Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 2(004)-4929/2025 20.11.2025 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Ərizəçi maraqlı şəxs Bakı şəhəri Maraqlı şəxs olmaqla doğumun qeyd edilməsi faktının müəyyən edilməsi tələbinə dair iş üzrə (açar sözlər: hüquqi əhəmiyyətli fakt, baxılmamış saxlama) Hakim Əsədzadə Aytəkin Aqil oğlunun sədrliyi, Əhmədli Qəndab Ruslan qızının katibliyi, Ərizəçi iştirakı ilə, Ərizəçi maraqlı şəxs Bakı şəhəri Maraqlı şəxs olmaqla doğumun qeyd edilməsi faktının müəyyən edilməsi tələbinə dair mülki işə məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, aşağıdakı qərardadı qəbul etdi. İddia tələbi
1. Ərizəçi maraqlı şəxs Bakı şəhəri Maraqlı şəxs olmaqla ərizə ilə müraciət edərək Ərizəçi doğumunun qeyd edilməsi faktı müəyyən edilərək dğum haqqında akt qeydinin uşaq bəndində “X1” təvəllüdü “xx.xx.1967”-ci il, doğum yeri “Ermənistan Vedi rayonu, Şirazlı kəndi”, ata bəndində “X2” milliyyəti “azərbaycanlı”, ana bəndində “X4” milliyyəti “azərbaycanlı” yazılması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir.
2. Ərizənin əsaslarına görə, Ərizəçi xx.xx.1967-ci ildə Ermənistan, Vedi rayonu Şirazlı kəndində doğulmuşdur. ünvan 1 ünvanda yaşayıram. xx.xx.1992-ci il tarixdən X3 ilə nikaha daxil olmuşdur. Birgə nikahdan iki övladı var. Doğum haqqımda şəhadətnaməsini itirmişdir. Doğum haqqında şəhadətnaməsinin alınması bugünkü gündə və gələcəkdə yarana biləcək hüquqi münasibətlərin, sənədləşdirmə və digər bu kimi məsələlərin həlli zamanı yarana biləcək problemlərin qarşısının alınması üçün zəruridir. Doğum haqqında şəhadətnamənin bərpa edilməsi üçün Maraqlı şəxsnə xx.xx.2025-ci il tarixdə müraciət etdi. Müraciətə xx.xx.2025-ci il tarixli, 3-16-5/8-15/3251/2025 nömrəli məktubla cavab verilərək Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 1 mart 2001-ci il tarixli, 52 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydində dəyişiklik, bərpa və ləğv qaydalarını müəyyən edən Əsas müddəalar”a əsasən doğum haqqında şəhadətnaməni təqdim edə bilmədiyi üçün xahişinin təmin edilməsi imkanları xaricində olduğunu bildirmişlər.
3. İddia ərizəsi icraata qəbul edilmiş, iş üzrə hazırlıq iclası keçirilmiş, mülki iş baxışa təyin edilmiş və məhkəmə baxış iclası xx.xx.2025-ci il, saat 11:45-ə təyin edilmişdir.
Məhkəmə icraat iştirakçılarının izahatları
4. Məhkəmə iclasında iştirak edən ərizəçi ərizəni müdafiə edərək təmin edilməsini xahiş etmişdir.
5. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq maraqlı şəxsin nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmiş, səbəbləri barədə də məlumat verməmişdir.
Tətbiq edilən hüquq
6. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsi (MPM): Maddə 114.1. Ödənilmiş dövlət rüsumu aşağıdakı hallarda qaytarılır: 114.1.5. bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş əsaslarla ərizə baxılmamış saxlanılarsa; Maddə 149.1. İddia ərizəsi məhkəməyə yazılı şəkildə verilir. O, iddiaçı və ya onun bunu imza etməyə səlahiyyəti olan nümayəndəsi tərəfindən imzalanır; Maddə 149.2. Ərizədə aşağıdakılar göstərilməlidir: 149.2.3. iddianın predmeti və qiyməti, iddiaçının və ya ərizəçinin tələbləri, onların öz tələblərinin əsası kimi istinad etdiyi fakt və hallar və onları təsdiq edən sübutların siyahısı, iddia bir neçə cavabdehə verildikdə isə onların hər birinə qarşı yönələn tələb; Maddə 259.0. Məhkəmə aşağıdakı hallarda ərizəni baxılmamış saxlayır: 259.0.12. ərizə bu Məcəllənin 149-cu maddəsində nəzərdə tutulmuş tələblər göstərilmədən, eləcə də bu Məcəllənin 150.1.2-ci və ya 150.1.3-cü maddələrində göstərilən sənədlər əlavə edilmədən verildikdə iddiaçı hakim tərəfindən müəyyən edilmiş müddətdə işin mahiyyəti üzrə baxılmasına və həll edilməsinə maneçilik törədən həmin nöqsanları aradan qaldırmadıqda; Maddə 260.1. İddianın baxılmamış saxlanması haqqında məhkəmə qərardad çıxarır; Maddə 260.6. İddianın baxılmamış saxlanması haqqında məhkəmə qərardadından şikayət verilə bilər; Maddə 307.1. Məhkəmə fiziki və hüquqi şəxslərin şəxsi və ya əmlak hüquqlarının əmələ gəlməsi, dəyişməsi, xitam verilməsinin asılı olduğu faktları müəyyən edir; Maddə 310.1. Ərizədə həmin faktın müəyyən edilməsinin ərizəçiyə nə məqsəd üçün lazım olduğu, habelə lazımi sənədləri ərizəçinin ala bilməməsini, yaxud itən sənədlərin bərpasının mümkünsüzlüyünü təsdiq edən sübutlar göstərilməlidir.
7. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsinə dair işlər üzrə məhkəmə təcrübəsinin bəzi məsələləri” haqqında xx.xx.2019-cu il tarixli, 3 nömrəli qərarı: “1.6. Məhkəmələrə izah edilir ki, ərizədə həmin faktın müəyyən edilməsinin ərizəçiyə nə məqsəd üçün lazım olduğu, habelə lazımi sənədləri ərizəçinin ala bilməməsini, yaxud itən sənədlərin bərpasının mümkünsüzlüyünü təsdiq edən sübutlar göstərilməli və həmin sübutlar ərizəyə əlavə edilməlidir (Azərbaycan Respublikası MPM-nin 310.1-ci maddəsi). Belə məlumatlar ərizədə olmadıqda, eləcə də ərizəyə belə sübutlar əlavə edilmədikdə, yaxud ərizəçi məhkəmə tərəfindən müəyyən edilən müddətdə işin mahiyyəti üzrə baxılmasına və həll edilməsinə maneçilik törədən həmin nöqsanları aradan qaldırmadıqda, həmçinin faktın müəyyən olunması məqsədini göstərməkdən imtina etdikdə, məhkəmə, ərizəni və ona əlavə edilmiş sənədləri Azərbaycan Respublikası MPM-nin 152.1.1-ci maddəsinin tələbinə əsasən geri qaytarılmalı, məhkəmə baxışı mərhələsində olduqda isə həmin Məcəllənin 259.0.12-ci maddəsinin tələbinə əsasən ərizəni baxılmamış saxlamalıdır.”
Məhkəmənin mövqeyi
8. Məhkəmə ərizə və ona əlavə olunmuş sənədləri nəzərdən keçirərək hesab edir ki, ərizə baxılmamış saxlanılmalıdır.
9. Belə ki, hüquqi əhəmiyyətli faktın müəyyən edilməsinə dair ərizə məhkəməyə təqdim olunarkən ərizəçiyə faktın müəyyən edilməsinin nə məqsəd üçün lazım olduğu göstərilməlidir. Bu tələb MPM-in 310.1-ci maddəsində təsbit edilmişdir. Hazırkı işin halları baxımından isə ərizəçi belə bir məqsədi ərizəsində göstərməmiş, məhkəmə iclaslarında da xüsusi bir məqsədə diqqət çəkməmişdir.
10. Odur ki, ərizə baxılmamış saxlanılmalı, ödənilmiş dövlət rüsumu ərizəçiyə qaytarılmalıdır.
11. Göstərilənlərə əsasən və MPM-nin 259, 263, 264, 268-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə
qərara aldı:
Ərizəçi maraqlı şəxs Bakı şəhəri Maraqlı şəxs olmaqla doğum faktının müəyyən edilməsi tələbinə dair ərizə baxılmamış saxlanılsın. ********** nömrə ilə Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinə ödənilmiş 100 manat məbləğdə dövlət rüsumu ödənişi edən Ərizəçi qaytarılsın. Qərardaddan rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 (on) gün müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər.
HAKİM Aytəkin Əsədzadə