Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(004)-1078/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(004)-1078/2022 17.03.2022 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Babazadə Gülnar Vidadi qızının sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi X4, İddiaçı və onun nümayəndəsi və vəkili Vəkil iştirakları ilə, İddiaçı Cavabdeh qarş pul tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Cavabdeh qarş pul tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh 3300 manat borc pul, 50 manat dövlət rüsumu, hüquqi xidmətə gorə 250 manat olmaqla cəmi 3600 (üç min altı yüz) manat pulun iddiaçının xeyrinə tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı iddia ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, Cavabdeh iddiaçının etibarından sui-istifadə edərək xahiş etmişdir ki, o Kapital Bankdan ona 3000(üç min) manat pul götürüb ona versin. İddiaçı Kapital Bankdan Cavabdeh 3000(üç min) manat pul götürüb vermişdir. Cavabdeh həmin məbləğdən 414 manat ödədikdən sonra qalan məbləğləri ödəməkdən boyun qaçırdırmış və hazırda iddiaçının Kapital Bankda faizləri ilə birlikdə 3300 manat odəməlidir. Cavabdeh həmin məbləği ödəməkdən imtina edir və iddiaçı məcburiyyət qarşısında Xəzər rayon 2-ci PB-nə müraciət etsə də onlar məhkəməyə müraciət etməyi tövsiyyə etmişdilər. 09.02.2022-ci il tarixli məhkəmə hazırlıq iclasında iştirak edən İddiaçı iddia tələbinin dəqiqləşdirməsi barədə ərizə təqdim edərək, Cavabdeh 3000 manat məbləğində pulun, ödədiyi 50 manat dəyərində dövlət rüsumunu və hüquqi xidmətlərə görə vəkilə ödədiyi 250 manat məbləğində pulun tutularaq ona ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən İddiaçı və onun nümayəndəsi və vəkili Vəkil iddia ərizəsinə uyğun izahat verərək iddianın təmin olunması barədə qətnamə qəbul olunmasını xahiş etmişlər. Məhkəmə hazırlıq iclasında iştirak edən Cavabdeh iddia tələbini qismən qəbul etdiyini bildirərək, iddiaçıdan 3000 (üç min) manat borc pul götürdüyünü, ondan 414 manatını ödədiyini, hal-hazırda 2586 manat məbləğində borcunun qaldığını bildirmiş və bu barədə yazılı ərizəsini məhkəməyə təqdim etmişdir. Cavabdeh qızı məhkəmə baxış iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün etmişdir. Məhkəmə iddiaçının və onun nümayəndəsi və vəkilinin izahatını, iş üzrə təqdim olunmuş digər sübutlarla yanaşı yoxlayaraq, iddia tələbinin dəlillərini, işdə olan sübutları işin bütün faktiki hallarının tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırılmasına əsaslanmaqla qiymətləndirərək belə hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq olunmuş sübutlarla müəyyən olunmuşdur ki: Xəzər Rayon Polis İdarəsinin 2-ci Polis Şöbəsinə ünvanlanmış vətəndaş İddiaçı tərəfindən 14.12.2020-ci il tarixli ərizədən müəyyən olunur ki, 2018-ci ildə İddiaçı ilə bir yerdə işləyən rəfiqəsi Cavabdeh ondan borc pul istəmişdir. O, Kapital Bankdan 3000 manat pul götürərək Cavabdeh vermişdir. Bir müddət bankın 414 manatını ödəmişdir, qalan hissəsini isə ödəməmişdir. Cavabdeh hazırda İddiaçı 3000 manat borcu vardır. Əlavə olaraq qeyd edir ki, pulu iş yerində Araz marketdə vermişdir. Borcun qaytarılmasına köməklik göstərilməsinə dair xahiş etmişdir. Cavabdeh Xəzər Rayon Polis İdarəsinin 2-ci Polis Şöbəsində verdiyi 15.12.2020-ci il tarixli izahatın surətindən müəyyən olunur ki, o keçmiş iş yoldaşı İddiaçı yazmış olduğu ərizə ilə bağlı qeyd edir ki, o evini təmir etdirmək istəyirmiş, lakin bankdan pul götürə bilmirmiş. O, İddiaçı xahiş etmişdir ki, o, öz adına bankdan 3000 manat pul götürsün. İlk ay 414 manat ödəniş etmiş, sonradan işdən çıxdığı üçün ödəniş edə bilməmişdir. Pulu qaytaracağına söz verir. 24 noyabr 2021-ci il tarixli 15881 nömrəli mədaxil qəbzindən görünür ki, İddiaçı tərəfindən məhkəmədə iddia qaldırılması üçün 50 (əlli) manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Məhkəmə baxışında tədqiq olunmuş sübutlarla müəyyən edilmişdir ki, borc verən İddiaçı borcalan Cavabdeh 3000 (üç min) manat məbləğində borc pul vermiş, borcalan Cavabdeh isə həmin pul məbləğini tam qaytarmağı öhdəsinə götürmüşdür. Cavabdeh ümumi borcdan 414 manat ödəniş etmişdir, lakin qalan pul borcunu qaytarmamışdır. Cavabdeh məhkəmənin hazırlıq iclasında İddiaçı 3000 manat borc pul aldığını, halhazırda 2586 manat məbləğində borcunun qaldığını bildirmişdir. Odur ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh 2586 (iki min beş yüz səksən altı) manat məbləğində borc pul tutularaq İddiaçı ödənilməlidir. Məhkəmə ilk növbədə iddia ərizəsinin borc tələbinə mülki və mülki prosessual qanunvericiliyin tələblərinə uyğun hüquqi qiymət verilməsini zəruri hesab edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır; 390.1-ci maddəsinə əsasən, fiziki və hüquq şəxslər azad surətdə müqavilələr bağlaya və bu müqavilələrin məzmununu müəyyənləşdirə bilərlər; 390.5-ci maddəsinə əsasən müqavilə şərtləri tərəflərin istəyi ilə müəyyənləşdirilir, amma müvafiq şərtin məzmununun bu Məcəllədə göstərildiyi hallar istisna təşkil edir; 442-ci maddəsinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür; 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur; 448.1-ci maddəsinə görə, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir; 448.2-ci maddəsinə əsasən borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır; 739.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. 740.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsi tərəflərin razılaşması ilə şifahi və ya yazılı formada bağlanır. 740.2-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsi predmetinin məbləği üç min manatdan çoxdursa və ya məbləğindən asılı olmayaraq müqavilənin iştirakçısı hüquqi şəxsdirsə, borc müqaviləsi yazılı formada bağlanmalıdır. Sadalanan qanunvericilik aktlarının tələblərinə əsasən məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh İddiaçı aldığı pul vəsaitini qaytarmalı olmasına dair öhdəliyin daşıyıcısı olmuşdur. Lakin cavabdeh qeyd edilən öhdəliyi lazımi qaydada icra etməyərək, 414 manat qaytarmış, qalan məbləği isə geri qaytarmamışdır. Məhkəmə hazırlıq iclasında iştirak edən Cavabdeh tərəfindən təqdim edilmiş ərizədə də cavabdeh borcu etiraf etmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 191.3-cü maddəsinə əsasən cavabdeh tərəfindən iddia etiraf edildikdə və bu, məhkəmə tərəfindən təsdiq edildikdə, məhkəmə iddiaçının irəli sürdüyü tələblərin təmin olunması barədə qətnamə çıxarır. Bundan başqa Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Məhkəmə iddia tələbinin hüquqi xidmətə görə ödənilmiş 250 manat məbləğində pulun cavabdehdən tutulması ilə bağlı qeyd edir ki, iş materiallarında hüquqi xidmətə görə 250 manat ödənilməsinə dair hər hansı mötəbər sübut (ödəniş qəbzi) olmadığından həmin hissədə iddia tələbi əsassızdır və təmin edilməməlidir. Mülki Prosessual Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə eyni zamanda, hesab edir ki, iddia qismən təmin edildiyindən ödənilmiş 50 (əlli) manat məbləğində dövlət rüsumu Cavabdeh İddiaçı xeyrinə tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə görə Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunu özünün “S.Əliyevanın şikayəti ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi MİÜMK-nın 28.12.2004-cü il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair» 31 may 2006-cı il tarixli qərarında göstərmişdir ki, «mülki-prosessual qanunvericiliyin göstərilən müddəalarından irəli gələrək məhkəmə, özü tərəfindən müəyyən olunmuş işin hallarını və qənaətini formalaşdıran sübutları, bu və ya digər sübutları rədd etmək üçün istinad etdiyi dəlilləri və rəhbər tutduğu qanunları qətnamədə göstərməklə onu hüquqi cəhətdən əsaslandırmalıdır”. Müki Prosessual Məcəllənin 9.1, 9.3, 14.2, 88, 217.1, 218.1, 218.3 və 220.4-cü maddələrinə görə hər hansı mübahisənin qanuni və əsaslı həlli üçün məhkəmə baxışı zamanı məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli olan hüquq normalarına müvafiq qiymət verməlidir. Məhkəmənin qətnaməsi qanuni və əsaslı olmalıdır. Hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Qətnamə çıxarıldıqda hakim sübutları qiymətləndirir, iş üçün əhəmiyyətli olan nə kimi halların müəyyən edildiyini, nə kimi halların müəyyən edilmədiyini, tərəflərin hansı hüquqi münasibətdə olmalarını, həmin iş üzrə hansı qanunun tətbiq edilməli olduğunu və iddianın təmin olunub-olunmadığını müəyyən etməlidir. Mülki Prosessual Məcəllənin 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Mülki Prosessual Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119, 216-220, 227, 233-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh 2586 (iki min beş yüz səksən altı) manat məbləğində borc pul və ödənilmiş 50 (əlli) manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq İddiaçı ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən, rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Gülnar Babazadə