Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Xırdalan şəhəri İş № 2(012)-11/2024 17.05.2024 ABŞERON RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əhmədov Habil Yunis oğlunun sədrliyi, Məşədiyeva Fidan Eynur qızının katibliyi, İddiaçı2, İddiaçı və digər iddiaçılar İddiaçı1, İddiaçı3 qızının və İddiaçı4 nümayəndəsi Nümayəndə və nümayəndəsi-vəkili Vəkil1, Cavabdehlər Cavabdeh13, Cavabdeh15, Cavabdeh14 və Cavabdeh14 nümayəndəsi-vəkili Vəkil2 iştirakları ilə, İddiaçılar Nümayəndə, İddiaçı2, İddiaçı1, İddiaçı3 qızının və İddiaçı4 cavabdehlər Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Ərazi İdarəsinə, Abşeron rayon 1 saylı Dövlət Notariat Kontoruna, Cavabdeh3, Cavabdeh4, X9, X14, Cavabdeh7, Cavabdeh8, Cavabdeh9, Cavabdeh10, Cavabdeh11, Cavabdeh12, Cavabdeh13, Cavabdeh14, Cavabdeh15 və Cavabdeh16 qarşı “torpaq sahəsinin özgəsinin qanunsuz sahibliyindən geri tələb edilməsi, alqı-satqı müqavilələrinin, daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışların etibarsız hesab edilməsi və ləğv edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçılar Nümayəndə, İddiaçı2, İddiaçı1, İddiaçı3 qızı və İddiaçı4 cavabdehlər Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Ərazi İdarəsinə, Abşeron rayon 1 saylı Dövlət Notariat Kontoruna, Cavabdeh3, Cavabdeh4, X9, X14 və Cavabdeh7 qarşı «torpaq sahəsinin özgəsinin qanunsuz sahibliyindən geri tələb edilməsi, alqı-satqı müqavilələrinin, daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışların etibarsız hesab edilməsi və ləğv edilməsi tələbinə dair» iddia ərizəsi ilə Abşeron Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, cavabdeh Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən digər cavabdehlər Cavabdeh3 adına verilmiş 18 oktyabr 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, Cavabdeh4 adına verilmiş 30 avqust 2014-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, X6 adına verilmiş 27 iyul 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, X10 adına verilmiş 26 iyul 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı və Cavabdeh7 adına verilmiş 26 iyul 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən çıxarışlar və onun verilməsinə əsas olmuş Abşeron rayon notariusu R.Hümmətovun (şah.№089) təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/4468 saylı, xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/5532 saylı,xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2843 saylı, xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2843 saylı, xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2941 saylı alqı-satqı müqavilələrinin qanunsuz və əsassız olduğundan etibarsız hesab edilməklə ləğv edilməsi və qanunla qorunan mülkiyyət hüquqları bərpa olunmaqla, torpaq sahəsinin həmin şəxslərin qanunsuz sahibliyindən geri qaytarılması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia onunla əsaslandırılmışdır ki, Abşeron rayon Aqrar İslahat Komissiyasının 21 dekabr 1997-ci il tarixli 15 saylı qərarına əsasən ona və ailə üzvləri İddiaçı2, İddiaçı4, X22 və X11 Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində «Badamlıq» adlanan ərazidə kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı məqəsədləri üçün 1,77 hektar pay torpağı verilmiş və bu barədə bizə Abşeron rayon Torpaq şöbəsində Dövlət aktı qeydiyyat kitabında 538 nömrə ilə qeydiyyata alınmış 16 fevral 1998-ci il tarixli JN 301 (kod:********) Dövlət Aktı verilmişdir. Həmin torpaq sahəsi müəyyən edilmiş kordinatlar daxilində mərzlənmiş və torpaq ayrıc aktı ilə onların paylı mülkiyyətinə verilmişdir. Maddi cəhətdən imkanları olmadığına görə torpaq sahəsində uzun müddət təsərrüfat işlərinin aparılması mümkün olmamışdır. 2017-ci ilin əvvəllərində o torpaq sahəsində təsərrüfat işlərinin aparılması üçün Məmmədli kəndinə gedərkən ona məlum oldu ki, cavabdehlər Cavabdeh3, Cavabdeh4, X19, X23 və Cavabdeh7 onun və ailə üzvlərinin paylı mülkiyyətində olan torpaq sahəsinin təxminən 0,70 hektar hissəsini əsassız və qanunsuz olaraq zəbt etmiş və müxtəlif təyinatlı tikililər aparmışlar. Cavabdehlər ona bildirdilər ki, onlara tutduqları torpaq sahələrini X52 və X4. Belə ki: cavabdeh Osmanov X47 rayonu notariusu R.Hümmətovun (şah.№089) təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/4468 saylı alqı-satqı müqaviləsi əsasında Azərbaycan Respublikası ƏMDK-nin yanında DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi idarəsi tərəfindən verilən «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən 18 oktyabr 2013-cü il tarixli Seriya RX № ******* saylı Çıxarışa əsasən 0,03 ha (300 kv.m) torpaq sahəsi: cavabdeh Əsgərov X56 rayonu notariusu R.Hümmətovun (şah.№089) təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/5532 saylı alqı-satqı müqaviləsi əsasında Azərbaycan Respublikası ƏMDK-nin yanında DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilən "Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən 30 avqust 2014-cü il tarixli Seriya RX № ******* saylı Çıxarışa əsasən 0,05 ha (500 kv.m) torpaq sahəsi; cavabdeh X2 rayonu notariusu R.Hümmətovun (şah.№089) təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2843 saylı alqı-satqı müqaviləsi əsasında Azərbaycan Respublikası ƏMDK-nin yanında DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilən Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən 27 iyul 2013-cü il tarixli Seriya RX № ******* saylı Çıxarışa əsasən 0,04 ha (400 kv.m) torpaq sahəsi; cavabdeh X3 rayonu notariusu R.Hümmətovun (şah.№089) təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2843 saylı alqı-satqı müqaviləsi əsasında Azərbaycan Respublikası ƏMDK-nin yanında DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilən Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən 26 iyul 2013-cü il tarixli Seriya RX № ******* saylı Çıxarışa əsasən 0,02 ha (200 kv.m) torpaq sahəsi; cavabdeh Əliyev X57 rayonu notariusu R.Hümmətovun (şah.№089) təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2941 saylı alqı-satqı müqaviləsi əsasında Azərbaycan Respublikası ƏMDK-nin yanında DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilən Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən 26 iyul 2013-cü il tarixli Seriya RX № ******* saylı Çıxarışa əsasən 0,015 ha (150 kv.m) torpaq sahəsi; Bundan başqa, onlara məxsus olan torpaq sahəsinin 0,05 ha və 0,06 ha torpaq sahəsi onlara məlum olmayan şəxslər tərəfindən zəbt edilmişdir. Ailə üzvlərinin paylı mülkiyyətində olan torpaq sahəsinin ayrı-ayrı şəxslər tərəfindən qanunsuz və əsassız olaraq zəbt olunması ilə bağlı əri X34 21 cxtyabr 2018-ci il tarixdə Abşeron RPİ-nin Mehdiabad PB-nə şikayət ərizəsi ilə müraciət edərək Abşeron rayonu, Məmmədli kəndi, Badamlıq adlanan ərazidə yerləşən ona məxsus olan 1,77 ha torpaq sahəsinin ətrafında hasarın söküldüyü və torpaq sahəsinin zəbt olunması, 1500 manat zərər vurulmasını bildirmiş və bununla bağlı qanuni tədbirlər görülməsini xahiş etmişdir. Polis orqanlarında aparılan təhqiqat və başlanmış cinayət işi Abşeron rayon prokurorluğunda davam etmiş və prhkurorluğun 29 aprel 2019-cu il tarixli cinayət işi üzrə icraata xitam verilmişdir. Həmin qərarla müəyyən edilmişdir ki, torpaq sahəsinin ayrı-ayrı şəxslərə satılmasını X52 və X42 təşkil etmişdir. Həmçinin, həmin qərarla müəyyən edilmişdir ki, torpaqla bağlı mübahisələr mülki xarakterli olduğundan məhkəmə qaydasında həll edilməlidir. Qeyd etdiyi kimi, Abşeron rayon Torpaq şöbəsi tərəfindən verilən 16 fevral 1998-ci il tarixli JN 301 (kod:********) Dövlət Aktına əsasən Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində “Badamlıq» adlanan ərazidə kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı məqəsədləri üçün ayrılan 1.77 hektar torpaq sahəsi onun və ailə üzvlərinin paylı mülkiyyətidir. O, mülkiyyət hüquqlarının müdafiəsi məqsədi ilə müstəqil olaraq mütəxəssis rəyi almaq üçün "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətə müraciət etmiş və verilən 04 yun 2020-ci il tarixli 54 saylı mütəxəssis rəyindən göründüyü kimi, onun və ailə üzvlərinin paylı mülkiyyətində olan torpaq sahəsi ayrı-ayrı şəxslər tərəfindən zəbt edilmişdir. Cavabdeh Azərbaycan Respublikası ƏMDK-nin yanında DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi idarəsi Dövlət aktı ilə onun və ailə üzvlərinin mülkiyyətində olan torpaq sahəsinin koordinatları daxilində ayrı-ayrı şəxslərə, yəni, cavabdehlər Cavabdeh3, Cavabdeh4, X12, X15 və Cavabdeh7 əsassız və qanunsuz olaraq daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən çıxarışların verilməsində qanunvericilik normalarını pozmuşdur. Azərbaycan Respublikasının MM-nin 18, Torpaq Məcəlləsinin 65-ci maddəsinin 1, 3, 5, 9-cu hissələrinə, 67-ci maddəsinin 1-ci hissəsinə, 68-ci maddəsinə, 73-cü maddəsinin İ hissəsinə, Mülki Məcəlləsinin 139.1, 139.3, 152.1-ci maddələrinə, «Torpaq islahatı haqqında» Azərbaycan Resçpublikasının Qanununun 4, 8, 12-ci maddələrinə, «Daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununun 2.1, 2.2, 2.3, 4.3, 7, 8.0.4, 10.1, 14.1, 16.1, 16.2 16.3, 16.4cü, 157.2,-ci maddələrinə əsasən hesab edir ki, cavabdeh DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi idarəsi tərəfindən digər cavabdehlər Cavabdeh3 adına verilmiş 18 oktyabr 2013-cü il tarixli Seriya RX № ******* saylı, Cavabdeh4 adına verilmiş 30 avqust 2014-cü il tarixli Seriya RX № ******* saylı, X6 adına verilmiş 27 iyul 2013-cü il tarixli Seriya RX № ******* saylı, X13 adına verilmiş 26 iyul 2013-cü il tarixli Seriya RX № ******* saylı və Cavabdeh7 adına verilmiş 26 iyul 2013-cü il tarixli Seriya RX № ******* saylı Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən Çıxarışlar və onun verilməsinə əsas olmuş Abşeron rayon notariusu R.Hümmətovun (şah.№089) təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/4468 saylı, xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/5532 saylı, xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2843 saylı, xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2843 saylı,xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2941 saylı alqı-satqı müqavilələri ranunsuz və əsassız olduğundan etibarsız hesab edilməklə ləğv edilməli və onun qanunla zarunan mülkiyyət hüquqları bərpa olunmalı, torpaq sahəsi həmin şəxslərin qanunsuz sahibliyindən geri qaytarılması barədə qətnamə qəbul edilməlidir. Daha sonra xx.xx.2021-ci il tarixdə iddiaçılar Nümayəndə, İddiaçı2, İddiaçı1, İddiaçı3 qızı və İddiaçı4 Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 53-cü maddəsinin tələblərinə əsasən, iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsinə dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdehlər Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Ərazi İdarəsinə, Abşeron rayon 1 saylı Dövlət Notariat Kontoruna, Cavabdeh8, Cavabdeh9, Cavabdeh10, Cavabdeh11, Cavabdeh12, Cavabdeh13, Cavabdeh14 və Cavabdeh15 qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdehlər Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən digər cavabdehlər Cavabdeh3 adına verilmiş 18 oktyabr 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, Cavabdeh4 adına verilmiş 30 avqust 2014-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, X7 adına verilmiş 27 iyul 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, X10 adına verilmiş 26 iyul 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı və Cavabdeh7 adına verilmiş 26 iyul 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, Cavabdeh8 0,03 ha torpaq sahəsinin satılmasına dair Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə- 3115 reyestrlə qeydə alınmış alqı-satqı müqaviləsinin, Cavabdeh9 0,02 ha torpaq sahəsinin satılmasına dair xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3407 saylı alqı-satqısı müqaviləsinin, Cavabdeh10 0,025 ha torpaq sahəsinin satılmasına dair xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-4006 saylı alqı-satqı müqaviləsinin, Cavabdeh12 0,04 ha torpaq sahəsinin satılmasına dair xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3988 saylı alqı-satqı-müqaviləsinin, Cavabdeh11 0,03 ha torpaq sahəsinin satılmasına dair xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-4131 saylı alqı-satqı müqaviləsinin, Cavabdeh13 0,04 ha torpaq sahəsinin və Cavabdeh14 0,03 ha torpaq sahəsinin satılmasına dair müqavilələrin, «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən çıxarış»ların və onun verilməsinə əsas olmuş Abşeron rayon notariusu R.Hümmətovun (şah.№089) təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/4468 saylı, xx.xx.2013cu il tarixli 4Ə/5532 saylı, xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2843 saylı, xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2843 saylı,xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2941 saylı alqı-satqı müqavilələrinin qanunsuz və əsassız olduğundan etibarsız hesab edilməklə ləğv edilməli və qanunla qorunan mülkiyyət hüquqlarının bərpa olunması, torpaq sahəsinin həmin şəxslərin qanunsuz sahibliyindən geri qaytarılması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsinə dəqiqləşmə onunla əsaslandırılmışdır ki, Azərbaycan Respublikası ƏMDK-nin yanında DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi idarəsi tərəfindən verilən 19 fevral 2021-ci il tarixli arayışına əsasən cavabdeh X19 qanunsuz yolla əldə etdiyi onların paylı mülkiyyətlərində olan 0,08 ha torpaq sahəsinin Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3115 reyestrlə qeydə alınmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 0,03 ha Cavabdeh8, xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3407 daşınmaz əmlakın alqı-satqısı müqaviləsinə əsasən 0,02 ha torpaq sahəsini Cavabdeh9, xx.xx.2018ci il tarixli 4Ə- 4006 saylı alqı-satqı müqaviləsinə 0,025 ha torpaq sahəsini Cavabdeh10 satılmışdır. Yerdə qalan 0,005 ha mtorpaq sahəsi ümumi yol olaraq saxlanmışdır. Bundan başqa, Cavabdeh4 qanunsuz olaraq əldə etdiyi onların paylı mülkiyyətlərində olan 0,07 ha torpaq sahəsinin Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3988 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 0,04 ha hissəsini Cavabdeh12, xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-4131 saylı alqı-satqı müqäviləsinə əsasən 0,03 ha hissəsi Cavabdeh11 satılmışdır. Bundan başqa, onların paylı mülkiyyətlərində olan torpaq sahəsinin 0,04 ha hissəsi Cavabdeh13, 0,03 ha hissəsi isə Cavabdeh14 Şəmiləli oğluna satılmışdır. 24 sentyabr 2020-ci il tarixdə cavabdehlər Cavabdeh13 və Cavabdeh14 əsassız və qanunsuz olaraq zəbt etdikləri torpaq sahələrini daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınması üçün DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsinə müraciət etsələr də, torpaq sahələrinin mübahisəli olduğuna görə qeydə almaqdan imtina edilmişdir. Azərbaycan Respublikası ƏMDK-nin yanında DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilən 19 fevral 2021-ci il tarixli arayışdan görünür ki, bütün torpaq sahələrinin alqı-satqı yolu ilə özgəninkiləşdirilməsi Cavabdeh15 tərəfindən aparılmışdır. Qeyd edir ki, torpaq sahələrinin alqı-satqısına dair sonuncu iki müqavilə mülki iş üzrə məhkəmə icraatının aparıldığı vaxt rəsmiləşdirilmişdir. Bildirir ki, Abşeron rayon Torpaq şöbəsi tərəfindən verilən 16 fevral 1998-ci il tarixli JN 301 (kod:********) Dövlət Aktına əsasən Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində «Badamlıq» adlanan ərazidə kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı məqsədləri üçün ayrılan 1,77 hektar torpaq sahəsi onun və ailə üzvlərinin paylı mülkiyyətidir. Onlar iddia ərizəsi və iddia ərizəsinə əlavə üzrə bütün tələblərini müdafiə edirlər. Hesab edirlər ki, Cavabdeh8 0,03 ha torpaq sahəsinin satiılmasına dair Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3115 reyestrlə qeydə alınmış alqı-satqı müqaviləsi, Cavabdeh9 0,02 ha torpaq sahəsinin satılmasına dair xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3407 alqı-satqısı müqaviləsi, Cavabdeh10 0,025 ha torpaq sahəsinin satılmasına dair xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-4006 saylı alqı-satqı müqaviləsi, Cavabdeh12 0,04 ha torpaq sahəsinin satılmasına dair xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3988 saylı alqı-satqı müqaviləsinin, Cavabdeh11 0,03 ha torpaq sahəsinin satılmasına dair xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-4131 saylı alqı-satqı müqaviləsinin, Cavabdeh13 0,04 ha torpaq sahəsinin və Cavabdeh14 Şəmiləli oğluna 0,03 ha torpaq sahəsinin satılmasına dair müqavilələri qanunsuz və əsassız olduğundan etibarsız hesab edilməklə ləğv edilməli və onun qanunla qorunan mülkiyyət hüquqları bərpa olunmalı, torpaq sahəsi həmin şəxslərin qanunsuz sahibliyindən geri qaytarılması barədə qətnamə qəbul edilməlidir. Daha sonra iddiaçılar Nümayəndə, İddiaçı2, İddiaçı1, İddiaçı3 qızı və İddiaçı4 Mülki Prosessual Məcəllənin 53-cü maddəsinin tələblərinə əsasən, iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsinə dair yenidən ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdehlər Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Ərazi İdarəsinə, Abşeron rayon 1 saylı Dövlət Notariat Kontoruna, Cavabdeh3, Cavabdeh4, X9, X14 və Cavabdeh7, Cavabdeh8, Cavabdeh9, Cavabdeh10, Cavabdeh11, Cavabdeh12, Cavabdeh13, Cavabdeh14 və Cavabdeh15 qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdehlər - DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi idarəsi tərəfindən digər cavabdehlər Cavabdeh3 adına verilmiş 18 oktyabr 2013-cü il tarixli Seriya RX № ******* saylı, Cavabdeh4 adına verilmiş 30 avqust 2014-cü il tarixli Seriya RX № ******* saylı, X6 adına verilmiş 27 iyul 2013-cü il tarixli Seriya RX № ******* saylı, X13 adına verilmiş 26 iyul 2013- cü il tarixli Seriya RX № ******* saylı və Cavabdeh7 adına verilmiş 26 iyul 2013-cü il tarixli Seriya RX № ******* saylı, Cavabdeh8 0,03 ha torpaq sahəsinin satılmasına dair Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3115 reyestrlə qeydə alınmış alqı-satqı müqaviləsinin, Cavabdeh9 0,02 ha torpaq sahəsinin satılmasına dair xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3407 alqı-satqısı müqaviləsinin, Cavabdeh10 0,025 ha torpaq sahəsinin satılmasına dair xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-4006 saylı alqı-satqı müqaviləsinin, Cavabdeh12 0,04 ha torpaq sahəsinin satılmasına dair xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3988 saylı alqı-satqı müqaviləsinin, Cavabdeh11 0,03 ha torpaq sahəsinin satılmasına dair xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-4131 saylı alqı-satqı müqaviləsinin, Cavabdeh13 0,04 ha torpaq sahəsinin və Cavabdeh14 0,03 ha torpaq sahəsinin satılmasına dair müqavilələrin qanunsuz və əsassız olduğundan etibarsız hesab edilməklə ləğv edilməsi və qanunla qorunan mülkiyyət hüquqları bərpa olunmaqla torpaq sahəsinin həmin şəxslərin qanunsuz sahibliyindən geri qaytarılması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Dəqiqləşdirilmiş növbəti ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh X19 qanunsuz yolla əldə etdiyi onların paylı mülkiyyətində olan 0,08 ha torpaq sahəsinin Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3115 reyestrlə qeydə alınmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 0,03 ha Cavabdeh8, xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3407 daşınmaz əmlakın alqı-satqısı müqaviləsinə əsasən 0,02 ha torpaq sahəsini Cavabdeh9, xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-4006 saylı alqı-satqı müqaviləsinə 0,025 ha torpaq sahəsini Cavabdeh10 satılmışdır. Yerdə qalan 0,005 ha torpaq sahəsi ümumi yol olaraq saxlanmışdır. Bundan başqa, Cavabdeh4 qanunsuz olaraq əldə etdiyi onların paylı mülkiyyətlərində olan 0,07 ha torpaq sahəsinin Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3988 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 0,04 ha hissəsini Cavabdeh12, xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-4131 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 0,03 ha hissəsi Cavabdeh11 satılmışdır. Bundan başqa, onların paylı mülkiyyətində olan torpaq sahəsinin 0,04 ha hissəsi Cavabdeh13, 0,03 ha hissəsi isə Cavabdeh14 Şəmiləli oğluna satılmışdır. 24 sentyabr 2020-ci il tarixdə cavabdehlər Cavabdeh13 və Cavabdeh14 əsassız və qanunsuz olaraq zəbt etdikləri torpaq sahələrini daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınması üçün DƏDRX- nin 4 saylı Ərazi idarəsinə müraciət etsələr də, torpaq sahələrinin mübahisəli olduğuna görə qeydə almaqdan imtina edilmişdir. Bütün torpaq sahələrinin alqı-satqı yolu ilə özgəninkiləşdirilməsi Cavabdeh15 tərəfindən aparılmışdır. Qeyd edir ki, torpaq sahələrinin alqı-satqısına dair sonuncu iki müqavilə mülki iş üzrə məhkəmə icraatının aparıldığı vaxt rəsmiləşdirilmişdir. Bildirir ki, Abşeron rayon Torpaq şöbəsi tərəfindən verilən 16 fevral 1998-ci il tarixli JN 301 (kod:********) Dövlət Aktına əsasən Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində «Badamlıq» adlanan ərazidə kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı məqəsədləri üçün ayrılan 1,77 hektar torpaq sahəsi onun və ailə üzvlərinin paylı mülkiyyətidir. O, mülkiyyət hüquqlarının müdafiəsi ilə əlaqədar müstəqil olaraq mütəxəssis rəyi almaq üçün "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətə müraciət etmiş və verilən 04 iyun 2020-ci il tarixli 54 saylı mütəxəssis rəyindən göründüyü kimi, onun və ailə üzvlərinin paylı mülkiyyətində olan torpaq sahəsi ayrı-ayrı şəxslər tərəfindən zəbt edilmişdir. Cavabdeh Azərbaycan Respublikası ƏMDK-nin yanında DƏDRX-nin 4 saylı Ərazi İdarəsi Dövlət aktı ilə onun və ailə üzvlərinin mülkiyyətində olan torpaq sahəsinin koordinatları daxilində ayrıayrı şəxslərə daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən çıxarışların verilməsində qanunvericilik normalarını pozmuşdur. Azərbaycan Respublikasının MM-nin 18, Torpaq Məcəlləsinin 65-ci maddəsinin 1, 3, 5, 9-cu hissələrinə, 67-ci maddəsinin 1-ci hissəsinə, 68-ci maddəsinə, 73-cü maddəsinin İ hissəsinə, Mülki Məcəlləsinin 139.1, 139.3, 152.1-ci maddələrinə, «Torpaq islahatı haqqında» Azərbaycan Resçpublikasının Qanununun 4, 8, 12, -cü maddələrinə, «Daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununun 2.1, 2.2, 2.3, 4.3, 7, 8.0.4, 10.1, 14.1, 16.1, 16.2 16.3, 16.4cü, 157.2-ci maddələrinə əsasən hesab edir ki, iddia tələbləri təmin olunmalıdır. Daha sonra iddiaçılar Nümayəndə və vəkili Vəkil1 Mülki Prosessual Məcəllənin 53-cü maddəsinin tələblərinə əsasən, iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsinə dair yenidən ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək Cavabdeh11 xx.xx.2019-cu il tarixli alqı-satqı müqaviləsi əsasında əldə etdiyi 0.03 ha torpaq sahəsini xx.xx.2020-ci il tarixdə bağışlama müqaviləsi əsasında Cavabdeh16 bağışladığından Cavabdeh16 cavabdeh qismində cəlb edilərək xx.xx.2020-ci il tarixli 4Ə-735 saylı bağışlama müqaviləsinin də etibarsız hesab edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Cavabdeh7 iddia müddətinin tətbiq ediməsi barədə ərizə ilə müraciət edərək hazırki iş üzrə iddia müddətinin tətbiq edilərək Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 354.1, 354.2, 375.2, 372.1, 378, 149.2, 182.1, 182.2-ci maddələrinə əsasən iddianın rədd edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, iddia müddəti ötürülmüşdür. Belə ki, iddiaçı və onun ailəsi həmin torpaq sahəsini satmamışlar. O torpağı iddiaçıdan deyil, Cavabdeh15 Aydın oğlundan almışdır. 2013-cü ilin iyul ayında bağlanmış müşaviləni iddiaçı və onun ailəsi indiyədək mübahisələndirməmiş və ya həmin torpaq sahəsindən onun və digər cavabdehlərin istifadə etməmələrinin səbəbləri barədə heç bir narazılıq bildirməmişlər. 7 ildən çoxdur ki, müqavilə mübahisələndirilməmişdir. Hətta o torpağı aldığından əmin olduğu üçün alqı-satqı müqaviləsi bağlanan kimi özünün adına reyestrdən çıxarış almışdır. Məhkəmədə iştirak edən iddiaçı Nümayəndə vəkili Vəkil1 iddia tələblərini müdafiə edərək təmin edilməsini xahiş etmiş, əlavə olaraq göstərmişdir ki, iş üzrə ekspert rəylərinə əsasən iddiaçılara məxsus torpaq sahəsinin bir hissəsi qanunsuz və əsassız olaraq zəbt edilmiş, o bir hissəsi isə Notariat Kontoru tərəfindən başqalarına verilmişdir. Həmin torpaq sahələri ekspertizanın verdiyi rəy ilə üst-üstə düşdüyündən həmin çıxarışlar, müqavilələr ləğv edilməli, həmin torpaq sahəsində tikilmiş özbaşına tikililər sökülməli, torpaq sahələri qanunsuz sahiblikdən geri verilməlidir. Ayrı-ayrı şəxslər həmin torpaq sahələrini almış, alqı-satqı və digər müqavilələr ilə başqa şəxslərə, cavabdehlərə vermişdirlər. Qanunvericiliyin qayda və normaları kobud surətdə pozulmuşdur. Çıxarışlar verilərkən, digər müqavilələr bağlanarkən Torpaq Məcəlləsinin müddəaları pozulmuşdur. Həmin əməllərdə Cinayət Məcəlləsinin 188-ci maddəsinin əlamətləri vardır. Həmin şəxslər barəsində MPM-in 265.4-cü maddəsi ilə xüsusi qərardad çıxarılmalı, onlar barədə Baş Prokurorluğa məlumat verilməlidir. İddiaçılara Dövlət tərəfindən Torpaq sahəsi aktı 1.77 ha torpaq sahəsi verilmişdir. Ailənin çətinlikləri olduğu üçün həmin torpaq sahəsi vaxtında hasara alınması mümkün olmamış, başqa işlər görülməmişdir. Şakir 2018-ci ildə torpağa gəldiyi zaman həmin torpaq sahəsində tikililərin mövcud olduğunu görmüşdür. Buna görə DƏDRX-ə, Baş Prokurorluğa bu barədə müraciət etmişdir. Həmin torpaq sahəsini alanlar, tikinti işləri aparanlar həmin torpaq sahəsini yoxlamalı idilər ki, kimə məxsusdur. 4 saylı Abşeron Ərazi İdarəsi qanunsuz hərəkətlər edərək həmin torpağı satmışdır. Torpağın verilməsinə dair Dövlət Aktında göstərilir ki, həmin torpaq sahəsi kənd təsərrüfatı istehsalı, emalı və inkişafı üçün verilib. Lakin cavabdehlər tərəfindən orada tikililər aparılmışdır. Məhkəmə iclasında iddiaçılar Nümayəndə və İddiaçı2 Vəkil1 izahatını təsdiq etmişlər. Məhkəmədə iştirak edən Cavabdeh13 iddia tələbinin təmin olunmamasını məhkəmədən xahiş etmiş və əlavə olaraq izahatında göstərmişdir ki, torpaq alınmamışdan əvvəl torpaq sahəsi ölçüb biçilmiş, DƏDRX-ə də məlumat verilmişdir. Həmçinin bu torpaq sahəsi əvvəl bir neçə nəfərə də satılmışdır. Şakir bəy özü torpaqğı satıb, torpaq sahəsində firma ev tikibdir. Ekspert rəyi ilə razı deyildir. Məhkəmədə iştirak edən Cavabdeh15 iddia tələbinin təmin olunmamasını məhkəmədən xahiş etmiş və əlavə olaraq izahatında göstərmişdir ki,2013-cü ildə 60 sot torpağı hasarladıb, bir neçə yerə bölüb, satmışdır. DƏDRX həmin torpağa gəlib, baxıblar və ölçüblər. 2018-də ona qonşu sahələrinin nümayəndələri tərəfindən zəng olunub. Koordinatlarda sürüşmə olduğunu, gəlib bu barədə müzakirə edilməli olduğu, yoxsa hüquq mühafizə orqanlarına gedəcəyi deyilibdi. Ona görə də onlarla da görüşə getmiş, orada Şakir və yanında bir neçə nəfər də var idi. Bir neçə nəfər sənədi geri istəsə də, bir neçə nəfər də qarşı tərəfdən qaldı. İlk növbədə torpaq sahəsinin təyinatından danışmaq lazımdır ki, kimin torpaq sahəsi haradan başlayır, harada bitir. Balaca hasarların içərisində torpaq sahəsi alınmışdır.Torpaq sahəsi alınarkən 4 Saylı Abşeron Ərazi İdarəsinə məlumat verilmişdir. Məhkəmədə iştirak edən Cavabdeh14 nümayəndəsi-vəkili Vəkil2 iddia tələbinin təmin olunmamasını məhkəmədən xahiş etmiş və əlavə olaraq izahatında göstərmişdir ki, təmsil etdiyi şəxs barəsində bunu bildirmişdir ki, bütün torpaqlar müvafiq dövlət orqanı tərəfindən tərtib edilmiş çıxarış vasitəsilə almışlar. Notarial qaydada alqı-satqı müaviləsi əsasında, bir qismi də yeni çıxarış alaraq öz adına keçirmişdir. MM-in 354-cü maddəsi üzrə etibarsızlıq üçün iddia müddəti 1 ildir. Məlumatları 2017-ci ildə olduğu halda 2020-ci ildə iddia veriblər. Bunun üztündən 7 il vaxt keçib. DƏDRX-ə sorğular vermişdir. Şifahi sorğularla müəyyən etmişdir ki, Faiqin mülkiyyətinə 2 sot torpaq sahəsi verilmişdir. X43 JN-0826 nömrə ilə 0.8927 ha yəni 90 sota yaxın torpaq sahəsi verilib. 6 sota yaxınını başqalarına satıb. 7 sot torpaq Səlimə Vəli qızına satılıb. xx.xx.2015-ci ildə reyestrdən çıxarış verilib. Onun 2 sotu da Faiqə satılıb. Yəni Faiqin aldığı torpağın kökü JN-0826 nömrə ilə 0.8927 ha yəni 90 sota yaxın torpaq sahəsinə çıxır. İddiaçının mülkiyyətinə verilən torpaq sahəsi isə JN-301 nömrəli pay torpaq sahəsidir. İddiaçıya verilən torpaq sahəsi ilə cavabdeh Faiqə verilən torpaq sahəsi fərqlidir. Faiq tərəfindən alınan alıan torpaq sahəsi onun təşəbbüsü ilə mütəxəssis tərəfindən koordinmatları yoxlanılıb. Müəyyən olunub ki, çıxarışla Faiqin torpaq sahəsi uyğun gəlir. Təkrar tikinti-texniki ekspertizanın rəyi çox savadsızdır. Mülki iş üzrə iştirak etməyən tərəflərə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbi barədə məhkəməyə məlumat verməmişlər. Belə olan halda, məhkəmə işə həmin tərəflərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir Məhkəmə işdə iştirak edən şəxslərin tərəflərin izahatını dinləyib, mülki iş materiallarını və iş üzrə verilən rəyləri araşdıraraq hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, işin materiallarında olan və məhkəmə baxışı zamanı tədqiq edilmiş: - Abşeron rayon Torpaq şöbəsində Dövlət aktı qeydiyyat kitabında 538 nömrə ilə qeydiyyata alınmış 16 fevral 1998-ci il tarixli JN 301 (kod:********) Dövlət Aktından görünür ki, Abşeron rayon Aqrar İslahat Komissiyasının 21 dekabr 1997-ci il tarixli 15 saylı qərarına əsasən Nümayəndə və ailə üzvləri İddiaçı2, İddiaçı4, X22 və X11 Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində «Badamlıq» adlanan ərazidə kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı məqəsədləri üçün 1,77 hektar pay torpağı verilmişdir. - Cavabdeh15 adına verilmiş xx.xx.2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən çıxarışdan görünür ki, Abheron rayonu, Məmmədli kəndində 0,60 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq xüsusi mülkiyət hüququ əsasında qeydiyyata alınmışdır. - Abşeron rayonu notariusu R.Hümmətovun təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/1257 saylı alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, X62 Azərbaycan Respublikasının Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Abşeron Ərazi İdarəsi tərəfindən xx.xx.2013-cü il tarixli reyest nömrəsi **********66, qeydiyyat nömrəsi ********** olan Çıxarışa əsasən Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0,8928 ha olan torpaqdan 0,60 ha sahəsi olan torpağı Cavabdeh15 40000 manata satmışdır. - Cavabdeh15 adına verilmiş xx.xx.2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən çıxarışdan görünür ki, Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində 0,3860 ha kənd təsərüfatı təyinatlı torpaq xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında qeydiyyata alınmışdır. -Cavabdeh3 adına verilmiş 18 oktyabr 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən çıxarışdan görünür ki, Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində 0,03 ha kənd təsərüfatı təyinatlı torpaq xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında qeydiyyata alınmışdır. -Abşeron rayonu notariusu R.Hümmətovun (şah.№089) təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/4468 saylı alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki Cavabdeh15 Azərbaycan Respublikasının Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Abşeron Ərazi İdarəsi tərəfindən xx.xx.2013-cü il tarixli reyestr nömrəsi **********86, qeydiyyat nömrəsi ********* olan Çıxarışa əsasən Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0,3860 ha sahəsi olan torpaqdan 0,03 ha torpağı Cavabdeh3 3000 manata, 0,02 ha torpaq sahəsini isə X44 2000 manata satmışdır.( X63 cavabdeh kimi cəlb edilməmiş, onunla olan alqı-satqı mübahisələndirilməmişdir) - Cavabdeh4 adına verilmiş 30 avqust 2014-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən çıxarışdan görünür ki, Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində 0,05 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında qeydiyyata alınmışdır. - Abşeron rayonu notariusu R.Hümmətovun (şah.№089) təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/5532 saylı alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh15 Azərbaycan Respublikasının Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Abşeron Ərazi İdarəsi tərəfindən xx.xx.2013-cü il tarixli reyestr nömrəsi **********86, qeydiyyat nömrəsi ********* olan Çıxarışa əsasən Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0,3860 ha sahəsi olan torpaqdan 0,07 ha torpağı Cavabdeh4 5300 manat satmışdır. - Cavabdeh11 adına verilmiş seriya RX № 15001136 saylı xx.xx.2019-cü il tarixli «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən çıxarışdan görünür ki, Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində 0,03 ha kənd təsərüffatı təyinatlı torpaq xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında qeydiyyata alınmışdır - Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-4131 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən Cavabdeh4 0,07 ha sahəsi olan torpaqdan 0,03 ha hissəsini Cavabdeh11 4800 manata satmışdır. Satıcı əvəzinə etibarnamə ilə X53 imzalamışdır - Cavabdeh12 adına verilmiş seriya RX № ******* saylı xx.xx.2019-cü il tarixli «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən çıxarışdan görünür ki, Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində 0,04 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında qeydiyyata alınmışdır - Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3988 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən Cavabdeh4 0,07 ha sahəsi olan torpaqdan 0,04 ha hissəsini Cavabdeh12 4000 manata satmışdır. Satıcı əvəzinə etibarnamə ilə X53 imzalamışdır - X6 adına verilmiş 27 iyul 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən çıxarışdan görünür ki, Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində 0,04 ha kənd təsərüffatı təyinatlı torpaq xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında qeydiyyata alınmışdır. - X10 adına verilmiş 26 iyul 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən çıxarışdan görünür ki, Abheron rayonu, Məmmədli kəndində 0,05 ha kənd təsərüüfatı təyinatlı torpaq xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında qeydiyata alınmışdır. - Abşeron rayonu notariusu R.Hümmətovun (şah.№089) təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2843 saylı alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh15 Azərbaycan Respublikasının Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Abşeron Ərazi İdarəsi tərəfindən xx.xx.2013-cü il tarixli reyest nömrəsi **********99, qeydiyyat nömrəsi ********** olan Çıxarışa əsasən Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0,60 ha sahəsi olan torpaqdan 0,08 ha torpağı X9 5400 manata, 0,05 ha torpağı X16 4000 manata, 0,02 ha torpağı X54 isə 2000 manata satmışdır. (Sonuncu cavabdeh kimi cəlb edilməmiş, onunla olan alqı-satqı mübahisələndirilməmişdir) - Cavabdeh7 adına verilmiş 26 iyul 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən çıxarışdan görünür ki, Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində 0,034 ha kənd təsərüüfatı təyinatlı torpaq xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında qeydiyata alınmışdır. -Abşeron rayonu notariusu R.Hümmətovun (şah.№089) təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2941 saylı alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh15 Azərbaycan Respublikasının Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Abşeron Ərazi İdarəsi tərəfindən xx.xx.2013-cü il tarixli reyest nömrəsi **********99, qeydiyyat nömrəsi ********** olan Çıxarışa əsasən Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0,60 ha sahəsi olan torpaqdan 0,034 ha torpağı Cavabdeh7 4700 manat satmışdır. -Cavabdeh8 adına verilmiş 20 iyun 2019-cu il tarixli «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən çıxarışdan görünür ki, Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində 0,03 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq xüsusi mülkiyət hüququ əsasında qeydiyyata alınmışdır. - Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3115 reyestrlə qeydə alınmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən X2 rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0,08 ha sahəsi olan torpaqdan 0,03 ha torpağı Cavabdeh8 2500 manata satmışdır. Satıcı əvəzinə etibarnamə ilə X53 imzalamışdır. -Cavabdeh9 adına verilmiş 16.08. 2019-cu il tarixli «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən çıxarışdan görünür ki, Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində 0,02 ha kənd təsərküfatı təyinatlı torpaq xüsusi mülkiyət hüququ əsasında qeydiyyata alınmışdır. - Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3407 reyestrlə qeydə alınmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən X2 rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0,08 ha sahəsi olan torpaqdan 0,02 ha torpağı X17 3400 manata satmışdır. Satıcı əvəzinə etibarnamə ilə X53 imzalamışdır. -Cavabdeh10 adına verilmiş xx.xx.2019-cü il tarixli «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən çıxarışdan görünür ki, Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində 0,025 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında qeydiyyata alınmışdır. - Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-4006 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən X19 0,08 ha sahəsi olan torpaqdan 0,025 ha torpaq sahəsini Cavabdeh10 satılmışdır. Satıcı əvəzinə etibarnamə ilə X53 imzalamışdır. - X18 adına verilmiş xx.xx.2019-cü il tarixli «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən çıxarışdan görünür ki, Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində 0,02 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında qeydiyyata alınmışdır. - Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2019-cu il tarixli 4Ə-2009 reyestrlə qeydə alınmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən Cavabdeh9 Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0,02 ha sahəsi olan torpağı X20 4000 manata satmışdır. - X27 adına verilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən çıxarışdan görünür ki, Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində 0,03 ha kənd təsərüfatı təyinatlı torpaq xüsusi mülkiyət hüququ əsasında qeydiyyata alınmışdır. - Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2020-ci il tarixli 4Ə-735 reyestrlə qeydə alınmış bağışlama müqaviləsinə əsasən Əliyev X48 rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0,03 ha sahəsi olan torpağı X35 bağışlamışdır. - Abşeron rayonu notariusu R.Hümmətovun təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2922 saylı alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki Cavabdeh15 Azərbaycan Respublikasının Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Abşeron Ərazi İdarəsi tərəfindən xx.xx.2013-cü il tarixli reyest nömrəsi **********99, qeydiyyat nömrəsi ********** olan Çıxarışa əsasən Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0,60 ha sahəsi olan torpaqdan olan 0,03 ha torpağı X28 2500 manata satmışdır. (Sonuncu cavabdeh kimi cəlb edilməmiş, onunla olan alqı-satqı mübahisələndirilməmişdir) -X36 adına verilmiş xx.xx.2015-ci il tarixli **********45 reyestr nömrəli, ********** qeydiyyat nömrəli «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən çıxarışdan görünür ki, Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində 0,07 ha kənd təsərüfatı təyinatlı torpaq xüsusi mülkiyət hüququ əsasında qeydiyyata alınmışdır.(Cavabdeh kimi cəlb edilməmişdir) - 19 avqust 2020-ci il tarixli, AN - İ seriyalı, 076688 nömrəli «daşınmaz əmlakın alqısatqı müqaviləsi» əsasən X8 rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0,07 ha torpaq sahəsinin 0,02 ha-nı Cavabdeh14 2000 manata satmışdır. - 19 avqust 2020-ci il tarixli, AN - İ seriyalı, 076689 nömrəli «daşınmaz əmlakın alqısatqı müqaviləsi» əsasən X8 rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0,07 ha torpaq sahəsinin 0,04 ha-nı Cavabdeh13 4000 manata satmışdır. - Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Abşeron Ərazi İdarəsinin Vəkil1 ünvanlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli cavab məktubundan görünür ki, xx.xx.2021-ci il tarixdə daxil olmuş 1mi-02/21 saylı sorğu əlaqədar olaraq bildirilir ki, Abşeron rayonu, Məmmədli kəndi ərazisində yerləşən kənd təsərrüfatı təyinatlı 0.08 ha torpaq sahəsi üzərində X7 adına mülkiyyət hüququ daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində xx.xx.2013-cü il tarixdə **********75 (RX N2 0224764) reyestr nömrəsi ilə qeydiyyata (Abşeron rayonu 1 saylı notariat kontorunun notariusu R.K.Hümmətov tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2843 reyestr nömrəli daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsinə əsasən Cavabdeh15 tərəfindən özgəninkiləşdirilib) alınmışdır. Abşeron rayonu 1 saylı notariat kontorunun xüsusi notariusu X45 tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3115 reyestr nömrəli daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 0.08 ha torpaq sahəsindən 0.03 ha hissəsi Cavabdeh8 adına, xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3407 reyestr nömrəli daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 0.02 ha hissəsi Cavabdeh9 adına, xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-4006 reyestr nömrəli daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 0.025 ha hissəsi isə X37 adına özgəninkiləşdirilmişdir. Yerdə qalan 0.005 ha torpaq sahəsi ümumi yol olaraq ayrılmışdır. Abşeron rayonu, Məmmədli kəndi ərazisində yerləşən kənd təsərrüfatı təyinatlı 07 ha torpaq sahəsi üzərində Cavabdeh4 adına mülkiyyət hüququ daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində xx.xx.2014-cü il tarixdə **********92 (RX № 046892) reyestr nömrəsi ilə qeydiyyata (Abşeron rayonu 1 saylı notariat kontorunun - notariusu R.K.Hümmətov tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/5532 qeyestr nömrəli daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsinə əsasən Cavabdeh15 tərəfindən özgəninkiləşdirilib) alınmışdır. Abşeron rayonu, 1 saylı notariat ontorunun xüsusi notariusu X45 tərəfindən təsdiq edilmiş 17 12.2018-ci il tarixli 4Ə-3988 reyestr nömrəli daşınmaz əmlakın alqı-satqı - müqaviləsinə əsasən 0.07 ha torpaq sahəsindən 0.04 ha hissəsi Cavabdeh12 adına, xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-4131 reyestr nömrəli daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 0.03 ha hissəsi isə Cavabdeh11 adına özgəninkiləşdirilmişdir. Abşeron rayonu, Məmmədli kəndi ərazisində yerləşən kənd təsərrüfatı təyinatlı C 03 ha torpaq sahəsi üzərində X38 adına mülkiyyət hüququ daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində xx.xx.2013-cü il tarixdə **********68 (RX № 0258481) reyestr nömrəsi ilə qeydiyyata (Abşeron rayonu 1 saylı notariat kontorunun notariusu R.K.Hümmətov tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/4469 reyestr nömrəli daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsinə əsasən Cavabdeh15 tərəfindən özgəninkiləşdirilib) alınmışdır və hal-hazırda mülkiyyətindədir. Nəzərə çatdırırlar ki, torpaq sahəsi üzərinə Abşeron Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2020 tarixli 2(012)-3494/2020 saylı bildirişinə əsasən müvəqqəti nəzarət qoyulmuşdur. Sorğuda qeyd olunan Cavabdeh13 və Cavabdeh14 Şəmiəli oğlunun təvəllüdləri qeyd olunmadığı üçün həmin şəxslər haqqında məlumat vermək qeyri-mümkündür. - Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Abşeron Ərazi İdarəsinin məhkəməyə ünvanladığı xx.xx.2021-ci il tarixli məktubundan görünür ki, Cavabdeh15 məxsus 0, 3860 ha torpaq sahəsindən 0,3250 ha hissəsi müxtəlif vaxtlarda ayrı-ayrı şəxslərə özgəninkiləşdirilmişdir. Yerdə qalan 0,0610 ha torpaq sahəsi isə ümumi yol təşkil edir. Cavabdeh13 və Cavabdeh14 Şəmiəli oğlunun adına Abşeron rayonu, Məmmədli kəndi ərazisində Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən qeydiyyatdan keçmiş daşınmaz əmlak aşkar edilməmişdir -Məhkəməyə təqdim edilmiş Daşınmaz Əmlakın kadastrı, texniki inventarlaşdırma, qiymətləndirmə və ünvan reystri şöbəsinin müdiri, K.Cəbrayılovun, hüquq şöbəsinin müdiri E.Dostəliyevin və mühəndis A.Əhmədovun imzaladıtı mütəxəssis rəyindən görünür ki, mütəxəssis qarşısında qoyulmuş suallara əsasən Araşdırmanın nəticəsi olaraq müəyyən edilmişdir ki, Torpağa mülkiyyət hüququna dair xx.xx.1998-ci il tarixli JN-301, 30800108 saylı kod nömrəli dövlət aktına əsasən, İddiaçı2, Nümayəndə, İddiaçı4, İddiaçı1, İddiaçı3 qızının Abşeron rayonu Aqrar islahatı Komissiyasının xx.xx.1997-ci il tarixli 15 nömrəli qərarı əsasında mülkiyyətinə verilmiş torpaq sahəsi və yuxarıda qeyd olunan torpaq sahələrinin plan və ölçüsünün döngə nöqtələrinin koordinatları ilə elektron kadastr məlumat bazasında Abşeron rayonu, Məmmədli kəndi “Məmmədli” təsərrüfatı ərazisində aparılan torpaq islahatına dair kompleks yerquruluşu layihəsinə əsasən və faktiki istifadə vəziyyəti arasında müəyyən uyğunsuzluqlär (sürüşmələr) qeydə alındığı üçün məhkəmə tərəfindən qoyulmuş sualların cavablandırılması mümkün olmamışdır. Bildirirlər ki, “Azərbaycan Respublikasında torpaq münasibətlərinin tənzimlənməsi sahəsində əlavə tədbirlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2016-cı il 07 mart tarixli 818 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasında torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminin yaradılması və rəqəmsal kadastr xəritəsinin tərtib olunması Qaydaları»na, eləcə də Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2016-cı il 28 aprel tarixli 250 nömrəli Sərəncamı ilə “Dövlət və bələdiyyə mülkiyyətində, habelə xüsusi mülkiyyətdə olcin bütün kateqoriyalı torpaqların elektron uçotunun aparılması və xəritələşdirilməsi yolu ilə torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminin yaradılmasının və rəqəmsal kadastr xəritəsinin tərtib edilməsinin təmin olunmasına dair Tədbirlər Planı” hazırlanmışdır. Nəzərə çatdırılır ki, ərazidə aparılmış yerquruluşu ihləri ilə bağlı əldə edilən məlumatlar sistemləşdirildikdən və elektron məlumat bazasına daxil edildikdən sonra Abşeron rayon məhkəməsi tərəfindən qoyulmuş sualların cavablandırılması mümkün olacaqdır. - Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti “Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri“ publik hüquqi şəxsi 4 saylı Abşeron Ərazi İdarəsinin xx.xx.2023-cü il tarixli 3-21-3-32/2- 4060/2023 nömrəli mütəxəssis rəyində mütəxəssis rəyində aşağıdakılar qeyd olunur: Torpağa Mülkiyyət hüququna dair xx.xx.1998-ci il tarixli JN-301, 30800108 saylı kod nömrəli dövlət aktına əsasən, İddiaçı2, Nümayəndə, İddiaçı4, İddiaçı1, İddiaçı3 qızının Abşeron rayonu Aqrar İslahatı Komissiyasının xx.xx.1997-ci il tarixli 15 nömrəli qərarı əsasında mülkiyyətinə verilmiş torpaq sahəsi və yuxarıda qeyd olunan torpaq sahələrinin plan və ölçüsünün döngə nöqtələrinin koordinatları ilə elektron kadastr məlumat bazasında Abşeron rayonu, Məmmədli kəndi “Məmmədli” təsərrüfatı ərazisində aparılan torpaq islahatına dair kompleks yerquruluşu layihəsinə əsasən və faktiki istifadə vəziyyəti arasında müəyyən uyğunsuzluqlar (sürüşmələr) qeydə alındığı üçün məhkəmə tərəfindən qoyulmuş sualların cavablandırılması mümkün olmamışdır. Bildiririk ki, "Azərbaycan Respublikasında torpaq münasibətlərinin tənzimlənməsi sahəsində əlavə tədbirlər haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2016-cı il 07 mart tarixli 818 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminin yaradılması və rəqəmsal kadastr xəritəsinin tərtib olunması Qaydaları"na, eləcə də Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2016-cı il 28 aprel tarixli 250 nömrəli Sərəncamı ilə "Dövlət və bələdiyyə mülkiyyətində, habelə xüsusi mülkiyyətdə olan bütün kateqoriyalı torpaqların elektron uçotunun aparılması va xəritələşdirilməsi yolu ilə torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminin yaradılmasının və rəqəmsal kadastr xəritəsinin tərtib edilməsinin təmin olunmasına dair Tədbirlər Planı" hazırlanmışdır. Nəzərə çatdırılır ki, ərazidə aparılmış yerquruluşu işləri ilə bağlı əldə edilmiş məlumatlar sistemləşdirildirdən və elektron kadastr məlumat bazasına daxil edildikdən sonra, Abşeron Rayon Məhkəməsi tərəfindən qoyulmuş sualların cavablandırılması mümkün olacaqdır. Beləliklə, Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti “Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri“ publik hüquqi şəxsi 4 saylı Abşeron Ərazi idarəsinin xx.xx.2023-cü il tarixli 3-21-3-32/2-4060/2023 nömrəli mütəxəssis rəyinə əsasən qeyd olunur ki, Torpağa Mülkiyyət hüququna dair xx.xx.1998-ci il tarixli JN-301, 30800108 saylı kod nömrəli dövlət aktına əsasən, İddiaçı2, Nümayəndə, İddiaçı4, İddiaçı1, İddiaçı3 qızının Abşeron rayonu Aqrar İslahatı Komissiyasının xx.xx.1997-ci il tarixli 15 nömrəli qərarı əsasında mülkiyyətinə verilmiş torpaq sahəsi və yuxarıda qeyd olunan torpaq sahələrinin plan və ölçüsünün döngə nöqtələrinin koordinatları ilə elektron kadastr məlumat bazasında Abşeron rayonu, Məmmədli kəndi “Məmmədli” təsərrüfatı ərazisində aparılan torpaq islahatına dair kompleks yerquruluşu layihəsinə əsasən və faktiki istifadə vəziyyəti arasında müəyyən uyğunsuzluqlar (sürüşmələr) qeydə alındığı üçün məhkəmə tərəfindən qoyulmuş sualların cavablandırılması ərazidə aparılmış yerquruluşu işləri ilə bağlı əldə edilmiş məlumatlar sistemləşdirildirdən və elektron kadastr məlumat bazasına daxil edildikdən sonra mümkün olacaqdır. - Abşeron rayon prokurorluğuun 29 aprel 2019-cu il tarixli cinayət işi üzrə icraata xitam verilməsinə dair qərarnıdan görünür ki, İddiaçı2 «Badamlıq» adlanan ərazidə yerləşən torpaq sahələrinin bir hissəsinin zəbt edilməsi barədə X29 müraciəti əsasında toplanmış material üzrə cinayət tərkibinin olması müəyyən edilmədiyindən Azərbaycan Respublikasının CPM-nin 39.1.2-ci maddəsinə əsasən xitam verilmişdir. Beləliklə də müəyyən edilmişdir ki, Abşeron rayon Torpaq şöbəsində Dövlət aktı qeydiyyat kitabında 538 nömrə ilə qeydiyyata alınmış 16 fevral 1998-ci il tarixli JN 301 (kod:********) Dövlət Aktı ilə Abşeron rayon Aqrar İslahat Komissiyasının 21 dekabr 1997-ci il tarixli 15 saylı qərarına əsasən Nümayəndə və ailə üzvləri İddiaçı2, İddiaçı4, X22 və X11 Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində «Badamlıq» adlanan ərazidə kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı məqəsədləri üçün 1,77 hektar pay torpağı verilmişdir. İddiaçı tərəfin izahatlarına əsasən uzun müddət həmin sahədə təyinatı üzrə istifadə edilməmiş, sonradan paylı mülkiyyətdə olan torpaq sahəsinin ayrı-ayrı şəxslər tərəfindən canunsuz və əsassız olaraq zəbt olunması müəyyən edilmiş və bununla bağlı X34 21 oktyabr 2018-ci il tarixdə Abşeron RPİ-nin Mehdiabad PB-nə şikayət ərizəsi ilə müraciət edərək Abşeron rayonu, Məmmədli kəndi Badamlıq adlanan ərazidə yerləşən ona məxsus olan 1,77 ha torpaq sahəsinin ətrafında hasarın söküldüyü və torpaq sahəsinin zəbt olunması, 1500 manat zərər vurulmasını bildirmiş və bununla bağlı qanuni tədbirlər görülməsini xahiş etmişdir. Polis orqanlarında aparılan təhqiqat və başlanmış cinayət işi Abşeron rayon prokurorluğunda davam etmiş və porkurorluğun 29 aprel 2019-cu il tarixli cinayət işi üzrə icraata xitam verilmişdir. Həmin qərarla müəyyən edilmişdir ki, torpaq sahəsinin ayrı-ayrı şəxslərə satılmasını X52 və X42 təşkil etmişdir. Hazırda iddiaçı tərəf paylı mülkiyyətlərində olan torpaq sahəsinə dair Cavabdeh3, Cavabdeh4, X21, X24 və Cavabdeh7, Cavabdeh8, Cavabdeh9, Cavabdeh10, Cavabdeh12, Cavabdeh13, Cavabdeh14, Cavabdeh15 və Cavabdeh11 adlarına olan alqısatqı müqavilələri və çıxarışları, eləcə də sonuncu tərəfindən Cavabdeh16 arasında bağlanmış bağışlama müqaviləsini mübahisələndirərək onların etibarsızlığını və çıxarışların ləğvini tələb etməklə torpaq sahəsinin adları qeyd edilən şəxslərin qanunsuz sahibliyindən geri qaytarılmasını tələb edirlər. Müəyyən edilmişdir ki, torpaq sahələri Cavabdeh15 tərəfindən hissə-hissə başlanılmış alqı-satqı proseslərindən sonra torpaq sahələrini əldə etmiş bəzi cavabdehlər də onu digər cavabdehlərə satmaqla hazırki mövcud vəziyyət yaranmışdır. Yəni, iddiaçı tərəfə məxsus torpaq sahəsi ilə bağlı cavabdehlərin əksəriyyətinə mülkiyyət hüququnu təsdiq sənəd müvafiq sənədlər verilmişdir. Belə ki, xx.xx.2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən çıxarışa əsasən Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində 0,60 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq, digər 18 oktyabr 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən çıxarışa əsasən isə Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində 0,3860 ha kənd təsərrüfatı təyin xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında Cavabdeh15 adına qeydiyata alınmışdır və o, xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2922 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0,60 ha sahəsi olan torpaqdan 0,03 ha torpağı X28 2500 manata satmışdır. Daha sonra isə Cavabdeh15 xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/4468 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0,3860 ha sahəsi olan torpaqdan 0,03 ha torpağı Cavabdeh3 3000 manata, 0,02 ha torpaq sahəsini isə X44 2000 manata satmış, 0,03 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi 18 oktyabr 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»nə əsasən Cavabdeh3 adına xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında qeydiyyata alınmışdır. Daha sonra Cavabdeh15 Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0,60 ha sahəsi olan torpaqdan 0,034 ha torpağı xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2941 saylı alqı-satqı müqaviləsi əsasında Cavabdeh7 4700 manat satmış, sonuncunun adına 26 iyul 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»nə əsasən Çıxarış verilmişdir. Daha sonra Cavabdeh15 xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/5532 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 0,3860 ha sahəsi olan torpaqdan 0,07 ha torpağı Cavabdeh4 5300 manata satmış, sonuncunun adına 30 avqust 2014-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»nə əsasən 0,07 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında qeydiyata alınmışdır. Müəyyən edilmişdir ki, Cavabdeh4 da öz növbəsində xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3988 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 0,07 ha sahəsi olan torpaqdan 0,04 ha hissəsini Cavabdeh12 4000 manata satmış, sonuncunun adına seriya RX № ******* saylı xx.xx.2019-cü il tarixli «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən Çıxarış verilmişdir. Cavabdeh4 bundan sonra xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-4131 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 0,07 ha sahəsi olan torpaqdan 0,03 ha hissəsini Cavabdeh11 4800 manata satmış, sonuncunun adına RX № 15001136 saylı xx.xx.2019-cü il tarixli «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən Çıxarış verilmişdir. Cavabdeh11 da alqı-satqı müqaviləsi əsasında əldə etdiyi 0.03 ha torpaq sahəsini xx.xx.2020-ci il tarixli 4Ə-735 reyestrlə qeydə alınmış bağışlama müqaviləsinə əsasən Cavabdeh16 bağışlamış, sonuncunun adına xx.xx.2020-ci il tarixli «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»dən Çıxarış verilmişdir. Həmçinin müəyyən edilmişdir ki, Cavabdeh15 Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0,60 ha sahəsi olan torpaqdan 0,08 ha torpağı X9 5400 manata, 0,05 ha torpağı X16 4000 manata, 0,02 ha torpağı X54 isə 2000 manata satmış, 0,08 ha torpağa X6 adına 27 iyul 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, 0.05 ha torpağa dair isə X10 adına 26 iyul 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən çıxarışlar verilmişdir. Cavabdeh X19 isə öz növbəsində əldə etdiyi 0,08 ha torpaq sahəsinin Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3115 reyestrlə qeydə alınmış alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 0,03 ha Cavabdeh8 2500 manata, xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3407 daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 0,02 ha torpaq sahəsini Cavabdeh9 3400 manata, xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-4006 saylı alqı-satqı müqaviləsinə 0,025 ha torpaq sahəsini Cavabdeh10 4000 manata satmışdır. Yerdə qalan 0,005 ha torpaq sahəsi ümumi yol olaraq saxlanmışdır. 0,03 ha torpağa Cavabdeh8 adına 20 iyun 2019-cu il tarixli, 0,02 ha torpaq sahəsinə görə Cavabdeh9 xx.xx.2019-cu il tarixli, 0.025 ha torpağa dair isə Cavabdeh10 adına xx.xx.2019-cü il tarixli «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən çıxarışlar verilmişdir. Həmçinin müəyyən edilmişdir ki, Cavabdeh9 Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0,02 ha sahəsi olan torpağı X20 4000 manata satmış, sonuncunun adına həmin torpaq sahəsi ilə bağlı xx.xx.2019-cü il tarixli «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən çıxarış verilmişdir. İşin materiallarından daha sonra görünür ki, X72 rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən ümumi sahəsi 0,07 ha torpaq sahəsinin 0,02 ha-nı 19 avqust 2020-ci il tarixli, AN - İ seriyalı, 076688 nömrəli «daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi» əsasında Cavabdeh14, AN - İ seriyalı, 076689 nömrəli «daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi»nə əsasən isə 0,04 ha-nı Cavabdeh13 satmış, qalan 0,01 ha hissəsi onun mülkiyyətində qalmışdır. Göstərilən alqı-satqı müqavilələri həmçinin iş materiallarında olan Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Abşeron Ərazi İdarəsinin məktublarının məzmunu və məhkəməyə təqdim edilmiş surətləri təsdiq edilmiş sənədlərlə təsdiq edilir. İddiaçı tərəf cavabdeh kimi cəlb etdiyi şəxslərin paylı mülkiyyətlərində olan torpaq sahəsinin zəbt edilməsi ilə bağlı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin 04 yun 2020-ci il tarixli 54 saylı mütəxəssis rəyini təqdim etmişdir. Həmin mütəxəssis rəyindən görünür ki, fərdi qaydada fəaliyyət göstərən Vəkil1 “Hüquq və X40 Cəmiyyətinə məktubla müraciət edərək icraatında olan X5 və qeyrilərinin JN-301 kod 30800108 saylı mülkiyyət hüququna dair Dövlət Aktına əsasən paylı mülkiyyətində olan Abşeron rayonu Məhəmmədli kəndində yerləşən 1,77 ha torpaq sahəsi ilə bağlı JN-301 saylı Dövlət Aktının elektron baza məlumatları ilə faktiki istifadədə olan torpaq sahəsi arasında fərq (sürüşmə) olması, sürüşmə varsa, bu sürüşmə nədən ibarətdir, hansı hissələrdə neçə metr təşkil etməsi, Dövlət Aktı ilə verilən torpaq sahəsi faktiki olaraq hal-hazıra kimi istifadə olunan sahəsi nəzərdə tutulan bölgü layihəsinə uyğunluğu, elekttron baza məlumatlarında olan sürüşmə nəticəsində faktiki istifadədə olan torpaq sahəsndə nə kimi uyğunsuzluqlar yaranması, Dövlət Aktı ilə mülkiyyətçilərə məxsus olan torpaq sahəsində zəbt etmə halının olması, faktki olaraq Nümayəndə və qeyrilərinin paylı oian torpaq sahəsi boş olub-olmaması, həmin torpaq sahəsində hər-hansı bir tikinti və qazıntı və.s hallar olması kimi suallarin cavablandırılmasını xahiş etmişdir: Mütəxəssis qarşısında qoyulmuş suallar torpaq mülkiyyətçisinin və vəkilin iştirakı ilə JN-301, kod 30800108 saylı Dövlət Aktına əsasən yerində araşdırıldı. Naturada təqdim olunan torpaq sahəsinin koordinatları GPS aləti vasitəsi ilə qeydə alınaraq kameral şəraitdə “Google Yer” proqramının ortofoto görüntülərinə və ərazinin pay torpaqlarının bölgü layihəsinə əsasən dəqiqləşdirildi. Dəqiqləşmə zamanı məlum oldu ki, təqdim olunmuş 1,77 ha torpaq sahəsi JN-301 kod 30800108 saylı Dövlət Aktına əsasən həqiqətən də Nümayəndə və ailə üzvlərinin paylı mülkiyyətindədir. Naturaya baxış zamanı o da məlum oldu ki, mülkiyyətçinin öz ərazisi kimi təqdim etdiyi torpaq sahəsinin 500 kv.metr hissəsində bir metrə yaxın hündürlükdə mişar daşından hasar inşa edilmiş və 600 kv.metrə yaxın ərazidə isə tikinti aparılması üçün özüllər qazılmışdır. Ərazinin pay torpaqlarının bölgü layihəsi “Google Yer” proqramının ortofoto görüntüləri ilə birlikdə tədqiq edilərkən məlum oldu ki, bölgü layihəsində şimal-qərb hissədə (torpaq sahəsinin kəndə tərəf olan hissəsində) 14 metr, cənub-şərq hissədə isə (neft kəməri keçən hissə) 28 metr şimal-şərq hissəyə sürüşmə vardır (sxem 1). Həmin sürüşmə ilə natura arasında, həmçinin Nümayəndə və digər qonşu torpaq mülkiyyətçiləri və istifadəçilərinin faktiki istifadəsi arasında ciddi uyğunsuzluq ortaya çıxır. Bu uyğunsuzluq ondan ibarətdir şərq tərəfdə JN-301 saylı Dövlət Aktına bitişik ərazidə yerləşən mülkiyyətçilərin 7 ədəd fərdi yaşayış evi Nümayəndə 1,77 ha torpaq sahəsinin sürüşmə ilə olan cizgisinin hüdudları daxilinə düşür. Ərazinin bölgü layihəsinin cizgisi Nümayəndə və ailə üzvlərinin mülkiyyətində və faktiki istifadəsində olan 1,77 ha torpaq sahəsinin (yəni sənəd üzrə və naturada özünün mülkiyyətində olan əraziyə qaytarılarkən məlum olur ki, həmin torpaq sahəsi naturaya tam uyğundur ərazinin 0,66 hektarı yaxınlıqdan keçən neft kəmərinin mühafizə zolağına düşür (sxem 2). Zəbt olunmuş 500 və 600 kv.metr torpaq sahələri isə sxem 3-də qeyd edilir. Araşdırmanın nəticəsi olaraq aşağıda qeyd edilənlər müəyyən olundu: 1. JN-301 saylı Dövlət Aktının elektron baza məlumatları ilə faktiki istifadədə olan torpaq sahəsi arasında fərq (sürüşmə) var. 2. Şimal- Qərb hissədə (torpaq sahəsinin kəndə tərəf olan hissəsində) 14 metr, cənub-şərq hissədə isə (neft kəməri keçən hissə) 28 metr şimal-şərq hissəyə sürüşmə vardır. 3. Dövlət aktı ilə verilən torpaq sahəsi, bölgü layihəsində göstərilən hal-hazıra kimi faktiki istifadə olunan torpaq sahəsi ilə uyğundur. 4. Elektron baza məlumatlarında olan sürüşmə nəticəsində faktiki istifadədə olan torpaq sahəsində yaranan uyğunsuzluq ondan ibarətdir ki, cənubqərb hissədə ərizəçi Nümayəndə qanuni mülkiyyətində olan 0,40 ha torpaq sahəsi boş qalır, eyni zamanda JN-301 saylı Dövlət Aktına bitişik yerləşən ərazidəki mülkiyyətçilərin 7 ədəd fərdi yaşayış evləri Nümayəndə 1,77 ha torpaq sahəsinin sürüşmə ilə olan cizgisinin hüdudları daxilinə texniki səhv (sürüşmə) nəticəsində düşür. 5. Dövlət aktı ilə mülkiyyətçilərə məxsus olan torpaq sahəsində zəbt etmə halı var. Belə ki, həmin 1,77 ha torpaq sahəsinin 500 kv.metrində bir metrə yaxın hündürlükdə mişar daşından divar inşa edilmiş və 600 kv.metrə yaxın ərazidə isə tikinti aparılması üçün özüllər qazılmışdır. 6. Zəbt olunan sahələr istisna olmaqla faktiki olaraq Nümayəndə və qeyrilərinin paylı mülkiyyətində olan torpaq sahəsi boşdur. 7. Həmin 1,77 ha torpaq sahəsinin 500 kv.metrində bir metrə yaxın hündürlükdə mişar daşından divar inşa edilmiş və 600 kv.metrə yaxın ərazidə isə tikinti aparılması üçün özüllər qazılmışdır. Məhkəmənin xx.xx.2021-ci il tarixli 2(012)-434/2021 saylı qərardadı ilə məhkəmə tikinti-texniki ekspertizası təyin edilərək ekspertlərin qarşısında torpağa mülkiyyət hüququna dair xx.xx.1998-ci il tarixli JN-301, 30800108 saylı kod nömrəli dövlət aktına əsasən, İddiaçı2, Nümayəndə, İddiaçı4, İddiaçı1, İddiaçı3 qızının Abşeron rayonu Aqrar İslahatı Komissiyasının xx.xx.1997-ci il tarixli 15 nömrəli qərarı əsasında mülkiyyətinə verilmiş cizgidə göstərilən sərhəd daxilində 1:5000 plan cizgili 1.77 ha kənd təsərrüfatı istehsalı üçün nəzərdə tutulmuş torpaq sahəsi yerində (naturada) ölçüləri ilə üst-üstə düşüb-düşməməsi, əgər düşmürsə hansı həcmdə koordinatlardan kənarda olması, Torpağa mülkiyyət hüququna dair xx.xx.1998-ci il tarixli JN-301, 30800108 saylı kod nömrəli dövlət aktına əsasən, İddiaçı2, Nümayəndə, İddiaçı4, İddiaçı1, İddiaçı3 qızının Abşeron rayonu Aqrar İslahatı Komissiyasının xx.xx.1997-ci il tarixli 15 nömrəli qərarı əsasında mülkiyyətinə verilmiş cizgidə göstərilən sərhəd daxilində 1:5000 plan cizgili 1.77 ha kənd təsərrüfatı istehsalı üçün nəzərdə tutulmuş torpaq sahəsi ilə Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən Abşeron rayonu Məmmədli kəndində yerləşən torpaq sahəsinə dair: 1) xx.xx.2013-cü il tarixli RX seriyalı ******* saylı, daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 469 saylı reyestr kitabının 49 saylı vərəqində qeydiyyata alınmış çıxarışa əsasən Cavabdeh3 mülkiyyətində olan 0.03 ha, 2) xx.xx.2014-cü il tarixli RX seriyalı ******* saylı, daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 655 saylı reyestr kitabının 59 saylı vərəqində qeydiyyata alınmış çıxarışa əsasən Cavabdeh4 mülkiyyətində olan 0.07 ha, 3) xx.xx.2013-cü il tarixli RX seriyalı daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 410 saylı reyestr kitabının 67 saylı vərəqində qeydiyyata alınmış çıxarışa əsasən X7 mülkiyyətində olan 0.08 ha, 4) xx.xx.2013-cü il tarixli RX seriyalı ******* saylı daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 429 saylı reyestr kitabının 86 saylı vərəqində qeydiyyata alınmış çıxarışa əsasən X10 mülkiyyətində olan 0.05 ha, 5) xx.xx.2013-cü il tarixli RX seriyalı ******* saylı daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 429 saylı reyestr kitabının 91 saylı vərəqində qeydiyyata alınmış çıxarışa əsasən Cavabdeh7 mülkiyyətində olan 0.034 ha, 6) xx.xx.2019-cu il tarixli RX seriyalı ******* saylı daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 429 saylı reyestr kitabının 91 saylı vərəqində qeydiyyata alınmış çıxarışa əsasən Cavabdeh7 mülkiyyətində olan 0.034 ha, 7) xx.xx.2019-cu il tarixli daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 1030 saylı reyestr kitabının 81 saylı vərəqində qeydiyyata alınmış ********** qeydiyyat nömrəli çıxarışa əsasən Cavabdeh8 mülkiyyətində olan 0.03 ha, 8) xx.xx.2019- cu il tarixli daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 1043 saylı reyestr kitabının 50 saylı vərəqində qeydiyyata alınmış ********** qeydiyyat nömrəli çıxarışa əsasən Cavabdeh9 mülkiyyətində olan 0.02 ha, 9) xx.xx.2019-cu il tarixli daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 1020 saylı reyestr kitabının 81 saylı vərəqində qeydiyyata alınmış ********** qeydiyyat nömrəli çıxarışa əsasən Cavabdeh10 mülkiyyətində olan 0.025 ha, 10) xx.xx.2019-cu il tarixli daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 1006 saylı reyestr kitabının 79 saylı vərəqində qeydiyyata alınmış RX seriyalı ******* saylı ********** qeydiyyat nömrəli çıxarışa əsasən Cavabdeh12 mülkiyyətində olan 0.04 ha, 11) xx.xx.2021-ci il tarixli AN-İ ******* saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən Cavabdeh13 mülkiyyətinə verilmiş Abşeron rayonu Məmmədli kəndində yerləşən 0.07 ha torpaq sahəsindən 0.04 ha torpaq sahəsi, 12) xx.xx.2021-ci il tarixli AN-İ ******* saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən Cavabdeh14 mülkiyyətinə verilmiş Abşeron rayonu Məmmədli kəndində yerləşən 0.07 ha torpaq sahəsindən 0.02 ha torpaq sahəsi, 13) xx.xx.2013-cü il tarixli RX seriyalı ******* saylı daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 446 saylı reyestr kitabının 54 saylı vərəqində qeydiyyata alınmış ********** qeydiyyat nömrəli çıxarışa əsasən Cavabdeh15 mülkiyyətində olan 0.60 ha; xx.xx.2013-cü il tarixli RX seriyalı ******* saylı daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 387 saylı reyestr kitabının 35 saylı vərəqində qeydiyyata alınmış ********** qeydiyyat nömrəli çıxarışa əsasən Cavabdeh15 mülkiyyətində olan 0.60 ha, 14) xx.xx.2020-ci il tarixli daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 1011 saylı reyestr kitabının 40 saylı vərəqində qeydiyyata alınmış ********** qeydiyyat nömrəli çıxarışa əsasən Cavabdeh16 mülkiyyətində olan 0.03 ha torpaq sahələrinin ölçüsü yerində (naturada) üst-üstə düşüb-düşməməsi, əgər düşürsə hansı ölçüdə olması, Torpağa mülkiyyət hüququna dair xx.xx.1998-ci il tarixli JN-301, 30800108 saylı kod nömrəli dövlət aktına əsasən, İddiaçı2, Nümayəndə, İddiaçı4, İddiaçı1, İddiaçı3 qızının Abşeron rayonu Aqrar İslahatı Komissiyasının xx.xx.1997-ci il tarixli 15 nömrəli qərarı əsasında mülkiyyətinə verilmiş cizgidə göstərilən sərhəd daxilində 1:5000 plan cizgili 1.77 ha kənd təsərrüfatı istehsalı üçün nəzərdə tutulmuş torpaq sahəsində cavabdehlərə məxsus tikililər mövcudluğu, mövcuddursa hansı tikililərdən ibarət olması kimi suallar qoyulmuşdur. Qeyd edilən qərardad əsasında Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin təqdim etdiyi 17 may 2023-cü il tarixli ekspertiza rəyindən görünür ki, qərardadın birinci-ikinci və üçüncü sualları üzrə nəticəyə əsasən Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələlər Dövlət Xidməti “Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri“ publik hüquqi şəxsi 4 saylı Abşeron Ərazi idarəsinin xx.xx.2023-cü il tarixli 3-21-3-32/2-4060/2023 nömrəli mütəxəssis rəyinə əsasən qeyd olunur ki, Torpağa Mülkiyyət hüququna dair xx.xx.1998-ci il tarixli JN-301, 30800108 saylı kod nömrəli dövlət aktına əsasən, İddiaçı2, Nümayəndə, İddiaçı4 İddiaçı1, İddiaçı3 qızının Abşeron rayonu Aqrar İslahatı Komissiyasının xx.xx.1997-ci il tarixli 15 nömrəli qərarı əsasında mülkiyyətinə verilmiş torpaq sahəsi və yuxarıda qeyd olunan torpaq sahələrinin plan və ölçüsünün döngə nöqtələrinin koordinatları ilə elektron kadastr məlumat bazasında Abşeron rayonu, Məmmədli kəndi “Məmmədli” təsərrüfatı ərazisində aparılan torpaq islahatına dair kompleks yerquruluşu layihəsinə əsasən və faktiki istifadə vəziyyəti arasında müəyyən uyğunsuzluqlar (sürüşmələr) qeydə alındığı üçün məhkəmə tərəfindən qoyulmuş sualların cavablandırılması ərazidə aparılmış yerquruluşu işləri ilə bağlı əldə edilmiş məlumatlar sistemləşdirildikdən və elektron kadastr məlumat bazasına daxil edildikdən sonra mümkün olacaqdır Qeyd edilən ekspert rəyi Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti “Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri“ publik hüquqi şəxsi 4 saylı Abşeron Ərazi İdarəsinin xx.xx.2023-cü il tarixli 3-21-3-32/2- 4060/2023 nömrəli mütəxəssis rəyinə əsaslanmışdır. Sözügedən mütəxəssis rəyində isə göstərilmişdir ki, Torpağa Mülkiyyət hüququna dair xx.xx.1998-ci il tarixli JN-301, 30800108 saylı kod nömrəli dövlət aktına əsasən, İddiaçı2, Nümayəndə, İddiaçı4, İddiaçı1, İddiaçı3 qızının Abşeron rayonu Aqrar İslahatı Komissiyasının xx.xx.1997-ci il tarixli 15 nömrəli qərarı əsasında mülkiyyətinə verilmiş torpaq sahəsi və yuxarıda qeyd olunan torpaq sahələrinin plan və ölçüsünün döngə nöqtələrinin koordinatları ilə elektron kadastr məlumat bazasında Abşeron rayonu, Məmmədli kəndi “Məmmədli” təsərrüfatı ərazisində aparılan torpaq islahatına dair kompleks yerquruluşu layihəsinə əsasən və faktiki istifadə vəziyyəti arasında müəyyən uyğunsuzluqlar (sürüşmələr) qeydə alındığı üçün məhkəmə tərəfindən qoyulmuş sualların cavablandırılması mümkün olmamışdır. Bildirilir ki, "Azərbaycan Respublikasında torpaq münasibətlərinin tənzimlənməsi sahəsində əlavə tədbirlər haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2016-cı il 07 mart tarixli 818 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminin yaradılması və rəqəmsal kadastr xəritəsinin tərtib olunması Qaydaları"na, eləcə də Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2016-cı il 28 aprel tarixli 250 nömrəli Sərəncamı ilə "Dövlət və bələdiyyə mülkiyyətində, habelə xüsusi mülkiyyətdə olan bütün kateqoriyalı torpaqların elektron uçotunun aparılması va xəritələşdirilməsi yolu ilə torpaqların elektron kadastr uçotu informasiya sisteminin yaradılmasının və rəqəmsal kadastr xəritəsinin tərtib edilməsinin təmin olunmasına dair Tədbirlər Planı" hazırlanmışdır. Nəzərə çatdırılır ki, ərazidə aparılmış yerquruluşu işləri ilə bağlı əldə edilmiş məlumatlar sistemləşdirildirdən və elektron kadastr məlumat bazasına daxil edildikdən sonra, Abşeron Rayon Məhkəməsi tərəfindən qoyulmuş sualların cavablandırılması mümkün olacaqdır. Beləliklə, Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti “Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri“ publik hüquqi şəxsi 4 saylı Abşeron Ərazi idarəsinin xx.xx.2023-cü il tarixli 3-21-3-32/2-4060/2023 nömrəli mütəxəssis rəyinə əsasən qeyd olunur ki, Torpağa Mülkiyyət hüququna dair xx.xx.1998-ci il tarixli JN-301, 30800108 saylı kod nömrəli dövlət aktına əsasən, İddiaçı2, Nümayəndə, İddiaçı4, İddiaçı1, İddiaçı3 qızının Abşeron rayonu Aqrar İslahatı Komissiyasının xx.xx.1997-ci il tarixli 15 nömrəli qərarı əsasında mülkiyyətinə verilmiş torpaq sahəsi və yuxarıda qeyd olunan torpaq sahələrinin plan və ölçüsünün döngə nöqtələrinin koordinatları ilə elektron kadastr məlumat bazasında Abşeron rayonu, Məmmədli kəndi “Məmmədli” təsərrüfatı ərazisində aparılan torpaq islahatına dair kompleks yerquruluşu layihəsinə əsasən və faktiki istifadə vəziyyəti arasında müəyyən uyğunsuzluqlar (sürüşmələr) qeydə alındığı üçün məhkəmə tərəfindən qoyulmuş sualların cavablandırılması ərazidə aparılmış yerquruluşu işləri ilə bağlı əldə edilmiş məlumatlar sistemləşdirildirdən və elektron kadastr məlumat bazasına daxil edildikdən sonra mümkün olacaqdır. Məhkəmə bu rəylə bağlı hesab etmişdir ki, ekspert işin mahiyyəti üzrə baxılması üçün əhəmiyyət təşkil edən suallara cavab vermədən “rəy” görüntüsünü yaradan sənəd tərtib etməklə məhkəməyə təqdim etmiş və belə natamam rəyin verilməsi, mülki iş üzrə obyektiv qərar qəbul etmək üçün nəzərdə tutulmuş prosessual müddətlərin də lüzumsuz uzanmasına səbəb olur. Başqa sözlə, ekspert qüvvədə olan elektron kadastr bazasına əsasən, suallara cavab verməli olduğu halda, vermək məsuliyyətindən yayınmışdır. Beləliklə də, ekspert rəyi qüsurlu olmaqla tərtib edildiyindən, bununla da, mülki işə mahiyyəti üzrə baxılması mümkün olmadığından təqdim olunan rəy mülki iş üzrə məhkəmə tərəfindən mötəbər sübut növü kimi qəbul edilə bilməsəsinə görə iş üzrə daha obyektiv və əsaslandırılmış rəy alınması üçün təkrar məhkəmə tikinti-texniki ekspertizası keçirilməsi məqsədi ilə məhkəmənin xx.xx.2023-ci il tarixli 2(012)-27/2023saylı qərardadı ilə ekspertizanın aparılması “X33” MMC-yə həvalə edilməklə məhkəmə tikinti-texniki ekspertizası təyin edilərək, ekspertlərin qarşısında “Torpağa mülkiyyət hüququ”na dair xx.xx.1998-ci il tarixli, JN-301, 30800108 kod nömrəli dövlət aktına əsasən, İddiaçı2, Nümayəndə, İddiaçı4, İddiaçı1, İddiaçı3 qızının adına Abşeron rayon Aqrar İslahat Komissiyasının xx.xx.1997-ci il tarixli, 15 nömrəli qərarı əsasında mülkiyyətə verilmiş 1.77 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi yerində (naturada) ölçüləri ilə üst-üstə düşübdüşməməsi əgər düşmürsə, hansı həcmdə koordinatlardan kənarda oluö-olmaması, İddiaçıların adına verilmiş 1.77 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi ilə Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən verilmiş Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən torpaq sahəsinə dair:1) xx.xx.2013-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, Cavabdeh3 mülkiyyətində olan 0.03 ha, 2) xx.xx.2014-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, Cavabdeh4 mülkiyyətində olan 0.07 ha, 3) xx.xx.2013-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, X7 mülkiyyətində olan 0.08 ha, 4) xx.xx.2013-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, X10 mülkiyyətində olan 0.05 ha, 5) xx.xx.2013-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı (1467561 saylı) çıxarışa əsasən, Cavabdeh7 mülkiyyətində olan 0.034 ha, 6) xx.xx.2019-cu il tarixli çıxarışa əsasən, Cavabdeh8 mülkiyyətində olan 0.03 ha, 7) xx.xx.2019- cu il tarixli çıxarışa əsasən, Cavabdeh9 mülkiyyətində olan 0.02 ha, 8) xx.xx.2019-cu il tarixli çıxarışa əsasən, Cavabdeh10 mülkiyyətində olan 0.025 ha, 9) xx.xx.2019-cu il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, Cavabdeh12 mülkiyyətində olan 0.04 ha, 10) xx.xx.2021-ci il tarixli, AN-İ ******* saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, Cavabdeh13 mülkiyyətində olan 0.07 ha torpaq sahəsindən 0.04 ha torpaq sahəsi, 11) xx.xx.2021-ci il tarixli, AN-İ ******* saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, Cavabdeh14 mülkiyyətinə verilmiş 0.07 ha torpaq sahəsindən 0.02 ha torpaq sahəsi, 12) xx.xx.2013-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, Cavabdeh15 mülkiyyətində olan 0.60 ha; xx.xx.2013-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, Cavabdeh15 mülkiyyətində olan 0.6 ha, 13) xx.xx.2020-ci il tarixli çıxarışa əsasən, Cavabdeh16 mülkiyyətində olan 0.03 ha torpaq sahələrinin ölçüsü yerində (naturada) üst-üstə düşürmü? Əgər düşürsə, hansı ölçüdə olması, iddiaçıların mülkiyyətində olan 1.77 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsində cavabdehlərə məxsus tikililər mövcudluğu, mövcuddursa, hansı tikililərdən ibarət olması kimi suallar qoyulmuşdur. Məhkəmənin xx.xx.2023-cü il tarixli qərardadına əsasən “X33” MMC-i tərəfindən təqdim edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli 100 №li rəydən görünür ki, Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən 1.77 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı sahəsinə iddiaçıların iştirakı ilə mövcud vəziyyəti üzrə baxış keçirilmiş, həmin torpaq min döngə nöqtələrinin koordinatları GPS ölçü aparatı vasitəsilə ölçülmüşdür və bu barədə fotogörüntülər qeydə alınmışdır. Mütəxəssislər qarşısında qoyulmuş suallar aid torpaq qanunvericiliyinə uyğun olaraq araşdırılmış və nəticələr aşağıdakı kimi müyyənləşdirilmişdir. Naturada qeydə alınan koordinatların kameral şəraitdə təqdim olunmuş hüquqmüəyyənedici sənədlər əsasında ərazinin elektron ümumi xəritəsi, aerofotoplanşet və X83. xəritə materialları üzərində dəqiqləşdirilməsi işləri aparılmışdır. Aparılmış araşdırma zamanı GPS ölçü aparatı vasitəsilə tədqiq olunan torpaq sahəsinin mövcud vəziyyəti üzrə götürülmüş ölçüləri, “Torpağa mülkiyyət hüququna dair” xx.xx.1998-ci il tarixli, JN-301, ********* kod nömrəli Dövlət Aktına əsasən, İddiaçı2, Nümayəndə, İddiaçı4, İddiaçı1, İddiaçı3 qızının adına Abşeron rayon Aqrar İslahat Komissiyasının xx.xx.1997-ci il tarixli, 15 nömrəli qərarı əsasında mülkiyyətə verilmiş 1.77 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinin elektron xəritə üzərində olan ölçüləri ilə üst-üstə düşməsi müəyyən olunmuşdur. İddiaçıların mülkiyyətində olan 1.77 ha torpaq sahəsində ölçmə işləri nəticəsində faktiki olaraq cavabdehlərə aid olan 2 ədəd 1 mərtəbəli yaşayışlı ev; 1 ədəd 11 sıra mişar daşı ilə hasarlanmış, dəmir darvazası olan, içində 2 mərtəbəli ev və 3 ədəd 5 sıra mişar daşı ilə hasarlanmış boş torpaq sahəsi müəyyən olunmuşdur. Müəyyənləşdirilən torpaq sahələrinin naturada yerləşməsi xüsusi coğrafi informasiya sistemləri proqramları vasitəsilə tərtib olunan ortofotoplan və plan-sxemdə aydın şəkildə göstərilmişdir. Beləliklə, tədqiqat nəticəsində, “Torpağa mülkiyyət hüququna dair xx.xx.1998-ci il tarixli, JN-301, ********* kod nömrəli Dövlət Aktına əsasən, İddiaçı2, Nümayəndə, İddiaçı4, İddiaçı1, İddiaçı3 qızının adına Abşeron rayon Aqrar İslahat Komissiyasının xx.xx.1997-ci il tarixli, 15 nömrəli qərarı əsasında mülkiyyətə verilmiş 1.77 ha kənd təsrrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinin ölçülərinin yerində (naturada) ölçüləri ilə üstüstə düşməsi müəyyən olunmuşdur.
2. Naturada qeydə alınan məlumatların iş materiallarına əlavə olunan hüquqmüəyyənedici sənədlər əsasında kameral şəraitdə xüsusi informasiya proqramları vasitəsilə elektron xəritə üzərində dəqiqləşdirilməsi zamanı: 1) xx.xx.2013-cü il tarixli, RX serriyalı ******* saylı çıxarışa əsasən, Cavabdeh3 mülkiyyətində olan 0.03 ha torpaq sahəsinin sürüşmə xətası ehtimal edilən koordinatları üzrə 0.0189 ha hissəsində; Qeyd: Cavabdeh4 mülkiyyətində olan 0.07 ha torpaq sahəsi sonradan digər şəxslərə alqı-satqı olunmuşdur: xx.xx.2019-cu il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, Cavabdeh12 mülkiyyətinə 0.04 ha və xx.xx.2020-ci il tarixli çıxarışa əsasən, Cavabdeh16 mülkiyyətinə 0.03 ha. 3) xx.xx.2013-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, X7 mülkiyyətində olan 0.08 ha torpaq sahəsinin sürüşmə xətası ehtimal edilən koordinatları üzrə 0.0438 ha hissəsində; Qeyd: X7 mülkiyyətində olan 0.08 ha torpaq sahəsi sonradan digər şəxslərə alqısatqı olunmuşdur. xx.xx.2019-cu il tarixli çıxarışa əsasən, Cavabdeh8 mülkiyyətinə 0.03 ha, xx.xx.2019-cu il tarixli çıxarışa əsasən, Cavabdeh10 mülkiyyətinə 0.025 ha və xx.xx.2019-cu il tarixli çıxarışa əsasən, Cavabdeh9 mülkiyyətinə 0.02 ha (həmin 0.02 ha torpaq sahəsi AN-İ № ******* saylı daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsilə X1xx.xx.2019-cu il tarixli çıxarış sənədi). 4) xx.xx.2013-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, X10 mülkiyyətində olan 0.05 ha torpaq sahəsinin sürüşmə xətası ehtimal edilən koordinatları üzrə 0.0210 ha hissəsində; 5) xx.xx.2013-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı (1477561saylı) çıxarışa əsasən, Cavabdeh7 mülkiyyətində olan 0.034 ha torpaq sahəsinin sürüşmə xətası ehtimal edilən koordinatları üzrə 0.0137 ha hissəsində; 7) xx.xx.2019-cu il tarixli çıxarışa əsasən, Cavabdeh9 mülkiyyətində olan 0.02 ha torpaq sahəsinin sürüşmə xətası ehtimal edilən koordinatları üzrə tam həcmdə; Qeyd: Cavabdeh9 mülkiyyətində olan 0.02 ha torpaq sahəsi sonradan digər şəxsə alqı-satqı olunmuşdur: xx.xx.2019-cu il tarixli çıxarışa əsasən, X18 mülkiyyətinə 0.02 ha. 8) xx.xx.2019-cu il tarixli çıxarışa əsasən, Cavabdeh10 mülkiyyətində olan 0.025 ha torpaq sahəsinin sürüşmə xətası ehtimal edilən koordinatları üzrə 0.0143 ha hissəsində; 9) xx.xx.2019-cu il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, Cavabdeh12 mülkiyyətində olan 0.04 ha torpaq sahəsinin sürüşmə xətası ehtimal edilən koordinatları üzrə 0.0179 ha hissəsində; 13) xx.xx.2020-ci il tarixli çıxarışa əsasən, Cavabdeh16 mülkiyyətində olan 0.03 ha torpaq sahəsinin sürüşmə xətası ehtimal edilən koordinatları üzrə 0.0259 ha hissəsində yerində (naturada) üst-üstə düşməsi müəyyən olunmuşdur. 2-ci sualın 6) bəndində xx.xx.2019-cu il tarixli çıxarışa əsasən, Cavabdeh8 mülkiyyətində olan 0.03 ha torpaq sahəsinin sürüşmə xətası ehtimal edilən koordinatları üzrə iddiaçılara məxsus 1.77 ha torpaq sahəsinin hüdudları ilə üst-üstə düşməməsi müəyyən olunmuşdur. 2-ci sualın 10) və 11) bəndlərində qeyd olunan AN-İ ******* saylı və AN İ0706688 saylı alqı-satqı müqavilələri üzrə çıxarış sənədi olmadığından cavablandırılması mümkün olmamışdır. 2-ci sualın 12) bəndində xx.xx.2013-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, Cavabdeh15 mülkiyyətində olan 0.60 ha; xx.xx.2013-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, Cavabdeh15 mülkiyyətində olan 0.60 ha torpaq sahələri müxtəlif şəxslərə alqı-satqı olunduğundan sualın bu hissəsinin cavablandırılması mümkün olmamışdır.
3. İddiaçıların mülkiyyətində olan 1.77 ha k/t təyinatlı torpaq sahəsində ölçmə işləri nəticəsində faktiki olaraq cavabdehlərə məxsus 2 ədəd 1 mərtəbəli yaşayışlı ev; 1 ədəd 11 sıra mişar daşı ilə hasarlanmış, dəmir darvazası olan, içində 2 mərtəbəli ev; 3 ədəd 5 sıra mişar daşı ilə hasarlanmış boş torpaq sahəsi müəyyən olunmuşdur. Tərəflər arasında yaranmış mübahisənin obyektiv həlli üçün zəruri olduğundan və ekspert rəyi işin ədalətli həlli üçün əsas sübut növü kimi qiymətləndirildiyindən, eləcə də iş üzrə alınmış ekspert rəyi özəl ekspertiza orqanı olan “X33” MMC tərəfindən verilməsi nəzərə alaraq məhkəmə hesab etmişdir ki, həmin rəydə subyektivliyə yol verilməsinə şübhə yeri olmamasını və cavabdehin etirazını nəzərə alınaraq mülki iş üzrə təkrar ekspertiza təyin edilməli, ekspertizanın keçirilməsi Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin ekspertlərinə həvalə edilməlidir. Bu məqsədlə məhkəmənin xx.xx.2023-ci il tarixli 2(012)-27/2023saylı qərardadı ilə məhkəmə tikinti-texniki ekspertizası təyin edilərək ekspertlərin qarşısında “Torpağa mülkiyyət hüququ”na dair xx.xx.1998-ci il tarixli JN-301, 30800108 kod nömrəli dövlət aktına əsasən, İddiaçı2, Nümayəndə, İddiaçı4, İddiaçı1, İddiaçı3 qızının adına Abşeron rayon Aqrar İslahat Komissiyasının xx.xx.1997-ci il tarixli, 15 nömrəli qərarı əsasında mülkiyyətə verilmiş 1.77 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi yerində (naturada) ölçüləri ilə üst-üstə düşüb-düşməməsi,əgər düşmürsə, hansı həcmdə koordinatlardan kənarda olması, iddiaçıların adına verilmiş 1.77 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi ilə Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında Daşınmaz Əmlakın Dövlət reyestrindən verilmiş Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində yerləşən torpaq sahəsinə dair 1) xx.xx.2013-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, Cavabdeh3 mülkiyyətində olan 0.03 ha; 2) xx.xx.2014-cü il tarixli, RX seriyalı ******* saylı çıxarışa əsasən, Cavabdeh4 mülkiyyətində olan 0.07 ha 3) xx.xx.2013-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, X7 mülkiyyətində olan 0.08 ha 4) xx.xx.2013-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, X10 mülkiyyətində olan 0.05 ha 5) xx.xx.2013-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı (1467561 saylı) çıxarışa əsasən, Cavabdeh7 mülkiyyətində olan 0.034 ha 6) xx.xx.2019-cu il tarixli çıxarışa əsasən, Cavabdeh8 mülkiyyətində olan 0.03 ha 7) xx.xx.2019-cu il tarixli çıxarışa əsasən, Cavabdeh9 mülkiyyətində olan 0.02 ha 8) xx.xx.2019-cu il tarixli çıxarışa əsasən, Cavabdeh10 mülkiyyətində olan 0.025 ha 9) xx.xx.2019-cu il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, Cavabdeh12 mülkiyyətində olan 0.04 ha 10) xx.xx.2021-ci il tarixli, AN-İ ******* saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, Cavabdeh13 mülkiyyətində olan 0.07 ha torpaq sahəsindən 0.04 ha torpaq sahəsi 11) xx.xx.2021-ci il tarixli, AN-İ ******* saylı alqısatqı müqaviləsinə əsasən, Cavabdeh14 mülkiyyətinə verilmiş 0.07 ha torpaq sahəsindən 0.02 ha torpaq sahəsi 12) xx.xx.2013-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, Cavabdeh15 mülkiyyətində olan 0.60 ha; xx.xx.2013-cü il tarixli, RX seriyalı, ******* saylı çıxarışa əsasən, Cavabdeh15 mülkiyyətində olan 0.6 ha 13) xx.xx.2020-ci il tarixli çıxarışa əsasən, Cavabdeh16 mülkiyyətində olan 0.03 ha torpaq sahələrinin ölçüsü yerində üstüstə düşüb-düşəməsi, əgər düşürsə, hansı ölçüdə olması, iddiaçıların mülkiyyətində olan 1.77 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsində cavabdehlərə məxsus tikililər mövcudluğu, mövcuddursa, hansı tikililərdən ibarət olması kimi suallar qoyulmuşdur. Məhkəməyə təqdim edilmiş 05 aprel 2024-cü il tarixli ekspertiza rəyindən görünür ki, Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastr və Reyestri publik hüquqi şəxsin 4 saylı Abşeron Ərazi İdarəsinin Yerquruluşu təşkili şöbəsinin mühəndisi Azər Əhmədovun tərtib etdiyi mütəxəssis rəyinə əsasən sənəd üzrə Nümayəndə, İddiaçı2 və digərlərinə aid torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair JN-301 nömrəli dövlət aktının yeri ilə uyğunlaşdırıldıqda, iddiaçı tərəfdən tanıdılan (2 tərəfi daş hasar digər tərəfləri şərti) torpaq sahəsi ilə üst-üstə düşür Sənəd üzrə Nümayəndə, İddiaçı2 və digərlərinə aid torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair JN-301 nömrəli dövlət aktını faktiki yeri ilə uyğunlaşdırıldıqda, iddiaçı tərəfindən tanıdılan cavabdehlərə məxsus daş hasara alınmış torpaq sahəsi və tikili ilə üst-üstə düşür və mütəxəssis rəyinə əlavə edilmiş sxemdə göstərilir. İddiaçı tərəfin tələbinin əsaslandığı Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin: -18-ci maddəsinə əsasən mülki hüquqların müdafiəsi qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada qanuna, ictimai qaydaya və əxlaqa zidd olmayan üsullarla həyata keçirilir. - 139.1-ci maddəsinə əsasən mülkiyyət -üququ və daşınmaz əmlaka digər hüquqlar, bu hüquqların məhdudlaşdırılması, əmələ gəlməsi, oaşqasına keçməsi və xitamı dövlət qeydiyyatına alınmalıdır. Mülkiyyət hüququ, istifadə “üququ, ipoteka, servitutlar, habelə daşınmaz əmlaka digər hüquqlar bu Məcəllədə və qanunvericilikdə nəzərdə tutulan hallarda qeydə alınmalıdır. - 139.3-cü maddəsinə əsasən daşınmaz əmlaka hüquqların dövlət qeydiyyatı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada tərtib edilən və aparılan daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində həyata keçirilir. - 152.1-cı maddəsinə əsasən mülkiyyət hüququ subyektin ona mənsub əmlaka (əşyaya) öz istədiyi kimi sahib olmaq, ondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək üzrə dövlət tərəfindən tanınan və qorunan hüququdur. - 157.2-ci maddəsinə əsasən,mülkiyyətçi özgəsinin qanunsuz sahibliyindən öz əmlakını geri tələb edə bilər. Azərbaycan Respublikasının Torpaq Məcəlləsinin: - 65-ci maddəsinin 1-ci hissəsinə əsasən, torpaq sahəsinin yerquruluşu planı torpaq sahəsinin müəyyən miqyasda tərtib edilmiş və planaalma aparılan anda özündə ərazinin bütün vəziyyətini (bitki örtüyü, çaylar., yollar və digər obyektlər), şərti işarələr və nişanələr vasitəsilə əks etdirən xəritədir. - 65-ci maddəsinin 3-cü hissəsinə əsasən, torpaq sahələrinin sərhədlərinin yerdə (naturada) müəyyən edilməsi yerquruluşu qaydasında aparılır. - 65-ci maddəsinin 5-ci hissəsinə əsasən, torpaq sahəsinin planı və ölçüsünün hazırlanması, onun sərhədlərinin yerə (naturaya) keçirilməsi yerquruluşu işlərinin aparılmasına hüququ olan təşkilatlar tərəfindən həyata keçirilir və yerdə yoxlandıqdan sonra müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiq edilir. - 65-ci maddəsinin 9-cu hissəsinə əsasən, torpaq sahəsinin ayrı-ayrı -ssələrinin özgəninkiləşdirilməsi zamanı onların sərhədlərinin yerdə (naturada) müəyyən etməsi də bu maddədə göstərilən qaydada aparılır. - 67-ci maddəsinin 1-ci hissəsinə əsasən,torpaq üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatı qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada daşınmaz əmlakın dövlət eyestrində aparılır. - 68-ci maddəsinə əsasən,torpaq sahələri üzərində hüquqlar torpaq sahələrinin sərhədlərinin yerdə müəyyən edilməsindən, onların planı və ölçüsünün tərtib edilməsindən, torpaq sahələrinin verilməsi barədə müqavilənin bağlanmasından və onun müəyyən olunmuş qaydada dövlət qeydiyyatından keçirilməsindən sonra yaranır. - 73-cü maddəsinin 1-ci hissəsinə əsasən, torpaq sahəsindən könüllü mtina edildikdə və ya torpaq mülkiyyətçisi onu özgəninkiləşdirdikdə, torpaqdan məqsədli təyinatına görə istifadə edilmədikdə torpaq sahəsi və ya onun bir hissəsi üzərində mülkiyyət, stifadə və ya icarə hüququna xitam verilir. «Torpaq islahatı haqqında» Azərbaycan Resçpublikasının Qanununun: - 4-cü maddəsinə əsasən, torpaq xüsusi mülkiyyətə Azərbaycan Respublikasının vətəndaşlarına və hüquqi şəxslərinə verilir. - 8-ci maddəsinə əsasən xüsusi mülkiyyətdə olan torpaqlara dövlət və bələdiyyə torpaqlarının özəlləşdirilməsi, torpaqların alqı-satqısı, vərəsəliyə keçməsi, bağışlanması, dəyişdirilməsi və torpaqla bağlı digər əqdlərin bağlanması, habelə torpaqların hüquqi şəxslərin nizamnamə (pay) fonduna verilməsi əsasında üzərində fiziki və hüquqi şəxslərin xüsusi mülkiyyət hüququ yaranmış torpaq sahələri aiddir. - 12-ci maddəsinə əsasən, sovxoz və kolxozlarda daimi işləyən şəxslər, sovxoz və kolxozların özəlləşdirilən torpaqlarından pay almaq hüququ olan subyektlərdir. «Daşınmaz Əmlakın Dövlət reyestri haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununun: - 2.1-ci maddəsinə əsasən,daşınmaz əmlaka mülkiyyət və digər əşya hüquqlarının dövlət qeydiyyatı Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinə uyğun olaraq daşınmaz əmlaka hüquqların əmələ gəlməsinin, məhdudlaşdırılmasının (yüklülüyünün) başqasına keçməsinin və bu hüquqlara xitam verilməsinin dövlət tərəfindən tanınması və təsdiq edilməsi barədə hüquqi aktdır. - 2.2-ci maddəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi ilə və bu qanunla müəyyən edilmiş qaydada daşınmaz əmlak üzərində hüquqların qeydiyyatı daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində aparılır. - 2.3-cü maddəsinə əsasən daşınmaz əmlak üzərində qeydiyyata alınmış hüquq mübahisələndirilə bilər. - 4.3-cü maddəsinə əsasən, bu qanun qüvvəyə mindiyi günədək daşınmaz əmlak üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatını aparmış müvafiq icra hakimiyyəti orqanları bu qanuna əsasən dövlət reyestrində saxlanılmalı olan məlumatları müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi mərhələlər və müddətlər üzrə qeydiyyat orqanına verməlidirlər. Göstərilən qaydada məlumatlar verilənədək həmin müvafiq icra hakimiyyəti orqanları bu qanuna uyğun olaraq ayrı-ayrı daşınmaz əmlak üzərində hüquqların qeydiyyatı üçün zəruri olan məlumatları hüquq sahibinin və ya qeydiyyat orqanının müraciət etdiyi gündən 5 iş günü müddətində onlara verməlidirlər. - 7-ci maddəsinə əsasən, daşınmaz əmlak üzərində mülkiyyət və digər əşya hüquqlarının qeydiyyatı üçün zəruri olan mərzçəkmə və inventarlaşdırma işlərinin aparılması, habelə müvafiq texniki sənədlərin tərtibi qaydası qanunvericiliklə müəyyən edilir. - 8.0.4-cü maddəsinə əsasən,bu qanun qüvvəyə minənədək müvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən verilmiş daşınmaz əmlak üzərində, o cümlədən torpaq sahələri, binalar və qurğular, yaşayış və qeyri-yaşayış sahələri, fərdi yaşayış və bağ evləri, yer təki sahələri, su tutarları, meşələr və çoxillik əkmələr, əmlak kompleksi kimi müəssisələr üzərində hüquqları təsdiq edən aktlar, şəhadətnamələr və qeydiyyat vəsiqələri; - 9.1.2 və 9.1.3-cü maddələrinə əsasən qanunvericlik normalarına əsasən,daxil edilmiş sənədlərdə göstərilən məlumatın dövlət r estrində saxlanılan məlumata uyğunluğu yoxlanılmalı və bəyan olunan hüquqlarla qeydiyyata alınmış hüquqlar arasında ziddiyyətlərin, habelə hüquqların dövlət qeydiyyatından imtina edilməsi və ya hüquqların dövlət qeydiyyatının dayandırılması üçün digər əsasların olub olmamasının müəyyən edilməlidir. - 10.1-ci maddəsinə əsasən, hüquqların dövlət qeydiyyatı bu qanunla müəyyən olunmuş qaydada hüquq əldə edənin ərizəsi əsasında aparılır. Ərizədə onu təqdim edən fiziki şəxsin soyadı, adı, atasının adı, ünvanı, şəxsiyyətini təsdiq edən sənəd, hüquqi şəxsin isə tam adı, ünvanı, qeydiyyatı haqqında şəhadətnamə, icra hakimiyyəti orqanının tam adı və ünvanı, xahişin məzmunu və əlavə olunan sənədlər göstərilməlidir. Həmçinin, torpaq sanəsinin planı və ölçüsü və torpaq sahəsində yerləşən bina, qurğu, tikililərin və digər daşınmaz əmlakının (onların tərkib hissələrinin) texniki pasportu, plan-cizgisi sənədlərə əlavə edilməlidir. - 14.1-ci maddəsinə əsasən,qeydiyyat orqanının sənədlərin həqiqiliyinə ciddi şübhəsi varsa, qeydiyyat bir ay müddətinə dayandırıla bilər. - 16.1-ci maddəsinə əsasən, qeydiyyat orqanı hüquqların dövlət qeydiyyatı zamanı buraxılan texniki səhvləri, onları aşkar etdiyi və ya bu barədə maraqlı şəxslərdən ərizə aldığı gündən üç gün müddətində aradan qaldırır. Hüquqların dövlət qeydiyyatı zamanı yaranan münasibətlərin maraqlı iştirakçılarına səhvlərin aradan qaldırılması barədə 48 saat müddətində yazılı məlumat verilməlidir. - 16.2-ci maddəsinə əsasən, hüquqların dövlət qeydiyyatı zamanı buraxılan texniki səhvlərin düzəlişi hüquq sahiblərinə və ya üçüncü şəxslərə ziyan vuracağı və ya onların qanuni mənafelərini pozmayacağını güman etməyə əsas olduğu halda aparılır. Hüquq sahibi və ya üçüncü şəxs etiraz edirsə, belə düzəlişlər məhkəmənin qərarı əsasında aparılır. - 16.3-cü maddəsinə əsasən, əgər dövlət reyestrinin məzmunu torpaq sahəsi üzərində hüquqa və ya həmin hüququn məhdudlaşdırılmasına dair həqiqi hüquqi vəziyyətə uyğun deyildirsə, hüququ qeydə alınmamış və ya hüququ düzgün qeydə alınmamış şəxs, yaxud mövcud olmayan yüklənmə haqqında qeydin daxil edilməsi ilə hüququ pozulmuş şəxs dövlət reyestrində qeyddə düzəlişin aparılması üçün belə düzəlişlə hüququna toxunulan şəxsdən razılıq verməsini tələb edə bilər. - 16.4-cü maddəsinə əsasən, bu Qanunun 16.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallarda dövlət reyestrinin mötəbərliyinə qarşı etiraz edilə bilər. - 23.1-ci maddəsinə əsasən, qeydiyyat orqanının vəzifəli şəxsləri bu qanuna uyğun olaraq dövlət reyestrində daşınmaz əmlaka hüquqların qeydiyyatının dəqiqliyinə və vaxtında aparılmasına, dövliət reyestrindən verilən məlumatın tam və düzgün olmasına cavabdehdirlər. Məhkəmə qeyd edir ki, hazırki iş üzrə tələb mübahisəsi gedən əmlaka (torpaga) dair cavabdehlərə mülkiyyət hüququ barədə verilən sənədlərin və cavabdehlər ilə bağlanmış alqı-satqı müqavilələrinin (bir halda isə bağışlama müqaviləsi) etibarlılığı ilə əlaqədardır və həmin sənədlər və əqdlərin mülki qanunvericiliyin tələblərinə uyğun bağlanıbbağlanmadığını müəyyənləşdirmək bilavasitə məhkəmənin vəzifəsidir. Ümumiyyətlə, qanunvericiliyə görə hər hansı iddia tələbi üzrə hüquqi dəyərləndirmə prosesi ilk addım kimi iddiaçının tələbinə uyğun gələn iddia tələbinin qanuni əsasının tapılmasından və məhkəməyə bildirdiyi faktiki halların həmin iddia tələbinin qanuni əsasının dispozisiya şərtlərinə uyğun olmasının yoxlanılmasından ibarətdir. Bu halda isə işin obyektiv həlli üçün yalnız mötəbər sübutlardan istifadə oluna bilər. Sübutlar sübut edilən fakta birmənalı bağlı olmalı, yəni həmin faktın varlığı barədə güvənli nəticə çıxarmağa əsas verməlidir. Məhkəmə həmçinin qeyd edir ki, mülki prosessual qanunvericiliyinə əsasən iddia üzrə iddiaçının tələbləri bilavasitə sübutetmə yükü ilə bağlıdır, işin faktiki hallarının müəyyən edilməsinin məhkəmə qərarının qanuniliyinin və əsaslığının əsas göstəricisi olduğu nəzərə alınsa, bu institut xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Başqa sözlə, işin obyektiv həlli üçün yalnız mötəbər sübutlardan istifadə oluna bilər. Sübutlar sübut edilən fakta birmənalı bağlı olmalı, yəni həmin faktın varlığı barədə güvənli nəticə çıxarmağa əsas verməlidir. İddiaçı tərəf təqdim etdiyi sübutlar onların mülkiyyəti sayılan torpaq sahəsinin başqa şəxslər tərəfindən əldə edilərək özgəninkiləşdirildiyi üçün mübahisələndirdikləri hüquqmüəyyənedici sənədlərin (müqavilələr və çıxarışlar) qanunsuz və əsassız olduğunu təsdiq etməyə yönəlmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun “N. Manafovun şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki işlər üzrə məhkəmə kollegiyasının 06 avqust 2008-ci il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair» 13 iyul 2009-cu il tarixli qərarında bildirilir ki, məhkəmə məsələnin zahiri mənzərəsini adlayaraq dərinə nəzər salmalı və şikayət edilən vəziyyətin reallıqlarını araşdırmalıdır Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun Ə.İbrahimovun şikayəti üzrə 2004-cü il 12 aprel tarixli Qərarına əsasən Mülki Məcəllənin 337-ci maddəsinə görə, bu Məcəllədə müəyyənləşdirilmiş şərtləri pozmaqla bağlanmış əqd etibarsızdır. Etibarsız əqdlər mübahisə edilən əqdlər və ya əhəmiyyətsiz əqdlər ola bilər. Əqd barəsində mübahisə edildikdə əqd bağlandığı andan etibarsızdır. Müqavilənin mübahisə edilməsi müqavilənin digər tərəfinə iradə ifadəsinin bildirilməsi yolu ilə həyata keçirilir. Digər tərəfə münasibətdə həyata keçirilmiş birtərəfli əqd həmin şəxsə qarşı mübahisə edilir. Etibarsız əqd onun etibarsızlığı ilə bağlı nəticələr istisna olmaqla, hüquqi nəticələrə səbəb olmur. Bu cür əqd bağlandığı andan etibarsızdır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “N.Əsədovanın şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 05 avqust 2020-ci il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” 12 aprel 2021-ci il tarixli Qərarındakı hüquqi mövqeyə əsasən, yalnız etibarlı əqd tərəflərin arzu etdikləri hüquqi nəticələri yarada bilər. Əqdin etibarlı olması üçün qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş şərtlər mülki hüquq doktrinasında dörd kateqoriyada qruplaşdırılmışdır: əqdin subyekt tərkibinə dair şərtlər; əqdin məzmununa dair şərtlər; əqddə iradə sərbəstliyi və iradə ifadəsinin bildirilməsi vəhdətinə dair şərtlər; əqdin formasına dair şərtlər. Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu qeyd edir ki, hər hansı əqdin, o cümlədən alğı-satqı müqaviləsinin etibarlılığı, yəni arzu olunan hüquqi nəticəyə səbəb olması üçün hər bir kateqoriyadan olan şərtlərə əməl edilməlidir. Mülki Məcəllənin 324.5-ci maddəsinə əsasən, iradə ifadəsinin təfsiri zamanı onun hüquqi məzmunu təkcə hərfi mənaya görə deyil, həm də ağlabatan mühakimə əsasında müəyyənləşdirilməlidir. Həmçinin, Məcəllənin 404-cü maddəsi müqavilə şərtlərinin təfsiri zamanı məhkəmənin təkcə müqavilədəki söz və ifadələrin hərfi mənasını deyil, həm də tərəflərin iradə ifadəsinin həqiqi mənasını, bütövlükdə müqavilənin hərfi mənasının onun digər şərtləri və mənası ilə müqayisəsinin nəzərə alınmalı olduğunu müəyyən etmişdir. Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun formalaşdırdığı hüquqi mövqeyə görə, bu növ iddia tələbləri üzrə müqavilənin etibarsızlığı faktı yalnız iradə ifadəsinin özünün deyil, həm də həmin iradənin formalaşmasına və ifadə edilməsinə əsas olmuş şərait və motiv, məsələn, müqaviləyə qədərki danışıqlar, tərəflər arasındakı münasibətlər və tərəflərin sonrakı hərəkətləri nəzərə alınmaqla müəyyənləşdirilə bilər (B.Qasımovun şikayəti üzrə 2019-cu il 9 dekabr tarixli Qərar) Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu bir neçə qərarında ifadə etdiyi hüquqi mövqeyində qeyd etmişdir ki, mülki dövriyyə iştirakçılarının sərbəst seçimi olaraq əqd tərəflərin azad və qarşılıqlı iradə ifadəsi nəticəsində əmələ gəlir. Odur ki, əqdin etibarsızlığı ilə bağlı işlərə baxılarkən, yalnız yazılı və formal hallara qiymət verməklə kifayətlənilməməli, tərəflərin iradə ifadəsinin həqiqi məzmunu və hüquqi niyyətləri də müəyyən edilməlidir. Bu növ iddia tələbləri üzrə müqavilənin etibarsızlığı faktı yalnız iradə ifadəsinin özünün deyil, həm də həmin iradənin formalaşmasına və ifadə edilməsinə əsas olmuş şərait və motiv, məsələn, müqaviləyə qədərki danışıqlar, tərəflər arasındakı münasibətlər və tərəflərin sonrakı hərəkətləri nəzərə alınmaqla təsdiq edilə bilər. Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 337, 339.6, 346.1 və 354-cü maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair” 2021-ci il 2 aprel tarixli qərarında göstərildi ki,... Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 337.3-cü maddəsinə əsasən əhəmiyyətsiz əqd bağlandığı andan arzu olunan hüquqi nəticəni yaratmaq qabiliyyətinə malik olmayan əqddir. Əqdin əhəmiyyətsizliyi ilə bağlı mübahisə olarsa əhəmiyyətsizliyin təsdiqi üçün məhkəmədə iddia qaldırıla bilər... Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 354.1-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş bir illik müddət əhəmiyyətsiz əqd üzrə yaranan əsassız varlanma halları ilə bağlı icra edilmişlərin geri qaytarılması tələblərinə tətbiq edilir. Bu Qərarın təsviri-əsaslandırıcı hissəsində əks etdirilən hüquqi mövqelərə uyğun olaraq, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 337.5-ci maddəsində müəyyən edilmiº restitusiya və 354.1-ci maddəsində göstərilən bir illik müddət həmin Məcəllədə belə əqdlərin etibarsızlığının ayrı nəticələri nəzərdə tutulmadığı hallarda tətbiq edilir... Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 337-ci maddəsinə uyğun olaraq, əqdlərlə bağlı mübahisələrə baxılarkən tərəflərin bu barədə tələb irəli sürməsindən asılı olmayaraq əqdlərin etibarsızlığı (mübahisə edilən əqdlər istisna olmaqla) aşkar edilərsə, məhkəmələr bunu nəzərə almalıdır. Bu Qərarda formalaşdırılan hüquqi mövqeyə əsasən, qanunda əqdin əhəmiyyətsizliyi hallarında etibarsızlıqla bağlı nəticələrin tətbiqi üçün məhkəmə qərarına ehtiyac olmadığı ifadə edilmişdir. Qanunvericiliyin imperativ göstərişlərinə zidd olan və etibarsız hesab edilməsi üçün hər hansı əlavə qayda və şərt nəzərdə tutulmayan əqdlər əhəmiyyətsizdir. Beləliklə, əhəmiyyətsiz əqd mübahisələndirilmədən, məhkəmə qərarından, müddətlərdən və s. şərtlərdən asılı olmadan bağlandığı andan etibarən özlüyündə etibarsız olan, yəni arzu olunan hüquqi nəticəni yaratmaq qabiliyyətinə malik olmayan əqddir. Bununla belə, əqdin əhəmiyyətsizliyi faktının mövcud olub-olmaması ilə bağlı mübahisə yaranarsa əhəmiyyətsizliyin təsbiti üçün məhkəmədə iddia qaldırıla bilər. Məhkəmə araşdırması zamanı əqdin əhəmiyyətsiz olması müəyyən edilərsə, məhkəmə tərəfindən verilən qərar əhəmiyyətsizlik halının mövcud olub-olmaması ilə bağlı hüquqi mübahisənin aradan qaldırılması məqsədini daşıyır. Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu vurğulayır ki, istər mübahisə edilən, istərsə də əhəmiyyətsiz əqdlərin etibarsızlığı məhkəmə qərarı nəticəsində yaranmır. Mübahisə edilən əqdlərdə tərəfin mübahisələndirmə ilə bağlı digər tərəfə yönəlmiş iradə ifadəsi, əhəmiyyətsiz əqdlərdə isə əqdin bağlandığı andan zəruri etibarlılıq şərtlərinə uyğunsuzluğu əqdi etibarsız edir. Maraqlı tərəflər arasında əqdin etibarsızlığı və ya onun nəticələri ilə bağlı yaranan mübahisələrə dair məhkəmə tərəfindən verilən qərar əqdin etibarsızlığı faktının mövcud olub-olmadığını təsdiq etməklə tərəflər arasındakı hüquqi mübahisəni həll edir. “Broniovski Polşaya qarşı” işdə Avropa Məhkəməsi qeyd etmişdir ki, 1 saylı Protokolun 1-ci maddəsinin birinci hissəsindəki “mülkiyyət” anlayışı müstəqil mənaya malikdir, həmin anlayış daxili qanunvericilikdə verilən formal tövsifdən asılı deyil. Maddi əşyalar kimi, əmlak təşkil edən müəyyən hüquq və maraqlar da “mülkiyyət” hüquqları sayıla bilər və beləliklə, bu maddənin məqsədləri üçün “mülkiyyət” hesab edilə bilər. Hər bir konkret işdə araşdırımalı olan məsələ ondan ibarətdir ki, həmin işin bütövlükdə götürülmüş halları baxımından ərizəçi 1 saylı Protokolun 1-ci maddəsi ilə qorunan maddi hüquqi marağa malikdirmi?. Digər tərəfdən, İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin qərarlarında göstərmişdir ki, 1 saylı Protokolun 1-ci maddəsində “mülkiyyət” anlayışı müstəqil mənaya malikdir və əmlak sayıla bilən müəyyən hüquqları və maraqla da, “mülkiyyət hüquqları” hesab edilə bilər. İstər daxili qanunlar tərəfindən marağın “hüquq” kimi tanınmaması, istərsə də, bu qanunla tərəfindən həmin marağın “mülkiyyət hüququ hesab edilməməsi faktı heç də sözügedən marağın 1 saylı Protokolun 1-ci maddəsi baxımından müəyyən hallarda “mülkiyyət hesab edilməsinin qarşısını almır. Avropa Məhkəməsinin “Akimova Azərbaycana qarşı” işi üzrə qərarında isə göstərilmişdir ki, 1 saylı Protokolun 1-ci maddəsinin başlıca və ən əsas tələbi mülkiyyətdən istifadə hüququna dövlət tərəfindən hər hansı bir müdaxilənin qanun çərçivəsində olmasından ibarətdir. Hər bir fiziki və hüquqi şəxs öz mülkiyyətindən dinc istifadə hüququna malikdir. Heç kəs, cəmiyyətin maraqları naminə, qanunla və beynəlxalq hüququn ümumi prinsipləri ilə nəzərdə tutulmuş şərtlər istisna olmaqla, öz mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz…Bundan əlavə, qanunun aliliyi demokratik cəmiyyətin fundamental prinsiplərindən biridir və Konvensiyanın bütün maddələrindən ayrılmazdır. Bundan irəli gəlir ki, cəmiyyətin mühüm maraqlarının qorunması və müdafiəsi arasında tarazlığın əldə edilməsi artıq müəyyən edildiyi kimi qanunauyğun olmalı və özbaşına xarakter daşımamalıdır. Beləliklə, məhkəmə Plenum Qərarındakı hüquqi mövqeyə istinad edərək, mülki iş üzrə mübahisələndirilən alqı-satqı müqavilələrinin etibarlı hesab edilməsi üçün əsas olan şərtlərə nəzər yetirərək müəyyən etmişdir ki, iddiaçı tərəfin mübahisələndirdiyi alqı-satqı müqavilələri zahirən həmin əqdlərin etibarlı hesab edilməsinə əsas olan şərtlərə cavab versə də, tərəflər müqavilənin bütün mühüm şərtlərinə, yəni, subyekt tərkibinə, əqdin formasına və məzmununa dair şərtlərə cavab verməklə onların mülki qanunvericiliyin tələblərinə uyğun bağlanması müşahidə edilsə də, faktiki olaraq cavabdehlərin əldə etdikləri torpaq sahəsinin iddiaçılara məxsus olan torpaq sahəsi üzərində yerləşməklə sahələrin üst-üstə düşməsinə dair ekspert rəyləri mövcud olması cavabdehlərin başqasının mülkiyyəti üzərində notariat əməliyyatları aparılmasının və hazırda onların həmin torpaq sahəsində sahiblik etmələrinin birbaşa təsdiqidir. Azərbaycan Republikası MPM-nin 101.7 və 206.1-ci maddələrinə əsasən ekspertin rəyi məhkəmə iclasında tədqiq edilir və digər sübutlarla birgə qiymətləndirilir. Qeyd olunan Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən isə məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Məhkəmə qeyd edilən prosesssual normaların tələbləri baxımından hesab edir ki, iş üzrə sonuncu rəylər (xüsusən X33” MMC tərəfindən verilmiş rəy) hazırki mübahisənin həll edilməsi üçün və işə baxılması üçün əsas sübut kimi qəbul edilməlidir. Belə ki, həmin rəylərdə ekspertiza qarşısında qoyulmuş suallara tam cavab verilmiş və rəylər qeyrimüəyyən xarakter daşımır. Məhkəmə qeyd edir ki, ekspert rəyi sübut növlərindən biri olmaqla, digər sübutlarla müqayisədə qabaqcadan müəyyən edilmiş üstünlük hüququna malik olmasa da, ekspert rəyində əks olunan məlumatların həqiqiliyinə olan təminat kifayət qədər yüksəkdir. Digər tərəfdən araşdırma zamanı hazırkı qeyd edilən rəylərdə müəyyən edilən halları təkzib edən, bu hallara zidd olan sübutlar müəyyən edilməmiş və bu rəylərin sübut növü kimi qəbul edilməməsinə dair dəlillər ehtimal xarakterlidir. Müəyyən edilmişdir ki, Nümayəndə və ailə üzvləri İddiaçı2, İddiaçı4, X22 və X11 Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində «Badamlıq» adlanan ərazidə kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı məqəsədləri üçün 1,77 hektar pay torpağı verilməsinə dair hüquqi əsaslar olan Abşeron rayon Aqrar İslahat Komissiyasının 21 dekabr 1997-ci il tarixli 15 saylı qərarı və Abşeron rayon Torpaq şöbəsində Dövlət aktı qeydiyyat kitabında 538 nömrə ilə qeydiyyata alınmış 16 fevral 1998-ci il tarixli JN 301 (kod:********) Dövlət Aktının ləğv edilməsinə və ya etibarsız sayılmasına dair iş materiallarında sübutlar mövcud deyildir. Belə olan halda onların mülkiyyəti sayılan 1,77 ha torpaq sahəsində cavabdehlərə münasibətdə və onlar arasında aparılan alqı-satqı əməliyyatları və mülkiyyət hüquqlarını təsdiq edən Çıxarışlar qanuni və əsaslı sayıla bilməz. Məhkəmə cavabdeh tərəfin mübahisəli torpaq sahələrini əldə etməklə vicdanlı əldə edən statusunda olmalarına dair dəlili ilə bağlı qeyd edir ki, işin materiallarından görünür ki, iddiaçı tərəfin mülkiyyəti hesab edilən pay torpağı hazırki iş üzrə cəlb edilmiş çoxlu sayda cavabdehlər və cavabdehlərlə bağlanmış əqdlər üzrə tərəf olan, lakin hazırki iş üzrə cəlb edilməmiş digər şəxslər, yəni, X62, X63, X30, X46, X64 və X66 arasında alqı-satqı müqavilələrinin, bir halda isə bağışlama müqaviləsinin predmeti olmaqla faktiki olaraq iddiaçı tərəfin mülkiyyəti sayılan torpaq sahəsində üzərində sonuncuların qanunla nəzərdə tutulmuş hüquqları tam pozulmuşdur. Buna görə də məhkəmə kollegiyası Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 218.3-cü maddəsinin tələblərinə əsasən hesab edir ki, iddiaçı tərəfin mülkiyyəti sayılan torpaq sahəsi üzərində hüquqlarının bərpa edilməli olması baxımından 1,77 ha torpaq sahəsində iş üzrə cəlb edilmiş cavabdehlərə münasibətdə, eləcə də onlar arasında bağlanmış alqısatqı müqavilələri (cavabdehlərə münasibəstdə olan hissələrdə) etibarsız sayılmalı və həmin əqdlər əsasında verilmiş mülkiyyət hüquqlarını təsdiq edən Çıxarışlar ləğv edilməlidir. Lakin məhkəmə göstərilən nəticələrə gəlməklə yanaşı həmçinin də aşağıdakılara əsasən iddia tələblərinin qismən təmin edilməli olmasını da qeyd edir. Belə ki, müəyyən edilmişdir ki, cavabdehlərdən Cavabdeh13 və Cavabdeh14 Şəmiəli oğlunun adlarına mübahisəli torpaq sahəsi üzrə «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən Çıxarışlar təqdim olunmamışdır. Həmçinin, iddiaçı tərəf 0,03 ha hissəsinin Cavabdeh14 Şəmiləli oğluna satılmasını iddia etsə də iş materiallarında olan X64 ilə Cavabdeh14 Şəmiləli oğlu arasında bağlanmış 19 avqust 2020-ci il tarixli, AN - İ seriyalı, 076688 nömrəli «daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi»ndən görünür ki, sonuncuya 0,02 ha hissəsi satılmışdır. Daha sonra iddiaçı tərəf Abşeron rayonu notariusu R.Hümmətovun təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/4468 saylı alqı-satqı müqaviləsinin Cavabdeh15 ilə Cavabdeh3 arasında olan hissəsini, xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2843 saylı alqı-satqı müqaviləsinin də Cavabdeh15 ilə X21, X24 arasında olan hissələrini mübahisələndirmişdir. Müqavilələrdə adları göstərilən digər şəxslərə münasibətdə müqavilələr mübahisələndirilməmişdir. Beləliklə də, iş materiallarında olan Cavabdeh13 və Cavabdeh14 Şəmiəli oğlunun adlarına mübahisəli torpaq sahəsinə dair Çıxarışlar və Cavabdeh14 Şəmiləli oğluna mübahisəli torpaq sahəsinin 0,03 ha hissəsinin satılmasına dair alqı-satqı müqaviləsi olmadığına, eləcə də xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/4468 saylı alqı-satqı müqaviləsi ilə xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2843 saylı alqı-satqı müqaviləsi bütünlüklə yəni, müvafiq olaraq X63 və X54 münasibətdə mübahisələndirilmədiyinə görə iddia bu hissələr üzrə təmin edilə bilməz. Məhkəmə daha sonra hesab edir ki, iddiaçı tərəfin mülkiyyəti sayılan torpaq sahəsi üzərində hüquqları bərpa edilməli olması baxımından 1,77 ha torpaq sahəsində cavabdehlərə münasibətdə, eləcə də onlar arasında aparılan alqı-satqı əməliyyatlarının etibarsız sayılmaqla mülkiyyət hüquqlarını təsdiq edən Çıxarışların ləğvindən sonra əqdlər üzrə tərəflər əvvəlki vəziyyətə qaytarılmalıdır. Belə ki, “T.Mənsurovun şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 4 oktyabr 2010-cu il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 05 dekabr 2011-ci il tarixli Qərarında Azərbayçan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin hüquqi mövqeyi ondan ibarət olmuşdur ki, əşya hüquqlarının müdafiəsi vasitələrindən biri də mübahisəli əmlaka dair bağlanmış əqdin etibarsız hesab edilməsi və onun nəticələrinin tətbiq olunmasıdır. Mülki Məcəllənin 337.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllədə müəyyənləşdirilmiş şərtləri pozmaqla bağlanmış əqd etibarsızdır. Etibarsız əqdlər mübahisə edilən əqdlər və ya əhəmiyyətsiz əqdlər ola bilər. Əqd etibarsız olduqda isə tərəflərdən hər biri əqd üzrə aldıqlarının hamısını digər tərəfə qaytarmağa, alınanları eyni ilə qaytarmaq mümkün olmadıqda isə (o cümlədən alınanlar əmlakdan istifadədə, görülmüş işdə və ya göstərilmiş xidmətdə ifadə olunduqda) onun dəyərini pulla ödəməlidir (Mülki Məcəllənin 337.5-ci maddəsi). Göründüyü kimi, həmin maddənin müddəaları əqdin etibarsızlığı zamanı tərəflərin ilkin vəziyyətə qaytarılmasını, o cümlədən alıcının ödədiyi məbləğin ona qaytarılmasını ehtiva edir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Məhkəmə qətnaməsi haqqında” 24 noyabr 2005-ci il tarixli qərarında göstərilir ki, əqd məhkəmə tərəfindən ləğv edildikdə və ya etibarsız hesab edildikdə qətnamənin nəticə hissəsində əqdin iştirakçılarının əqd üzrə aldıqlarını eyni vaxtda geri qaytarmalı olmaları və yaxud qətnamənin hər iki tərəf üçün eyni vaxtda icra edilməli olması göstərilməlidir. Tərəflərin əvvəlki vəziyyətə qaytarılması üçüncü şəxslərin hərəkətləri ilə əlaqədar olduqda qətnamədə bu məsələ də həll edilməlidir. (6.10 bəndi) Məhkəmə hesab edir ki, cavabdehlər arasında bağlanmış əqdlər etibarsız hesab edildiyi üçün Cavabdeh15 tərəfindən Cavabdeh3 3000 manat, Cavabdeh7 4700 manat, Cavabdeh4 5300 manat, X9 5400 manat, X14 4000 manat, Cavabdeh4 tərəfindən Cavabdeh12 4000 manat, Cavabdeh11 4800 manat, X19 tərəfindən Cavabdeh8 2500 manat, Cavabdeh9 3400 manat, Cavabdeh10 4000 manat, X64 tərəfindən isə Cavabdeh14 2000 manat, Cavabdeh13 4000 manat qaytarmalıdırlar. Məhkəmə cavabdeh tərəfin (Cavabdeh7) hazırki işə iddia müddətinin tətbiq edilməsinə dair ərizəsi ilə bağlı qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 384-cü maddəsi ilə iddia müddətinin şamil edilmədiyi tələblərin dairəsi müəyyən edilmişdir. Həmin maddənin tələblərinə görə iddia müddəti şəxsi qeyri-əmlak hüquqlarının və digər qeyri-maddi nemətlərin müdafiəsi haqqında tələblərə, əmanətlərin verilməsi haqqında əmanətçilərin banka tələblərə, fiziki şəxsin həyatına və ya sağlamlığına vurulmuş zərərin əvəzinin ödənilməsi haqqında tələblərə, mülkiyyətçinin və ya digər sahibin onun hüququnun hər cür pozuntularının aradan qaldırılması haqqında tələblərə, dövlət və ya bələdiyyə orqanının və ya onların vəzifəli şəxslərinin əmlaka sahiblik, ondan istifadə və ya ona dair sərəncam üzrə mülkiyyətçinin hüquqlarını pozmuş aktının etibarsız sayılması haqqında mülkiyyətçinin tələblərə və bu Məcəllə ilə müəyyənləşdirilmiş hallarda digər tələblərə şamil edilmir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 373.2 və 384.0.4-cü maddələrinin şərh edilməsinə dair 03 iyun 2013-cü il tarixli Qərarında ifadə edilmiş hüquqi mövqeyə görə MM-in 384.0.4-cü maddəsi müqavilədən irəli gələn tələb etmək hüququnu deyil, əşya hüquqları ilə bağlı halları tənzimləyir. Əşya hüquqları tam və məhdud əşya hüquqları olaraq iki əsas qrupa ayrılır: tam əşya hüququ - mülkiyyət hüququ; məhdud əşya hüquqları - servitut, uzufrukt, tikintiyə vərəsəlik, girov və ipoteka. Bu hüquqların xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, bu hüquqlardan istifadə edilməməsi onların aradan qalxmasına səbəb olmur və hər kəsə qarşı tələbin irəli sürülmə imkanı da hər hansı bir müddətlə məhdudlaşdırılmır. Əşya hüquqlarının iddia müddətinə tabe olmaması prinsipi hüququn hamılıqla qəbul edilən ümumi prinsiplərindən biridir və Konstitusiyanın 29-cu maddəsinin, 60-cı maddəsinin İ hissəsinin və 71-ci maddəsinin İİ hissəsinin müddəalarının təmin edilməsinə xidmət edir. MM-in 384.0.4-cü maddəsi mülkiyyətçinin və ya digər sahibin onun hüququnun hər cür pozuntularının aradan qaldırılması haqqında tələblərə, özü də bu pozuntular sahiblikdən məhrumetmə ilə birləşdirilmiş olmasa belə iddia müddətinin şamil edilmədiyini təsbit etmişdir. Cavabdeh tərəf iddiaçı tərəfin ona məxsus olan pay torpaq sahəsinin başqalarının istifadələrinə verilməsi ilə bağlı məlumatlarının olmasına dair dəlillərini təsdiq etmək üçün məhkəməyə heç bir sübut növü təqdim etməmişdir. İşin materiallarından görünür ki, iddiaçı tərəf hüquqlarının pozulmasını biləndən sonra hüquq mühafizə orqanlarına, daha sonra isə məhkəməyə müraciət etmişlər. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu özünün «N.Məmmədovanın şikayəti üzrə məhkəmə aktlarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair» 31 yanvar 2006-cı il tarixli qərarında göstərmişdir ki, «məhkəmə qətnaməsi hüquqla bağlı mübahisəyə baxıldıqdan sonra məhkəmə iclasında müəyyən olunmuş işin faktiki halları və hüquq normaları əsasında çıxarılır. İddiaçının hüququnun pozulması təsdiqlənərsə, məhkəmə öz qətnaməsilə bu hüququ müdafiə etməlidir. Əgər iddiaçının hüququnun pozulması təsdiqlənməzsə, məhkəmə onun iddiasını rədd etməli və bununla da cavabdehin iddiaçının əsassız hərəkətləri və ya fikirləri ilə pozula biləcək hüquqlarını müdafiə etməlidir. Hər bir halda məhkəmənin qətnaməsi ilk növbədə məhz mübahisə tərəflərinin fərdi hüquqlarını və qanuni mənafelərini müdafiə edən akt kimi çıxış etməlidir». Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 25 yanvar 2005-ci il tarixli “Azərbaycan Respublikasının bəzi qanunvericilik aktlarına əlavələr və dəyişikliklər edilməsi barədə” 11 iyun 2004-cü il tarixli 688-İİQD saylı Azərbaycan Respublikası Qanununun İİİ hissəsinin 9-cu bəndinin və İV hissəsinin 7-ci bəndinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 130-cu maddəsinin İX hissəsinə uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” qərarının izahına əsasən istənilən məhkəmə aktının qanuni və əsaslı tanınması üçün zəruri şərt onun ədalətli olmasıdır, belə ki, ədalətli məhkəmə araşdırmasının həyata keçirilməsi ilə ədalətin qələbəsi aşkar görünməlidir. Beləliklə, mülki prosessual qanunvericiliyinə müvafiq olaraq məhkəmə ədalət mühakiməsini çəkişmə, tərəflərin bərabərliyi və faktlar əsasında həyata keçirərək, həqiqətə nail olmaq üçün işin hərtərəfli, tam və obyektiv tədqiqinə lazımi şərait yaradaraq, iş üzrə toplanmış və tədqiq olunmuş sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra, sübutlara tətbiq edilməli olan hüquq normalarına müvafiq, məcmu halda hüquqi qiymət verməklə hesab edir ki, iddiaçı tərəfin tələblərinin faktiki əsası (faktiki hallar) tələbin qanuni əsasının şərtlərinə uyğun olmaqla dizpozisiya əlamətləri ilə və hazırki işin faktiki halları da onun istinad etdiyi maddi hüquq normalarının dispozisiya şərtləri ilə uzlaşdığından iddia əsaslandırıcı hissədə təsbit edilmiş qaydada qismən təmin edilməlidir. Mülki Prosessual Məcəllənin: 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 217.3-cü maddəsinə əsasən, qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. 218.3-cü maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Mülki Prosessual Məcəllənin 216-220, 227, 358- 360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə,
QƏT ETDİ:
İddia tələbləri qismən təmin edilsin. Abşeron rayonu notariusu R.Hümmətovun təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/4468 reyestrlə qeydə alınmış alqı-satqı müqaviləsi Cavabdeh15 ilə Cavabdeh3 arasında olan hissədə; Cavabdeh15 ilə Cavabdeh4 arasında Abşeron rayonu notariusu R.Hümmətovun təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/5532 reyestrlə qeydə alınmış alqı-satqı müqaviləsi; Abşeron rayonu notariusu R.Hümmətovun təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2843 reyestrlə qeydə alınmış alqı-satqı müqaviləsi Cavabdeh15 ilə X21 və X24 arasında olan hissələrdə; Cavabdeh15 ilə Cavabdeh7 arasında Abşeron rayonu notariusu R.Hümmətovun təsdiq etdiyi xx.xx.2013-cü il tarixli 4Ə/2941 reyestrlə qeydə alınmış alqı-satqı müqaviləsi; Cavabdeh4 ilə Cavabdeh11 arasında Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-4131 reyestrlə qeydə alınmış alqı-satqı müqaviləsi; Cavabdeh4 ilə Cavabdeh12 arasında Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3988 reyestrlə qeydə alınmış alqı-satqı müqaviləsi; X19 ilə Cavabdeh8 arasında Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3115 reyestrlə qeydə alınmış alqı-satqı müqaviləsi; X19 ilə X25 arasında Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-3407 reyestrlə qeydə alınmış alqı-satqı müqaviləsi; X19 ilə Cavabdeh10 arasında Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2018-ci il tarixli 4Ə-4006 reyestrlə qeydə alınmış alqı-satqı müqaviləsi; X64 ilə Cavabdeh14 arasında bağlanmış xx.xx.2020-ci il tarixli, AN - İ seriyalı, 076688 nömrəli «daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi»; X64 ilə Cavabdeh13 Şamiəli oğlu arasında bağlanmış xx.xx.2020-ci il tarixli, AN - İ seriyalı, 076689 nömrəli «daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsi»; və Cavabdeh11 ilə X55 arasında Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmiş xx.xx.2020ci il tarixli 4Ə-735 reyestrlə qeydə alınmış bağışlama müqaviləsi etibarsız sayılsınlar. Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 4 saylı Ərazi İdarəsi tərəfindən Cavabdeh3 adına verilmiş 18 oktyabr 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, Cavabdeh4 adına verilmiş 30 avqust 2014-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, X6 adına verilmiş 27 iyul 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, X10 adına verilmiş 26 iyul 2013cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, Cavabdeh7 adına verilmiş 26 iyul 2013-cü il tarixli seriya RX № ******* saylı, həmçinin Cavabdeh8, Cavabdeh9, Cavabdeh10, Cavabdeh12 və Cavabdeh11 adına verilmiş «Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestri»ndən Çıxarışlar ləğv edilsin. Cavabdeh15 tərəfindən Cavabdeh3 3000 manat, Cavabdeh7 4700 manat, Cavabdeh4 5300 manat, X9 5400 manat, X14 4000 manat qaytarılsın. Cavabdeh4 tərəfindən Cavabdeh12 4000 manat, Cavabdeh11 4800 manat qaytarılsın. X19 tərəfindən Cavabdeh8 2500 manat, Cavabdeh9 3400 manat, Cavabdeh10 4000 manat qaytarılsın. X64 tərəfindən Cavabdeh14 2000 manat, Cavabdeh13 4000 manat qaytarılsın. Abşeron rayon Aqrar İslahat Komissiyasının 21 dekabr 1997-ci il tarixli 15 saylı qərarına əsasən Abşeron rayon Torpaq şöbəsində Dövlət aktı qeydiyyat kitabında 538 nömrə ilə qeydiyyata alınmış 16 fevral 1998-ci il tarixli JN 301 (kod:********) Dövlət Aktı ilə ayrılmış Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində «Badamlıq» adlanan ərazidə kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı məqsədləri üçün 1,77 hektar pay torpağı üzərində iddiaçılar Nümayəndə, İddiaçı2, İddiaçı1, İddiaçı3 qızının və İddiaçı4 qanunla qorunan mülkiyyət hüquqları bərpa olunsun. Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində «Badamlıq» adlanan ərazidə kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı məqsədləri üçün 1,77 hektar torpaq sahəsi Cavabdeh3, Cavabdeh4, X7, X10, Cavabdeh7, Cavabdeh8, Cavabdeh9, Cavabdeh10, Cavabdeh11, Cavabdeh12, Cavabdeh15, Cavabdeh14, Cavabdeh13 və Cavabdeh16 qanunsuz sahibliyindən iddiaçılara geri qaytarılsın. İddia qalan hissələrdə təmin edilməsin. Qətnаmədən, qətnаmə işdə iştirаk еdən şəхslərə rəsmi qаydаdа vеrildiyi gündən 1 (bir) аy müddətində Abşeron Rаyоn Məhkəməsi vаsitəsi ilə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə) Sumqayıt Аpеllyаsiyа Məhkəməsinə аpеllyаsiyа şikаyəti vеrilə bilər. Qətnаmədən şikаyət vеrilməmişdirsə, qəbul еdildiyi gündən 1 (bir) аy kеçdikdən sоnrа qаnuni qüvvəyə minir.
Hakim: Habil Əhmədov