yarana biləcəyini qəbul etmiş, eyni zamanda onların faktiki fəaliyyətinin müəyyən edilməsinin mümkün olmadığını göstərmiş, lakin həmin həlledici fakt müəyyən edilmədən iddianı rədd etmişdir. Hazırkı iş üzrə 3.000 manat tələbinin daha etibarlı əsaslandırılması üçün cavabdehin: Cavabdeh adından kommersiya fəaliyyətində istifadə müddəti; fəaliyyət miqyası; dövriyyəsi; reklamxxxxbazardakı istifadə həcmi; pozuntu barədə pretenziyadan sonra istifadəyə davam edib-etməməsi; hüquq sahibinin hüquqlarının müdafiəsi üçün çəkdiyi sənədləşdirilmiş xərclər araşdırılmalıdır. Bununla yanaşı, pul tələbinin sübut dərəcəsi ilə qanunsuz istifadəyə son qoyulması tələbi birbirindən fərqləndirilməlidir. Məhkəmə 3.000 manatın tam məbləğdə sübuta yetirilmədiyini hesab etsə belə, bu, hüquq pozuntusunun mövcudluğu müəyyən edildiyi halda cavabdehin “xxxx” işarəsindən qanunsuz istifadəsinə son qoyulması barədə qeyri-pul tələbinin avtomatik rədd edilməsinə səbəb olmamalıdır. İş üzrə sübutlarxxxxqüvvədə olan hüquq normaları birlikdə̧aşağıdakı̧nəticəyə̧gəlməyə̧əsaşverir.̧Birinci̧instansiya̧məhkəməsi̧xxxx̧ilə̧firma adını düzgün olaraq fərqli hüquqi institutlar kimi müəyyən etsə də, həmin fərqdən yanlış hüquqi nəticə çıxarmışdır. xxxxnın sözxxxxsöz birləşməsi ola bilməməsi barədə qətnamənin 59-cu bəndindəki nəticə “Əmtəə nişanlarıxxxxcoğrafi göstəricilər haqqında” Qanunun 4-cü maddəsinə açıq şəkildə ziddir. N **** **** nömrəli xxxxnın qeydiyyat qərarının 526-cı xanasında mühafizədən çıxarılmış elementin olmadığı göstərilmişdir. Bu qeyd verbal element kimi “xxxx” sözünün həmin heç bir hüquqi təhlil aparılmadan əhəmiyyətsiz hesab edilməsinə yol vermir. Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları:
16. Məhkəmə iclasında iddiaçının nümayəndəsixxxxvəkili apellyasiya şikayətini müdafiə edərək şikayətin təmin edilməsini, qətnamənin ləğv edilməsini, iddianın təmin edilməsini̧xahiş̧etmişdir.
17. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtıxxxxyeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmiş olsa da, məhkəmə iclasında iştirak etməmişdir. Cavabdeh iclasda iştirak etməməsinin səbəbləri̧barədə̧həŗhansı̧məlumaţtəqdim̧etməmişdir.
18. Məhkəmə Mülki Prosessual Məcəllənin 376.2-ci maddəsini rəhbər tutaraq, cavabdehiņiştirakı̧olmadaņişə̧baxılmasını̧mümküņsaymışdır
Tətbiq edilən hüquq:
19. Mülki̧Məcəllənin: -50.1-ci maddəsinə əsasən hüquqi şəxsin öz təşkilati-hüquqi formasını göstərən adı olur. - 50.2-ci maddəsinə əsasən kommersiya təşkilatı olan hüquqi şəxsin firma adı olmalıdır. Firma adı qanunla müəyyənləşdirilmiş qaydada qeydə alınmış hüquqi şəxsin həmin addan istifadəyə müstəsna hüququ vardır. Firma adlarının qeydiyyatıxxxxişlədilməsi qaydası qanunvericiliklə̧müəyyənləşdirilir. - 50.3-cü maddəsinə əsasən başqa hüquqi şəxsin firma adı ilə hüquqlarxxxxvəzifələr əldə etməyə yol verilmir. Özgəsinin qeydə alınmış firma adından haqsız istifadə edən şəxs firma adına hüququ olanın tələbi ilə ondan istifadəyə son qoymalıxxxxvurduğu zərərin əvəzini ödəməlidir.
20. “Əmtəə̧nişanlarıxxxxcoğrafi̧göstəriciləŗhaqqında”̧AŖQanununun: 1-ci maddəsinə əsasən əmtəə nişanı̧— sahibkarın əmtəələrinixxxxya xidmətlərini digər sahibkarın əmtəələrindənxxxxya xidmətlərindən fərqləndirənxxxxqrafik təsvir edilən nişanxxxxya nişanların hər hansı bir uzlaşmasıdıŗ(kombinasiyasıdır). 25-ci maddəsinə əsasən Əmtəə̧nişanının qüvvədə̧olduğu müddətdə̧nişan sahibinin Azərbaycan Respublikasınıņərazisində̧onun barəsində̧sərəncam verməyə̧və̧ondan istifadə̧etməyə̧müstəsna hüququ vardır. Qeydiyyata alınmış xxxxnın sahibi razılığı olmadan ona məxsus xxxxnın əhatə etdiyi əmtəəxxxxya xidmətlərlə eyni, yaxud onlara oxşar əmtəəxxxxya xidmətlər üçün eynixxxxya oxşar xxxxndan (işarədən) üçüncü şəxsin ticarətdə istifadə etməsinin qarşısını almaqda müstəsna hüquqa malikdir (əgər belə istifadə nəticəsində əmtəəxxxxya̧xidmətləriņqarışdırılma̧ehtimalı̧yaranırsa). 26-cı maddəsinə görə əmtəə̧nişanının və̧coğrafi göstəricinin, bir qayda olaraq, onların aid edildiyi̧əmtəələrdə,̧əmtəə̧qablarında və̧göstərilən xidmətlərdə̧tətbiqi onlardan istifadə̧sayılır. Onların reklamlarda, mətbu nəşrlərdə, lövhələrdə, Azərbaycan Respublikasında keçirilən sərgilərin və̧yarmarkaların eksponatlarında və̧əmtəələrin bazara̧çıxarılması̧ilə̧bağlı̧digər sənədlərdə̧tətbiqi də̧istifadə̧sayılır. Yuxarıda sadalan hallarda istifadə̧məqsədilə̧əmtəənin istehsalı, anbara yığılması, bazara̧çıxarılması, idxalı, ixracı̧da̧nişandaņistifadə̧sayılır.
21. Mülki̧ProsessuaļMəcəllənin: -4.1-ci maddəsinə görə bütün fizikixxxxhüquqi şəxslər özlərinin qanunla qorunan hüquqxxxxazadlıqlarını, eləcə də maraqlarını qorumaqxxxxtəmin etmək məqsədi ilə qanunla müəyyəņedilmiş̧qaydada̧məhkəmə̧müdafiəsindəņistifadə̧etməķhüququna̧malikdirlər. -77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərininxxxxetirazlarının əsası kimi istinaḑetdiyi̧halları̧sübuţetməlidir. -119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə̧mütənasib̧olaraq̧işdə̧iştiraķedəņşəxslərə̧aiḑedilir. -119.5-ci apellyasiyaxxxxkassasiya şikayətləri verilməsi ilə əlaqədar işdə iştirak edən şəxslərin çəkdikləri məhkəmə xərcləri də̧bu Məcəllənin 119.1-119.4-cü maddələrində̧göstəriləņqaydaya̧uyğuņbölüşdürülür.
Apellyasiya baxışının hədləri
22. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.6-cı maddəsinə görə apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünəxxxxya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdəxxxxya apellyasiya şikayətindəxxxxona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə̧əsasəņmübahisəniņpredmeti̧bölünməz̧olduqda̧isə̧tam̧yoxlayır.
23. Həmin Məcəllənin 372.7-ci̧maddəsinə əsasən, apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən maddixxxxprosessual hüquq normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü apellyasiya şikayətinin dəlillərindən asılı olmayaraq yoxlayır.
24. Mülki Prosessual Məcəllənin 372.6-cı maddəsinin tələblərini, apellyasiya şikayətinin dəlillərini nəzərə alaraq kollegiya qeyd edir ki, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi ilə iddia rədd edildiyindənxxxxhəmin qətnamə iddiaçı tərəfindən bütövlükdə mübahisələndirildiyindəņqətnaməniņəsaslığı̧tam̧yoxlanılmalıdır.̧
Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi:
25. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apellyasiya şikayəti təmin edilməməli, qətnamə dəyişdirilmədəņsaxlanılmalıdır.̧
26. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, iddiaçı Bakı xxxx İrsi Fondu ##.##.2003-cü il tarixində dövlət qeydiyyatına alınmış qeyri-kommersiya qurumudur. Azərbaycan Respublikası Əqli Mülkiyyət Agentliyinin tabeliyində olan PatentxxxxƏmtəə Nişanlarının Ekspertizası Mərkəzinin ##.##.2024-cü il tarixli “xxxxnın qeydiyyata alınması” qərarına əsasən üzərində “xxxx” sözü yazılmış qrafik təsfirdən ibarət xxxx üzərində müstəsna hüquq bir neçə sinifə daxil edilmiş bütün xidmətlər (əmtəələr) üzrə iddiaçının adına qeydiyyata alınmışxxxxhəmin hüquqa dair sonuncuya 2024 **** nömrəli xxxx şəhadətnaməsi verilmişdir. Hazırda iddiaçı Bakı xxxx İrsi Fondu ona məxsus “xxxx” xxxxnın cavabdeh Cavabdeh MMC tərəfindən qanunsuz istifadə edilməsinə, o cümlədən cavabdeh tərəfindən həmin xxxx ilə eynilik təşkil edən firma adının dövlət qeydiyyatından keçirilərək fəaliyyət göstərilməsinə, bununla onun qanunla qorunan hüquqlarının pozulmasına əsaslanaraq cavabdeh Cavabdeh MMC-nin üzərinə “xxxx“ MMC-nin adından “xxxx” sözünü çıxarılmaqla müvafiq dəyişikliyin edilməsi ilə həmin addan qanunsuz istifadəyə son qoyulması öhdəliyinin qoyulmasınıxxxxvurulmuş zərərin əvəzi olaraq 3000 manat pul vəsaitinin tutulmasını tələb edir.
27. Kollegiya xatırladır ki, Azərbaycan Respublikasının “Əmtəə nişanlarıxxxxcoğrafi göstəricilər haqqında” AR Qanununun 1-ci maddəsinə əsasən əmtəə nişanı̧— sahibkarın əmtəələrinixxxxya xidmətlərini digər sahibkarın əmtəələrindənxxxxya xidmətlərindən fərqləndirənxxxxqrafik təsvir edilən nişanxxxxya nişanların hər hansı bir uzlaşmasıdır (kombinasiyasıdır).
28. Hazırkı halda isə iddiaçı “Bakı xxxx İrsi Fondu cavabdeh Cavabdeh MMC-nin üzərinə iddiaçıya məxsus xxxxndan qanunsuz istifadə edilməsinin dayandırılması öhdəliyinin qoyulması tələbini irəli sürsə də, nəinki cavabdehin “xxxx” sözünün əks olunduğu xxxxndan istifadə etməsini, ümumiyyətlə cavabdehin əmtəələrixxxxya xidmətlərini fərdiləşdirmək üçün qrafik təsvir edilən hər hansı nişandan istifadə etməsini təsdiq edən sübutları məhkəməyə təqdim̧etməmişdir.
29. İkincisi, iddiaçı cavabdehin ona məxsus xxxxndan qanunsuz istifadə etməsi barədə mövqeyini cavabdehin firma adında iddiaçıya məxsus xxxxnda mühafizə olunan element olan “xxxx”̧sözünüņmövcuḑolması̧ilə̧əsaslandırır.
30. Kollegiya birinci instansiyanın gəldiyi nəticə ilə razılaşır ki, ilk növbədə “xxxx”xxxx“firma adı” anlayışlarını fərqləndirilməlidir. Belə ki, həmin anlayışların hər ikisi əqli mülkiyyət hüququ ilə qorunan fərdiləşdirmə vasitəsi olsa da, əqli mülkiyyət hüququnun iki fərqli obyektini təşkil edir. Belə ki, firma adı hüquqi şəxsi iqtisadi dövriyyənin digər iştirakçılarından fərqləndirdiyi halda xxxx hüquqi şəxsin əmtəəxxxxxidmətlərini fərqləndirmək üçün istifadə edilir.
31. Digər tərəfdən firma adı söz, hərf, rəqəmlərinxxxxya onların birləşməsindən ibarət olduğu halda xxxx sözxxxxsöz birləşməsi deyil, qrafik şəkildə təsvir edilən işarədir. Buna görə də xxxxn müdafiəsi hüququ ilə xxxxnda yazılmış sözlər deyil, sözlərin də əks olunduğu nişan (şrifţkompozisiyası,̧qrafiķtəsvirxxxxhəŗikisiniņbirləşməsi)̧qorunur.̧
32. Odur ki, iddiaçıya verilmiş xxxx şəhadətnaməsində mühafizə olunan element “xxxx” sözü̧deyil,̧“xxxx”̧sözünüņəkşolunduğu̧işarə̧-̧qrafiķtəsviŗediləņnişandır.̧
33. Bu baxımdan iddiaçıya verilmiş xxxxnda “xxxx” sözünün əks olunduğu işarənin mühafizə olunan element kimi göstərilməsi “xxxx” sözündən digər hüquqi şəxslərin adında istifadə̧edilməsini̧istisna̧etmir.
34. Odur ki, cavabdehin firma adında “xxxx” sözünün olması faktı cavabdeh tərəfindən iddiaçıya məxsus xxxxndan istifadə edilməsinə dəlalət etmirxxxxxxxxndan qanunsuz istifadənin dayandırılması öhdəliyinin qoyulması hissəsində iddianın təmin edilməsi üçün əsas vermir.
35. İddianın firma adının dəyişdirilməsi öhdəliyinin cavabdehin üzərinə qoyulması hissəsinə münasibətdə kollegiya razılaşır ki, göstərilən tələbə baxılarkən məhkəmə tərəfindən cavabdehin istifadə etdiyi firma adının iddiaçının firma adına olan müstəsna hüququnu, yəni firma adının qorunması barədə qanunvericiliyin tələblərini pozub-pozmaması məsələsi araşdırılmalıdır. Məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçının firma adına müstəsna hüququnun pozulubpozulmamasınıņməhkəmə̧tərəfindəņyoxlanılması̧aşağıdakı̧elementləri̧əhatə̧edir. 36.
37. Birincisi, cavabdehin firma adı iddiaçının firma adı ilə eynidirmi? İkincisi, analoji sahədə fəaliyyət göstərən iddiaçıxxxxcavabdehin firma adları qarışdırılacaq (çaşqınlıq yaradacaq)̧dərəcədə̧oxşardırlarmı?
38. Birinci elementlə bağlı qeyd edilməlidir ki, iddiaçının firma adı xxxx İrsi Fondu olduğu halda cavabdehin firma adı Cavabdeh MMC-dir. Göründüyü kimi tərəflərin firma adları eyni deyildir. Digər tərəfdən hər iki hüquqi şəxsin firma adlarının əsas fərqləndirici elementi “xxxx” sözü olduğundan analoji sahədə fəaliyyət göstərdikləri halda həmin firma adlarının qarşıdırılacaq dərəcədə oxşar kimi qiymətləndirilməsi ehtimalı mövcud olsa da, hazırkı halda iddiaçı ilə cavabdehin analoji sahədə fəaliyyət göstərmələri iddiaçı tərəfindən sübuta yetirilməmişdir. Bununla bağlı birinci instansiya məhkəməsinin cavabdeh şirkətin qeydə alındığıxxxxfaliyyət göstərdiyi sahələrinxxxxistiqamətlərin müəyyən edilməsi məqsədilə vergi orqanına sorğu verməməsi barədə iddiaçının dəlillərinə münasibətdə kollegiya vurğulayır ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 125-ci maddəsinin VII hissəsinin Azərbaycan Respublikasının mülki prosessual qanunvericiliyi baxımından şərh edilməsinə dair Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun ## #### 2019-cu il tarixli qərarında göstərildiyi kimi çəkişməxxxxdispozitivlik prinsiplərinin üstünlüyündən irəli gələrək mülki prosessual qanunvericilik məhkəmənin heç bir halda öz təşəbbüsü ilə sübut toplamaq vəzifəsini nəzərdə tutmur, əskinə bunu məhkəməyə qadağan edir. Belə ki, işdə olan sübutlar əsasında işə baxmaq mümkün olmadıqda, məhkəmə zəruri əlavə sübutlar təqdim etməyi tərəflərə təklif edə bilər (Mülki Prosessual Məcəllənin 77.3-cü maddəsi). Lakin işdə iştirak edən şəxsin işdə iştirak edənxxxxiştirak etməyən şəxslərdənxxxxya orqanlardan onlarda olan zəruri sübutları müstəqil əldə etmək imkanı olmadıqda o, həmin sübutları tələb etmək barədə vəsatətlə məhkəməyə̧müraciəţedə̧biləŗ(Mülki̧ProsessuaļMəcəlləniņ78.2-ci̧maddəsi). Göründüyü kimi, məhkəmə iş üzrə sübutları yalnız tərəflərin vəsatəti əsasındaxxxxonlar həmin sübutları müstəqil qaydada əldə edə bilmədikdə tələb edə bilər. Hazırkı halda cavabdeh şirkətinin hansı sahədə fəaliyyət göstərməsi barədə məlumatlar kommersiyaxxxxya vergi sirri hesab edilmədiyindən iddiaçı şirkətin həmin məlumatları müstəqil şəkildə əldə etmək imkanı mövcud olmuşdur. Lakin iddiaçı tərəfindən cavabdehin iddiaçı şirkətlə eyni sahələr üzrə fəaliyyət göstərməsini, onun xxxx ilə qarışdırılacaq dərəcədə oxşar xxxxndan istifadə etməsini, belə olan halda iddiasının əsaslılığını təsdiq edən sübutları toplamaq əvəzinə, yalnız cavabdehin adında “xxxx” sözü olduğundan ona məxsus xxxxxxxxfirma adı hüquqlarının pozulması “ehtimallarının” mövcudluğuna əsaslanmaqla hazırkı iddianı qaldırmış, bununla da öz tələblərinin əsası kimi istinad etdiyi halları̧sübuta̧yetirməyə̧daiŗprosessuaļvəzifəsini̧yerinə̧yetirməmişdir.̧
39. Bundan əlavə “xxxx” sözü tanınmış şəxslərin soyadı olduğundan cavabdehin “xxxx” sözünün də daxil olduğu firma adını qeydiyyata alarkən xüsusi razılıq almalı olması barədə dəlillərə münasibətdə qeyd edilməlidir ki, iş materialları ilə xxxx qardaşlarının varisləri tərəfindən şəxsi qeyri-əmlak hüququ olan ad hüququnun müdafiəsi üçün iddiaçıya səlahiyyət verilməsi müəyyən edilmədiyindən iddiaçının göstərilən əsasa istinad etməklə cavabdehin firma̧adınıņdəyişdirilməsini̧tələb̧etməyə̧daiŗsubyektiv̧hüququ̧yoxdur.
40. Beləliklə, kollegiya birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə ilə razılaşır ki, cavabdeh tərəfindən iddiaçının xxxxnaxxxx firma adına müstəsna hüququnun pozulması halı müəyyən edilmədiyindən iddiaçının həmin pozuntuya əsaslanaraq irəli sürdüyü cavabdeh Cavabdeh MMC-nin üzərinə “xxxx“ MMC-nin adından “xxxx” sözünü çıxarılmaqla müvafiq dəyişikliyin edilməsi ilə həmin addan qanunsuz istifadəyə son qoyulması öhdəliyinin qoyulmasını,̧eləcə̧də̧dəymiş̧zərəriņkompensasiya̧edilməsi̧tələbləri̧əsassızdır.̧
41. Göstərilənlərə əsasən, məhkəmə kollegiyası belə nəticəyə gəlir ki, birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən maddi hüquq normaları düzgün tətbiq edilmiş, qətnamədə göstərilən nəticələr işin hallarına uyğundur. Apellyasiya şikayətində irəli sürülən dəlillər isə yuxarıda göstərilənlərə görə əsassızdırxxxxmahiyyətcə düzgün olan birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin ləğvi üçün əsas ola bilməz. Odur ki, şikayət təmin edilməməli, qətnamə dəyişdirilmədəņsaxlanılmalıdır.
42. Qətnamə iddia tələbi hissəsində dəyişdirilmədən saxlandığından məhkəmə xərcləriniņbölüşdürülməsi̧hissəsində̧də̧qətnaməniņdəyişdirilməsi̧üçüņəsaşyoxdur.
43. Məhkəmə kollegiyası məhkəmə xərclərinə münasibətdə qeyd edir ki, apellyasiya şikayəti təmin edilmədiyindən həmin şikayət verilərkən ödənilmiş dövlət rüsumu iddiaçıya aid edilməlidir.
44. Göstərilənlərə əsasənxxxxMülki Prosessual Məcəllənin 384.0.1, 392, 393, 405-ci maddələrini̧rəhbəŗtutaraq,̧məhkəmə̧kollegiyası
q ə t e t d i:
İddiaçı̧Bakı̧xxxx̧İrsi̧Fondu tərəfindəņverilmiş̧apellyasiya̧şikayəti̧təmiņedilməsin. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli, e-*-*(*-**)-**/**** saylı qətnaməsi̧dəyişdirilmədəņsaxlanılsın. Apellyasiya̧şikayəti̧üçüņödənilmiş̧rüsum̧iddiaçınıņözünə̧aiḑedilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 2 ay müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinə kassasiya şikayəti verilə bilər.
Sədrliķedən:̧Leyla̧Əliyeva̧̧̧ ̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧̧ Hakimlər:̧̧̧̧̧̧̧Fərrux̧Qasımov
̧Ziya̧Şirinov