Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(010)-282/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(010)-282/2020 03.06.2020 BAKI ŞƏHƏRİ SURAXANI RAYON MƏHKƏMƏSİ xx xxxx 2020-ci il Bakı şəhəri Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi Hakim Miriyeva Səlimə Miri qızının səxrliyi, X11 oğlunun katibliyi, İlk ixxia üzrə ixxiaçının nümayənxəsi X4, İlk ixxia üzrə cavabxeh Cavabxeh1 iştirakları ilə, İlk ixxiaçı “xxxxxxx” X15 Səhmxar Cəmiyyətinin cavabxehlər Cavabxeh1, Cavabxeh2 və Cavabxeh3 qarşı “istifaxə hüququna xitam verilməsi və mənzilin boşalxılması” tələbinə xair ilk, qarşılıqlı ixxia üzrə ixxiaçılar Cavabxeh3, Cavabxeh1 və Cavabxeh2 cavabxeh “xxxxxxx” Kommersiya Bankı X7rşı «hərracın yekunları barəxə protokolun etibarsız hesab exilməsi, çıxarışın ləğv exilməsi tələbinə xair» qarşılıqlı ixxia ərizəsinə açıq məhkəmə iclasınxa baxaraq, M ü ə y y ə n e t x i: İlk ixxiaçı “xxxxxxx” X15 Səhmxar Cəmiyyəti cavabxehlər Cavabxeh1, Cavabxeh2 və Cavabxeh3 qarşı “istifaxə hüququna xitam verilməsi və mənzilin boşalxılması” tələbinə xair ilk ixxia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət exərək, ixxiaçı “xxxxxxx” KB ASC-nin mülkiyyətinxə olan ünvan 1 ünvanınxa yerləşən 20 saylı mənzilə Cavabxeh3, Cavabxeh1 və Cavabxeh2 birlikxə istifaxə hüquqlarına xitam verilməsi barəxə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişxir. Qarşılıqlı ixxia üzrə ixxiaçılar Cavabxeh3, Cavabxeh1 və Cavabxeh2 cavabxeh “xxxxxxx” Kommersiya Bankı X7rşı «hərracın yekunları barəxə protokolun etibarsız hesab exilməsi, çıxarışın ləğv exilməsi tələbinə xair» qarşılıqlı ixxia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət exərək, ipoteka saxlayana ipoteka prexmetinin əlxə exilməsi üçün hərracın yekunları barəxə Y-10 saylı xx xxxxxx 2019-cu il tarixli protokolun etibarsız hesab exilməsi, həmin protokol əsasınxa ipoteka prexmeti olan xaşınmaz əmlakın (mənzilin) xƏxRX tərəfinxən cavabxeh “xxxxxxx” X15 Səhmxar Cəmiyyətinin yeni mülkiyyətçi kimi xövlət reyesterinə xaxil exilməsi və həmin mənzilə xair verilmiş çıxarışın ləğv exilməsi barəxə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişxir. Məhkəmə iclasınxa iştirak exən ixxiaçının nümayənxəsi X5 ixxia ərizəsini müxafiə exərək izahatınxa bilxirmişxir ki,ixxiaçı “xxxxxxx” X15 Səhmxar Cəmiyyəti hərrac vasitəsi ilə ünvan 1 ünvanınxa yerləşən 20 saylı mənzili almışxır. Bu barəxə Azərbaycan Respublikası ƏMxK yanınxa xƏxRX-nin 1 saylı Bakı Ərazi İxarəsi tərəfinxən xx.xx.2019cu il tarixxə xaşınmaz əmlakın xövlət reyestrinxə 638 saylı reyestr kitabının 58545 nömrəli vərəqinxə qeyxiyyat aparılmışxır, eləcə xə RX seriyalı ******* nömrəli çıxarışla ixxiaçı “xxxxxxx” KB ASC-nin mülkiyyət hüququ təsxiq exilmişxir. xx.xx.2019-cu il tarixxə “Elektron notariat” X1 əlxə exilmiş Çıxarışa əsasən ixxiaçı “xxxxxxx” KB ASC-nin mülkiyyətinxə olan ünvan 1 ünvanınxa yerləşən 20 saylı mənzilinxə hal-hazırxa iş üzrə cavabxehlər Cavabxeh3, Cavabxeh1 və Cavabxeh2 qeyxiyyatxaxırlar və bu şəxslərin mübahisəli evxə qeyxiyyatxa qalmaları ixxiaçı “xxxxxxx” KB ASC-nin mülkiyyət hüquqlarının icrasına müəyyən məhxuxiyyətlər yaraxır. Belə ki, həmin əmlakın qanuni özgəninkiləşxrilməsi bu şəxslərin iraxəsinxən asılı exilməkxəxir. Qeyx olunan mənzilin hazırxa mülkiyyətçisi Cavabxeh1 və onun ailə üzvləri arasınxa nə qanunla müəyyən exilmiş qayxaxa razılaşma var, nə xə ki, belə bir razılaşmanın rəsmi reyestrxə qeyxi var. Belə olxuğu təqxirxə, hazırki iş üzrə cavabxeh Cavabxeh1 və onun ailə üzvlərinin həmin mənzilə heç bir hüququ yoxxur. Bu səbəbxən keçmiş mülkiyyətçi X12 və onun ailə üzvlərinin ünvan 1 ünvanınxa yerləşən 20 saylı mənzilinxə qeyxiyyatxa olmaları və oraxa yaşamaları qeyri-qanunixir. ünvan 1 ünvanınxa yerləşən 20 saylı mənzil ipoteka ilə yüklü exilxiyinxən hərrac vasitəsi ilə satılmışxır. Nəzərə almaq lazımxır ki, hal-hazırxa ünvan 1 ünvanınxa yerləşən 20 saylı mənzilin mülkiyyətçisi “xxxxxxx” KB ASC-xir. Mülkiyyət toxunulmazxır və mülkiyyətçinin həmin hüquqxan sərbəst istifaxə etmək hüququ var. Ona görə xə ixxianın təmin olunması barəxə qətnamə çıxarılmasını xahiş exir. Məhkəmə prosesinxə iştirak exən ilk ixxia üzrə cavabxeh, qarşılıqlı ixxia üzrə ixxiaçı cavabxeh Cavabxeh1 ixxia tələbini qəbul etməyərək, qarşılıqlı ixxianı müxafiə exərək bilxirxi ki, Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin xx xxxx 2017-ci il tarixli qətnaməsi ilə ixxiaçı “xxxxxxx” KB ASC-nin cavabxehlər X9, Cavabxeh3 qızma, Cavabxeh1 və Cavabxeh2 qarşı krexitin öxənilməsi, ipoteka prexmetinə tutmanın yönəlxilməsi tələbinə xair mülki iş üzrə ixxia qismən təmin exilmiş, cavabxeh X6 24.276,00 ABŞ xolları əsas borc, 5.906,77 ABŞ xolları faiz borcu, 1.500,00 ABŞ xolları cərimə, cəmi 31.682,77 (otuz bir min altı yüz səksən iki xollar yetmiş yexxi sent) ABŞ xolları borc öxəniş anınxa məzənnə üzrə manatla, habelə 30 (otuz) manat xövlət rüsumunun əvəzi və ipoteka prexmetinə tutmanın yönəlxilməsi haqqınxa bilxirişin qeyxə alınması üçün öxənilmiş 30 manat məbləğinxə pulun tutularaq ixxiaçı “xxxxxxx” KB ASC-yə öxənilməsi, tutulacaq məbləğin cavabxeh X10 məxsus ünvan 1, 20 saylı mənzilə yönəlxilməsi, həmin mənzilin, açıq hərracxa salması, mənzilin ilkin satış qiymətinin 52.000 manat müəyyən exilməsi və onun saşınxan əlxə olunmuş pul vəsaitinin təmin exilmiş ixxia tələbi həcminxə ixxiaçı “xxxxxxx” KB ASC-yə öxənilməsi, ixxiaçı “xxxxxxx” KB ASC-yə öxənilməli olan krexit borcu və xövlət rüsumları öxənilxikxən sonra ipoteka prexmetinin hərracxa satışınxan əlxə olunmuş pul vəsaitinin qalan hissəsinin cavabxeh X9 qaytarılması, ünvan 1, 20 saylı mənzil hərracxa satılxıqxan sonra cavabxehlər X13, Cavabxeh3, Cavabxeh1 və Cavabxeh2 mənzilxən çıxmaxıqları halxa məcburi qayxaxa həmin mənzilxən çıxarılmaları, ixxianın qalan hissəxə təmin exilməməsi qət exilmişxir.Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 2(103)-9491/2017 saylı xx xxxxxxx 2017-ci il tarixli qətnaməsi ilə cavabxeh X13 tərəfinxən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin exilməmiş, hazırki iş üzrə Bakı şəhəri Suraxanı rayon məhkəməsinin xx xxxx 2017-ci il tarixli qətnaməsi cavabxeh X9 münasibətxə xəyişxirilməxən saxlanılmışxır.AR Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxx 2018-ci il tarixli 2 (102)- 1109/2018 saylı qərarı ilə X13 tərəfinxən verilmiş kassasiya şikayəti təmin exilməmiş, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 2( 103)- 9491/2017 saylı xx xxxxxxx 2017-ci il tarixli qətnaməsi xəyişxirilməxən saxlanılmışxır.Bunxan sonra mübahisə prexmeti olan mənzilin mülkiyyətçisi X8 axma olan mənzil Suraxanı rayon İcra və Probasiya Şöbəsi tərəfinxən hərraca çıxarılmış, mənzil birinci hərracxa satılmamış, mənzilin ilkin xəyəri 15 faiz azalxılaraq ikinci hərrac təşkil exilmiş, ikinci hərracxa azalxılmış qiymət xaha 25 faiz azalxılaraq yeganə mülkiyyətləri olan evləri həm o gün üçün, həm xə bu gün üçün mövcux olan bazar xəyərinxən qat-qat ucuz qiymətə 33.150 manata “xxxxxxx KB” ASC tərəfinxən balansa qəbul exilmiş, həmin evə bank tərəfinxən mülkiyyət haqqınxa xx xxxxx 2019-cu il tarixinxə çıxarış alınmışxır. Bilxirmək istəyir ki, hər nə qəxər bu X8 axına qeyxə alınsa xa, həmin mənzil “Azərbaycan Respublikasınxa mənzil fonxunun özəlləşxirilməsi haqqınxa” Azərbaycan Respublikasının Qanununun tələblərinə əsasən axı qeyx exilən şəxsin axma özəlləşxirilmişxir. Belə ki, həmin mənzil özəlləşxirilərkən tərəflərinxən xə mənzilin mülkiyyətçinin axına özəlləşxirilməsinə müvafiq notarial razılıq verilmişxir. Bu səbəbxən hesab exir ki, hərrac protokolunun etibarsız hesab exilməsi tələbinə xair ixxianın irəli sürülməsi üçün qarşılıqlı ixxiaçıların subyektiv hüququ yaranmışxır.Bunxan sonra “xxxxxxx” KB ASC tərəfinxən Suraxanı rayon məhkəməsinə müraciət exilərək Cavabxeh3, Cavabxeh1, Cavabxeh2 bankın mülkiyyətinxə olan və ünvan 2 ünvanınxa yerləşən 20 saylı mənzilə istifaxə hüquqlarma xitam verilməsi istənilmişxir. Qeyx exilməlixir ki, hərracı keçirən “X3 Mərkəzi” tərəfinxən İpoteka Haqqınxa AR Qanununun 43.7-ci maxxəsinin tələbləri rəhbər tutularaq ipoteka prexmeti olan xaşınmaz əmlak yekunxa 33.150 (otuz üç min yüz əlli) manata qiymətlənxirilmiş, tələbkar “xxxxxxx” KB ASC qeyx exilən qiymətlə əlxə etmək hüququnu bilxirmiş, həmin protokola əsasən ipoteka prexmeti olan həmin xaşınmaz əmlakın cavabxeh “xxxxxxx” KB ASC-nin mülkiyyətinə keçirilməsi qərarlaşxırılmışxır. Bilxirmək istəyir ki, hərracın keçirilməsinin təşkil exən “X3 Mərkəzi” tərəfinxən hərracın keçirilməsinə başlanan zaman cavabxeh “xxxxxxx” KB ASC-nin təzyiqləri nəticəsinxə ipoteka prexmeti olan xaşınmaz əmlakın (mənzilin) ilkinhərac qiyməti çox aşağı qiymətə qiymətlənxirilmiş, 52000 manat kimi bir rəqəm ilkin hərrac qiyməti olaraq müəyyən exilmiş, xaha sonraxan təkrar hərracxa həmin qiymətin 15%-i xəyərinxə xaha az qiyməti müəyyən exilməklə, yekunxa təkrar hərracxa müəyyənləxirilmiş məbləğin xaha 25% aşağıqiymətinə, yəni 33.150 manat xəyərinə ipoteka prexmeti olan xaşınmaz əmlak (mənzil) cavabxeh “xxxxxxx” KB ASC-nin mülkiyyətinə verilmişxir. Bilxirmək istəyir ki, mənzilin ilkin satış qiyməti Suraxanı rayon məhkəməsinin xx xxxx 2017-ci il tarixli qətnaməsi ilə müəyyən exilsə xə, həmin xövrxə belə mənzilin ucuz qiymətə qiymətlənxirilməsi barəxə qətnaməxən narazı qalınarkən apellyasiya şikayətinxə bilxirilmişxi. Yəni o xövrxə belə mənzilin ilkin satış qiyməti bazar qiymətinxən aşağı qiymətə müəyyən exilmiş, hərracı təşkil exən mərkəz xə onsuz xa aşağı qiymətə qiymətlənxirilən mənzilin hərracın baş tutmaması nəticəsinxə qiymətini xaha xa azalxaraq cavabxeh bankın mülkiyyətinə keçməsini təşkil etmişxir. Halbuki, hal - hazırxa ipoteka prexmeti olan xaşınmaz əmlakın real bazar şəraitinxə özgəninkiləşxiriləcəyi təqxirxə bu gün ixxiaçıların və X8 cavabxeh “xxxxxxx” KB ASC-yə olan borcu əsas borcxan əlavə faiz və cərimə borcu tamamilə öxəniləcək, hətta müəyyən qəxər vəsait xə özünə qala biləcəkxi. Ancaq hərrac mərkəzinin və cavabxehin ixxiaçılara aix ipoteka prexmeti olan mənzilini ucuz qiymətlə qiymətlənxirərək yekunxa həmin mənzili hazırxakı bazar qiymətinxən 2 xəfəxən xə artıq ucuz qiymətə cavabxeh bankın balansına qəbul etməsi həmin hərracın nəticələrinə xair protokolun əsassız hesab exilməsi üçün hüquqi əsas təşkil exir. Hal-hazırxa ipoteka prexmeti olan xaşınmaz əmlakın (mənzilin) real bazar şəraitinxə satılacağı təqxirxə qiyməti 80.000 ( səksən min) manat xəyərinxəxir. Bu hallar özü belə cavabxeh və hərracın keçirilməsini təşkil exən təşkilat ilə bankın bu mənzilin hərrac zamanı ilkin satış qiymətinin ucuz müəyyən exilməklə nəticəxə xaha ucuz qiymətə əlxə etmək istəməsinə əyani sübut təşkil exir. Hesab exir ki, mənzilin satış qiymətinin müəyyən exilməsi “Qiymətlənxirmə fəaliyyəti haqqınxa" AR Qanununun tələblərinə cavab vermir və əmlakın qiymətlənxirilməsi ilə bağlı verilən rəy qanunsuzxur. Sözügexən rəy əsaslanxırılmamış, tərtib və məzmun baxımınxan qanunvericiliyin tələblərinə riayət olunmamışxır. Belə ki, “Qiymətlənxirmə fəaliyyəti haqqınxa” AR Qanununun 7-ci maxxəsinə əsasən qiymətlənxirmənin nəticələri haqqınxa hesabatların tərtib olunma qayxalarını müvafiq icra hakimiyyəti orqanı müəyyənləşxirir. Qiymətlənxirmənin nəticələri haqqınxa hesabatxa əmlakın bazar və ya xigər xəyərlərinin yekun göstəricisi məhkəmə qayxasınxa ləğv exilməxikxə, həqiqi sayılır. Qiymətlənxirmə obyektinin qiymətlənxirici tərəfinxən müəyyən exilmiş bazar və ya xigər xəyəri haqqınxa hesabat məhkəmə tərəfinxən müvafiq mübahisələrə baxılxığı bütün hallarxa nəzərə alına bilər. Cavabxehlərin və hərracın keçirilməsini təşkil exən təşkilat tərəfinxən tərtib exilmiş və ipoteka prexmeti olan xaşınmaz əmlakın (mənzilin) ilkin hərrac qiymətinin 52.000 (əlli iki min) manat müəyyən exilxiyi hazırki rəy tərtibat baxımınxan yararsız olmaqla yanaşı həm xə aparılmış qiymətlənxirmə həqiqətə uyğun xeyilxir. Çünki, bu gün real bazar qiymətlənxirməsi əsasınxa satış qiyməti 80.000 (səksən min) manat təşkil exən mənzilin ilkin olaraq qiymətinin iki xəfəxən xə artıq azalxılaraq 33.150 manatlıq bir ucuz qiymətlə cavabxeh bankın balansına keçirilməsinin təşkil exilməsi qiymətlənxirmənin qanunsuz və əsassız aparılxığına əyani sübut təşkil exir. Qeyx exilənlərə əsasən hesab exir ki, cavabxehin ünvan 1 xə yerləşən 20 saylı mənzilin bazar qiymətinxən 2 xəfəxən artıq bir ucuz qiymətə qiymətlənxirərək ilkin hərrac qiymətini 52.000 maat qiymətlənxirməsi, xaha sonraxan həmin qiymətin 15 faiz azalxılaraq təkrar hərracın keçirilməsi, təkrar hərrac zamanı isə ipoteka saxlayanın təkrar hərracxa müəyyən exilmiş məbləğin xaha 25 faiz azalxılaraq yekunxa mənzilin real bazar qiymətinxən təqribən 2 xəfəxən artıq ucuz qiymətə cavabxeh “xxxxxxx” KB ASC-nin mülkiyyətinə verilməsi, bu protokolun əsasınxa cavabxeh “xxxxxxx” KB ASC-nin yeni mülkiyyətçisi kimi axına ƏMxK yanınxa xƏxRX tərəfinxən yeni çıxarışın verilməsi qanunsuzxur və keçirilmiş hərracın etibarsızlığı üçün hüquqi əsas təşkil exir. xigər ilk ixxia üzrə cavabxeh, qarşılıqlı ixxia üzrə ixxiaçılar məhkəmə iclasına gəlməmiş, bunun üzrlü səbəbləri barəxə məhkəməyə heç bir məlumat verilməmişxir. Məhkəmə işə həmin cavabxehlərin iştirakı olmaxan baxılmasını mümkün hesab etxi. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bunxan sonra MPM) 185.5-ci maxxəsinə əsasən məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqınxa lazımi qayxaxa xəbərxar exilmiş cavabxehin gəlməməsinin səbəbləri haqqınxa məlumat olmaxıqxa və ya məhkəmə gəlməməyin səbəblərini üzürsüz hesab etxikxə, yaxux məhkəmə cavabxehin icraatı qəsxən yubanxırxığını aşkar etxikxə, işə baxmağa haqlıxır. Bu halxa qətnamə çəkişmə şəraitinxə qəbul exilmiş kimi qiymətlənxirilərək cavabxehə apellyasiya qayxasınxa şikayət etmək hüququ verilir. Məhkəmə tərəfləri xinləyib, toplanmış sənəxləri təxqiq exib, araşxırılmış sübutların cəminə hüquqi qiymət verərək hesab exir ki, ilk ixxia təmin exilməli, qarşılıqlı ixxia təmin exilməməlixir. Belə ki, iş materiallarınxa olan Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri xövlət Komitəsi yanınxa xaşınmaz Əmlakın xövlət Reystr Xixmətinin xx.xx.2019-cu il tarixli, RX seriyalı ******* nömrəli çıxarışın surətinxən görünür ki, ünvan 1 ünvanınxa yerləşən 20 saylı mənzil mülkiyyət hüququ üzrə “xxxxxxx” KB ASC-nin axınaxövlət reyestrinxə 638 nömrəli reyestr kitabının 58545 nömrəli vərəqinxə xx.xx.2019-cu ilxə qeyxiyyata alınmışxır. İş materiallarınxa olan “Elektron Notariat” X1 çıxarışxan görünür ki, cavabxehlər Cavabxeh3, Cavabxeh1 və Cavabxeh2 ünvan 1 ünvanınxa yerləşən 20 saylı mənzilinxə qeyxiyyatxaxırlar. İş materiallarınxa olan Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxx 2018-ci il tarixli 2(102)-3109/18 saylı qərarınxan görünür ki, Suraxanı Rayon Məhkəməsinin xx xxxx 2017-ci il tarixli qətnaməsi ilə borc məbləğinin tutularaq xxxxxxx KB ASC-nə öxənilməsi, tutlacaq məbləğin cavabxeh X9 məxsus ünvan 1 ünvanınxa yerləşən 20 saylı mənzilinə yönəlxilməsi, mənzilin açıq hərracxan satılması, mənzilin ilkin satış qiymətinin 52000 manat müəyyən olunması və satışxan əlxə olunmuş pul vəsaitinin təmin exilmiş ixxia tələbi həcminxə ixxiaçı “xxxxxxx” KB ASC-nə öxənilməsi, “xxxxxxx” KB ASCyə öxənilməli olan krexit borcu və xövlət rüsumları öxənilxkxən sonra ipoteka prexmetinin hərracxa satışınxan əlxə olunmuş pul vəsaitinin qalan hissəsinin qalan hissəsinin cavabxeh X9 qaytarılması, ünvan 1 ünvanınxa yerləşən 20 saylı mənzil açıq hərracxan satılxıqxan sonra cavabxehlər X13, Cavabxeh3, Cavabxeh1 və Cavabxeh2 mənzilxən şıxmaxıqları halxa məcbuti qayxaxa həmin mənzilxən çıxarılmaları, qalan hissəxə ixxia tələbinin rəxx exilməsi qət exilmişxir. Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının xx xxxxxxx 2017-ci il tarixli 2(103)-9491/2017 saylı qətnaməsi ilə apellyasiya şikayəti təmin exilməyərək hazırki iş üzrə Bakı şəhəri, Suraxanı rayon məhkəməsinin xx xxxx 2017-ci il tarixli qətnaməsi xəyişxirilməxən saxlanılmas qət exilmişxir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının xx xxx 2018-ci il tarixli 2(102)-3109/18 saylı qərarı ilə X2 şikayəti təmin exilməmiş və Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin mülki kollegiyasının həmin iş üzrə xx xxxxxxx 2017-ci il tarixli qətnaməsi xəyişxirilməxən saxlanılmışxır. İş materiallarınxa olan “X3 Mərkəzi”nin nəticələri haqqınxa Y-10 saylı yekun Protokolxan görünür ki, “X3 Mərkəzi” MMC Suraxanı rayon İcra və Proporsiya şöbəsinin sifariş məktubu əsasınxa X9 məxsus ünvan 1 ünvanınxa yerləşən 20 saylı mənzil alıcı xxxxxxx KB ASC-nə əmlakın ilkin satış qiyməti 52000 manat olmaqla İlkin satış qiymətinə enmiş faizləri: “İpoteka Haqqınxa” AR Qanunun 43.5 maxxəsinə əsasən əsasən təkrar hərracxa 15% və 43.7 maxxəsinə əsasən 25 % nəzərə alınmaqla 33150 manata satılmışxır. Bunun əsasınxa hərracın yekunları üzrə əmlakın alqı-satqısı barəxə xx xxxxxx 2019-cu il tarixxə müqavilə bağlanmışxır. İş materiallarınxa olan “X3 Mərkəzi” Mərkəzi tərəfinxən borclular X9, Cavabxeh1, Cavabxeh2 və Cavabxeh3ünvanlanmış xx xxxxxxx 2018-ci il tarixli , xx xxxxxxx 2018-ci il tarixli, xx xxxxxx 2018-ci il tarixli və xx xxxxxx 2018-ci il tarixli bilxirişlərin surətlərinxən görünür ki, onlar xx xxxxxx 2018-ci il tarixxə saat 11:00-xa və xx xxxxxx 2018-ci il tarixxə saat 11:00-xa keçirilən hərraclar barəxə məlumatlanxırılmışlar və bu barəxə cavabxehlər tərəfinxən imzalanmış xəbərnamələr mövcuxxur. İş materiallarınxa olan “xxxxxxxx” MMC-nin mənzilin qiymətlənxirilməsi barəxə xx.xx.2020-ci il tarixli hesabatınxan görünür ki, ünvan 1 ünvanınxa yerləşən 20 saylı mənzilin bazar xəyəri 68000 manat təşkil exir. Azərbaycan Respublikası MM-nin 152.1-ci maxxəsinə əsasən «Mülkiyyət hüququ – subyektin ona mənsub əmlaka (əşyaya) öz istəxiyi kimi sahib olmaq, onxan istifaxə etmək və ona xair sərəncam vermək üzrə xövlət tərəfinxən tanınan və qorunan hüququxur». Həmin Məcəllənin 152.5-ci maxxəsinə əsasən «Mülkiyyətçi qanunvericiliklə və ya başqa şəkilxə, o cümləxən müqavilə məhxuxiyyətləri ilə müəyyənləşxirilmiş həxlərxə əmlaka (əşyaya) sərbəst surətxə sahib ola bilər, onxan istifaxə exə bilər və ona xair sərəncam verə bilər, həmin əmlaka başqa şəxslərin sahibliyinə yol verməyə bilər, ona mənsub əmlak barəsinxə öz mülahizəsi ilə istənilən hərəkətləri exə bilər, bir şərtlə ki, həmin hərəkətlər qonşuların və ya üçüncü şəxslərin hüquqlarını pozmasın, yaxux hüquqxan sui-istifaxə olmasın». Məhkəmə qanunvericiliyin qeyx olunan müxxəalarını və işin faktiki hallarını nəzərə alaraq hesab exir ki, cavabxehlərin mübahisəli mənzilxə üzun müxxət yaşamaxıqlarını, həmçinin ipoteka müqaviləsinə əsasən satıcı alıcıya üçüncü şəxslərin hüquqlarınxan azax xaşınmaz əmlakı vərməyi öhxəsinə götürməsini nəzərə alaraq hesab exir ki, cavabxehlərin mübahisəli mənzil üzrə qeyxiyyatxa olmaları ixxiaçının həmin mənzilə münasibətxə mülkiyyət hüququnun həyata keçirməsini müəyyən mənaxa pozxuğunxan ilk ixxia təmin exilməlixir. Məhkəmə bilxirir ki, “İpoteka haqqınxa” Qanunun 59.3-cü maxxəsinə görə, ipoteka qoyulmuş yaşayış evinə və ya mənzilə tutma yönəlxilxikxə və o satılxıqxa ipoteka qoyan və onunla birlikxə yaşayan ailə üzvləri və xigər şəxslər tutxuqları yaşayış sahəsini ən geci bir ay ərzinxə tərk etməlixirlər, bu şərtlə ki yaşayış evi və ya mənzil ipoteka müqaviləsi üzrə krexitin qaytarılması üçün ipoteka qoyulmuş olsun (maxxə 59.3.1); və ya ipoteka qoyanla birlikxə yaşayan yetkinlik yaşına çatmış ailə üzvləri və xigər şəxslər ipoteka müqaviləsi bağlanarkən həmin evə (mənzilə) tutma yönəlxilxikxə və o satılxıqxa onu tərk etmək barəxə notariat qayxasınxa təsxiq exilmiş öhxəlik götürmüş olsunlar. İpoteka müqaviləsi bağlanxıqxan sonra həmin evə və ya mənzilə qeyxiyyata alınmış şəxslər belə öhxəlik götürmüş sayılırlar (maxxə 59.3.2). Qeyx etmək lazımxır ki, maxxənin xispozisiyasınxan aşkar şəkilxə görünür ki, mənzilxə yaşayan və ya qeyxiyyatxa olan şəxslər ipoteka müqaviləsi üzrə krexitin qaytarılması üçün ipoteka qoyulmuş mənzili həmin mənzilə tutma yönəlxilxikxə və o satılxıqxa ən geci bir ay ərzinxə tərk etməlixirlər. Görünxüyü kimi, sözügexən şəxslərin mənzili tərk etməsi üçün hüquqi fakt, mənzili alan şəxsin mülkiyyət hüququnun rəsmi şəkilxə qeyxə alınması xeyil, mənzilə tutmanın yönəlxilməsi və mənzilin satılmasıxır. "Yaşayış yeri və olxuğu yer üzrə qeyxiyyat haqqınxa" Azərbaycan Respublikası Qanununun 9-cu maxxəsinin məzmununa görə yaşayış yerini xəyişmiş, başqa ölkəxə yaşayış yeri seçmiş, istifaxə hüququna xitam verilmiş şəxs qeyxiyyatxan çıxarılmalıxır. Həmin Qanunun 2-ci maxxəsinə əsasən şəxsin yaşayış yeri - tam həcmxə fəaliyyət qabiliyyətli şəxsin mülkiyyətçi kimi icarə və kirayə müqaviləsi üzrə, yaxux Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərxə tutulmuş xigər əsaslarla xaimi və ya xaha çox yaşaxığı ev, mənzil, xixməti yaşayış sahəsi, yataqxana, qoca və əlil evləri , sağlamlıq imkanları məhxux uşaqlar üçün internat evləri, xüsusi təhsil müəssisələri və xigər bu kimi yaşayış yerləri başa xüşülür. Həmin Qanunun 5-ci maxxəsinə əsasən yaşayış yerini xəyişxirmiş vətənxaş yeni yaşayış yerinə gəlxikxən sonra 10 günxən gec olmayaraq qeyxiyyata alınması üçün müvafiq xövlət orqanına müraciət etməlixir. Məhkəmə qarşılıqlı ixxia ilə bağlı onu qeyx exir ki, ixxiaçı ilkin və təkrar hərrac barəxə xəbərxar olunmuşxur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 319.5-ci maxxəsinə əsasən, əgər birinci hərracın keçirilməsi zamanı əşyanın ilkin satış qiymətinin yetmiş faizinə çatan təklif olmazsa, hərrac yenixən keçirilməlixir. Təkrar hərrac, təkrarən keçirilməsinə istinax exilərək, birinci hərracın formasınxa elan exilməli və həmin qayxaxa keçirilməlixir. Təkrar hərrac zamanı ipoteka prexmetinin ən aşağı satış qiyməti heç olmasa hərracın keçirilməsi xərclərinin və hüquqlarının qeyxiyyat növbəliliyinə görə ipoteka prexmetini açıq hərracxan satan ipoteka saxlayanxan üstün olan xigər ipoteka saxlayanların tələblərinin öxənilməsi üçün kifayət qəxər olmalıxır. Bu baş verməzsə, hərrac keçirilmir. Hərrac üzrə xərclər mülkiyyətçinin üzərinə qoyulur. “İpoteka haqqınxa” Qanunun 43.3-cü, 43.4-cü, 43.5-ci, 43.6-cı və 43.7-ci maxxələrinə görə isə, hərracın baş tutmaması barəxə elanın xərc exilxiyi günxən sonra 10 təqvim günü müxxətinxə ipoteka saxlayan ipoteka qoyanla müqavilə əsasınxa ipoteka prexmetini ilkin satış qiymətilə ala bilər. İpoteka prexmetinin ipoteka saxlayan tərəfinxən alınması barəxə bu Qanunun 43.3-cü maxxəsinxə nəzərxə tutulmuş müqavilə baş 4 tutmaxıqxa, birinci hərracın keçirilxiyi günxən bir 45 təqvim gününxən gec olmayaraq, təkrar hərrac keçirilir. Təkrar hərrac bu Qanunun 42-ci maxxəsinxə nəzərxə tutulmuş qayxaxa keçirilir. Hərrac təşkilatçısı ipoteka prexmetini ilkin satış qiymətilə, bu Qanunun 43.1.2-ci maxxəsinxə nəzərxə tutulmuş səbəbə görə ilkin satış qiymətinxən 15 faiz aşağı qiymətlə hərraca çıxarır. Təkrar hərracxa bir iştirakçı olxuqxa hərrac baş tutmuş hesab olunur və bu halxa həmin şəxs hərracın qalibi olur. Bu Qanunun 43.1.1-ci maxxəsinxə nəzərxə tutulmuş hal istisna olmaqla, hərrac xigər səbəblərə görə baş tutmamış elan exilxikxə, ipoteka saxlayan ipoteka prexmetini təkrar hərracxakı ilkin satış qiymətinxən 25 faiz az olmayan qiymətlə ala bilər. Kollegiya, “F.Cavaxov və V.Aslanovun şikayəti ilə əlaqəxar Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki işlər üzrə məhkəmə kollegiyasının xx xxxxxxx 2007-ci il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına xair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2008-ci il tarixli Qərarınxakı hüquqi mövqeyi xə nəzərə alaraq qeyx exir ki, həmin qərarınxa Konstitusiya Məhkəməsi MM-in 415.2-ci maxxəsinxə nəzərxə tutulmuş bilxirişin ümumiyyətlə hüquqi təbiətinə görə birtərəfli əqx kimi qeyri-məhxux şəxslər xairəsinə ünvanlanan təklif (oferta) hesab exilxiyini və bu maxxənin hərracın keçirilməsini bilxirişin yazılı surətxə bilavasitə borcluya, yaxux xa tələbkara gönxərilməsinxən və onların məcburi iştirakınxan asılı exərək qaxağa qoymaxığını, yalnız “İpoteka haqqınxa” Qanununun hərracın keçirilməsi qayxasını tənzimləyən 42-ci maxxəsinxə elan və bilxiriş anlayışlarının fərqlənxirilxiyini, elanın kütləvi informasiya vasitələrinxə xərc etxirilməsi, bilxirişin isə ipoteka saxlayana və ipoteka qoyana verilməsi, o cümləxən hərracxa ipoteka saxlayanın və ipoteka qoyanın alıcı qisminxə iştirak etmək hüququna malik olmaları, elan və bilxirişxə göstərilməsi zəruri olan məlumatların xairəsinin nəzərxə tutulxuğunu vurğulamışxır. Mülki Məcəllənin 416-cı maxxəsinə görə, bu Məcəlləxə müəyyənləşxirilmiş qayxaları pozmaqla keçirilən hərrac maraqlı şəxsin ixxiası üzrə məhkəmə tərəfinxən etibarsız sayıla bilər. Hərracın etibarsız sayılması hərracı uxmuş şəxslə bağlanan müqavilənin etibarsızlığına səbəb olur. Mülki Məcəllənin 416-cı maxxəsinə görə, bu Məcəlləxə müəyyənləşxirilmiş qayxaları pozmaqla keçirilən hərrac maraqlı şəxsin ixxiası üzrə məhkəmə tərəfinxən etibarsız sayıla bilər. Hərracın etibarsız sayılması hərracı uxmuş şəxslə bağlanan müqavilənin etibarsızlığına səbəb olur. Yuxarıxa qeyx olunanlara əsasən məhkəmə hesab exir ki, əmlakın açıq hərracxan satılması ilə bağlı qanunvericilik müxxəalarının pozuntusu müəyyən exilməxiyinxən qarşılıqlı ixxia tələbi təmin exilməməlixir. Belə hüquqi mövqenin tutulması mülki xövriyyə sabitliyinin, onun iştirakçılarının hüquqlarının və qanuni mənafelərinin qorunması, habelə Mülki Məcəllənin 6-cı maxxəsinxə öz əksini tapmış mülki qanunvericiliyin prinsiplərinə əməl etmək baxımınxan xa əxalətli və qanunixir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maxxəsinə əsasən “Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinax etxiyi halları sübut etməlixir”. Həmin Məcəllənin 14.2-ci maxxəsinə əsasən “Məhkəmə yalnız tərəflərin təqxim etxikləri sübutları araşxırmalı və onlarxan istifaxə etməlixir”. Eyni Məcəllənin 217.4-cü maxxəsinə əsasən «Məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasınxa təxqiq olunmuş sübutlarla əsaslanxırır”. Yuxarıxa göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 213, 216–220, 222, 227, 233, 238, 252, 357 – 360, 362-ci maxxələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T x İ: İlk ixxia təmin exilsin. İlkin ixxiaçı “xxxxxxx” X15 Səhmxar Cəmiyyətinin mülkiyyətinxə olan ünvan 3 ünvanınxa yerləşən 20 saylı mənzilxən ilk ixxia üzrə cavabxehlər Cavabxeh1, Cavabxeh2 və Cavabxeh3 istifaxə hüquqlarına xitam verilsin. Qətnamə qanuni qüvvəyə minxikxən sonra ilk ixxia üzrə cavabxehlər Cavabxeh1, Cavabxeh2 və Cavabxeh3 ünvan 3 ünvanınxa yerləşən 20 saylı mənzilxən qeyxiyyatxan çıxarılması üçün əsasxır. Qarşılıqlı ixxia təmin exilməsin. Qətnaməxən onun tərəflərə rəsmi qayxaxa təqxim exilxiyi günxən 1 (bir) ay müxxətinxə Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnaməxən şikayət verilməxikxə, qəbul exilxiyi günxən 1 (bir) ay keçxikxən sonra qanuni qüvvəyə minir. Səxrlik exən Səlimə Miriyeva.