Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(005)-3814/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(005)-3814/2023 27.10.2023 BAKI ŞƏHƏRİ NƏRİMANOV RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əfəndizadə Mehriban Xalid qızının sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Qurbanova Səkinə Nadir qızının katibliyi, Ərizəçi iştirakı ilə, Ərizəçi Nərimanov rayon Qeydiyyat şöbəsi maraqlı şəxs qismində cəlb edilməklə “doğum akt qeydinin bərpa edilməsi” tələbinə dair ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: Ərizəçi Aslanova X9 rayon Qeydiyyat şöbəsi maraqlı şəxs qismində cəlb edilməklə doğum akt qeydinin bərpa edilməsinə dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, onun xx.xx.1965-ci ildə Xocalı şəhərində anadan olmağı, doğum haqqında şəhadətnaməsində atasının X13, anasının X7 qeyd edilməklə Ərizəçi doğum haqqında şəhadətnamə verilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, Ərizəçi xx xxx 1965-ci ildə AR Xocalı şəhərində anadan olmuşdur. Xocalı şəhəri VVADQ şöbəsində doğumu qeydə alınmış və ona doğum haqqında şəhadətnamə verilmişdir. 26 fevral 1992-ci ildə o və ailə üzvləri erməni faşıstlərininetnik təmizləmə işğalçı siyasətlərinin qurbanına çevrilmiş, X6 və qardaşı X2 faciəsi zamanı aldıqları güllə yarasından şəhid olmuşlar, qalan ailə üzvlərimiz isə məcburi köçkün olmuşdur. Onlar müvəqqəti olaraq Bakı şəhərində yerləşdirilmişdirlər. O erməni faşistlərinin təcavüzü nəticəsində hərbi əməliyyatlar zaman doğum haqqında şəhadətnaməsini naməlum şəraitdə itirmişdir. Əvvəllər yaşdığı Xocalı şəhəri uzun müddətdir ki, ermənilərin işğalı altında olduğundan doğum haqqında şəhadətnaməni əldə etmək mümkün deyildir. X1 Bakı şəhəində vəfat etmişdir. Vərəsəlik hüquqlarını həyata keçirmək üçün notariusa vərəsəlik şəhadətnaməsi alması ilə əlaqədar şifahi müraciət etmiş, notarius ondan doğum haqqında şəhadətnaməni tələb etmişdir. Məhkəmə iclasında Ərizəçi ərizədə göstərilənlərə uyğun izahat verərək, ərizənin təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etdi. Maraqlı şəxs Nərimanov rayon Qeydiyyat şöbəsi məhkəmə iclasında nümayəndələrinin iştirakını təmin etməmişlər. Məhkəmə işə maraqlı şəxsin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iclasında şahid X8 ifadə verərək bildirdi ki, ərizəçi onun bacısıdır. O 1965ci ildə Xocalı şəhərində anadann olmuşdur. O da Xocalıdan məcburi köçkün düşdüyü zaman doğum haqqında şəhadətnaməsini itirmişdir. O da bununla bağlı məhkəməyə müraciət edəcəkdir. Məhkəmə iclasında şahid X11 ifadə verərək bildirdi ki, ərizəçi onun bacısıdır. O 1965ci ildə Xocalı şəhərində anadann olmuşdur. O da Xocalıdan məcburi köçkün düşdüyü zaman doğum haqqında şəhadətnaməsini itirmişdir. Məhkəmə iclasında şahid X14 ifadə verərək bildirdi ki, ərizəçi onun bacısıdır. O 1965-ci ildə Xocalı şəhərində anadann olmuşdur. O da Xocalıdan məcburi köçkün düşdüyü zaman doğum haqqında şəhadətnaməsini itirmişdir. Məhkəmə mülki işin materiallarını tədqiq edib, ərizəçinin izahatını və şahidin ifadəsini dinləyib, hesab edir ki, ərizə əsaslıdır və aşağıdakı səbəblərə görə təmin edilməlidir. İş materiallarında olan və məhkəmə tərəfindən tədqiq edilmiş: - Məcburi köçkün vəsiqəsindən görünür ki, Ərizəçi 1965-ci il tarixdə Xocalı şəhərində anadan olmuşdur. - Ölüm haqqında şəhadətnamədən görünür ki, X13 26 fevral 1992-ci il tarixində Xocalı şəhərində vəfat etmişdir. - Ölüm haqqında şəhadətnamədən görünür ki, X7 13 oktyabr 2003-cü il tarixində Bakı şəhərində vəfat etmişdir. - Ölüm haqqında şəhadətnamədən görünür ki, X19 26 fevral 1992-ci il tarixində Xocalı şəhərində vəfat etmişdir. - AR Qaçqınların və X10 Dövlət Komitəsinin arayışından görünür ki, Ərizəçi Xocalı şəhərindən məcburi köçkündür və o N.Nərimanov 5M53 ünvanında müvəqqəti qeydiyyatdadır. -Xocalı şəhər İ.Ə.D üzrə nümayəndiliyinin arayışından görünür ki,Aslanova X12 şəhərindən məcburi köçkündür. Hal-hazırda ünvan 3 ünvanında məskunlaşıb. X6 26 fevral 1992-ci il tarixdə Xocalı faciəsi zamanı şəhid olmuşdur. - Xocalı şəhər İcra Hakimiyyəti tərəfindən X3 məxsus 90 №-li Vəsiqənin surətindən görünür ki X4 həyat yoldaşı X13 şəhid olub. - X15 doğum haqqında şəhadətnaməsindən görünür ki, o 25 fevral 1960-cı il tarixdə Azərbaycan SSR-nin Xocalı şəhərində doğulmuşdur. X6, anası X5r. - Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Bakı şəhəri Nərimanov rayon Qeydiyyat şöbəsinin xx.xx.2023-cü il tarixli 73 saylı cavab məktubundan müəyyən olunur ki, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il tarixli 52 saylı qərarı ilə təsdiq edilmiş “Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydində dəyişiklik, bərpa və ləğv qaydalarını müəyyən edən əsas müddəaları”nın birinci bəndinə əsasən kifayət qədər əsas olmadığı üçün ərizənin təmin edilməsi mümkün olmamışdır. Bu səbəbdən, hüquqi faktın məhkəmə qaydasında müəyyən edilməsi üçün aidiyyəti üzrə məhkəməyə müraciət etməsi tövsiyə olunmuşdur. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 307.1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən məhkəmə fiziki və hüquqi şəxslərin şəxsi və ya əmlak hüquqlarının əmələ gəlməsi, dəyişməsi, xitam verilməsinin asılı olduğu faktları müəyyən edir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 307.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə doğumun, övladlığa götürmənin, nikahın, boşanmanın, ölümün qeyd edilmə faktının müəyyən edilməsi barədə işlərə baxır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 308-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə hüquqi əhəmiyyəti olan faktları o zaman müəyyən edə bilər ki, ərizəçi həmin faktları təsdiq edən lazımi sənədləri başqa qaydada ala bilməsin, yaxud itirilmiş sənədlərin bərpası mümkün olmasın. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 311-ci maddəsinə əsasən, məhkəmənin qətnaməsi faktı təsdiq edən sənədi, qeydə alınmalı faktlar üzrə isə qeydiyyatı həyata keçirən orqanların verdiyi sənədləri əvəz etməməklə, belə qeydə alınma üçün əsasdır. “Hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsinə dair işlər üzrə məhkəmə təcrübəsinin bəzi məsələləri haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 12 aprel 2019-cu il tarixli Qərarının 4.1-ci bəndinə əsasən, hər bir halda məhkəmə, hüquqi faktın müəyyən edilməsini xahiş edən şəxsdən doğumun, övladlığa götürmənin, nikahın, boşanmanın və ya ölümün qeydinin əldə edilməsinin və ya onun bərpasının mümkün olmamasını təsdiq edən sənədləri (məsələn: vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının dövlət qeydiyyatını aparan orqanın müvafiq qeydi verməsinin mümkün olmamasına dair arayışı) tələb etməlidir. Doğum, nikah, boşanma, övladlığa götürmə, atalığın müəyyən edilməsi, adın, soyadın və ata adının dəyişdirilməsi, ölüm haqqında aktların itirilmiş qeydləri yalnız müvafiq qeydin əvvəllər mövcud olduğunu təsdiq edən sənədlər olduqda bərpa edilə bilər Mülki iş materiallarından və şahid ifadələrindən müəyyən olunur ki, Ərizəçi doğum haqqında şəhadətnaməni itirmişdir. Doğum haqqında akt qeydinin bərpa edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Bakı şəhəri Nərimanov rayon Qeydiyyat şöbəsinə ərizə ilə müraciət etmişdir. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Bakı şəhəri Nərimanov rayon Qeydiyyat şöbəsini xx.xx.2023-cü il tarixli 73 saylı cavab məktubunda göstərilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il tarixli 52 saylı qərarı ilə təsdiq edilmiş “Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydində dəyişiklik, bərpa və ləğv qaydalarını müəyyən edən əsas müddəaları”nın birinci bəndinə əsasən kifayət qədər əsas olmadığı üçün ərizənin təmin edilməsi mümkün olmamışdır. Bu səbəbdən, hüquqi faktın məhkəmə qaydasında müəyyən edilməsi üçün aidiyyəti üzrə məhkəməyə müraciət etməsi tövsiyə olunmuşdur. Belə olan halda Ərizəçi doğum haqqında akt qeydinin bərpa edilməsi üçün məhkəməyə müraciət etmək məcburiyyətində qalmışdır. Məhkəmə qeyd edir ki, vətəndaşa verilən Məcburi köçkün vəsiqəsindən Ərizəçi 1965-ci ildə Xocalı şəhərində doğulduğu müəyyən edilir. Eyni zamanda arayışdakı fotoşəkildəki şəxslə ərizəçinin eyni şəxs olması məhkəmə iclasında aydın olmuşdur. Digər tərəfdən ərizəçinin atasına məxsus ölüm haqqında şəhadətnaməsində atası barədə də məlumat öz əksini tapmışdır. Qeyd edilməlidir ki, ərizəçiyə verilmiş arayışda onun atasının X13 olduğu qeyd edilmişdir. Eyni zamanda yuxarıda göstərilənlər ərizəçinin izahatı və şahid ifadələri ilə də tam təsdiqini tapır. Belə olan təqdirdə,məhkəmə, iş üzrə tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halında qiymət verib hesab edir ki, Ərizəçi xx.xx.1965-ci il tarixində Xocalı şəhərində doğulması, atasının X13, anasının X7 olması faktı tədqiq olunmuş sübutlarla öz təsdiqini tapdığından ərizə təmin edilməlidir. Məhkəmə bu qənaətə gələrkən həmçinin onu da nəzərə alır ki, ərizəçi qeydiyyat orqanlarına müraciət edərək, doğum akt qeydinin bərpa edilməsi üçün müraciət etmiş, qeydiyyat orqanı müraciəti haqlı olaraq təmin etməyərək, şəxsə məhkəməyə müraciət etməsini tövsiyə etmişdir. Ərizəçinin şəxsiyyət vəsiqəsinin olmaması onun hər bir fərd kimi şəxsiyyətini müəyyənləşdirməyə imkan verən şəxsiyyət vəsiqəsini əld etməyə, yaşayış yeri üzrə qeydiyyata düşməsinə, eyni zamanda vətəndaşların yararlana biləcəyi bütün sosial, siyasi, əmək hüquqlarından istifadə etməsinə ciddi əngəl yaradır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun “N.Manafovun şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki işlər üzrə məhkəmə kollegiyasının 06 avqust 2008-ci il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair» 13 iyul 2009-cu il tarixli Qərarında bildirilir ki, məhkəmə məsələnin zahiri mənzərəsini adlayaraq dərinə nəzər salmalı və şikayət edilən vəziyyətin reallıqlarını araşdırmalıdır “Məhkəmələr və hakimlər haqqında” Azərbaycan Respublİkasının Qanununun: - 3-cü maddəsinə əsasən məhkəmələr ədalət mühakiməsini həyata keçirərkən təsbit edilmiş insan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını, mülkiyyət formasından asılı olmayaraq şəxslərin hüquqlarını və qanuni mənafelərini hər cür qəsdlərdən və qanun pozuntularından müdafiə edirlər. - 8-ci maddəsinə görə ədalət mühakiməsi heç bir məhdudiyyət qoyulmadan ədalətlə həyata keçirilir. - 100-cü maddəsinin 3-cü hissəsinə əsasən, məhkəmə qərarları hakimlərin sərbəst daxili inamına və məhkəmə araşdırmasının nəticələrinə əsaslanmalıdır. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 14.2, 217.3 və 217.4-cü maddələrinə əsasən mahiyyəti üzrə işə baxan məhkəmə tərəfindən qətnamə tərəflərin məntiqi izahı əsasında deyil, yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutlardan istifadə etməklə, məhkəmə iclasında müəyyən edilmiş həqiqi hallar və tədqiq olunmuş sübutlar üzrə çıxarılır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir; 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir; 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə itirak edən şəxslərə aid edilir; 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Məhkəməyə ərizə vermək üçün ödənilmiş 100 manat məbləğində dövlət rüsumu tələb edilmədiyindən ərizəçiyə aid edilməlidir. Şərh olunanlara əsasən, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci, 307-311-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: Ərizə təmin edilsin. Ərizəçi xx.xx.1965-ci il tarixində Xocalı şəhərində doğulması barədə doğum akt qeydi bərpa edilsin və bu barədə ərizəçiyə doğum haqqında şəhadətnamə verilsin. Doğum haqqında şəhadətnamənin ata qrafasında “X13” (milliyəti azərbaycanlı) və ana qrafasında “X7” (milliyəti azərbaycanlı), qeyd edilsin. Doğum haqqında şəhadətnamənin verilməsi Bakı şəhəri Nəirmanov Rayon Qeydiyyat şöbəsinə həvalə edilsin. Qətnamədən, onun rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Bakı şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Mehriban Əfəndizadə