AzərbaycaņRespublikası̧adından Qətnamə Şəki̧şəhəri İş̧№̧e-2(3-10)-540/2026 08.07.2026 ŞƏKI̧APELLYASIYA̧MƏHKƏMƏSI İddiaçı̧İddiaçı̧İstehsalaţBirliyiniņcavabdeḩCavabdeḩqarşı̧̧borcuņödənilməsi̧̧tələbinə daiŗmülki̧iş̧üzrə (Açar sözlər: akt əsasında hesablanmış borcun ödənilməsi) Hakimlər Musayev Taleh Valeh (sədrlik edən və məruzəçi), Mehdiyev Elçin Məhəmməd oğlu və Əsgərov Anar Əlifağa oğlundan ibarət tərkibdə, məhkəmə iclasının katibi X1̧oğlunuņkatibliyi̧ilə, İddiaçı İddiaçı İstehsalat Birliyinin cavabdeh Cavabdeh qarşı “sayğac göstəricisinə əsasən hesablanmış borcun ödənilməsi” tələbinə dair mülki iş üzrə Ağdaş Rayon Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli, e-*(***)-****/**** nömrəli qətnaməsindən iddiaçı İddiaçı İstehsalat Birliyi tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin binasında,̧açıq̧məhkəmə̧iclasında̧baxaraq̧məhkəmə̧kollegiyası Müəyyən etdi: İşin halları:
1. İddiaçı İddiaçı İstehsalat Birliyi cavabdeh Cavabdeh sayğac göstəricisinə əsasən aparılmış hesabata görə 1569,14 manat əsas borcun və əvvəlcədən ödənilmiş 35,70 manat dövlət rüsumunun, ümumilikdə isə 1604,84 manat pulun cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulması barədə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş̧icraaţqaydasında̧iddia̧ərizəsi̧ilə̧məhkəməyə̧müraciəţ̧etmişdir.
2. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, SOCAR İddiaçı İB-nin Zaqatala Regional qaz istismarı İdarəsinin Ağdaş xidmət sahəsində istehlakçı kimi qeydiyyatda olan Ağdaş şəhəri, M.İsayev küçəsində Cavabdeh məxsus mənzilində № XS-**-*****/** saylı alqı-satqı müqaviləsi əsasında təbii qazdan istifadə edilir. İstehlakçıya məxsus mənzildə uzun müddət təbii qazdan istifadə edilsədə qaz hesabında yaranmış borc tam şəkildə ödənilməmişdir. Cavabdeh Cavabdeh *************** saylı qaz hesabında ödənilməmiş 1569,14 manat borc vardır. İddia tələbində göstərilən sayğac göstəricisinə əsasən aparılmış hesabata görə yaranmış 1564,19 manat həcmindəki borc cavabdeh Cavabdeh yaşadığı ünvanda istismarda olan G4T markalı ******** nömrəli sayğacın 3906 kub m göstəricisi ilə müəyyən edilmişdir. İddiaçı tərəf borcun ödənilməsi ilə bağlı cavabdehə müraciətlər etsə də, cavabdeh borcun ödənilməsini təmin etmədiyindən hazırkı mübahisə yaranmış və iddiaçı məhkəməyə̧müraciəţetməķməcburiyyətində̧qalmışdır.
3. ##.##.2025-ci il tarixdə cavabdeh Cavabdeh “Elektron Məhkəmə” İnformasiya Sistemi vasitəsilə məhkəməyə ərizə təqdim edərək iddianı qəbul etmədiyiniiddiatələbiniņəsassız̧olduğunu̧göstərərəķişə̧iddia̧icraatı̧qaydasında̧baxılmas ını̧xahiş̧etmişdir.
4. ##.##.2025-ci il tarixdə məhkəmə işə iddia icraatı qaydasında baxılması haqqında qərardaḑqəbuļetmişdir.
Birinci instansiya məhkəməsində icraat
5. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçı İddiaçı İstehsalat Birliyinin nümayəndəsi Nümayəndə ərizələrində və izahatında göstərmişdir ki, Ağdaş şəhəri, M.İsayev küçəsində yerləşən fərdi yaşayış evinin *************** saylı qaz hesabı 2016-cı ildə X3 adına rəsmiləşdirilmişdir. Həmin ünvanda ## ###### 2016-cı il tarixdə “qaz paylayıcısı ilə məişət qaz qurğusu istifadəçisi arasında qazın alqı-satqısı barədə” **-*** saylı müqavilə bağlanılmışdır. Göstərilən ünvanda həmin dövrdə istismarda olan sonradan ödənişli qaz sayğacının göstəricisi üzrə ##.##.2021-ci il tarixdə qaz hesabında 1798.10(bir min yeddi yüz doxsan səkkiz manat on qəpik) manat məbləğdə borc yaranmışdır. Həmin dövrdə X3 adına olan qaz hesabında yaranan 1798.10 manat borc məbləği üzrə 2021-ci ilin fevral ayında Ağdaş Rayon Məhkəməsində borcun tutulması üçün X3 qarşı iddia qaldırılmışdır. Lakin həmin vaxt qeyd olunan ünvanda yaşayış olmasına və təbii qazdan istifadə olunmasına baxmayaraq, həmçinin borc tələbi üzrə iddia haqqında ünvanda yaşayan sakinlərin məhkəmə qaydasında rəsmi məlumatlandırılmasına baxmayaraq, Ağdaş şəhəri M.İsayev küçəsində yerləşən fərdi yaşayış evində yaşayan X3 ailə üzvlərindən və ya mənzildə yaşayan sakinlərdən heç kim iddia tələbinə münasibət bildirməmiş və ya məhkəmə iclaslarına gəlməmişlər. Bu səbəbdən iddiaçı İddiaçı İstehsalat Birliyinin cavabdeh X3 qarşı 1798.10 manat borc tələbi barədə Ağdaş Rayon Məhkəməsi tərəfindən aidiyyəti üzrə 21.042021-ci il tarixli e-*(***)-***/**** saylı Qiyabi Qətnamə qəbul edilmişdir. X2 tərəflərə göndərilməsinə baxmayaraq borclu, cavabdeh X3 ailə üzvləri tərəfindən Qiyabi Qətnaməyə münasibət bildirilməmiş və 21.042021-ci il tarixli e-*(***)-***/**** saylı Qiyabi Qətnamə qanuni qüvvəsini almışdır. Lakin ##.##.2025-ci il tarixdə X3 həyat yoldaşı Cavabdeh ad dəyişmə barədə ##.##.2025-ci il tarixli S-** saylı ərizə ilə Zaqatala RQİİ-nin Ağdaş rayon xidmət sahəsinə müraciət etmişdir. Belə ki, Cavabdeh, həyat yoldaşı X3 vəfat etdiyini və mərhum X3 adına olan *************** saylı qaz hesabının Cavabdeh adına dəyişdirilərək rəsmiləşdirilməsini xahis etmişdir. Həmçinin Cavabdeh ərizədə X3 müqavilə öhdəliklərini və borcunu öz üzərinə götürdüyünü bildirmiş və ərizəni şəxsi imzası ilə təsdiqləmişdir. Həmçinin cavabdeh Cavabdeh məxsus qaz hesabında yaranmış debitor borc məbləğinin 2020-ci il üzrə qeydiyyatda 1769.60 manat olmasının səbəbi istehlakçının mənzildə istismarda olan Smart tipli qaz sayğacının minusa getməsi olmuşdur. Belə ki, istismarda olan Smart tipli qaz sayğacı öncə ödənişli qaz sayğacı olmaqla ödəniş məbləğinə uyğun qaz buraxma sistemi mövcuddur. Lakin bəzi hallarda sayğacın buraxılış klapanın açıq qalmaqla istehlakçı uzun müddət ödəniş etmədən təbii qazdan istifadə etməsi ilə nəticələnir. Ancaq sayğacın elektron hissəsi keçən qazın həcmini özündə qeydiyyatını aparır. Belə ki, qaz sayğacına baxış keçirilən zaman bu hal aşkar edilir və sayğac əvəzlənərək dövlət yoxlamasına göndərilir. Bununla bağlı metrologiya institutu tərəfindən təsdiq edilmiş rəy təqdim edilir və həmin rəydə qeyd olunan istehlak edilmiş təbii qazın miqdarı istehlakçının qaz hesabına əlavə olunur. Hazırki iş üzrə cavabdeh Cavabdeh məxsus *************** saylı qaz hesabında yaranmış məbləğ artımı bilavasitə təbii qazdan sayğacın qeydiyyata aldığı, lakiņödəniş̧edilmədəņistehlaķedilmiş̧təbii̧qaz̧sərfiniņməbləğidir.
6. Cavabdeh Cavabdeh “Elektron Məhkəmə” İnformasiya Sistemi vasitəsilə məhkəməyə ərizə təqdim edərək borc məbləğinin əsassız olduğunu, iddia müddətininkeçdiyini,̧oduŗki,̧iddianıņtəmiņedilməməsi̧barədə̧qətnamə̧qəbuļedilməsini̧ xahiş̧etmişdir.
7. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımı qaydada xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq,̧cavabdeḩSəfərova̧DəyanəţTapdıq̧qızı̧məhkəmə̧iclasına̧gəlməmişdir.̧
8. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə̧əsasəņcavabdehiņiştirakı̧olmadaņişə̧baxılmasını̧mümküņhesab̧etmişdir.
9. Ağdaş Rayon Məhkəməsinin (hakim Fidan Ələkbərova) ##.##.2026-cı il tarixli, e- *(***)-****/**** nömrəli qətnaməsi ilə, iddiaçı İddiaçı İstehsalat Birliyinin cavabdeh Cavabdeh qarşı “sayğac göstəricisinə əsasən hesablanmış borcun ödənilməsi tələbi” barədə iddiasının rədḑedilməsi̧̧qəţedilmişdir.̧
10. Birinci instansiya məhkəməsi müəyyən etmişdir ki, ##.##.2020-ci il tarixdə istehlakçı X3 Ağdaş rayonu, M.İsayev küçəsində yerləşən fərdi yaşayış evinə gedən qaz borusunun üzərində quraşdırılmış «İtron» tipli «G-4» markalı ****AZ************ nömrəli sayğac dövlət yoxlamasına göndərmək üçün çıxarılmış və «Honeywell» tipli «G-4» markalı ******** nömrəli sayğacla əvəz edilmişdir. Həmin vaxt İddiaçı İB-nin əməkdaşları tərəfindən «Qaz sayğacının çıxarılması, quraşdırılması və istismara qəbulu haqqında» ##.##.2020-ci il tarixli, ******* nömrəli akt tərtib olunmuş, daha sonra isə İddiaçı İB-nin əməkdaşları tərəfindən həmin sayğac üzərində baxış aparılmış və ****AZ************ nömrəli sayğaca baxış keçirilərkən sayğacın klapanının işlək olmadığı, yivli birləşmələrinin korroziyaya uğradığı, 10 bölməsində 5440 kub m əks olunduğu, sayğacın mənfiyə düşdüyü aşkar olunmuş, ##.##.2021-ci il tarixdə sayğac dövlət yoxlaması nəticəsində yararsız hesab olunmuşdur. Bununla bağlı İddiaçı İB-nin iddia tələbi əsasında Ağdaş Rayon Məhkəməsinin ##.##.2021-ci il tarixli, e-*(***)-***/**** nömrəli qiyabi qətnaməsinə əsasən abonent X3 *************** saylı qaz hesabında yaranmış 1798,10 manat borcun iddiaçının xeyrinə tutulması qət edilmiş, lakin ##.##.2025-ci il tarixdə X2 ölmüş şəxsin barəsində qəbul edildiyindən ləğv edilmiş, ##.##.2025-ci il tarixdə mülki iş üzrə icraata xitam verilmişdir. ##.##.2025-ci il tarixdə *************** saylı abonent kodunun istifadəçisi Cavabdeh adına dəyişdirilmişdir. İddiaçı İstehsalat Birliyinin *************** saylı abonenti Cavabdeh aid abonent saldosunda 2020-ci ilin iyun ayında “ödəniş və qeyri ödəniş” qismində “-1769,60” manat məbləğində borcun hesablandığı qeyd edilmişdir. İddiaçı İddiaçı İB-nin hazırki tələbi həmin borcdan ödənilməmiş qalan 1569,14 manat məbləğində puluņcavabdehdəņtutulmasına̧daiŗolmuşdur.
Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıdakılarla əsaslandırmışdır;
11. İddiaçı tərəfindən tələb edilən məbləğ istehlakçının davamlı olaraq istifadə etdiyi təbii qazın sərfiyyatına görə hesablanmış debitor borcla əlaqəli olmamaqla, sayğacın dəyişdirilməsi zamanı sayğac göstəricisində aşkar edilmiş normal hesablama mexanizminin pozuntusu, sayğacın “mənfiyə işləməsi” ilə bağlı olmuşdur. Belə ki, abonent saldosunun göstəricilərinə əsasən 2017-ci ildən 2020-ci ilin aprel ayına kimi istehlakçı təbii qazdan istifadə ilə bağlı “smart tipli” sayğacdan istifadə etməklə, əvvəlcədən ödəniş edərək ödədiyi məbləğin dəyərində qaz sərfiyyatını etmiş, lakin 2020-ci ilin aprel ayında həmin sayğac dəyişdirilərkən sayğacda klapanın işləməməsi səbəbilə “mənfiyə işləmə” halı qeyd edilməklə, sonradan da istehlakçının iştirakı təmin edilmədən sayğaca baxış keçirilməklə sayğacın klapanın işlək olmaması, sayğacda 5440 kub m həcmində qaz sərfinə görə sayğacıņmənfiyə̧işləməsi̧aşkaŗolunmuşdur.
12. Göründüyü kimi, istehlakçıya quraşdırılmış smart sayğaca əsasən istehlakçı əvvəlcədən ödəniş etməklə təbii qazdan istifadə etmiş, lakin həmin sayğacın klapanının işlək olmaması səbəbilə hesablama mexanizmi düzgün işləməmiş, nəticədə istehlakçıya artıq məbləğdə qaz sərfiyyatı hesablanmış, həmin sayğaca detallı texniki baxış keçirilərkən isə istehlakçının iştirakı təmin edilməmiş, müvafiq aktın tərtibi qanunla nəzərdə tutulan qaydada aparılmamış, bununla da aktda qeyd edilən xüsusatların həqiqiliyi şübhə yaratmışdır. Həmçinin sayğacın klapanında və hesablama mexanizmində pozuntunun yaranmasının, sayğacın “mənfiyə işləməsi” səbəbinin istehlakçının təqsiri ilə əlaqəli olmasına dair iddiaçı tərəfindəņhəŗhansı̧mötəbəŗsübuţvə̧dəlilləŗtəqdim̧edilməmişdir.
13. Qanunvericiliyin normalarının tələbindən göründüyü kimi, mülki hüquq münasibətlərinin iştirakçıları arasında öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onlar arasında müqavilənin mövcudluğu, eləcə də əsassız varlanma zəruri şərt olsa da, belə öhdəliklərin yaranma əsaslarına deliktlər, yəni hüquqla və ya qanunla müdafiə edilən başqa şəxsə (zərərçəkənə) birbaşa ziyan və ya zərər vurulmasına gətirib çıxaran təqsirli, hüquqa zidd (mülki qanunvericiliyin normalarını pozan) əməl də daxildir. Deliktlərin yaranması üçün isə Mülki Məcəllənin 1096-cı maddəsinin tələbinə görə üç zəruri amilin mövcudluğu labüddür. Belə ki, deliktlərdən əmələ gələn öhdəliyin yaranması üçün həmin hərəkət təqsirli olmalı, hüquq və ya qanunla qadağan edilməli və başqa şəxsə zərər vurmalıdır. Şəxsin təqsirli olmadığı̧hərəkətlərə̧görə̧delikţöhdəlikləri̧yaranmır.̧
14. Məhkəmə mülki işin müəyyən olunmuş yuxarıda qeyd olunan hallarını və qanunvericiliyin tələblərini nəzərə alaraq, iş üzrə toplanmış sübutlara məcmu halda qiymət verərək hesab etmişdir ki, iddiaçının hazırki iddia üzrə tələb etdiyi 1569,14 manat məbləğində borc istehlakçının debitor borcu olmamaqla sayğacda yaranmış qüsurla əlaqədar tərib edilmiş akt əsasında hesablanmış borc məbləğidir. Həmin borcun yaranması səbəbinin isə istehlakçının təqsiri ilə əlaqədar olması ilə bağlı iddiaçı tərəfindən məhkəməyə yetərli̧və̧mötəbəŗsübutlaŗtəqdim̧etməməklə̧həmiņtələb̧rədḑedilməlidir.̧
15. Məhkəmə hesab etmişdir ki, iddia tələbi rədd edildiyindən dövlət rüsumu iddiaçıya̧aiḑedilməlidir.
16. Məhkəmə öz mövqeyini Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 21.1, 21.2, 385.1, 1096.1, 1096.2, 1115-ci maddələrinə, Qaz təchizatı haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 13-cü maddəsinin 8-ci bəndinə, 13-cü maddəsinin 9-cu bəndinə, “Qazdan istifadə Qaydaları”nın təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin ## ### 2011-ci il tarixli ** №-li qərarının 4.8, 4.9-cu bəndlərinə, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2, 77.1, 119.1-ci maddələrinə istinadla əsaslandırmışdır.
Apellyasiya instansiya məhkəməsində icraat:
a)Apellyasiya şikayətinin dəlilləri
17. Qətnаmədən nаrаzı qаlаn iddiaçı İddiaçı İstehsalat Birliyi apellyаsiyа şikаyəti vermişdir.
18. Apellyаsiyа şikаyəti onunla əsaslandırılmışdır ki, birinci instansiya məhkəməsi işin faktiki, həqiqi hallarını tam, obyektiv və hərtərəfli araşdırmamış, işin faktiki hallarına düzgün hüquqi qiymət verməmiş, qüvvədə olan maddi və prosessual hüquq normalarını mülki iş üzrə düzgün tədbiq etməmiş, nəticədə iddia tələbinin təmin edilməsi barədə qanunsuz̧və̧əsassız̧məhkəmə̧qətnaməsi̧qəbuļetmişdir.
19. Belə ki, Azəriqaz” İstehsalat Birliyinə təbii qaz üzrə ödənişlərin tam yerinə yetirilməsi üçün şəhər (rayon) icra hakimiyyəti orqanları ilə birlikdə təxirəsalınmaz tədbirlər həyata keçirilməsi, enerjidaşıyıcıların istifadəsi zamanı israfçılıq və oğurluq hallarının qarşısının qətiyyətlə alınması tapşırılmışdır. Birinci instansiya məhkəməsinin hazırkı mövqeyi isə hansısa vasitə ilə oğurluq hallarının qarşısının alınmasında çətinliklər yaradır və işin faktiki halları araşdırılmadığından istehlakçı tərəfindən gələcəkdə də qanunsuz qazdaņistifadə̧etməsinə̧zəmiņyaradır.
20. İstehlakçı hazırkı vəziyyətdə qeydiyyatsız qazdan istifadə edərək tərəflər arasında bağlanılmış müqavilə şərtlərini pozmuşdur. İstehlakçı mənzildə istismarda olan qaz sayğacının hər ay üzrə oxunaraq bildirşin təqdim edilməməsini nəzərə alaraq sayğacın buraxılış klapanın açıq qaldığını istifadə edərək ödəniş etmədən təbii qazdan istifadə etməyi davam etdirmişdir. Belə ki, smart itron tipli qaz sayğacları bilavasitə istehlakçılar tərəfindən nəzarət olunur. Çünki hər ödəniş onun şəxsi qaz tələbatına uyğun olaraq ödəniş etməklə təbii̧qazdaņsərbəsţistifadə̧hüququ̧yaradır.
21. Cavabdehin zərər vurulmasına gətirib çıxaran təqsirli, hüquqazidd əməli nəticəsində iddiaçıya dəymiş maddi zərər tam həcmdə ödənilməlidir. Lakin 1-ci instansiya məhkəməsi iddia tələbini təmin etməmişdir. Həmin Məcəllənin 1096.2-ci maddəsinə əsasən delikt törətmiş şəxsmülki hüquq məsuliyyəti daşıyır. Cavabdehin təqsirli hərəkətləri nəticəsində iddiaçıya dəymiş zərər qiymətləndirilərək, cavabdehə aid olan abonent koduna hesablanmışdır.̧Lakiņ1-ci̧instansiya̧məhkəməsi̧bu̧halı̧nəzərə̧almamışdır. 22.Təqdim edilmiş aktlar, saldo və digər sənədlər sübut qismində düzgün araşdırılmamış, onlardan istifadə edilməmişdir. Lakin məhkəmə sübutlara qiymət verməmiş, iddianın rədd edilməsi üçün heç bir əsas olmadığı halda iddianın rədd edilməsi barədə qərar vermişdir.
23. Birinci instansiya məhkəməsi həqiqətə nail olmaq üçün, işin hərtərəfli, tam və obyektiv həllinə lazımi şərait yaratmayaraq sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra əlaqəli şəkildə araşdırmamış, həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verməmiş, nəticədə MPM-in 88-ci maddəsinin tələbləri pozulmuşdur. Belə ki, təqdim edilmiş iş üçün mühüm əhəmiyyətə malik olan məlumatları özündə̧əkşetdirəņişiņfaktiki̧halları̧araşdırılmamışdır.
24. Cavabdeh tərəfdən qanunsuz hərəkətləri həyata keçirməməsini təsdiq edən halları sübut edən sənədlər məhkəməyə təqdim edilməmişdir. İddiaçı olaraq dəymiş maddi zərərin ödənilməsi barədə iddia tələbinin təmin edilməsinə əsas olmuş halları sübut etmək üçün iddia ərizəsinin təmin edilməsinə dair, onun əsaslı olmamasına dair kifayət qədər sübutlar (aktlar, faktları təsbitləyən fotoşəkillər, saldo və s.) 1-ci instansiya məhkəməsinə təqdim̧edilmişdir.
25. Göründüyü kimi, birinci instansiya məhkəməsi heç bir əsas göstərmədən iddia tələbini təmin etməklə səhv nəticəyə gəlmiş və bununla da mübahisələndirdiyimiz qətnamədə̧göstərdiyi̧nəticə̧işiņhallarına̧uyğuņolmamışdır.
26. Odur ki, İddiaçı İstehsalat Birliyinin verdiyi apelyasiya şikayətinin təmin edilməsi, Ağdaş Rayon Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli, e-*(***)-****/**** saylı qətnaməsinin ləğv edilərək, iddia tələbinin təmin edilməsi və apellyasiya şikayətinin verilməsi üçün əvvəlcədən ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh tutularaq İddiaçı İstehsalat Birliyinin hesabına ödənilməsinə̧daiŗyeni̧qətnamə̧çıxarılmasını̧xahiş̧etmişdir.
b) Apellyasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri 27.̧Apellyasiya̧şikayətinə̧qarşı̧yazılı̧etiraz̧daxiļolmamışdır.
Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları:
28. İşə baxılmasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq iddiaçının nümayəndəsi və cavabdeh məhkəmə kollegiyasının iclasına gəlməmişlər, gəlməmələrinin səbəb və mümkünsüzlüyü barədə məlumat verməmişlər. Məhkəmə kollegiyası Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 376.2-ci maddəsinə əsasən işə iddiaçının nümayəndəsinin və cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını̧mümküņhesab̧etmişdir.̧̧
Tətbiq edilən hüquq
29. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin; 21.1-ci maddəsinə əsasən, zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi̧nəzərdə̧tutulmasın. 21.2-ci maddəsinə əsasən, zərər dedikdə hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür. 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludaņvəzifəsiniņicrasını̧tələb̧etməķhüququ̧vardır. 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyiņəmələ̧gəlməsi̧üçüņonuņiştirakçıları̧arasında̧müqavilə̧olmalıdır. 1096.1-ci maddəsinə əsasən, mülki hüquq pozuntusu (delikt) hüquqla və ya qanunla müdafiə edilən başqa şəxsə (zərərçəkənə) birbaşa ziyan və zərər vurulmasına gətirib çıxaran təqsirli, hüquqa zidd (mülki qanunvericilik normalarını pozan) əməldiŗ(hərəkəţvə̧ya̧hərəkətsizlikdir). 1096.2-ci maddəsinə əsasən, delikt törətmiş şəxs mülki hüquq pozuntusuna̧görə̧məsuliyyəţdaşıyır. 1097.1-ci maddəsinə əsasən, mülki hüquq pozuntusu (delikt) nəticəsində fiziki şəxsin şəxsiyyətinə və ya əmlakına vurulmuş zərərin, habelə hüquqi şəxsin əmlakına və işgüzar nüfuzuna vurulmuş zərərin əvəzi zərərvuran tərəfindən tam həcmdə ödənilməlidir. Qanunla zərərin əvəzini ödəmək vəzifəsi zərəri vurmayaņşəxsiņöhdəsinə̧qoyula̧bilər. 560.1-ci maddəsinə əsasən mülki hüquqlar hüquqa uyğun həyata keçirilməlidir. Hüquqdaņyalnız̧başqalarına̧ziyaņvurmaq̧məqsədi̧ilə̧istifadə̧edilməsi̧yolverilməzdir 560.2-ci maddəsinə görə isə hüquqdan sui-istifadəyə yol verilmir, bu əsas üzərində həyata̧keçiriləņrazılaşmalaŗvə̧hərəkətləŗisə̧etibarsızdır.
30. “Qaz təchizatı” haqqında Azərbaycan Respublikası Qanununun (##.##.1998). 13-cü maddəsinin 8-ci bəndinə əsasən qaz paylayıcısı istehlakçıya verdiyi qazın dəyərini yalnız sayğacın göstəricilərinə əsasən tam hesablamalıdır və hər ay istehlakçıya məlumat (hesab) təqdim etməlidir (göndərməlidir). İstehlakçı tərəfindən qazın hesabı tam ödənildikdən sonra, qaz paylayıcısı tərəfindən yol verilmiş səhvə görə düzgün hesablanmamış qazın dəyərini qaz paylayıcısı istehlakçı tərəfindən ödənilməsini tələb edə bilməz. Həmin maddənin 9-cu bəndinə əsasən fiziki şəxs olan istehlakçıların sayğaclarla təchiz edilməsi, onların quraşdırılması və dəyişdirilməsi qaz paylayıcısı hesabına həyata keçirilir. 13-cü maddəsinin 9-cu hissəsinin tələbinə görə məişət qaz qurğularının istifadəsi üçün qaz sayğacı qaz paylayıcısının vəsaiti hesabına, sənaye qaz qurğularının istifadəsi üçün isə qaz sayğacı istehlakçının vəsaiti hesabına təchiz edilir, quraşdırılır və dəyişdirilir. İstehlakçının təqsiri olmadan zədələnmiş qaz sayğacının təmir olunması, texniki baxışdan keçirilməsi, dəyişdirilməsi (yenisi ilə əvəz edilməsi) və quraşdırılması bu hissənin birinci cümləsinə uyğun olaraq, zədələnmə istehlakçının təqsiri üzündən baş verdikdə isə istehlakçının vəsaiti hesabına qaz paylayıcısı tərəfindən həyata keçirilir. Qaz paylayıcısı tərəfindən qaz sayğacının dəyişdirilməsi, təmir olunması və ya texniki baxışdan keçirilməsi istehlakçıdan tələb edildikdə, bu halda qaz paylayıcısı tərəfindən həmin tələbin hüquqi əsası göstərilməlidir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışının keçirilməsi onların texniki pasportlarında göstərilmiş müddətdə həyata keçirilir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçılardan vəsait tələb etmək qadağandır. İstehlakçının arzusu̧ilə̧qaz̧sayğacınıņtexniki̧baxışdaņkeçirilməsinə̧görə̧istehlakçı̧vəsaiţödəməlidir.
31. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin ** saylı ##.##.2011-ci il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qazdan istifadə Qaydaları”nın; 4.2-ci bəndinə əsasən məişət qaz qurğularını istifadə edən məişət abonentləri üçün qaz sayğacı qaz paylayıcısının vəsaiti hesabına, digər istehlakçılar üçün isə qaz sayğacı istehlakçınıņvəsaiti̧hesabına̧təchiz̧edilir,̧quraşdırılıŗvə̧dəyişdirilir. 4.6-cı bəndinə əsasən qaz sayğaclarının üzərində̧Xidmətiņvə qaz paylayıcısınıņsayğacıņişləķvəziyyətdə̧olduğunu̧təsdiq̧edəņplombu̧olmalıdır. 4.7. Sayğacların üzərində olan plomblar kənar müdaxilələrdən qorunmaq üçün müvafiq örtüklə örtülməli (fiziki şəxs olan istehlakçıların sayğacları qaz paylayıcısı tərəfindən)̧və̧sayğaçgöstəricisinə̧sərbəsţşəkildə̧baxılmasına̧imkaņolmalıdır. 4.8. Fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı, hüquqi şəxslərin qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına̧görə̧cavabdehliyi̧isə̧özləri̧daşıyırlar. 4.9. İstehlakçının təqsiri olmadan zədələnmiş qaz sayğacının təmir olunması, texniki baxışdan keçirilməsi, dəyişdirilməsi (yenisi ilə əvəz edilməsi) və quraşdırılması bu Qaydaların 4.2-ci bəndinə uyğun olaraq, zədələnmə istehlakçının təqsiri üzündən baş verdikdə isə istehlakçının vəsaiti hesabına qaz paylayıcısı tərəfindən həyata keçirilir. Qaz paylayıcısı tərəfindən qaz sayğacının dəyişdirilməsi, təmir olunması və ya texniki baxışdan keçirilməsi istehlakçıdan tələb edildikdə, bu halda qaz paylayıcısı tərəfindən həmin tələbin hüquqi əsası göstərilməlidir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışının keçirilməsi onların texniki pasportlarında göstərilmiş müddətdə həyata keçirilir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçılardan vəsait tələb etmək qadağandır. İstehlakçının arzusu ilə qaz sayğacının texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçı vəsait ödəməlidir.
32.“İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunun; 3-cü maddəsinə əsasən öz hüquqlarının və qanuni mənafeylərinin müdafiəsi üçün səlahiyyətli dövlət orqanlarına və məhkəməyə müraciət etməyə istehlakçıların hüquqları vardır. 18-ci maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən dövlət istehlakçıların mənafeylərinin müdafiəsinə təminat verir. Həmin maddənin 2-ci bəndinə əsasən istehlakçıların hüquqlarının dövlət müdafiəsini Azərbaycan Respublikasında istehlakçılar üçün nəzərdə tutulan malların (işlərin, xidmətlərin) keyfiyyətinə, təhlükəsizliyinə və istehlakçıların Qanunla qorunan başqa hüquqlarının müdafiəsinə nəzarət edən müvafiq dövlət orqanları və məhkəmə öz səlahiyyətləri̧hüdudlarında̧həyata̧keçirirlər.
33. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin; 9.1-ci və 9.3-cü mаddələrinə əsаsən ədalət mühakiməsi çəkişmə, tərəflərin bərabərliyi və faktlar əsasında həyata keçirilir. Hakim bütün hallarda prosesin çəkişmə prinsipini təmin etməli, öz qərarını yalnız tərəflərin çəkişmə prinsipinə əsasən müzakirə etdiyi̧dəlillərlə,̧onlarıņverdiyi̧izahatlarla,̧sənədlərlə̧əsaslandırmalıdır. 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdiyi sübutları araşdırmalı̧və̧onlardaņistifadə̧etməlidir. 77.1-ci maddəsinə görə, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi̧halları̧sübuţetməlidir. 88-ci mаddəsinə görə məhkəmə sübutlаrа obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tаm bаxdıqdаn sonrа həmin sübutlаrа tətbiq edilməli hüquq normаlаrınа müvаfiq olаrаq qiymət verir.̧Heç̧biŗsübutuņməhkəmə̧üçüņqаbаqcаdаņmüəyyəņedilmiş̧qüvvəsi̧yoxdur. 217.1-ci, 217.2-ci, 217.3-cü və 217.4-cü maddələrinə əsаsən məhkəmənin qətnaməsi qanuni və əsaslı olmalıdır. Qətnamə mübahisəli hüquq münasibətinin yarandığı zaman qüvvədə olan maddi hüquq normalarına və işin baxılması zamanı qüvvədə olan prosessual hüquq normalarına uyğun çıxarılmalıdır. Qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Məhkəmə öz qətnаməsini̧yаlnız̧məhkəmə̧iclаsındа̧tədqiq̧olunmuş̧sübutlаrlа̧əsаslаndırır. 218.1-ci mаddəsinə əsаsən qətnаmə çıxаrıldıqdа hаkim sübutlаrı qiymətləndirir, iş üçün əhəmiyyətli olаn nə kimi hаllаrın müəyyən edildiyini, nə kimi hаllаrın müəyyən edilmədiyini, tərəflərin hаnsı hüquqi münаsibətdə olmаlаrını, həmin iş üzrə hаnsı qаnunun tətbiq̧edilməli̧olduğunu̧və̧iddiаnıņtəmiņolunub-olunmаdığını̧müəyyəņedir. 372.1-ci maddəsində göstərilir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi tam hüquqlu məhkəmə kimi işə, işdə olan və əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında mahiyyəti üzrə baxır. 372.2-ci maddəsinə görə, əlavə faktlar və sübutlar məhkəmə tərəfindən o halda qəbul edilir ki, ərizəçi onların birinci instansiya məhkəməsində təqdim edilməsinin ondan asılı olmayaņsəbəblərə̧görə̧mümküņolmadığını̧əsaslandırsın. 372.6-cı maddəsinə görə, apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır. 372.7-ci maddəsinə görə, apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq, məhkəmənin maddi və prosessual hüquq normalarına riayət etməsini yoxlayır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin apellyasiya instansiya məhkəməsinin səlahiyyətlərini müəyyən edən 384-cü maddəsinə əsasən, apellyasiya instansiyası məhkəməsi qətnaməni dəyişmədən, apellyasiya şikayətini isə təmin etmədən saxlaya bilər; qətnaməni tamamilə və ya qismən ləğv edə bilər və birinci instansiya məhkəməsində müəyyən edilmiş hallar və ya əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında yeni qətnamə qəbul edə bilər; qətnaməni dəyişdirə bilər; qətnaməni tamamilə və ya qismən ləğv edə̧bilər,̧iş̧üzrə̧icraata̧xitam̧verə̧və̧yaxuḑərizəni̧baxılmamış̧saxlaya̧bilər. 402.1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə qəbul edilmiş qətnamənin mübahisələndirilən hissəsində iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə isə müvafiq olaraq on min manatdan az olan əmlak xarakterli iddialar üzrə qətnamələr istisna olmaqla, apellyasiya məhkəmələrinin mülki və kommersiya kollegiyalarının və Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin mülki və kommersiya kollegiyalarınıņqətnamələrindəņkassasiya̧şikayəti̧verilə̧bilər.
Apellyasiya baxışının hədləri
34. Apelyasiya instansiyası məhkəməsi tam hüquqlu məhkəmə kimi işə, işdə olan və əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında mahiyyəti üzrə baxır, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apelyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır və şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq, məhkəmənin maddi və prosessual hüquq normalarına̧riayəţetməsini̧yoxlayır.̧
35. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372-ci maddəsinin apellyasiya baxışının hədləri barədə müddəalarının həmin Məcəllənin 372.1 və 372.7-ci maddələrinin tələbləri baxımından şərh edilməsinə dair” ## ### 2011-ci il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1-ci maddəsinə uyğun olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi həmin Məcəllənin 372.6-cı maddəsində nəzərdə tutulduğu hallarda birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını mübahisələndirilən hissəsində apellyasiya şikayətinin dəlilləri həcmində yoxlayır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1 və 372.7-ci maddələrinə uyğun olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi maddi hüquq normalarına riayət edilməsini birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin mübahisələndirilən hissəsində yoxlayır. Bu hədlərdə apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin hüquqi mövqeyinə aid dəlillərdən asılı deyil və qətnaməni maddi hüquq normasının pozulması ilə əlaqədar apellyasiya şikayətində göstərilməyən əsaslarla da ləğv edə və dəyişdirə bilər. Bununla yanaşı kollegiya qeyd edir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq,̧məhkəməniņmaddi̧və̧prosessuaļhüquq̧normalarına̧riayəţetməsini̧yoxlayır.
36. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki və Kommersiya kollegiyalarının “apellyasiya və kassasiya şikayətlərinin mümkünlüyü və şikayətlərə baxılmasının hədləri ilə bağlı Mülki Prosessual Məcəllənin tətbiqi məsələlərinə dair” ## ####### 2020-ci il tarixli, **/**** nömrəli qərarının 60-cı bəndində göstərilir ki, apellyasiya və kassasiya instansiyası məhkəmələri qəbul etdikləri aktların əsaslandırıcı hissəsində aşağı instansiyası məhkəməsinin qərarının hansı hissədə yoxladıqlarını aydın ifadə etməli, məhkəmə aktını hissəvi yoxladıqda isə nəticə hissəsində hansı hissənin ləğv edildiyini, dəyişdirildiyini və yaxud dəyişdirilmədən saxlanıldığını xüsusi olaraq göstərməli, dəyişdirilmədən saxlanılan hissənin isə mübahisələndirilib-mübahisələndirilmədiyinə diqqət yetirməlidilər.
37. Həmin qərarda göstərilmişdir ki, apellyasiya və kassasiya qaydasında məhkəmə aktları müvafiq olaraq şikayətə və ya şikayəti verən şəxsə münasibətdə deyil, mübahisələndiriləņhissədə̧yoxlanılmalıdır.
38. Apellyator Ağdaş Rayon Məhkəməsinin ## #### 2026-cı il tarixli, e-*(***)-****/**** nömrəli qətnaməsinin tam ləğv olunmasını xahiş etdiyindən kollegiya birinci instansiya məhkəməsiniņqətnaməsiniņtam̧həcmdə̧yoxlanılmasını̧vacib̧hesab̧edir.
Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi
39. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci instansiyası məhkəməsi tərəfindən mübahisələndirilən hissədə mübahisəli hüquq münasibətini tənzimləyən maddi və prosessual hüquq normaları düzgün tətbiq olunmuşdur. İş üzrə düzgün qətnamə qəbul edilməməsi ilə nəticələnən prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması halları müəyyən edilmir. Bu baxımdan birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin cavabdehin apellyasiya şikayətinə münasibətdə, mübahisələndirilən hissədə ləğv̧olunması̧üçüņəsaşyoxdur.̧
40. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumunun “Məhkəmə qətnaməsi haqqında” 2005-ci il ## ###### tarixli, ** nömrəli qərarının 17-ci bəndində göstərilir ki, kassasiya və apellyasiya instansiya məhkəmələri aşağı instansiya məhkəmələrinin qətnamələrindən şikayətlərə baxdıqda qəbul etdikləri aktlarda verilən şikayətlərin dəlillərinə müfəssəļhüquqi̧qiyməţverməlidirlər.
41. Məhkəmə kollegiyasının iclasında müəyyən edilmişdir ki, ##.##.2020-ci il tarixdə istehlakçı X3 Ağdaş rayonu, M.İsayev küçəsində yerləşən fərdi yaşayış evinə gedən qaz borusunun üzərində quraşdırılmış «İtron» tipli «G-4» markalı ****AZ************ nömrəli sayğac dövlət yoxlamasına göndərmək üçün çıxarılmış və «Honeywell» tipli «G-4» markalı ******** nömrəli sayğacla əvəz edilmişdir. Həmin vaxt İddiaçı İB-nin əməkdaşları tərəfindən «Qaz sayğacının çıxarılması, quraşdırılması və istismara qəbulu haqqında» ##.##.2020-ci il tarixli, ******* nömrəli akt tərtib olunmuş, daha sonra isə İddiaçı İB-nin əməkdaşları tərəfindən həmin sayğac üzərində baxış aparılmış və ****AZ************ nömrəli sayğaca baxış keçirilərkən sayğacın klapanının işlək olmadığı, yivli birləşmələrinin korroziyaya uğradığı, 10 bölməsində 5440 kub m əks olunduğu, sayğacın mənfiyə düşdüyü aşkar olunmuş, ##.##.2021-ci il tarixdə sayğac dövlət yoxlaması nəticəsində yararsız hesab olunmuşdur. Bununla bağlı İddiaçı İB-nin iddia tələbi əsasında Ağdaş Rayon Məhkəməsinin ##.##.2021-ci il tarixli, e-*(***)-***/**** nömrəli qiyabi qətnaməsinə əsasən abonent X3 *************** saylı qaz hesabında yaranmış 1798,10 manat borcun iddiaçının xeyrinə tutulması qət edilmiş, lakin ##.##.2025-ci il tarixdə X2 ölmüş şəxsin barəsində qəbul edildiyindən ləğv edilmiş, ##.##.2025-ci il tarixdə mülki iş üzrə icraata xitam verilmişdir. ##.##.2025-ci il tarixdə *************** saylı abonent kodunun istifadəçisi Cavabdeh adına dəyişdirilmişdir. İddiaçı İstehsalat Birliyinin *************** saylı abonenti Cavabdeh aid abonent saldosunda 2020-ci ilin iyun ayında “ödəniş və qeyri ödəniş” qismində “-1769,60” manat məbləğində borcun hesablandığı qeyd edilmişdir. İddiaçı İddiaçı İB-nin hazırki tələbi həmin borcdan ödənilməmiş qalan 1569,14 manat məbləğində puluņcavabdehdəņtutulmasına̧daiŗolmuşdur. 42.Məhkəmə kollegiyası iddiaçının apellyasiya şikayətinə münasibət bildirərək qeyd edir ki, apellyasiya şikayəti əsaslandırılmamış və onun dəlilləri formal mülahizələrdən ibarət olmuşdur. Belə ki, İddiaçı İstehsalat Birliyi sayğacın klapanın işlək olmaması, yivli birləşmələrinin korroziyaya uğraması, eləcədə ##.##.2021-ci il tarixdə keçirilmiş dövlət yoxlamsı nəticəsində sayğacın yarasız olması müəyyən edilsədə, iddiaçının məqsədli olaraq yaşadığı evin təbii qaz xəttinə quraşdırılmış “İtron” tipli “G-4” markalı 1602AZ130116046287 nömrəli qaz sayğacına müdaxilə etməsi ilə bağlı iddiaçı tərəfindən məhkəməyə̧həŗhansı̧mötəbəŗsübuţtəqdim̧edilməmişdir.̧
43. Birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə ilə razılaşan məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, aktda qeyd edilən “sayğacın klapanın işlək olmaması, yivli birləşmələrinin korroziyaya uğraması” fikirləri özü özlüyündə hüquq pozuntusu hesab edilə bilməz. Bu nöqsan cavabdehin hüquq pozuntusu törətməsini təsdiq etməkdə kifayət etməməklə yanaşı, hər iki tərəfin təqsirindən yarana bilər. Sözügedən sayğacın cavabdehin mülkiyyətində olan həyətində deyil, həyətindən kənarda quraşdırmış olmasının cavabdehin onu güdməsini çətinləşdirməsi hüquq pozuntusunun cavabdeh və onun ailə üzvləri tərəfindən törədilməsini şübhə altına alır. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin ** saylı, ##.##.2011-ci il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qazdan istifadə Qaydaları”nın 4.7-ci bəndinə əsasən, sayğacların üzərində olan plomblar kənar müdaxilələrdən qorunmaq üçün müvafiq örtüklə örtülməli (fiziki şəxs olan istehlakçıların sayğacları qaz paylayıcısı tərəfindən) və sayğac göstəricisinə sərbəst şəkildə baxılmasına imkan olmalıdır. Həmin Qaydaların 4.8-ci bəndinə əsasən, fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı, hüquqi şəxslərin qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına̧görə̧cavabdehliyi̧isə̧özləri̧daşıyırlar.
44. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, sayğacda olan qüsurun cavabdehin hərəkətləri nəticəsində baş verdiyi sübuta yetirilmədiyindən, itirilmiş təbii qazın istehlakçının hesabına işlənməsi, ondan həmin təbii qazın dəyəri olaraq hər hansı məbləğdə borcun tələb edilməsi əsaslı̧deyildir. 45.Eyni zamanda məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, iddiaçının apellyasiya şikayətinin dəlilləri birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin iddiaçının apellyasiya şikayətinə münasibətdə ləğv edilməsi üçün əsas təşkil etmədiyindən, Ağdaş Rayon Məhkəməsinin ## #### 2026-cı il tarixli, e-*(***)-****/**** nömrəli qətnaməsindən apellyasiya şikayətinin verilməsi üçün əvvəlcədən ödənilmiş dövlət rüsumunun iddiaçıdan tutulması yol verilməzdir.
46. Beləliklə məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə mübahisələndirilən hissədə işin həqiqi hallarına uyğun olmaqla, mübahisənin maddi və prosessual hüquqi əsasları düzgün müəyyən edilmiş, məhkəmə, müəyyən edilmiş faktlardan tərəflərin qarşılıqlı münasibətləri üzrə düzgün nəticəyə gəlmiş və tətbiq edilməli qanunu düzgün tətbiq etmişdir. Ona görə də iddiaçı İddiaçı İstehsalat Birliyinin apellyasiya şikayəti təmin edilməməli və iş üzrə Ağdaş Rayon Məhkəməsinin ## #### 2026-cı il tarixli, e-*(***)-****/**** nömrəli qətnaməsi iddiaçının apellyasiya şikayətinə münasibətdə dəyişdirilmədəņsaxlanılmalıdır.
47. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372, 384, 385, 392, 393, 402-403 və 400-1-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə̧kollegiyası qət etdi:
İddiaçı İddiaçı İstehsalat Birliyi tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməsin. İş üzrə Ağdaş Rayon Məhkəməsinin ## #### 2026-cı il tarixli, e-*(***)-****/**** nömrəli qətnaməsi iddiaçı İddiaçı İstehsalat Birliyinin apellyasiya şikayətinə münasibətdə dəyişdirilmədəņsaxlanılsın. Qətnamədən kassasiya şikayəti verilə bilməz.