Bakı Şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(007)-934/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(007)-934/2022 23.05.2022 BAKI ŞƏHƏRİ NİZAMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Mirzəyev Fikrət Xasay oğlunun sədrliyi, Qurbanov ramil firusin oğlunun katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə İddiaçı Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: İddiaçı Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Məhkəmə iclasında İddiaçı iddia tələbi onunla əsaslandırdı ki cavabdeh polis işçisi Cavabdeh 2018-ci ilin əvvəlindən Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 740-cı maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq, 12.500 manat məbləğində verdiyi borc pul tələbi üzrə iddia ərizəsinə Nizami Rayon Məhkəməsində baxılıb. Məhkəmənin 03.03.2021-ci il tarixli 2(007)-159/2021 saylı qətnaməsi ilə iddia qismən təmin olunaraq, Cavabdeh 3170 manat məbləğində pulun alınaraq,ona verilməsi qət edilib. Qətnamə qanuni qüvvəyə minib. Nizami Rayon Məhkəməsinin 03.03.2021-ci il tarixli 2(007)-159/2021 saylı qətnaməsindən göründüyü kimi Cavabdeh ona borclu olduğu 3170 manat məbləğində pul vəsaitini 2018-ci il tarixindən qətnamə qanuni qüvvəyə minərək icraya yönəldiyi tarixədək özündə qanunsuz saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla ödənilməsini digər şəkildə gecikdirir. Bu səbəbdən də Cavabdeh ona borclu olduğu 3170 manat məbləğində pul vəsaiti Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən müəyyənləşdirilən bank uçot dərəcəsinə uyğun 2018-2021-ci illər üzrə faizlər hesablanaraq ona ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən müəyyənləşdirilən bank uçot dərəcələrinin 2013-ci il üzrə 13%, 2019-cu il üzrə 10%. 2020-ci il üzrə 9% və 2021-ci il üzrə 7% olduğunu nəzərə alaraq, məbləğ ümumilikdə 1500 manat təşkil edir. Qeyd olunanlara əsasən Cavabdeh ona borclu olduğu 3170 manat pul vəsaitindən Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən müəyyənləşdirilmiş 2018-2021-ci illər üzrə bank uçot dərəcəsinə uyğun olaraq 1500 manat faizin onun xeyrinə tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş edir. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə qanunla müəyyən olunan qaydada xəbərdar olunsa da məhkəməyə gəlməmişdir. Məhkəmə MPM-nin 185.5-ci maddəsinin tələblərini rəhbər tutaraq işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. Məhkəmə iddiaçının izahatını dinləyib iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki,iddia təmin olunmamalıdır. İş materiallarında olan Bakı Şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin 2(007)-159/2021 saylı iş üzrə qəbul etdiyi 03.03.2021-ci il tarixli qətnamədən görünür ki, İddiaçı Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddiası qismən təmin olunmuş, Cavabdeh 3170 manat pulun alınaraq İddiaçı qızına verilməsi,qalan hissədə iddianın təmin olunmaması qət olunmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 449.1-ci maddəsinə əsasən özgəsinin pul vəsaitini qanunsuz saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla, onun ödənilməsini digər şəkildə gecikdirməklə və ya başqa şəxsin hesabına pul vəsaitini əsassız əldə etməklə və ya toplamaqla ondan faydalanmağa görə həmin vəsaitin məbləğindən faizlər ödənilməlidir. Faizlərin miqdarı pul öhdəliyinin və ya onun müvafiq hissəsinin icra edildiyi gün üçün bank uçot dərəcəsi ilə müəyyənləşdirilir. Borc məhkəmə qaydasında tutulduqda məhkəmə kreditorun tələbini qərarın çıxarıldığı gün üçün bank uçot dərəcəsini əsas götürməklə ödəyə bilər. Göründüyü kimi cavabdehdən özgəsinin pul vəsaitini qanunsuz saxlamasına görə faizlərin tələb olunması üçün əsas zəruri şərt ondan ibarətdir ki,cavabdeh həmin pul vəsaitindən faydalansın. Lakin iddiaçı məhkəmə qətnaməsi ilə təmin olunmuş 3170 manat pulu özündə saxlamaqla cavabdehin həmin puldan faydalanmasını təsdiq edən sübutları məhkəməyə təqdim etməmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsi görə, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Həmin Məcəllənin 106.1-ci maddəsinə əsasən işdə iştirak edən şəxslərin iş üçün əhəmiyyətli olan və onlara məlum olan faktlar barədə izahatları iş üzrə toplanmış digər sübutlarla yoxlanılmalı və qiymətləndirilməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 4.1-ci maddəsinə əsasən bütün fiziki və hüquqi şəxslər özlərinin qanunla qorunan hüquq və azadlıqlarını, eləcə də maraqlarını qorumaq və təmin etmək məqsədi ilə qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmə müdafiəsindən istifadə etmək hüququna malikdirlər. Mahmudov Rusiyaya qarşı iş üzrə 26 iyul 2007-ci il tarixli qərarında Avropa Məhkəməsi qeyd edir ki, Konvensiya araşdırmalarında sübutları qiymətləndirərkən, bir qayda olaraq, sübut etmə yükü təkzib edənin deyil, iddia edənin üzərinə düşür prinsi rəhbər tutulur. Sübut kifayət qədər güclü, aydın və bir-birinə uyğun qənaətlərin mövcudluğundan və ya təkzibedilməz oxşar fakt ehtimallarından irəli gələ bilər.(68-ci paraqraf) “Qavazov Bolqarıstana qarşı” işi üzrə 06 mart 2008-ci il tarixli qərarında İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsi hüquqi mövqeyini belə ifadə etmişdir ki, sübutları qiymətləndirərkən bir qayda olaraq “əsaslı şübhədən kənar”sübut standartları tətbiq edilir(93-cü paraqraf). Məhkəmə iddiaçının təqdim etdiyi sübutları qiymətləndirərkən belə nəticəyə gəlir ki, iddiaçı öz iddia tələbinin əsası kimi istinad etdiyi halları sübuta yetirə bilməmişdir. Onun təqdim etdiyi sübutlar iddianın tam və ya qismən təmin olunması üçn kifayət etmir. Ona görə də iddia təmin olunmamalıdır. İddia təmin olunmadığı üçün dövlət rüsumu da iddiaçıya aid olunmalıdır. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT E T D İ: İddiaçı Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddiası təmin edilməsin. Ödənilmiş dövlət rüsumu iddiaçıya aid edilsin. Qətnamədən, rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Fikrət Mirzəyev