Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(005)-3317/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(005)-3317/2021 12.07.2021 BAKI ŞƏHƏRİ NƏRİMANOV RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əsədova Gültəkin Akif qızının sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi İbrahimova Ramilə Namiq qızının katibliyi, İddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı “pul tələbi”nə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı “pul tələbi”nə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, 04.09.2017-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********46256 və **********91312 olan 2 ədəd HOFFMANN X PLAY markalı telefon üçün 293 (iki yüz doxsan üç) manat ödənilməmiş hissə, 88 (səksən səkkiz) manat dəbbə Cavabdeh1 tutulması; 25.01.2018-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, Samsung markalı paltaryuyan, HİTACHİ markalı soyuducu, Samsung LED TV üçün 2612 (iki min altı yüz on iki) manat ödənilməmiş hissə, 768 (yeddi yüz altmış səkkiz) manat dəbbə, Cəmi 3380 manat borc Cavabdeh1 və zamin Cavabdeh2 müştərək qaydada tutulması; ümumilikdə 3761 manat borc, 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu «xxxx» Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə bətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti iddia ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdehlə “xxxx” MMC arasında baglanmış 04.09.2017-ci il və 25.01.2018-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********46256 və **********91312 olan 2 ədəd HOFFMANN X PLAY markalı telefon, Samsung markalı paltaryuyan, HİTACHİ markalı soyuducu, Samsung LED TV almış və nəticədə 3761 (üç min yeddi yüz altmış bir) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 04.09.2017-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 756 (yeddi yüz əlli altı) manat (18 ay x 42 manat + 0 manat ilkin ödəniş) İMEİ kodu **********46256 və **********91312 olan 2 ədəd HOFFMANN X PLAY markalı telefon üçün ümumilikdə, 381 (üç yüz səksən bir) manat olmaqla ondan, 293 (iki yüz doxsan üç) manat ödənilməmiş hissə, 88 (səksən səkkiz) manat dəbbə; cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 25.01.2018-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 6728 (altı min yeddi yüz iyirmi səkkiz) manat (18 ay x 366 manat + 140 manat ilkin ödəniş) Samsung markalı paltary uyan, HİTACHİ markalı soyuducu, Samsung LED TV üçün ümumilikdə, 3380 (üç min üç yüz səksən) manat olmaqla ondan, 2612 (iki min altı yüz on iki) manat ödənilməmiş hissə, 768 (yeddi yüz altmış səkkiz) manat dəbbə; Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 4579 manat təşkil edir. Həmçinin 25.01.2018-ci il tarixli müqavilənin təminatı olaraq 25.01.2018-ci il tarixli zaminlik müqaviləsi bağlanmış, zamin Cavabdeh2 “xxxx” MMC qarşısında alıcı Cavabdeh1 ilə birgə məsuliyyət daşıyır və borcludu. Məhkəmə iclasında iddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin etibarnaməyə əsasən nümayəndəsi X2 iddia tələbini müdafiə edib müvafiq qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qanunla müəyyən olunmuş qaydada məlumat verilsə də, cavabdeh şəxs heç bir səbəb göstərmədən məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehin gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda və ya məhkəmə gəlməməyin səbəblərini üzürsüz hesab etdikdə, yaxud məhkəmə cavabdehin icraatı qəsdən yubandırdığını aşkar etdikdə, işə baxmağa haqlıdır. Bu halda qətnamə çəkişmə şəraitində qəbul edilmiş kimi qiymətləndirilərək cavabdehlərə apellyasiya qaydasında şikayət etmək hüququ verilir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə Cavabdeh1 və Cavabdeh2 iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə işdə iştirak edən şəxsin izahatını iş üzrə təqdim olunmuş digər sübutlarla yanaşı yoxlayaraq, iddia tələblərinin dəlillərini, işdə olan sübutları işin bütün faktiki hallarının tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırılmasına əsaslanmaqla qiymətləndirərək belə hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq olunmuş sübutlarla müəyyən olunmuşdur ki: “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 04.09.2017-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********46256 və **********91312 olan 2 ədəd HOFFMANN X PLAY markalı telefon üçün 293 (iki yüz doxsan üç) manat ödənilməmiş hissə, 88 (səksən səkkiz) manat cərimə borcu yaranmışdır; “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 25.01.2018-cı il tarixli müqaviləyə əsasən cavabdeh şəxs Samsung markalı paltaryuyan, HİTACHİ markalı soyuducu, Samsung LED TV almış və nəticədə 2612 manat ödənilməmiş hissə, 768 manat cərimə borcu yaranmışdır; “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh2 olgu arasında bağlanmış 25.01.2018-cı il tarixli zaminlik müqaviləsinə əsasən zamin “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 25.01.2018-cı il tarixli müqavilə üzrə öhdəlikləri üzərinə götürmüşdür. İşdə olan maliyyə arayışının məzmunundan görünür ki, Cavabdeh1 04.09.2017-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********46256 və **********91312 olan 2 ədəd HOFFMANN X PLAY markalı telefon üçün 293 (iki yüz doxsan üç) manat ödənilməmiş hissə, 88 (səksən səkkiz) manat; 25.01.2018-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, Samsung markalı paltaryuyan, HİTACHİ markalı soyuducu, Samsung LED TV üçün 2612 (iki min altı yüz on iki) manat ödənilməmiş hissə, 768 (yeddi yüz altmış səkkiz) manat dəbbə, Cəmi 3380 manat borcu yaranmışdır; “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən Cavabdeh1 və Cavabdeh2 ünvanlanmış 12 aprel 2021-ci il tarixli xəbərdarlıqdan görünür ki, müvafiq müqavilə üzrə öhdəliklərin icrası gecikdirildiyindən, hesablanmış ödənilməmiş borcun 3 (üç) gün ərzində ödənilməsi tələb edilmiş, əks təqdirdə aidiyyatı dövlət qurumlarına müraciət olunacağı barədə xəbərdar edilmişdir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən olunmuşdur ki, “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 04.09.2017-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********46256 və **********91312 olan 2 ədəd HOFFMANN X PLAY markalı telefon üçün 293 (iki yüz doxsan üç) manat ödənilməmiş hissə, 88 (səksən səkkiz) manat cərimə borcu yaranmışdır; “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 25.01.2018cı il tarixli müqaviləyə əsasən cavabdeh şəxs Samsung markalı paltaryuyan, HİTACHİ markalı soyuducu, Samsung LED TV almış və nəticədə 2612 manat ödənilməmiş hissə, 768 manat cərimə borcu yaranmışdır; “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh2 olgu arasında bağlanmış 25.01.2018-cı il tarixli zaminlik müqaviləsinə əsasən zamin “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 25.01.2018-cı il tarixli müqavilə üzrə öhdəlikləri üzərinə götürmüşdür. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 385.1-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır; 386.1-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır; 425.1-ci maddəsinə əsasən: “Öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir”. Bu iş üzrə isə cavabdehin öhdəliklərinin vaxtında və lazımi şəkildə icra edilmədiyi görünür; 442-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür; 445-ci maddəsinin tələbinə görə, icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır; 448.1-ci maddəsinin tələbinə görə, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. 471-ci maddəsinə əsasən zaminlik müqaviləsi yazılı formada bağlanmalıdır. Yazılı formaya riayət edilməməsi zaminlik müqaviləsinin etibarsızlığına səbəb olur; 472.1-ci maddəsinə əsasən borclu zaminliklə təmin edilmiş öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, əgər bu Məcəllədə və ya zaminlik müqaviləsində zaminin subsidiar məsuliyyəti nəzərdə tutulmayıbsa, zamin və borclu kreditor qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar; 472.2-ci maddəsinə əsasən əgər zaminlik müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, faizlərin, borc tutulması üzrə məhkəmə xərclərinin və borclunun öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində kreditora dəyən digər zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, zamin kreditor qarşısında borclu ilə eyni həcmdə məsuliyyət daşıyır; Tərəflər arasında olan müqavilə münasibətlərindən göründüyü kimi, tərəflər əşyanın nisyə alınıb-satılması barədə razılığa gəlmişlər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 600.1-ci maddəsinin tələbinə görə, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyanın nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir; 600.4-cü maddəsinin tələbinə görə, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər; 462.1-ci maddəsinə görə, dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir; 465.2-ci maddəsinə əsasən, əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər; 467-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir. İddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin hər iki müqavilə üzrə hesablanmış tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulu azaldılmalı, ödənilməmiş hissəyə hesablanmış 88 manat və 768 manat məbləğində dəbbə borcları hər müqavilə üzrə 50 manat müəyyən edilərək, cavabdeh şəxslərdən iddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə tutulmalıdır. Bundan başqa, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir; 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə xərcləri ilə əlaqədar məsələyə münasibətdə məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehlərdən iddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə tutulmalıdır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119, 216- 220, 227, 233-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh1 04.09.2017-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kodu **********46256 və **********91312 olan 2 ədəd HOFFMANN X PLAY markalı telefon üçün 293 (iki yüz doxsan üç) manat ödənilməmiş hissə, 50 (əlli) manat dəbbə, cəmi 343 (üç yüz qırx üç) manat alınaraq iddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Cavabdehlər Cavabdeh1 və (zamin) Cavabdeh2 müştərək qaydada 25.01.2018-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, Samsung markalı paltaryuyan, HİTACHİ markalı soyuducu, Samsung LED TV üçün 2.612 (iki min altı yüz on iki) manat ödənilməmiş hissə, 50 manat dəbbə, cəmi 2.662 (iki min altı yüz altmış iki) manat borc və 30 (otuz) manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumu alınaraq iddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən, onun alındığı və ya təqdim olunduğu gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Gültəkin Əsədova