Bakı Şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(009)-221/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(009)-221/2021 25.02.2021 BAKI ŞƏHƏRİ SƏBAİL RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsinin hakimi Rəna Nazim qızı Qafarovanın sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Pərvin Kamandar oğlu Paşazadənin katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı – cavabdeh X2 qarşı “yaşayış sahəsinə istifadə hüququna xitam verilməsi” tələbinə dair mülki işə məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı – cavabdeh X2 qarşı “yaşayış sahəsinə istifadə hüququna xitam verilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdeh X1 onun xüsusi mülkiyyətində olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Nizami küçəsində yerləşən 80/84 saylı evin 1 saylı mənzilindən istifadə hüququna xitam verilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Nizami küçəsində yerləşən 80/84 saylı evin 1 saylı mənzili Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş xx.xx.2014-cü il tarixli, seriya RX ******* nömrəli çıxarışa əsasən onun xüsusi mülkiyyətindədir. Cavabdeh X4 onun bacısıdır. O, ailə qurduğu vaxtdan onun mülkiyyətində olan mənzildə deyil, yuxarıda göstərdiyi kimi Bakı şəhəri, Xətai rayonu, Sabit Orucov küçəsi, 2 saylı evin 59 saylı mənzilində öz ailəsi ilə birlikdə yaşayır. Bu fakt qonşular tərəfindən tərtib edilmiş akt və cavabdehin faktiki yaşayış yeri barədə həmin binanın İdarə heyətinin sədri tərəfindən verilmiş arayışla da öz təsdiqini tapır. Cavabdehin onun mülkiyyətində olan mənzildə qeydiyyatı tamamilə formal xarakter daşıyır. Ötən illər ərzində o, cavabdehin əvəzinə bir sıra kommunal xərcləri ödəyir. Cavabdehin onun xüsusi mülkiyyətində olan mənzildə qeydiyyatda formal olaraq da qalması onun mülkiyyətçi kimi hüquqlarının tam həyata keçirilməsinə mane olur və buna görə də o, cavabdehin mənzildən istifadə hüququna xitam verilməsi üçün məhkəməyə müraciət etməli olmuşdur. Cavabdehin qeyd olunan mənzildə qeydiyyatda qalması isə onun mülkiyyət hüquqlarını, həmçinin mülkiyyət hüququnun tərkib hissəsi olan sərəncam hüququnu da məhdudlaşdırır. Sonradan İddiaçı məhkəməyə iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizə təqdim edərək, cavabdeh X1 onun xüsusi mülkiyyətində olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Nizami küçəsində yerləşən 80/84 saylı evin 1 saylı mənzilindən istifadə hüququnun itirilmiş hesab edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən İddiaçı iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək iddia tələbini müdafiə etmiş və təmin edilməsini xahiş etmişdir. Cavabdeh X1 sonuncu qeydiyyatda olduğu ünvandan məhkəmə iclasına çağırılmış, lakin həmin ünvanın olduğu ərazi üzrə “Təqaüdçü” Mənzil-Tikinti Kooperativi tərəfindən cavabdehin göstərilən mənzildə qeydiyyatda olmasına baxmayaraq həmin ünvanda yaşamadığına dair məktub məhkəməyə göndərilmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdehin məlum olan sonuncu qeydiyyatda olduğu yer üzrə müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən qeyd yazılmış məktub məhkəməyə göndərildiyindən, Azərbaycan Respublikası MPM-in 147-ci maddəsinə əsasən işə cavabdehin iştirakı olmadan baxıla bilər. Məhkəmə, iddiaçının izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq belə hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarına əlavə edilmiş Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş RX seriyalı, ******* nömrəli Çıxarışın surətindən görünür ki, Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Nizami küçəsi, 80/84 saylı evin 1 saylı mənzili xx.xx.2014-cü il tarixdən İddiaçı adına qeydiyyata alınmışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş “Təqaüdçü” Mənzil-Tikinti Kooperativi tərəfindən verilmiş arayışdan görünür ki, İddiaçı Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Nizami küçəsi, 80/84 saylı evin 1 saylı mənzilində yaşayır və mənzildə X4 1980-ci il tarixdən qeydiyyatdadır. İş materiallarına əlavə edilmiş “Təqaüdçü” Mənzil-Tikinti Kooperativi tərəfindən verilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli məktubdan görünür ki, 1967-ci il təvəllüdlü, Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Nizami küçəsində yerləşən 80/84 saylı evin (Kooperativ Bina-Təqaüdçü) 1 saylı mənzilində qeydiyyatda olan X4 ailə həyatı qurduqdan sonra həyat yoldaşına məxsus evə gəlin köçmüş və həmin vaxtdan da (təqribən 20 ildən artıq müddətdir) qeydiyyatda olduğu ünvanda faktiki olaraq yaşamır. İş materiallarına əlavə edilmiş Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Nizami küçəsində yerləşən 80/84 saylı evin (Kooperativ Bina-Təqaüdçü) 3 saylı mənzilində yaşayan Şahin Məmmədov, həmin binanın 7 saylı mənzilində yaşayan Tahir Səlimov və 5 saylı mənzilində yaşayan Arzu Ağayeva tərəfindən tərtib olunmuş xx.xx.2020-ci il tarixli aktından görünür ki, onlar uzun (20 ildən artıq) illərdir ki, qeyd edilən binanın 1 saylı mənzilinin qonşuluğundakı mənzillərdə yaşayırlar. Göstərilən binada yaşadıqları müddət ərzində Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Nizami küçəsində yerləşən 80/84 saylı evin (Kooperativ Bina- Təqaüdçü) 1 saylı mənzilində qeydiyyatda olan X1 həmin binanın 1 saylı mənzilində faktiki olaraq yaşadığını görməmişlər. Faktiki olaraq isə qeyd olunan mənzildə (1 saylı mənzil) mənzilin mülkiyyətçisi İddiaçı yaşayır. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Nizami küçəsində yerləşən 80/84 saylı evin (Kooperativ Bina-Təqaüdçü) 1 saylı mənzili İddiaçı mülkiyyətindədir, 1967-ci il təvəllüdlü, Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Nizami küçəsində yerləşən 80/84 saylı evin (Kooperativ Bina-Təqaüdçü) 1 saylı mənzilində qeydiyyatda olan iş üzrə cavabdeh X4 iddiaçının bacısıdır və o, təqribən 20 ildən artıq müddətdir ki, ailə həyatı qurduqdan sonra həyat yoldaşına məxsus evə gəlin köçmüş və həmin vaxtdan da qeydiyyatda olduğu ünvanda faktiki olaraq yaşamır. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdehin qeyd olunan mənzilə istifadə hüquqları xx xxxxxxx 2009-cu il tarixə kimi qüvvədə olmuş Azərbaycan Respublikası Mənzil Məcəlləsinin qüvvədə olduğu dövrdə yarandığından, həmin Məcəllənin müddəaları tətbiq edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 217.2-ci maddəsinə əsasən qətnamə mübahisəli hüquq münasibətinin yarandığı zaman qüvvədə olan maddi hüquq normalarına və işin baxılması zamanı qüvvədə olan prosessual hüquq normalarına uyğun çıxarılmalıdır. xx xxxxxxx 2009-cu il tarixədək qüvvədə olmuş Azərbaycan Respublikası Mənzil Məcəlləsinin 53-cü maddəsinə əsasən, icarədar ilə birlikdə yaşayan ailə üzvləri onunla bərabər yaşayış sahəsinin icarə müqaviləsindən irəli gələn bütün hüquqlara malikdirlər. İcarədarın ailə üzvləri onun arvadı (əri), onların uşaqları və valideynləri hesab olunur. İcarədar ilə birlikdə yaşayıb, onunla birgə təsərrüfat aparan digər şəxslər də icarədarın ailə üzvləri hesab edilə bilərlər. Həmin Məcəllənin 60-cı maddəsinə əsasən, icarədar və ya onun ailə üzvləri müvəqqəti başqa yerə getdikdə, onların yaşayış sahəsi altı ay saxlanılır. Şəxsin müəyyən etdiyindən artıq müddətdə başqa yerə getməsi nəticəsində yaşayış sahəsindən istifadə hüququnun itirilmiş hesab edilməsi, kirayədarın və ya həmin sahədə yaşamağa qalmış digər daimi istifadəçilərin iddiası üzrə məhkəmə qaydasında həyata keçirilir. Həmin Məcəllənin 87-ci maddəsinə əsasən icarədar və onun ailə üzvləri daimi yaşamaq üçün başqa yaşayış məntəqəsinə və ya həmin yaşayış məntəqəsində digər yaşayış sahəsinə köçdükdə, yaşayış sahəsinin icarə müqaviləsi onların getdiyi və ya köçdüyü gündən pozulmuş hesab edilir. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 13-cü maddəsinin 1-ci hissəsinə görə Azərbaycan Respublikasında mülkiyyət toxunulmazdır və dövlət tərəfindən müdafiə olunur. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 29-cu maddəsinə əsasən, hər kəsin mülkiyyət hüququ vardır. Mülkiyyət hüququ, o cümlədən xüsusi mülkiyyət hüququ qanunla qorunur. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı “İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında” Avropa Konvensiyasının 1 saylı Protokolunun 1-ci maddəsinə əsasən, “hər bir fiziki və hüquqi şəxs öz mülkiyyətindən maneəsiz istifadə hüququna malikdir. Heç kəs cəmiyyətin maraqları naminə, qanunla və beynəlxalq hüququn ümumi prinsipləri ilə nəzərdə tutulmuş şərtlər istisna olmaqla, öz mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz”. Mülkiyyət hüququ Azərbaycan Respublikasında mülkiyyətçinin hüquqi baxımdan təsbit olunmuş geniş səlahiyyətləri (ona məxsus olan əmlaka faktiki sahib olmaq, öz tələbatlarının təmin olunması üçün təyinatından asılı olaraq bu əmlakdan istədiyi kimi istifadə etmək, əmlakın hüquqi müqəddəratını öz iradəsinə görə müəyyən etmək) olması ilə yanaşı, həm də qüvvədə olan qanunvericilik çərçivəsində digər şəxslərin hüquq və qanunla qorunan maraqlarını pozmadan mülkiyyətçinin dövlət tərəfindən təminat altına alınmış həmin əmlak üzərində üstünlüyünə üçüncü şəxslərin müdaxiləsini aradan götürmək, bu zaman öz mülahizəsinə görə və maraqlarına uyğun hərəkət etmək səlahiyyətidir. Belə ki, iş materiallarından və tədqiq edilmiş sübutlardan görünür ki, cavabdeh uzun müddətdir ki, sözügedən mənzildə yaşamır. Məhkəmə qanunvericiliyin yuxarıda qeyd edilən normalarının tələbini, eləcə də işin müəyyən edilmiş hallarını nəzərə alaraq belə hesab edir ki, Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Nizami küçəsi, 80/84 saylı evin 1 saylı mənzil tam mülkiyyət hüququ üzrə iddiaçının adına qeydə alındığını, iddiaçı mülkiyyətçi kimi həmin əmlaka öz istədiyi kimi sahib olmaq, ondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək hüququna malikdir, habelə hüquqlarını həyata keçirmə istəyi cavabdehə münasibətdə qanunidir. Odur ki, iddiaçının mülkiyyətində olan mənzilə dair hüquqları cavabdeh tərəfindən hər hansı şəkildə məhdudlaşdırıla bilməz. İddiaçı cavabdehin iddiaçının mülkiyyətində olan mənzildən istifadə hüququnun itirilmiş hesab edilməsinə dair tələbi qanuni və əsaslıdır. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə toplanmış və tədqiq olunmuş sübutlara obyektiv, qərəzsiz və məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməli, RX seriyalı, ******* nömrəli, xx.xx.2014-cü il tarixli çıxarış əsasında İddiaçı məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Nizami küçəsi, 80/84 saylı evin 1 saylı mənzildən cavabdeh X1 istifadə hüququ itirilmiş hesab edilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nın 14.2, 77.1, 88 və 217.4cü maddələrinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9-cu maddəsinə əsasən, yaşayış sahəsindən çıxarıldıqda və ya yaşayış sahəsindən istifadə hüququna xitam verildikdə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi əsasında müvafiq dövlət orqanı tərəfindən şəxs yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. RX seriyalı, ******* nömrəli, xx.xx.2014-cü il tarixli çıxarış əsasında İddiaçı məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Nizami küçəsi, 80/84 saylı evin 1 saylı mənzildən cavabdeh X1 istifadə hüququ itirilmiş hesab edilsin. Hazırkı qətnamə cavabdeh X1 akı şəhəri, Səbail rayonu, Nizami küçəsi, 80/84 saylı evin 1 saylı mənzilinə olan yaşayış yeri üzrə pasport qeydiyyatının ləğvi üçün əsasdır. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Rəna Qafarova