Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(011)-945/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(011)-945/2023 21.02.2023 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Hacıyeva Sahibə Cavid qızının sədrliyi, Şükürzadə Aysel Qədir qızının katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə İddiaçı Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: İddia tələbi: İddiaçı Cavabdeh qarşı iddia ərizəsinin təmin edilməsi ilə, 1.700 manatın və iddia ərizəsi verilərkən ödənilmiş 37 manat məbləğində dövlət rüsumunun Cavabdeh tutularaq iddiaçının xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş edir. İddia tələbinin dəlilləri: İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki,iddiaçı fərdi sahibkar olmaqla ünvan 1 ünvanında yerləşən “Lider Telekom” mağazasının sahibi olaraq mobil telefonların alışı və satışı ilə məşğul olur. xx.xx.2021-ci il tarixdə özünü Bakı şəhəri Nizami RPl-nin 24-cü Polis Bölməsinin əməkdaşı kimi təqdim edən və baş leytenant rütbəsində olan Cavabdeh mağazadan 1.700 manat dəyərində olan “Apple İphone 11 pro" model mobil telefonu nisyə götürməklə pulunu 3 ay ərzində ödəyəcəyi barədə iddiaçıdan xahiş etmişdir. İddiaçı da onun polis zabiti olmasını və səmimiyyətini görüb heç bir rəsmi müqavilə bağlamadan xahişini qəbul etmişdir. Lakin vəd edilmiş 3 ay müddət keşməsinə baxmayaraq borcunu ödəməsi ilə bağlı iddiaçı tərəfindən Cavabdeh dəfələrlə edilmiş müraciətlər nəticəsiz qaldı. Belə ki, borclu Cavabdeh borcunu ödəməyəcəyini bildirmişdir. Baxmayaraq ki, dəfələrlə Cavabdeh işlədiyi 24-cü PB-nə də getmiş, bununla bağlı onun iş yoldaşlarına da məlumat vermişdir. Bundan başqa şikayət ərizələri üzrə iddiaçıya məhkəmədə mülki iddia qaldıra bilmək hüqüqu izah edildiyindən, pozulmuş hüquqlarının bərpası məqsədi ilə hazırda məhkəməyə müraciət etmək qərarına gəlmişdir. Tərəflərin izahatları: İddiaçının İddiaçı məhkəmə iclasında iddianı müdafiə edərək, məhkəmədən iddianın təmin edilməsini xahiş etdi. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barəsində lazımı qaydada xəbərdar edilməklə məhkəmə iclasına çağırılmış, lakin o, məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbləri barəsində məhkəməyə məlumat verməmişdir. Cavabdehin məhkəmə iclasına gəlməməsinin səbəbləri barəsində məlumat olmadığından, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş: AR DİN Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsinin xx.xx.2023-cü il 3-13-44/2-985/2023 saylı məktubundan görünür ki, xx.xx.2021-ci il tarixdə “Lider” telefon mağazısnın müdiri İddiaçı ilə şifahi razılaşaraq ondan üç ay ərzində pulunun ödənilməsi şərti ilə aldığı 1700 manat dəyərində bir ədəd “İphone 11 Pro” markalı mobil telefonun pulunu ödəməyib, üzərinə götürdüyü öhdəliyi icra etməməklə “Daxili işlər orqanları əməkdaşlarının etik davranış Kodeksi” nin tələblərini pozduğuna görə Nizami Rayon Polis İdarəsinin 24-cü Polis Şöbəsinin cinayət axtarışı üzrə əməliyyat müvəkkili Cavabdeh Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsinin müvafiq əmri ilə intizam məsuliyyətinə cəlb edilmişdir. xx.xx.2022-ci il tarixli ********* №-li mədaxil qəbzindən görünür ki, İddiaçı tərəfindən məhkəməyə ərizə verilərkən 37 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Tətbiq edilən hüquq: Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Qeyd olunan Məcəllənin 444.1-ci maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Məhkəmənin mövqeyi: Məhkəmə iddiaçının izahatını dinləyərək, işin materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia əsaslıdır. Buna görə də iddia təmin edilməlidir. Sadalanan xüsusatlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh tərəflər arasında bağlanmış şifahi razılıq əsasında iddiaçıdan mal almaq hüququna malik olduğu kimi, eyni zamanda həmin malın qiymətini ödəməli olmasına dair üzərinə öhdəlik götürmüşdür. Cavabdeh isə götürdüyü öhdəlik hüququndan istifadə etmiş, lakin həmin malın dəyərini ödəməli olmasına dair vəzifəsini yerinə yetirməmişdir. Buna görə də iddiaçı göstərilən müqavilənin şərtlərinin icrasını tələb etməkdə haqlıdır. Həmçinin cavabdeh bu hərəkəti ilə işlədiyi qurumun “Etik davranış Kodeks”inin tələblərini pozduğuna görə intizam məsuliyyətinə cəlb edilmişdir. Göründüyü kimi tərəflər arasında şifahi razılıq olmuş, həmin razılaşmaya əsasən tərəflər arasında öhdəliklər yaranmış, iddiaçı tərəfindən öhdəliklər yerinə yetirilmiş, cavabdeh isə üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca yerinə yetirməmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı telefonun ödənilməmiş dəyərinin qaytarılmasını tələb etməkdə haqlıdır. Cavabdeh tərəfindən iddiaçıya hər hansı məbləğin qaytarılması məhkəmə araşdırılması zamanı sübuta yetirilməmişdir. Beləliklə, məhkəmə iş materiallarını araşdırıb, sübutlara məcmu halda, tam, hərtərəfli və obyektiv hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, Cavabdeh 1700 manat pul tutularaq İddiaçı ödənilməlidir. Məhkəmə xərcləri: Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə görə, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İddia ərizəsinin verilməsinə görə ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 37 manat məbləğində pul Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə, qət etdi: İddia təmin edilsin. 1700 (min yeddi yüz) manat məbləğində pul vəsaiti Cavabdeh alınaraq İddiaçı ödənilsin. İddia ərizəsinin verilməsinə görə ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 37 (otuz yeddi) manat məbləğində pul Cavabdeh İddiaçı xeyrinə tutulsun. Qətnamədən, rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsilə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan kabinetdən elektron qaydada) Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Sahibə Hacıyeva