Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(008)-2616/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(008)-2616/2024 15.04.2024 BAKI ŞƏHƏRİ SABUNÇU RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Paşayeva Adilə Adil qızının sədrliyi, məhkəmə iclasının katibi Rzayev Əsvər Məhərrəm oğlunun katibliyi, Ərizəçi iştirakı ilə Ərizəçi maraqlı şəxs qismində Maraqlı şəxs cəlb olunmaqla "doğumun qeyd olunması faktının müəyyən edilməsi" tələbinə dair ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Ərizəçi Maraqlı şəxs qismində cəlb edilməklə "doğum haqqında akt qeydinin bərpa olunması" tələbinə dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, atası "X5", anası "X2" kimi qeyd olunmaqla, xx.xx.1964-cü ildə Ermənistan Respublikasının Amasiya rayonunda doğulmağına dair doğum haqqında akt qeydinin bərpa olunması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Ərizə tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, o, xx.xx.1964-cü ildə Ermənistan Respublikasının Amasiya rayonunda anadan olmuşdur. Həmin vaxt Amasiya rayonunda ona doğum haqqında şəhadətnamə alınmışdır. Şəhadətnamədə xx.xx.1964-cü ildə Ermənistan Respublikasının Amasiya rayonunda doğulmağı, atasının X5, anasının X2 olması qeyd olunmuşdur. Lakin son illər ərzində doğum haqqında sənədi itmişdir. Hazırda aktiv və qüvvədə olan sənədlərindən ona məxsus şəxsiyyət vəsiqəsi, hərbi bilet, nikah haqqında şəhadətnamə, xarici pasport mövcuddur. Ermənistanda doğulduğu üçün doğum haqqında akt qeydi dövlət arxivində mövcud deyildir. Atası, X5 xx.xx.1944-cü ildə Amasiya rayonunda doğulmuş, xx.xx.2006-cı ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir. Hazırda atasına məxsus doğum haqqında şəhadətnamə, hərbi bilet, sürücülük vəsiqəsi, nikah haqqında şəhadətnamə, ölüm haqqında şəhadətnamə kimi sənədlər onda qalmışdır. Anası, X2 xx.xx.1947-ci ildə Amasiya rayonunda doğulmuş, xx.xx.2021-ci ildə vəfat etmişdir. Ona məxsus doğum haqqında şəhadətnamə, nikah haqqında şəhadətnamə, ölüm haqqında şəhadətnamə mövcuddur. Hazırda əmlak hüquqlarının həyata keçirilməsi, əmlakın sənədləşdirilməsi ilə bağlı bacısı ilə qohumluq münasibətinin təsdiq edilməsi zərurəti yaranmışdır. Bu səbəbdən, doğum haqqında akt qeydinin bərpası ilə bağlı Maraqlı şəxsnə müraciət etmişdir. Lakin Maraqlı şəxs doğum haqqında akt qeydinin bərpasının mümkün olmadığını bildirmiş və məhkəməyə müraciət etməsini tövsiyə etmişdir. Ona görə, barəsində doğum haqqında akt qeydinin bərpasına dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Ərizəçi xx.xx.2024-cü il tarilxi tələbinin dəqiqləşməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, atası "X5", anası "X2" kimi qeyd olunmaqla, xx.xx.1964-cü ildə Ermənistan Respublikasının Amasiya rayonunda doğulmağına dair doğumun qeyd olunması faktının müəyyən olunması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə ərizəçinin tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə xahişini mümkün hesab etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessul Məcəlləsinin 53-cü maddəsində qeyd edilir ki, iddiaçı işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər iddianın əsasını və ya predmetini dəyişməyə, iddia tələbinin həcmini artırmağa və ya azaltmağa haqlıdır. Məhkəmə baxışı zamanı iddianın əsasını və ya predmetini dəyişməyə, iddia tələbinin həcmini artırmağa və ya azaltmağa o halda yol verilir ki, bunun üçün əsaslar məhkəmə baxışı gedişində əmələ gəlmiş olsun və ya iddiaçı bu hərəkətlərin işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər edilməsinin ondan asılı olmayan səbəblərə görə mümkün olmadığını əsaslandırsın. Maraqlı şəxs məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barəsində lazımi qaydada məlumatlandırılmasına baxmayaraq, məhkəmə iclasında səlahiyyətli nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessul Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən, işə maraqlı şəxsin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak etmiş Ərizəçi ərizəni müdafiə edərək, müvafiq sənədin sosial hüquqlarının həyata keçirilməsi üçün lazım olduğunu bildirmişdir. Ərizənin təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş X3 ifadəsində bildirdi ki, o, ərizəçinin qardaşıdır. 1968-ci ildə Amasiya rayonunda anadan olduğunu, özünün doğum haqqında şəhadətnaməsi olduğunu, qardaşı isə doğum haqqında şəhadətnaməsini itirdiyini bildirmişdir. İş materiallarında olan AA seriyalı ******* nömrəli şəxsiyyət vəsiqəsinin surətindən görünür ki, Ərizəçi xx.xx.1964-cü ildə Ermənistanda anadan olmuşdur. - AA seriyalı ******* nömrəli şəxsiyyət vəsiqəsinin surətindən görünür ki, X3 xx.xx.1968-ci ildə Ermənistanda anadan olmuşdur. - İ-ЗЖ seriyalı ******* nömrəli doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X3 xx.xx.1968-ci ildə Ermənistan Respublikasının Amasiya rayonunda anadan olmuşdur, atası X5, anası X1r. - AZ-İ seriyalı 774595 nömrəli nikah haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X6 ilə X2 arasında Ermənistan Respublikasının Amasiya rayonunda xx.xx.1965-ci ildə qeydə alınmış nikah akt qeydi bərpa edilmişdir, bu barədə nikahın bağlanması haqqında akt qeydləri kitabında xx.xx.2012-ci ildə 920-B nömrəli qeyd edilmişdir. - Ərizəçinin müraciətinə Maraqlı şəxs xx.xx.2024-cü il tarixli 3-16-5/8-xx-xx/2024 nömrəli cavab məktubundan görünür ki, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin xx.xx.2001-ci il tarixli 52 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş "Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydində dəyişiklik, bərpa və ləğv qaydalarını müəyyən edən" Əsas müddəalara müvafiq qaydada əsaslar olmadığından, doğum akt qeydinin bərpa edilməsi məsələsinin həlli qeydiyyat orqanında mümkün deyildir. Doğum haqqında akt qeydinin bərpa edilməsi və valideynlər haqqında məlumatın qeyd edilməsi barədə məhkəmə qətnaməsi çıxarıldıqdan sonra ərizəçi doğum haqqında akt qeydi bərpa olunaraq, doğum haqqında şəhadətnamə ilə təmin olunacaqdır. Məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir ki, ərizəçi xx.xx.1964-cü ildə Ermənistan Respublikasının Amasiya rayonunda anadan olmuşdur. Onun valideynləri – X6 və X2 Ermənistan Respublikasının Amasiya rayonunda xx.xx.1965-ci ildə nikah bağlamışlar. Hazırda ərizəçi doğum haqqında şəhadətnaməsi olmadığına görə müəyyən sosial hüquqlarının təminini həyata keçirə bilmir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 307.2.3-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə doğumun, övladlığa götürmənin, nikahın, boşanmanın, ölümün qeyd edilmə faktını müəyyən edir. Həmin Məcəllənin 307.2.11-ci maddəsinə görə, məhkəmə qanunvericilikdə müəyyən edilməsinin başqa qaydası nəzərdə tutulmamışsa, hüquqi əhəmiyyəti olan digər faktları müəyyən edir. Həmin Məcəllənin 308-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə hüquqi əhəmiyyəti olan faktları o zaman müəyyən edə bilər ki, ərizəçi həmin faktları təsdiq edən lazımı sənədləri başqa qaydada ala bilməsin, yaxud itirilmiş sənədlərin bərpası mümkün olmasın. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 162.2-ci maddəsinə əsasən, itmiş yazının müvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən bərpası mümkün olmadıqda, vətəndaşlıq vəziyyəti aktının qeydiyyatı faktı məhkəmə qaydası ilə müəyyən edilir. Vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının itmiş qeydlərinin bərpa qaydası Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin xx.xx.2001-ci il tarixli 52 nömrəli qərarı ilə təstiq edilmiş "Vətəndaşların vəziyyəti aktlarının qeydində dəyişiklik, bərpa və ləğv qaydalarının müəyyən edən əsas müddəalar"la müəyyən olunur. Əsas müddəaların 13-14-cü bəndlərinə görə, vətəndaşlıq vəziyyəti akt qeydlərinin bərpası bu cür qeydlərin həqiqətən olduğunu təsdiq edən sənədlər əsasında ərizə verənlərin seçdiyi yer üzrə qeydiyyat şöbələri və konsulluq idarələri tərəfindən icra edilir. İtmiş akt qeydinin qeydiyyat şöbələri və konsulluq idarələri tərəfindən bərpası mümkün olmadıqda, vətəndaşlıq vəziyyəti aktının qeydiyyatı faktı məhkəmə qaydasında müəyyən edilir. Məhkəmə yuxarıda qeyd olunan qanunvericiliyin normalarını və işə əlavə olunan sənədləri nəzərə alaraq belə nəticəyə gəlir ki, ərizəçi həqiqətən də Ermənistanın Respublikasının Amasiya rayonunda doğulmuş və bu barədə doğum akt qeydi tərtib olunmuşdur. Ərizəçi qeyd olunan doğum haqqında şəhadətnaməsini itirdiyinə görə və onun bərpası başqa yolla mümkün olmadığına görə doğumun qeyd edilmə faktı məhkəmə qaydasında müəyyən olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 310-cu maddəsinə əsasən, ərizədə həmin faktın müəyyən edilməsinin ərizəçiyə nə məqsəd üçün lazım olduğu, habelə lazımı sənədləri ərizəçinin ala bilməməsini, yaxud itən sənədlərin bərpasının mümkünsüzlüyünü təsdiq edən sübutlar göstərilməlidir. Ərizəçi izahatında doğum faktının müəyyən olunmasını sosial hüquqularının həyata keçirilməsi üçün lazım olduğunu bildirmişdir. Beləliklə, məhkəmə toplanmış və tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halda tam, hərtərəfli və obyektiv hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, əziçəçinin və şahidin məhkəmə iclasında göstərdikləri hallar bir-birini tamamladığından və işin məhkəmə iclasında araşdırılan hallarına əsasən təsdiq olunduğundan və qeyd edilən faktın müəyyən edilməsini digər qaydada əldə etmək mümkün olmadığından ərizəçi möcvud tələblə məhkəməyə müraciət etmişdir. Buna görə də ərizə təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələb və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə görə, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdiyi sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: Ərizə təmin edilsin. Atası "X5", anası "X2" kimi qeyd olunmaqla, Ərizəçi xx.xx.1964-cü ildə Ermənistan Respublikasının Amasiya rayonunda doğulmağına dair doğumun qeyd olunması faktı müəyyən edilsin. Qətnamədən tərəflərə rəsmi qaydada təqdim olunan gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə ("Elektron məhkəmə" informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə) Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən apellyasiya şikayəti verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Adilə Paşayeva.