Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(001)-1269/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(001)-1269/2023 03.04.2023 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Hətəmzadə Fərid Eldar oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclasının katibi Ağazadə Səbinə Əjdər qızının katibliyi, Ərizəçi iştirakı ilə, Ərizəçi (Maraqlı şəxs cəlb edilməklə) doğumun qeyd edilmə faktının müəyyən edilməsinə dair ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏNETDİ: Ərizəçi (Maraqlı şəxs cəlb edilməklə) doğumun qeyd edilmə faktının müəyyən edilməsinə dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, onun barəsində 27 avqust 1958-ci il tarixdə Ermənistanın Basarkeçər rayon Nərimanlı kənd sovetliyində aparılmış doğum akt qeydinin bərpa edilməsi, 27 avqust 1958-ci il tarixdə Ermənistanın Basarkeçər (Vardenis) rayon Nərimanlı kənd sovetliyində doğumun qeyd edilməsi faktının, 27 avqust 1958-ci il tarixdə Basarkeçər rayon Nərimanlı kəndində doğulması, ata adının X9, milliyətinin azərbaycanlı, ana adının X10 milliyətinin azərbaycanlı olması hüquqi faktının müəyyən edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Ərizəçi ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, o, xx.xx.1958-ci il tarixdə Ermənistanın Vardenis(Basarkeçər) rayonu, Nərimanlı kəndində anadan olmuşdur. Həmin vaxt bu barədə doğum haqqında akt qeydləri kitabında Basarkeçər rayon Nərimanlı kənd sovetliyində akt qeydi aparılmışdır və doğum haqqında şəhadətnamə verilmişdir. Məlum hadisələrlə bağlı qaçqın düşmüşlər. Ona məxsus doğum haqqında şəhadətnamə itmişdir və tapılması mümkün olmamışdır. Qeyd olunmalıdır ki, 27 avqust 1958-ci il tarixli akt qeydinin bərpa edilməsi və doğum haqqında təkrar şəhadətnamə verilməsi ilə bağlı ərizə ilə Maraqlı şəxsnə müraciət etmişdir. 24 sentyabr 2022-ci il tarixdə Qeydiyyat Şöbəsi tərəfindən verilmiş cavabda akt qeydinin bərpa edilməsi üçün kifayət qədər əsaslar olmadığı üçün ərizənin təmin edilməməsi bildirilmiş və məhkəməyə müraciət etməsi tövsiyə edilmişdir. Akt qeydləri Ermənistanda aparıldığından hər hansı bir arayış və məlumat əldə edilməsi mümkün deyildir, ona görə də bu fakt məhkəmə qaydasında təsdiq edilməlidir. Doğum haqqında şəhadətnaməsinin olmaması səbəbindən hüquqlarının həyata keçirilməsində maneçilik yaranır. Onun qeyd edilən vaxtda doğulmasını məhkəmədə şahidlər təsdiq edə bilərlər. Həmçinin şəxsiyyət vəsiqəsi ilə də qeyd edilən vaxtda doğulması öz təsdiqini tapır. Qeyd edilənlərdən görünür ki, onun müvafiq orqandan doğum haqqında arayış və doğum haqqında şəhadətnamənin dublikatının əldə edilməsi mümkün deyildir. Məhkəmə iclasında iştirak edən ərizəçi ərizəni müdafiə edərək ərizənin təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar olunmuş Maraqlı şəxs nümayəndəsi məhkəməyə gəlməmiş, lakin məhkəməyə ünvanlandığı 01 mart 2023cü il tarixli məktubunda ərizəyə etiraz etmədiyini və işin həllinin məhkəmənin mülahizəsinə buraxdığını bildirmişdir. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən maraqlı şəxsin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə ərizəçinin izahatını və şahidlərin ifadələrini dinləyib, mülki iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, aşağıdakılara görə ərizə təmin edilməlidir. Belə ki, məhkəmə iclasında şahid qismində ifadə verən X5 ifadəsində bildirmişdir ki, ərizəçi onun qardaşıdır. Ərizəçi xx.xx.1958-ci il tarixdə Ermənistan Respublikası Basarkeçər, keçmiş Vardenis rayonunun Nərimanlı kəndində anadan olmuşdur və onun milliyyəti azərbaycanlıdır. X1, anaları X4r. Məhkəmə iclasında şahid qismində ifadə verən X11 ifadəsində bildirmişdir ki, ərizəçi ilə həmkəndlidirlər. O da Ermənistan Respublikası Basarkeçər, keçmiş Vardenis rayonunda anadan olmuş və orada yaşamışdır. Ərizəçi xx.xx.1958-ci il tarixdə Ermənistan Respublikası Basarkeçər, keçmiş Vardenis rayonunun Nərimanlı kəndində anadan olmuşdur və onun milliyyəti azərbaycanlıdır. Ərizəçinin atası X9, anası X4r. Məhkəmə iclasında şahid qismində ifadə verən X6 ifadəsində bildirmişdir ki, ərizəçinin qohumudur. Ərizəçi xx.xx.1958-ci il tarixdə Ermənistan Respublikası Basarkeçər, keçmiş Vardenis rayonunun Nərimanlı kəndində anadan olmuşdur və onun milliyyəti azərbaycanlıdır. Ərizəçinin atası X9, anası X4r. Ərizəçi orta məktəbi orada bitirib,əsgərliyə gedib və əsgərlikdən qayıdandan sonra da işləyib. Lakin məlum səbəblərdən 1988-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Bakı şəhərinə gəlmişdir. İş materiallarında olan: “Azemis” Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemindən əldə edilmiş məlumatdan görünür ki, Ərizəçi “ASAN Gənvə” tərəfindən 08 dekabr 2022-ci il tarixdə verilmiş AA ******* nömrəli şəxsiyyət vəsiqəsi verilmiş və həmin vəsiqədə təvəllüdü 27 avqust 1958-ci il, doğulduğu yer Vardenis ayonu, vətəndaşlığı AZE, ailə vəziyyəti evli, yaşayış yeri Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, Səttar Bəhlulzadə küçəsi, ev 44A, mənzil 54, qan qrupu A (İİ) RH+, göz rəngi qara, boyu 168 sm olaraq qeyd edilmişdir. İİ-CЛ seriyalı 267445 №-li Nikahın bağlanması haqqında şəhadətnamənin notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, 27 avqust 1958-ci il tarixdə Ermənistan SSRİ Vardenis rayonunun Nərimanlı kəndində anadan olmuş X7 ilə X8 arasında nikah 16 oktyabr 1981-ci ildə Ermənistan SSRİ Vardenis rayonu Nərimanlı kənd sovetliyində bağlanmış və bu barədə nikahın bağlanması haqqında akt qeydləri kitabında 19 № ilə qeyd edilmişdir. Nikah bağlandıqdan sonra qadına “Alıyeva” soyadı verilmişdir. НЗ seriyalı ******* №-li Hərbi biletin notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, 27 avqust 1958-ci il təvəllüdlü X7 Ermənistan SSRİ Vardenis rayonunun Nərimanlı kəndində anadan olmuş, milliyəti azərbaycanlıdır və Ermənistan Respublikası Vardenis rayonu hərbi komissarlığı vasitəsi ilə müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur. 326487 №-li Doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, xx.xx.1960cı il tarixdə Ermənistan SSRİ Vardenis rayonu Nərimanlı kəndində anadan olmuş X2 atası X9 milliyəti azərbaycanlı, anası X10 milliyəti azərbaycanlıdır. İ-ЖЗ seriyalı 638665 №-li Doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, xx.xx.1963-cü il tarixdə Ermənistan SSRİ Vardenis rayonu Nərimanlı kəndində anadan olmuş X3 atası X9 milliyəti azərbaycanlı, anası X10 milliyəti azərbaycanlıdır. Bakı şəhəri Maraqlı şəxs Ərizəçi ünvanladığı 24 sentyabr 2022-ci il tarixli məktubdan görünür ki, sonuncunun ərizəsinə baxılmış və bildirilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 162-ci maddəsinin tələblərinə əsasən vətəndaşlıq vəziyyəti akt qeydinin bərpası bu cür qeydlərin həqiqətən olduğunu təsdiq edən sənədlər əsasında, ərizə verənlərin seçdiyi yer üzrə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi (qurum) tərəfindən icra edilir. İtmiş akt qeydinin müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi (qurum) tərəfindən bərpası mümkün olmadıqda, vətəndaşlıq vəziyyəti aktının qeydiyyatı faktı məhkəmə qaydası ilə müəyyən edilir. Ərizəçi itmiş sənədlərinin həqiqətən olduğunu təsdiq edən sənədi təqdim edə bilmədiyindən müvafiq akt qeydinin qeydiyyat şöbəsində bərpası mümkün deyildir. Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş Pasport Qeydiyyat və Miqrasiya İdarəsinin məhkəməyə ünvanladığı 20 fevral 2023-cü il tarixli məktubdan görünür ki, xx.xx.1958-ci il təvəllüdlü Ərizəçi xx.xx.2022-ci il tarixdə ünvan 3 ünvanında qeydiyyatda olmaqla, AA-4227201 nömrəli şəxsiyyət vəsiqəsi ilə təmin edilmişdir. Şəxsiyyət vəsiqəsinin verilməsinə əsas olmuş sənəd isə AZE0******* №-li şəxsiyyət vəsiqəsi olmuşdur. 23 dekabr 2022-ci il tarixli mədaxil qəbzindən görünür ki, hazırki ərizənin verilməsi ilə əlaqədar ərizəçi tərəfindən məhkəməyə 100 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir; 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır; 307.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə fiziki və hüquqi şəxslərin şəxsi və ya əmlak hüquqlarının əmələ gəlməsi, dəyişməsi, xitam verilməsinin asılı olduğu faktları müəyyən edir; 307.2.3-cü maddəsinə görə məhkəmə doğumun, övladlığa götürmənin, nikahın, boşanmanın, ölümün qeyd edilmə faktının müəyyən edilməsi barədə işlərə baxır; 308-ci maddəsinə əsasən məhkəmə hüquqi əhəmiyyəti olan faktları o zaman müəyyən edə bilər ki, ərizəçi həmin faktları təsdiq edən lazımi sənədləri başqa qaydada ala bilməsin, yaxud itirilmiş sənədlərin bərpası mümkün olmasın; 309.1-ci maddəsinə əsasən hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsi haqqında ərizələr ərizəçinin yaşadığı yerin məhkəməsinə verilir; 311-ci maddəsinə əsasən məhkəmənin qətnaməsi faktı təsdiq edən sənədi, qeydə alınmalı faktlar üzrə isə qeydiyyatı həyata keçirən orqanların verdiyi sənədləri əvəz etməməklə, belə qeydəalınma üçün əsasdır. Həmçinin, Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 76.1-ci və 76.2ci maddələrinin mənasına görə işdə iştirak edən şəxslərin izahatları sübutların bir növü kimi qəbul olunur. Həmin Məcəllənin 106.1-ci maddəsinə əsasən işdə iştirak edən şəxslərin iş üçün əhəmiyyətli olan və onlara məlum olan faktlar barədə izahatları iş üzrə toplanmış digər sübutlarla yanaşı yoxlanılmalı və qiymətləndirilməlidir. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 162-ci maddəsinə əsasən vətəndaşlıq vəziyyəti aktları qeydinin bərpası bu cür qeydlərin həqiqətən olduğunu təsdiq edən sənədlər əsasında, ərizə verənlərin yaşadıqları ərazidə müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən icra edilir. İtmiş yazının müvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən bərpası mümkün olmadıqda, vətəndaşlıq vəziyyəti aktının qeydiyyatı faktı məhkəmə qaydası ilə müəyyən edilir. “Hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsinə dair işlər üzrə məhkəmə təcrübəsinin bəzi məsələləri haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 12 aprel 2019-cu il tarixli, 03 saylı qərarının 4-cü bəndində göstərilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prossesual Məcəlləsinin 307.2.3-cü maddəsi doğum, övladlığa götürmə, nikah, boşanma, ölüm faktının deyil, vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının, yəni doğumun, övladlığa götürmənin, nikahın, boşanmanın, ölümün qeyd edilmə faktının müəyyən edilməsini nəzərdə tutur. Məhkəmə qaydasında bu faktlar o halda müəyyən edilir ki, vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatını aparan orqanlarda müvafiq qeydlər saxlanılmamışdır və onların bərpası (vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydləri saxlanılan arxivin itməsi, müharibə, təbii fəlakət, yanğın və sair nəticəsində arxivin məhv olması və sair səbəbdən) mümkün deyildir və belə qeyd yalnız vətəndaşlıq vəziyyəti aktının qeyd edilməsi faktının məhkəmə qaydasında müəyyən edilməsi barədə qətnamə əsasında bərpa edilə bilər. Həmin qərarın 4.1-ci bəndinə əsasən hər bir halda məhkəmə, hüquqi faktın müəyyən edilməsini xahiş edən şəxsdən doğumun, övladlığa götürmənin, nikahın, boşanmanın və ya ölümün qeydinin əldə edilməsinin və ya onun bərpasının mümkün olmamasını təsdiq edən sənədləri (məsələn: vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatını aparan orqanın müvafiq qeydi verməsinin mümkün olmamasına dair arayışı) tələb etməlidir. Doğum, nikah, boşanma, övladlığa götürmə, atalığın müəyyən edilməsi, adın, soyadın və ata adının dəyişdirilməsi, ölüm haqqında aktların itirilmiş qeydləri yalnız müvafiq qeydin əvvəllər mövcud olduğunu təsdiq edən sənədlər olduqda bərpa edilə bilər. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 1 mart tarixli 52 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydində dəyişiklik, bərpa və ləğv qaydalarını müəyyən edən Əsas Müddəaların” 14-cü bəndində qeyd edilmişdir ki, itmiş yazının qeydiyyat şöbələri və konsulluq idarələri tərəfindən bərpası mümkün olmadıqda, vətəndaşlıq vəziyyəti aktının qeydiyyatı faktı məhkəmə qaydasında müəyyən edilir. Göründüyü kimi, ərizəçi doğum akt qeydinin bərpası ilə bağlı müvafiq orqana müraciət etsə də, kifayət qədər əsas olmadığından bərpa etmək mümkün olmamışdır. Ərizəçinin doğum akt qeydinin bərpası başqa qaydada mümkün deyildir. Ərizəçinin müəyyən edilməsini xahiş etdiyi faktın hüquqi əhəmiyyəti olduğu üçün məhkəmə işdə olan sübutlara məcmu halda qiymət verərək belə nəticəyə gəlir ki, ərizə təmin edilməli, Ərizəçi doğumunun qeyd edilməsi faktı müəyyən edilməli, doğum haqqında akt qeydləri kitabında Ərizəçi doğum tarixi 27 avqust 1958-ci il, doğulduğu yer Ermənistan Respublikası, Vardenis (indiki Basarkeçər) rayonu, Nərimanlı kəndi, ata qrafasında – X9 (milliyyəti azərbaycanlı), ana qrafasında – X10 (milliyyəti azərbaycanlı) kimi məlumatlar göstərilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119, 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: Ərizə təmin edilsin. Ərizəçi doğumunun qeyd edilməsi faktı müəyyən edilsin. Doğum haqqında akt qeydləri kitabında Ərizəçi doğum tarixi 27 avqust 1958-ci il, doğulduğu yer Ermənistan Respublikası, Vardenis (indiki Basarkeçər) rayonu, Nərimanlı kəndi, ata qrafasında – X9 (milliyyəti azərbaycanlı), ana qrafasında – X10 (milliyyəti azərbaycanlı) kimi məlumatlar göstərilsin. Qətnamə qeydiyyat şöbəsi tərəfindən Ərizəçi adına göstərilən məlumatlar əsasında yeni doğum haqqında şəhadətnamənin verilməsi üçün əsasdır. Ödənilmiş dövlət rüsumu ərizəçiyə aid edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən Fərid Hətəmzadə