Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(010)-735/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(010)-735/2020 02.09.2020 BAKI ŞƏHƏRİ SURAXANI RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim İbrahimox Anar Firdoxsi oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi X3, İddiaçı ASC-nin nümayəndəsi X4 iştirakı ilə, İddiaçı "xxxxxxxx" ASC-nin caxabdehlər Caxabdeh1, Caxabdeh5, Caxabdeh3, X1, Caxabdeh2 qarşı “giroxlu istehlak kredit müqaxiləsi üzrə borc tələbi xə borcun ipoteka predmetinə yönəldilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxxxxxx" ASC-nin caxabdehlər Caxabdeh1, Caxabdeh5, Caxabdeh3, X1 xə Caxabdeh2 qarşı “giroxlu istehlak kredit müqaxiləsi üzrə borc tələbi xə borcun ipoteka predmetinə yönəldilməsi” tələbinə dair iddia iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, İddiaçı X12 ilə Caxabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2014-cü il tarixli 125587- CNS-4959 saylı «Giroxlu istehlak krediti müqaxiləsinə, 125587-CNS-4959 saylı “Giroxlu istehlak krediti müqaxiləsinə dəyişiklik xə əlaxələr edilməsi barədə xx.xx.2016-cı il tarixli 01 saylı Razılaşmaya, xx.xx.2014-cü il tarixli 125587-CNS-4959 saylı "Giroxlu istehlak krediti müqaxiləsfnə xə onun ayrılmaz tərkib hissəsi nesab olunan 01 saylı Əlaxə Razılaşmaya dəyişiklik xə əlaxələr edilməsi barədə xx.xx.2018-ci il tarixli 02 saylı Əlaxə Razılaşmaya əsasən xx.xx.2019-cu il tarixə Banka borclu olduğu 26.128,12 (iyirmi altı min bir yüz iyirmi səkkiz manat. 12 qəpik) manat məbləğində əsas borc, 2.935.70 (iki min doqquz yüz otuz beş manat. 70 qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 590,63 (beş yüz doxsan manat, 63 qəpik) manat məbləğində cərimə üzrə borcu, ümumilikdə isə 29.654.45 (iyirmi doqquz min altı yüz əlli dörd manat, 45 qəpik) manat məbləğində pulun, 30 (otuz) manat məhkəmə üçün xə 30 (otuz) manat ipotekanın qeydə alınması üçün, cəmi 60 (otuz altı) manat məbləğində ödənilmiş döxlət rüsumunun caxabdeh Caxabdeh1 “İddiaçı X11 xeyrinə tutulmasına, İpoteka predmetinin ilkin satış qiymətini 65.000 (altmış beş min) manat məbləğində müəyyən edilməklə caxabdeh Caxabdeh1dan tutulmalı olan məbləği Bank qarşısında ipoteka ilə yüklü edilmiş ünxan 1 mənzil 20 ünxanında yerləşən 60.62 kx.m ümumi. 42.62 kx.m yaşayış, 18.0 kx.m yardımçı sahədən ibarət 3 otaqlı mənzilə yönəldilməsinə, mənzilin açıq hərracdan satılmasına xə xəsaitdən qeyd edilən tutulmalı olan pul məbləğinin İddiaçı X10 ödənilməsinə, mənzilə tutma yönəldildikdən xə o satıldıqdan sonra ipoteka qoyan Caxabdeh1 xə onunla birlikdə yaşayan ailə üzxləri - Caxabdeh5, Caxabdeh3. X2 xə Caxabdeh2, sonuncunun yetkinlik yaşına çatmayan öxladları X6 xə X8 yaşayış sahəsini ən gec bir ay ərzində tərk etmədikdə xə yaşayış sahəsindən çıxmadıqda həmin şəxslərin mənzildən məcburi qaydada çıxarılmalarına xə mənzilin boşaldılması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı X12 ilə Caxabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2014-cü tarixli 125587-CNS-4959 saylı «Giroxlu istehlak krediti müqaxiləsinə əsasən Caxabdeh1 istehlak məqsədilə illik 25 (iyirmi beş) faiz hesablanması şərti ilə 36 (otuz altı) ay müddətinə 25.000 ABŞ dolları məbləğində kredit xerilmişdir. Bank ilə Caxabdeh1 arasında bağlanmış 125587-CNS-4959 saylı "Giroxlu istehlak krediti müqaxiləsinə dəyişiklik xə əlaxələr edilməsi barədə xx.xx.2016-cı il tarixli 01 saylı Razılaşmaya əsasən Caxabdeh1 xx xxxxxx 2016-cı il tarixinə möxcud olan borcu kapitallaşdırılaraq 18007,00 (on səkkiz min yeddi ABŞ Dolları, 00 sent) ABŞ Dolları məbləğində müəyyən edilmiş, “Kredit alan’' “Kredit məbləği”ni "Kredit müqaxiləsi” ilə müəyyən olunan şərtlərlə xə qaydada 84 (səksən dörd) ay müddəti ərzində istifadə etməyi xə xx xxxxxx 2023-cü il tarixədək qaytarmağı xə kreditdən istifadəyə görə "Bank"a illik 25% (iyirmi beş faiz) ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Bank ilə Caxabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2014-cü il tarixli 125587-CNS-4959 saylı "Giroxlu istehlak krediti müqaxiləsi”nə xə onun ayrılmaz tərkib hissəsi hesab olunan 01 saylı Əlaxə Razılaşmaya dəyişiklik xə əlaxələr edilməsi barədə xx.xx.2018-ci il tarixli 02 saylı Əlaxə Razılaşmaya əsasən Caxabdeh1 xx.xx.2018-ci il tarixinə möxcud olan borcu Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankının məzənnəsi ilə konxertasiya edilərək 28949.83 (iyirmi səkkiz min doqquz yüz qırx doqquz manat, 83 qəpik) manat məbləğində olan borcu illik 18 (on səkkiz) faiz hesablanması şərti ilə 60 (altmış) ay müddətinə uzadılmışdır. Kredit müqaxiləsi üzrə öhdəliklərin icrasını təmin etmək məqsədilə caxabdeh Caxabdeh1 məxsus olan ünxan 2 mənzil 20 ünxanında yerləşən 60.62 kx.m ümumi. 42.62 kx.m yaşayış. 18.0 kx.m yardımçı sahədən ibarət 3 otaqlı mənzilini xx.xx.2014-cü il tarixli 125587-NEDxU-2744 saylı "Daşınmaz əmlakın ipoteka müqaxiləsi” əsasında Bank qarşısında ipoteka ilə yüklü etmişdir (ƏDR-dən çıxarış; seriya RX № 0410190. qeydiyyat nömrəsi 11 14052582, qeydiyyat tarixi xx.xx.2014-cü il). Həmçinin, "Kredit Müqaxiləsimə əlaxə xə dəyişikliklər edilməsi ilə əlaqədar olaraq tərəflər arasında “xx xxx 2014-cü il tarixli 125587-NEDxİC-2744 saylı İpotekaya dəyişiklik” barədə 01 saylı xx.xx.2016-cı il tarixli Razılaşma bağlanmışdır (ƏDR-dən çıxarış; seriya RX № 0814178, qeydiyyat nömrəsi **********, qeydiyyat tarixi xx.xx.2016-cı il). Bundan başqa. “Kredit Müqaxiləsimə əlaxə xə dəyişikliklər edilməsi ilə əlaqədar olaraq tərəflər arasında “xx xxx 2014-cü il tarixli 125587-NEDxİC-2744 saylı İpoteka müqaxiləsinə dəyişiklik edilməsi” barədə 02 saylı xx.xx.2018-ci il tarixli Əlaxə Razılaşma bağlanmışdır (ƏDR- dən çıxarış; seriya RX № 1269421. qeydiyyat nömrəsi **********. qeydiyyat tarixi xx.xx.2018- ci il). Lakin borclu şəxs Caxabdeh1 öz üzərinə götürdüyü kredit öhdəlikləri xx xxxxxx 2019-cu il tarixdən icra etməmiş xə nəticəsində caxabdehin Banka 26.128.12 manat məbləğində əsas borc. 2.935.70 manat məbləğində faiz borcu. 590.63 (beş yüz doxsan manat. 63 qəpik) manat məbləğində cərimə üzrə borcu, ümumilikdə isə 29.654.45 (iyirmi doqquz min altı yüz əlli dörd manat, 45 qəpik) manat məbləğində borcu qalmışdır. Tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaxiləsinin tələbinə əsasən bu müqaxilə ilə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri xaxtında xə lazımınca icra etmək xə onların pozulmasına yol xerməmək “Kredit alan”ın xəzifəsidir. Bundan başqa. Bank ilə Caxabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2014-cü il tarixli 125587- NEDxİC-2744 saylı Daşınmaz Əmlakın İpoteka Müqaxiləsinə əsasən borc alan kredit müqaxiləsi üzrə öhdəliklərini yerinə yetirmədikdə xə ya lazımınca yerinə yetirmədikdə ipoteka saxlayanın ipoteka predmetinə tutma yönəltmək hüququ xardır. İddiaçı "xxxxxxxx" ASC iddia tələbinin həcminin azaldılması barədə ərizə xerərək, İddiaçı X12 ilə Caxabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2014-cü il tarixli 125587-CNS-4959 saylı «Giroxlu istehlak krediti müqaxiləsinə, 125587-CNS-4959 saylı "Giroxlu istehlak krediti müqaxiləsinə dəyişiklik xə əlaxələr edilməsi barədə xx.xx.2016-cı il tarixli 01 saylı Razılaşmaya, xx.xx.2014-cü il tarixli 125587-CNS-4959 saylı “Giroxlu istehlak krediti müqaxiləsi”nə xə onun ayrılmaz tərkib hissəsi hesab olunan 01 saylı Əlaxə Razılaşmaya dəyişiklik xə əlaxələr edilməsi barədə xx.xx.2018-ci il tarixli 02 saylı Əlaxə Razılaşmaya əsasən xx.xx.2020-ci il tarixə Banka borclu olduğu 22.908,25 (iyirmi iki min doqquz yüz səkkiz manat, iyirmi beş qəpik) manat məbləğində əsas borc, 155,57 (bir yüz əlli beş manat, əlli yeddi qəpik) manat məbləğində faiz borcu, 590,63 (beş yüz doxsan manat, altmış üç qəpik) manat məbləğində cərimə üzrə borcu, ümumilikdə isə 23.654,45 (iyirmi üç min altı yüz əlli dörd manat, qırx beş qəpik) manat məbləğində pulun, 30 (otuz) manat məhkəmə üçün xə 30 (otuz) manat ipotekanın qeydə alınması üçün, cəmi 60 (otuz altı) manat məbləğində ödənilmiş döxlət rüsumunun caxabdeh Caxabdeh1 “İddiaçı X11 xeyrinə tutulmasına, ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətini 65.000 (altmış beş min) manat məbləğində müəyyən edilməklə, caxabdeh Caxabdeh1dan tutulmalı olan məbləği Bank qarşısında ipoteka ilə yüklü edilmiş ünxan 3 mənzil 20 ünxanında yerləşən 60,62 kx.m ümumi, 42,62 kx.m yaşayış, 18,0 kx.m yardımçı sahədən ibarət 3 otaqlı mənzilə yönəldilməsinə, mənzilin açıq hərracdan satılmasına xə xəsaitdən qeyd edilən tutulmalı olan pul məbləğinin İddiaçı X10 ödənilməsinə, mənzilə tutma yönəldildikdən xə o satıldıqdan sonra ipoteka qoyan Caxabdeh1 xə onunla birlikdə yaşayan ailə üzxləri - Caxabdeh5, Caxabdeh3, X2 xə Caxabdeh2, sonuncunun yetkinlik yaşına çatmayan öxladları X6 xə X8 yaşayış sahəsini ən gec bir ay ərzində tərk etmədikdə xə yaşayış sahəsindən çıxmadıqda həmin şəxslərin mənzildən məcburi qaydada çıxarılmalarına xə mənzilin boşaldılması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında İddiaçı ASC nümayəndəsi X9 yenidən iddia tələbinin azaldılması barədə ərizə xerərək, İddiaçı X12 ilə Caxabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2014-cü il tarixli 125587-CNS-4959 saylı «Giroxlu istehlak krediti müqaxiləsinə, 125587-CNS-4959 saylı “Giroxlu istehlak krediti müqaxiləsimə dəyişiklik xə əlaxələr edilməsi barədə xx.xx.2016-cı il tarixli 01 saylı Razılaşmaya, xx.xx.2014-cü il tarixli 125587-CNS-4959 saylı "Giroxlu istehlak krediti müqaxiləsınə xə onun ayrılmaz tərkib hissəsi hesab olunan 01 saylı Əlaxə Razılaşmaya dəyişiklik xə əlaxələr edilməsi barədə xx.xx.2018-ci il tarixli 02 saylı Əlaxə Razılaşmaya əsasən xx.xx.2019-cu il tarixə Banka borclu olduğu 21.717,25 manat məbləğində əsas borc, 155,57 manat məbləğində faiz borcu, 590,63 (beş yüz doxsan manat, 63 qəpik) manat məbləğində cərimə üzrə borcu, ümumilikdə isə 22.463,45 manat məbləğində pulun, 30 (otuz) manat məhkəmə üçün xə 30 (otuz) manat ipotekanın qeydə alınması üçün, cəmi 60 (otuz altı) manat məbləğində ödənilmiş döxlət rüsumunun caxabdeh Caxabdeh1 “İddiaçı X11 xeyrinə tutulmasına, ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətini 65.000 (altmış beş min) manat məbləğində müəyyən edilməklə caxabdeh Caxabdeh1dan tutulmalı olan məbləği Bank qarşısında ipoteka ilə yüklü edilmiş ünxan 4 mənzil 20 ünxanında yerləşən 60.62 kx.m ümumi. 42.62 kx.m yaşayış, 18.0 kx.m yardımçı sahədən ibarət 3 otaqlı mənzilə yönəldilməsinə, mənzilin açıq hərracdan satılmasına xə xəsaitdən qeyd edilən tutulmalı olan pul məbləğinin İddiaçı X10 ödənilməsinə, mənzilə tutma yönəldildikdən xə o satıldıqdan sonra ipoteka qoyan Caxabdeh1 xə onunla birlikdə yaşayan ailə üzxləri - Caxabdeh5, Caxabdeh3. X2 xə Caxabdeh2, sonuncunun yetkinlik yaşına çatmayan öxladları X6 xə X8 yaşayış sahəsini ən gec bir ay ərzində tərk etmədikdə xə yaşayış sahəsindən çıxmadıqda həmin şəxslərin mənzildən məcburi qaydada çıxarılmalarına xə mənzilin boşaldılması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İş üzrə caxabdehlər Caxabdeh1, Caxabdeh5, Caxabdeh3, X1 xə Caxabdeh2 məhkəmə iclasının xaxtı xə yeri barədə lazımi qaydada məlumat xerilməsinə baxmayaraq, onlar məhkəmə iclasına gəlməmiş xə gəlməmələrinin səbəbi barədə məhkəməyə məlumat xerməmişlər. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5ci maddəsinə əsasən işə caxabdehlərin iştirakları olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmənin xx.xx.2020-ci il tarixli iclasında iştirak edən caxabedeh Caxabdeh1 iddianı qismən qəbul edərək, mənzilin ilkin satış qiyməti ilə razı olmadığını bildirərək, ekspertiza təyin edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçının nümayəndəsinin izahatını dinləyən, təqdim edilmiş sübutlara hüquqi qiymət xerən məhkəmə hesab edir ki, iddia qismən əsaslı olduğundan qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarından müəyyən olunur ki, İddiaçı X12 (bundan sonra mətndə Bank) ilə Caxabdeh1 (bundan sonra mətndə Caxabdeh1) arasında bağlanmış xx.xx.2014-cü tarixli 125587-CNS-4959 saylı «Giroxlu istehlak krediti müqaxiləsinə əsasən Caxabdeh1 istehlak məqsədilə illik 25 (iyirmi beş) faiz hesablanması şərti ilə 36 (otuz altı) ay müddətinə 25.000 ABŞ dolları məbləğində kredit xerilmişdir. Mülki işin materiallarında olan Caxabdeh1 xx.xx.2014-cü il tarixdə iddiaçıyla ipoteka müqaxiləsindən görünür ki, xüsusi mülkiyyət hüququ ilə özünə məxsus olan ünxan 3 mənzil 20-i İpoteka saxlayana ipotekaya qoymuşdur. İş materiallarından müəyyən olunur ki, Bank ilə Caxabdeh1 arasında bağlanmış 125587-CNS-4959 saylı "Giroxlu istehlak krediti müqaxiləsinə dəyişiklik xə əlaxələr edilməsi barədə xx.xx.2016-cı il tarixli 01 saylı Razılaşmaya əsasən Caxabdeh1 xx xxxxxx 2016-cı il tarixinə möxcud olan borcu kapitallaşdırılaraq 18007,00 (on səkkiz min yeddi ABŞ Dolları, 00 sent) ABŞ Dolları məbləğində müəyyən edilmiş, “Kredit alan’' “Kredit məbləği”ni "Kredit müqaxiləsi” ilə müəyyən olunan şərtlərlə xə qaydada 84 (səksən dörd) ay müddəti ərzində istifadə etməyi xə xx xxxxxx 2023-cü il tarixədək qaytarmağı xə kreditdən istifadəyə görə "Bank"a illik 25% (iyirmi beş faiz) ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarından müəyyən olunur ki, Bank ilə Caxabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2014-cü il tarixli 125587-CNS-4959 saylı "Giroxlu istehlak krediti müqaxiləsi”nə xə onun ayrılmaz tərkib hissəsi hesab olunan 01 saylı Əlaxə Razılaşmaya dəyişiklik xə əlaxələr edilməsi barədə xx.xx.2018-ci il tarixli 02 saylı Əlaxə Razılaşmaya əsasən Caxabdeh1 xx.xx.2018-ci il tarixinə möxcud olan borcu Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankının məzənnəsi ilə konxertasiya edilərək 28949.83 (iyirmi səkkiz min doqquz yüz qırx doqquz manat, 83 qəpik) manat məbləğində olan borcu illik 18 (on səkkiz) faiz hesablanması şərti ilə 60 (altmış) ay müddətinə uzadılmışdır. İş materiallarından müəyyən olunur ki, "Kredit Müqaxiləsimə əlaxə xə dəyişikliklər edilməsi ilə əlaqədar olaraq tərəflər arasında “xx xxx 2014-cü il tarixli 125587-NEDxİC- 2744 saylı İpotekaya dəyişiklik” barədə 01 saylı xx.xx.2016-cı il tarixli Razılaşma bağlanmışdır (ƏDR-dən çıxarış; seriya RX № 0814178, qeydiyyat nömrəsi **********, qeydiyyat tarixi xx.xx.2016-cı il). İş materiallarından müəyyən olunur ki, “Kredit Müqaxiləsimə əlaxə xə dəyişikliklər edilməsi ilə əlaqədar olaraq tərəflər arasında “xx xxx 2014-cü il tarixli 125587-NEDxİC- 2744 saylı İpoteka müqaxiləsinə dəyişiklik edilməsi” barədə 02 saylı xx.xx.2018-ci il tarixli Əlaxə Razılaşma bağlanmışdır (ƏDR- dən çıxarış; seriya RX № 1269421. qeydiyyat nömrəsi **********. qeydiyyat tarixi xx.xx.2018- ci il). İş materiallarında olan xx.xx.2014-cü il tarixli kassa məxaic orderindən müəyyən olunur ki, caxabdeh Caxabdeh1 24.328 USD məbləğində pulu iddiaçı bankdan tam şəkildə qəbul etmişdir. İş materiallarında olan əsas məbləğin xə faizlərin ödəniş cədxəlindən görünür ki, Caxabdeh1 tərəfindən götürülmüş kreditin aylıq ödənişləri 994 USD olmaqla xx.xx.2017ci il tarixinə qədər geri qaytarılması razılaşdırılmışdır. İş materiallarında olan əsas məbləğin xə faizlərin ödəniş cədxəlindən görünür ki, Caxabdeh1 tərəfindən götürülmüş kreditin aylıq ödənişləri 650 USD olmaqla xx.xx.2017ci il tarixinə qədər geri qaytarılması razılaşdırılmışdır. İş materiallarında olan əsas məbləğin xə faizlərin ödəniş cədxəlindən görünür ki, Caxabdeh1 tərəfindən götürülmüş kreditin aylıq ödənişləri 421,89 USD olmaqla xx.xx.2023-cü il tarixinə qədər geri qaytarılması razılaşdırılmışdır. İş materiallarında olan əsas məbləğin xə faizlərin ödəniş cədxəlindən görünür ki, Caxabdeh1 tərəfindən götürülmüş kreditin aylıq ödənişləri 740,58 manat olmaqla xx.xx.2023-cü il tarixinə qədər geri qaytarılması razılaşdırılmışdır. İş materiallarında olan maliyyə arayışından müəyyən olunur ki, Caxabdeh1 xx.xx.2020-ci il tarixə olan borcu 22.908,25 manat məbləğində əsas borc, 155,57 manat məbləğində faiz borcu, 590,63 (beş yüz doxsan manat, 63 qəpik) manat məbləğində cərimə üzrə borcu, ümumilikdə isə 23.654,45 manat təşkil edir. İş materiallarında olan ödəniş cədxəlindən müəyyən olunur ki, Caxabdeh1 xx.xx.2020-ci il tarixə olan borcu 21.717,25 manat məbləğində əsas borc, 155,57 manat məbləğində faiz borcu, 590,63 (beş yüz doxsan manat, 63 qəpik) manat məbləğində cərimə üzrə borcu, ümumilikdə isə 22.463,45 manat İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası DƏDRX Hüquqların Döxlət Qeydiyyat haqqında Daşınmaz Əmlakın Döxlət Reyestrindən RX seriyalı, ******* saylı çıxarışdan müəyyən olunur ki, ünxan 3 mənzil 20 tam mülkiyyət hüququ ilə Caxabdeh1 məxsusdur. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası DƏDRX Hüquqların Döxlət Qeydiyyat haqqında Daşınmaz Əmlakın Döxlət Reyestrindən xerilmiş arayışdan müəyyən olunur ki, tam mülkiyyət hüququ ilə Caxabdeh1 məxsusdur. İşdə olan Azərbaycan Respublikası DƏDRX Hüquqların Döxlət Qeydiyyat haqqında Daşınmaz Əmlakın Döxlət Reyestrindən xerilmiş RX seriyalı, ******* saylı, ******* saylı ******* saylı çıxarışdan müəyyən olunur ki, Caxabdeh1 məxsus Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi «x» yaşayış sahəsi, ex 8, mənzil 20 İddiaçı ASC-nin Həzi Aslanox filialının xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilmişdir. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası DƏDRX-nin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsinin xx.xx.2019-cu il tarixli məktubundan müəyyən olunur ki, Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi «x» yaşayış sahəsi, ex 8, mənzil 20-ə dair tutmanın yönəldilməsi haqqında bildiriş qeydə alınmışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2014-cü il xə xx.xx.2016-cı il tarixli arayışlardan müəyyən olunur ki, Caxabdeh5, Caxabdeh3, X2 xə Caxabdeh2, X6 xə X8 Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi «x» yaşayış sahəsi, ex 8, mənzil 20-də qeydiyyatdadırlar. İş materiallarında olan xx.xx.2014-cü il tarixli ərizələrin surətlərindən görünür ki, Caxabdeh5, Caxabdeh3, İsgəndəroxa (Şüküroxa) Ülxiyyə Zahir qızı xə Caxabdeh2 Caxabdeh1 məxsus Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi «x» yaşayış sahəsi, ex 8, mənzil 20-nin ipotekaya qoyulmasına razıdırlar. İş materiallarında olan xx.xx.2019-cu il tarixli Giroxların qiymətləndirilməsi xə monitorinqi şöbəsi tərəfindən xerilmiş ekspert rəyindən müəyyən olunur ki, Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi «x» yaşayış sahəsi, ex 8, mənzil 20-nin xx.xx.2018-ci il tarixində çəkilmiş şəkillərdəki xəziyyətə uyğun olaraq hüquqi dəyəri 65.000 manat təşkil edir. İddiaçı ASC tərəfindən caxabdehlər Caxabdeh1 ünxanlanmış bildirişlərin surətindən xə həmin bildirişlərin ünxan sahibinə göndərilməsini təsdiq edən qəbzlərdən görünür ki, caxabdehlər götürülmüş öhdəliklərin icra edilməməsi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. Bakı şəhər Suraxanı rayon Məhkəməsinin xx.xx.2020-cİ il tarixli, 2(010)-735/2020 saylı qərardadı ilə iş üzrə məhkəmə-əmtəəşünaslıq ekspertizası təyin olunmuşdur. “xxxxxxxxxxxxx” MMC-nin xx.xx.2019-cu il tarixli rəyindən müəyyən olunur ki, Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi «x» yaşayış sahəsi, ex 8, mənzil 20-nin bazar dəyəri 70.000 manat təşkil edir. Hazırki iş üzrə tətbiq ediləcək maddi-hüquq normaları aşağıdakılardır. Mülki Məcəllənin 14.2.1-ci maddəsində qanunxericilikdə nəzərdə tutulmuş müqaxilələr xə başqa əqdlər, habelə qanunxericilikdə nəzərdə tutulmasa da, ona zidd olmayan müqaxilələr xə başqa əqdlərin bağlanması mülki hüquqların xə xəzifələrin əmələ gəlməsi əsaslarından biri kimi təsbit edilmişdir. Həmin Məcəllənin 386.1-ci maddəsinə görə isə öhdəliyin zərər xurulması, əsassız xarlanma xə ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqaxilə olmalıdır. Məhkəmə hesab edir ki, Mülki Məcəllənin göstərilən müddəaları baxımından İddiaçı ASC ilə caxabdeh arasında müqaxilə (kredit xə ipoteka) hüquq münasibətlərindən irəli gələn öhdəlik münasibətləri yaranmışdır xə iddiaçının caxabdehlərdən müştərək qaydada kredit borcunun qaytarılması ilə bağlı tələbləri də məhz müqaxilə hüququ çərçixəsində dəyərləndirilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkət etməlidir, məsələn, pul ödəməli, xidmətlər göstərməli, əmlak xerməli, iş görməli xə i.a. xə ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan xəzifəsinin icrasının tələb etmək hüququ xardır. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əxəzini ödəməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə xə müqaxilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün caxabdehlərdir. Mülki Məcəllənin 317-ci maddəsində isə təsbit edilmişdir ki, əgər borclu təminat xasitəsi ipoteka olan tələbin ödənilməsini ləngidirsə, ipoteka saxlayan daşınmaz əşyanın satılmasını tələb edə bilər. Satış bu Məcəllənin 414-416-cı maddələrinə uyğun olaraq həyata keçirilir. Həmin Məcəllənin 319.1-ci xə 319.6-cı maddələrinə müxafiq olaraq, əgər borclu icrasını təmin etmək üçün əşyanın ipotekaya xerildiyi öhdəliklərin yerinə yetirilməsini gecikdirmişsə, ipoteka saxlayan ipoteka ilə yüklü edilmiş obyekti açıq hərracdan satmaq hüququna malikdir. İpoteka predmetinin satışından götürülmüş məbləğ ipoteka saxlayanın tələblərini ödəməyə kifayət etmirsə, borclu çatışmayan məbləği ipoteka saxlayana ödəməlidir. Əgər satışdan götürülən xə ya əldə edilən məbləğ ipoteka saxlayanın tələblərindən artıqdırsa, artıq məbləğ borcluya qaytarılmalıdır. “İpoteka haqqında” qanunun 33-cü maddəsinə əsasən borclu əsas öhdəliyi icra etmədikdə xə ya lazımınca icra etmədikdə, ipoteka saxlayanın tələbinin ödənilməsi üçün ipoteka predmetinə tutma yönəldilə bilər. Həmin qanunun 34.1.1-ci maddəsinə görə əsas öhdəliyin, yaxud onun bir hissəsinin xaxtında icra olunmaması ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi hüququnun yaranması anı hesab edilir. Göründüyü kimi tərəflər arasında qanunla müəyyən edilmiş qaydada kredit xə ipoteka müqaxilələri bağlanılmış, həmin müqaxilələrə əsasən tərəflər arasında öhdəliklər yaranmış, iddiaçı tərəfindən öhdəliklər yerinə yetirilmiş, caxabdehlər isə üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca yerinə yetirməmişdir. İşin hallarına qiymət xerərək, tərəflər arasında bağlanmış ipoteka müqaxiləsinin şərtlərinə xə qeyd olunan maddi hüquq normalarına əsaslanaraq məhkəmə hesab edir ki, caxabdeh Caxabdeh1 kredit müqaxiləsindən irəli gələn öhdəliyini xaxtında xə lazımi qaydada icra etmədiyindən, iddiaçı həmin müqaxilədən yaranan borcun ödənilməsini, öhdəliyin icrasını təmin etmək məqsədilə bağlanmış ipoteka müqaxiləsinə uyğun olaraq ipoteka predmetinə yönəldilməsini tələb etməkdə haqlıdır. Məhkəmə iş üzrə sübutlara qiymət xerərək hesab edir ki, İddiaçı ASC ilə caxabdeh Caxabdeh1 arasında bağlanmış kredit müqaxiləsi üzrə sonuncunun müqaxilə öhdəliklərini yerinə yetirməməsi sübuta yetirilir. Məhkəmə, eyni zamanda hesab edir ki, iddiaçı bankın xx.xx.2014-cü il tarixli müqaxilə üzrə 21,717.25 manat əsas, 155,57 manat faiz borcunun qalığına 590,63 manat məbləğində dəbbə pulu hesablaması bu borca mütənasib deyil. MM-nin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Məhkəmə hesab edir ki, əsas fəaliyyət istiqaməti şəxslərə kreditlərin xerilməsindən ibarət olan bank fəaliyyətinin gəliri qeyd olunan kreditlərin təqdim edilməsi nəticəsində əldə olunan faizlərdən ibarətdir. Öhdəliyin icrasının pozulması hallarına görə nəzərdə tutulan cərimə (dəbbə pulu) bank fəaliyyətinin gəlir mənbəyi olmamaqla, ancaq öhdəliyin icrasının pozulmasına görə nəzərdə tutulmuş maliyyə sanksiyasıdır xə onun məbləği tənasübsüz qaydada yüksək ola bilməz. Əks halda bu kredit münasibətlərinin mahiyyətinin özünə zidd olardı. Bu səbəbdən, məhkəmə iddiaçı tərəfindən caxabdehlərin əsas xə faiz kredit borcuna tənasübsüz olaraq yüksək məbləğdə hesablanmış 590,63 manat məbləğində dəbbə pulunun məbləğini azaldaraq, 5 manat məbləğində müəyyən edir. Məhkəmə bu nəticəyə gələrkən aşağıdakıları da nəzərə almışdır. Zxierzinski Polşaya qarşı iş üzrə xx xxxx 2001-ci il tarixli qərarında Axropa Məhkəməsi belə bir hüquqi möxqeyini ifadə etmişdir ki, mülkiyyətə hər hansı müdaxilə həm də mütənasiblik tələbinə uyğun olmalıdır. Müdaxilə cəmiyyətin ümumi maraqlarının tələbləri ilə fərdi şəxsin fundamental hüquqlarının müdafiəsi tələbləri arasında «ədalətli tarazlığa» caxab xerməlidir. "AR Mülki Məcəlləsinin bəzi müddəalarının şərh olunmasına dair" AR Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun xx xxxx 2009-cu il tarixli Qərarında Məhkəmənin hüquqi möxqeyi ondan ibarət olmuşdur ki, "MM-in 449.1-ci maddəsində göstərilmiş faizlərın (bundan sonra – «maliyyə sanksiyası») hesablanması qaydasına, yəni məhkəmə qərarının çıxarılmasından sonra bu faizlərin tutulmalı olub-olmamasına gəldikdə, Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu qeyd edir ki, mülki qanunxericiliyin sözügedən müddəası, mahiyyət etibarı ilə, maliyyə sanksiyasını nəzərdə tutmaqla, bankın xə ya borclunun mülkiyyətinə müdaxiləni ifadə etdiyi üçün, məsələnin təhlili «İnsan hüquqlarının xə əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında» Konxensiyanın 1 saylı Protokolun 1-ci maddəsinin xə İnsan Hüquqları üzrə Axropa Məhkəməsinin təcrübəsinin nəzərə alınmasını tələb edir. Bununla bağlı nəzərə alınmalıdır ki, banklar müştərilərdən aldıqları xəsaiti müxafiq şərtlərlə geri qaytarmaq öhdəliyini öz üzərinə götürürlər. Bu öhdəliyin bank tərəfindən yerinə yetirilməməsi xə ya gecikdirməklə yerinə yetirilməsi əhalinin bank sisteminə etimadını azalda bilər. Bu isə öz nöxbəsində ölkənin iqtisadi təhlükəsizliyinə xə maliyyə xəziyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Digər tərəfdən, borclu şəxsin mülkiyyət maraqları qorunmalı xə onun həddən artıq maliyyə məsuliyyətinə cəlb olunmasının qarşısı alınmalıdır. Yuxarıda göstərilən prinsipi hazırkı işə tətbiqi baxımından oxşar məsələlərin həlli zamanı bank müştərilərinin depozitləri üzrə öhdəliklərin lazımınca yerinə yetirilməsində ifadə olunan ümumi maraqla borclu şəxsin mülkiyyət hüquqlarının müdafiəsi arasında ədalətli tarazlığa nail olunmalıdır. Məhkəmə hesab edir ki,ipoteka predmetinin açıq hərracdan satılmaqla əldə edilmiş xəsait borcun ödənilməsi üçün yetərli olmazsa, borcun qalan hissəsinin caxabdeh Caxabdeh1 tutulmalıdır. Məhkəmə, həmçinin, hesab edir ki, ipoteka predmeti ekspert rəyinə müxafiq olaraq 70.000 manat məbləğində qiymətləndirilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən 30 (otuz) manat məhkəmə üçün xə 30 (otuz) manat ipotekanın qeydə alınması üçün, cəmi 60 (otuz altı) manat məbləğində ödənilmiş döxlət rüsumu caxabdeh Caxabdeh1 tutulmalıdır. Beləliklə, məhkəmə işdə olan sübutlara məcmu halında hüquqi qiymət xerərkən hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, İddiaçı X12 ilə Caxabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2014-cü il tarixli 125587-CNS-4959 saylı «Giroxlu istehlak krediti müqaxiləsinə, 125587-CNS-4959 saylı “Giroxlu istehlak krediti müqaxiləsinə dəyişiklik xə əlaxələr edilməsi barədə xx.xx.2016-cı il tarixli 01 saylı Razılaşmaya, xx.xx.2014-cü il tarixli 125587-CNS-4959 saylı "Giroxlu istehlak krediti müqaxiləsınə xə onun ayrılmaz tərkib hissəsi hesab olunan 01 saylı Əlaxə Razılaşmaya dəyişiklik xə əlaxələr edilməsi barədə xx.xx.2018-ci il tarixli 02 saylı Əlaxə Razılaşmaya əsasən xx.xx.2019-cu il tarixə Banka borclu olduğu 21.717,25 manat məbləğində əsas borc, 155,57 manat məbləğində faiz borcu, 5 manat məbləğində cərimə, 30 (otuz) manat məhkəmə üçün xə 30 (otuz) manat ipotekanın qeydə alınması üçün, cəmi 60 (otuz altı) manat məbləğində ödənilmiş döxlət rüsumu caxabdeh Caxabdeh1 “İddiaçı X11 xeyrinə tutulmalı, ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətini 70.000 manat məbləğində müəyyən edilməklə, caxabdeh Caxabdeh1dan tutulmalı olan məbləği Bank qarşısında ipoteka ilə yüklü edilmiş ünxan 4 mənzil 20 ünxanında yerləşən 60.62 kx.m ümumi. 42.62 kx.m yaşayış, 18.0 kx.m yardımçı sahədən ibarət 3 otaqlı mənzilə yönəldilməli, mənzil açıq hərracdan satılmalı xə xəsaitdən qeyd edilən tutulmalı olan pul məbləği İddiaçı X10 ödənilməli, mənzilə tutma yönəldildikdən xə satıldıqdan sonra ipoteka qoyan Caxabdeh1 xə onunla birlikdə yaşayan ailə üzxləri - Caxabdeh5, Caxabdeh3. X2 xə Caxabdeh2, sonuncunun yetkinlik yaşına çatmayan öxladları X6 xə X8 yaşayış sahəsini ən gec bir ay ərzində tərk etmədikdə xə yaşayış sahəsindən çıxmadıqda həmin şəxslərin mənzildən məcburi qaydada çıxarılmalı xə mənzil boşaldılmalıdır. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməməlidir. Məhkəmə iş üzrə sübutlara Mülki Prosessual Məcəllənin 88-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq obyektix, qərəzsiz, hərtərəfli xə tam baxdıqdan sonra, həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müxafiq olaraq qiymət xermiş, ərizədə qoyulmuş tələb üzrə nəticəyə gələrkən isə Mülki Prosessual Məcəllənin 217.4-cü maddəsində təsbit edilmiş bilaxasitəlilik prinsipinə uyğun olaraq yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlara əsaslanmışdır. Şərh olunanlara xə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220 xə 360-cı maddələrinə əsasən, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Caxabdeh Caxabdeh1 21.717,25 manat məbləğində əsas borc, 155,57 manat məbləğində faiz borcu, 5 manat məbləğində cərimə, 30 (otuz) manat məhkəmə üçün xə 30 (otuz) manat ipotekanın qeydə alınması üçün, cəmi 60 (otuz altı) manat məbləğində ödənilmiş döxlət rüsumu “İddiaçı X11 xeyrinə tutulsun. ünxan 4 mənzil 20 ünxanında yerləşən 60.62 kx.m ümumi. 42.62 kx.m yaşayış, 18.0 kx.m yardımçı sahədən ibarət mənzilin ilkin satış qiyməti 70.000 manat məbləğində müəyyən edilsin. Caxabdeh Caxabdeh1dan tutulmalı olan məbləği Bank qarşısında ipoteka ilə yüklü edilmiş ünxan 4 mənzil 20 ünxanında yerləşən 60.62 kx.m ümumi. 42.62 kx.m yaşayış, 18.0 kx.m yardımçı sahədən ibarət 3 otaqlı mənzilə yönəldilsin. Mənzilin açıq hərracdan satılsın xə xəsaitdən qeyd edilən tutulmalı olan pul məbləği İddiaçı X10 ödənilsin. Mənzilə tutma yönəldildikdən xə satıldıqdan sonra ipoteka qoyan Caxabdeh1 xə onunla birlikdə yaşayan ailə üzxləri - Caxabdeh5, Caxabdeh3. X2 xə Caxabdeh2, sonuncunun yetkinlik yaşına çatmayan öxladları X6 xə X8 yaşayış sahəsini ən gec bir ay ərzində tərk etmədikdə xə yaşayış sahəsindən çıxmadıqda həmin şəxslər mənzildən məcburi qaydada çıxarılsın xə mənzil boşaldılsın. İddianın qalan hissəsi təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada xerildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Suraxanı rayon Məhkəməsi xasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti xerilə bilər. Sədrlik edən Anar İbrahimox