Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bərdə rayonu İş № 2(021)-2557/2024 10.10.2024 BƏRDƏ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hаkim Abdullayev Ziya Yaşar oğlunun sədrliyi, X3 iclas kаtibliyi, İddiaçı nümayəndəsi və vəkili Vəkil iştirakı ilə, İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı “ünvan 1 ünvanında yerləşən fərdi yaşayış evindən cavabdehlərin övladları və əmlakları ilə birlikdə çıxarılması” tələbinə dаir mülki işə аçıq məhkəmə iclаsındа bаxаrаq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı “ünvan 1 ünvanında yerləşən fərdi yaşayış evindən cavabdehlərin övladları və əmlakları ilə birlikdə çıxarılması” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, onun ünvan 1 ünvanında yerləşən xüsusi mülkiyyətində olan 0.06 ha torpaq sahəsində yerləşən 2 mərtəbəli, 5 otaqlı, 138.7 kv.m yaşayış, 183.5 kv.m köməkçi sahədən ibarət fərdi yaşayış evindən cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 və əmlakları ilə birlikdə çıxarılması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi iddiaçı tərəfindən onunla əsaslandırılmışdır ki, onun ünvan 1 ünvanında xüsusi mülkiyyətində olan 0.06 ha torpaq sahəsində yerləşən 2 mərtəbəli, 5 otaqlı ,138.7 kv.m yaşayış, 183.5 kv.m köməkçi sahədən ibarət 85 nömrəli fərdi yaşayış evi tam mülkiyyət hüquqi ilə onun adına daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 5 nömrəli reyestr kitabının 179 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. Həmin evi isə daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən xx.xx.2007-ci il tarixdə ********* saylı nömrəsi ilə qeydiyyata alınmışdır. Ona çıxarış verilmişdir. Hazırki iş üzrə cavabdehlər onun gəlini və oğludur. Onlar xx.xx.2021-ci il tarixdə ailə həyatı qurub evlənmişlər və onların evində müvəqqəti yaşamağa başlamışdır. Birgə nikah dövründə onların iki övladları anadan olmuşlar. Hazırda onun evində övladları ilə birlikdə yaşayırlar. Lakin o, cavabdehlərin onun evində qalmasını istəmir. Cavabdehlər uzun zamandır ki, onunla yola getmirlər, gəlini onu incidir, ona qarşı kobudluq edir, onu əsəbləşdirir. Yaşlı insan olduğundan sakit yaşamaq istəyir. Cavabdehlər onun rahatlığına mane olurlar. Ona görə də məhkəməyə müraciət etmək məcburiyyətində qalmış və məhkəmədən onun ünvan 1 ünvanında yerləşən xüsusi mülkiyyətində olan 0.06 ha torpaq sahəsində yerləşən 2 mərtəbəli, 5 otaqlı, 138.7 kv.m yaşayış, 183.5 kv.m köməkçi sahədən ibarət fərdi yaşayış evindən cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 övladları və əmlakları ilə birlikdə çıxarılması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçının nümayəndəsi (vəkili) Vəkil məhkəmə iclasında dəqiqləşmə verərək ünvan 1 ünvanında yerləşən xüsusi mülkiyyətində olan 0.06 ha torpaq sahəsində yerləşən 2 mərtəbəli, 5 otaqlı, 138.7 kv.m yaşayış, 183.5 kv.m köməkçi sahədən ibarət fərdi yaşayış evindən yalnız Cavabdeh2 övladları və əmlakları ilə birlikdə çıxarılması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı nümayəndəsi və vəkili Vəkil məhkəmə iclasında iddianı müdafiə edərək, məhkəmədən iddianın təmin edilməsini xahiş etmişdir. Cavabdeh2 məhkəmə iclasının vaxtı və yeri bаrədə məlumаt verilmişdir. Lakin iddiaçı məhkəmə iclasına gəlməmişlər və gəlməməsinin səbəbləri barədə heç bir məlumat verməmişlər. Məhkəmə işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsini (vəkili) dinləyib, iddia tələbinin dəlillərini iş üzrə toplanmış sübutlarla əlaqəli şəkildə araşdırıb, tədqiq edərək yoxlayıb və iddia tələbinə müfəssəl hüquqi qiymət verib belə qənaətə gəlir ki, iddia təmin edilməməlidir. Belə ki, mülki işə əlаvə edilmiş və məhkəmə iclаsındа tədqiq edilmiş: AR-İİİ 384824 nömrəli etibarnamədən gpörünür ki, Cavabdeh1 etibarnamə əsasında nümayəndə səlahiyyətlərini Vəkil vermişdir. 0005126 nömrəli Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı Haqqında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən görünür ki, İddiaçı ünvan 1 ünvanında mülkiyyətində olan 0.06 ha torpaq sahəsindən yerləşən 2 mərtəbəli, 5 otaqlı, 138, 7 kv.m yaşayış, 183.5 kv.m köməkçi sahədən ibarət 85 nömrəli fərdi yaşayış evi tam mülkiyyət hüququ üzrə İddiaçı adına daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 5 nömrəli reyestr kitabının 179 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. AA******* nömrəli şəxsiyyət vəsiqəsinin surətindən görünür ki, İddiaçı xx.xx.1954-cü il tarixdə anadan olmuşdur. Sorğu məlumatlarından görünür ki, Cavabdeh2 xx.xx.1987-ci il tarixdə anadan olmuşdur. Sorğu məlumatlarından görünür ki, Cavabdeh1 xx.xx.1984-cü il tarixdə anadan olmuşdur. xx.xx.2024-cü il tarixli nikah haqqında şəhadətnamənin çıxarışından görünür ki, Cavabdeh1 ilə X2 arasında xx.xx.2012-ci il tarixdə 185 saylı rəsmi nikah qeydi bağlanmışdır. Nikahdan sonra X1 Atakişiyeva soyadı verilmişdir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, iddiaçı ünvan 1 ünvanında yerləşən xüsusi mülkiyyətində olan 0.06 ha torpaq sahəsində yerləşən 2 mərtəbəli, 5 otaqlı, 138.7 kv.m yaşayış, 183.5 kv.m köməkçi sahədən ibarət fərdi yaşayış evindən Cavabdeh2 övladları və əmlakları ilə birlikdə çıxarılması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Аzərbаycаn Respublikаsının Kоnstitusiyаsının 60-cı mаddəsinə əsаsən, hər kəsin hüquq və аzаdlıqlаrının inzibаti qаydаdа və məhkəmədə müdаfiəsinə təminаt verilir. Аzərbаycаn Respublikаsının Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra MPM) 4-cü mаddəsinə əsаsən, bütün fiziki və hüquqi şəxslər özlərinin qаnunlа qоrunаn hüquq və аzаdlıqlаrını, eləcə də mаrаqlаrını qоrumаq və təmin etmək məqsədilə qаnunlа müəyyən edilmiş qаydаdа məhkəmə müdаfiəsindən istifаdə etmək hüququnа mаlikdirlər. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 13-cü maddəsinin İ hissəsində göstərilir ki, Azərbaycan Respublikasında mülkiyyət toxunulmazdır və dövlət tərəfindən müdafiə olunur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 29-cu maddəsinə əsasən, mülkiyyət hüququ mülkiyyətçinin təkbaşına və ya başqaları ilə birlikdə əmlaka sahib olmaq, əmlakdan istifadə etmək və onun barəsində sərəncam vermək hüquqlarından ibarətdir. Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı “İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında” Avropa Konvensiyasına əlavə 1 saylı Protokolun 1-ci maddəsinə əsasən hər bir fiziki və hüquqi şəxs öz mülkiyyətindən maneəsiz istifadə hüququna malikdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin: 152.1-ci maddəsinə əsasən mülkiyyət hüququ - subyektin ona mənsub əmlaka (əşyaya) öz istədiyi kimi sahib olmaq, ondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək üzrə dövlət tərəfindən tanınan və qorunan hüququdur. 152.5-ci maddəsinə əsasən, mülkiyyətçi qanunvericiliklə və ya başqa şəkildə, o cümlədən müqavilə məhdudiyyətləri ilə müəyyənləşdirilmiş hədlərdə əmlaka (əşyaya) sərbəst surətdə sahib ola bilər, ondan istifadə edə bilər və ona dair sərəncam verə bilər, həmin əmlaka başqa şəxslərin sahibliyinə yol verməyə bilər, ona mənsub əmlak barəsindəöz mülahizəsi ilə istənilən hərəkətləri edə bilər, bir şərtlə ki, həmin hərəkətlər qonşuların və ya üçüncü şəxslərin hüquqlarını pozmasın, yaxud hüquqdan sui-istifadə olmasın. 157.4-cü maddəsinə əsasən, əgər mülkiyyətə qəsd və ya başqa maneələr əşyanı götürmədən və ya ondan məhrum etmədən törədilirsə, mülkiyyətçi qəsd edəndən bu hərəkətlərə son qoymağı tələb edə bilər. Bu cür hərəkətlər davam etdirildikdə mülkiyyətçi həmin hərəkətlərə son qoyulmasını məhkəmə vasitəsi ilə tələb edə bilər. 228.2.-ci maddəsinə əsasən yaşayış binasının tərkib hissəsindən istifadə hüququnun əmələ gəlməsi, həyata keçirilməsi şərtləri və xitamı mülkiyyətçi ilə bağlanan, notariat qaydasında təsdiqlənən yazılı razılaşma ilə müəyyənləşdirilir. Yaşayış binasının tərkib hissəsindən istifadə hüququna xitam verilməsi haqqında razılaşma olmadıqda bu hüquqa mülkiyyətçinin məhkəmə qaydasında tələbinə əsasən bazar qiyməti ilə müvafiq kompensasiya verməsi yolu ilə xitam verilə bilər. Beləliklə, məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verərək hesab edir ki, araşdırılmış sübutlarla ünvan 1 ünvanında fərdi yaşayış evinin İddiaçı mülkiyyətində olması, evin mülkiyyətində olmasına baxmayaraq Cavabdeh2 həmin evdən çıxarılması üçün əsas və səbəb olacaq heç bir sübutu məhkəməyə təqdim etməmişdir. Həmçinin, iddia tələbi ilə cavabdehin iddiaçının yaşayışına və mülkiyyət hüququna maneə törətməsi iş materialları ilə sübut edilmir. Məhkəmə tərəfindən müəyyən olunur ki, yaranmış münasibətlər 2009-cü ilin oktyabrın 1dən sonraki mərhələni əhatə edir və Mənzil Məcəlləsinin 30.4-cü maddəsinə görə, əgər yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisi ilə keçmiş ailə üzvü arasında başqa razılaşma yoxdursa, yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisi ilə ailə münasibətlərinə xitam verildikdə, keçmiş ailə üzvünün həmin yaşayış sahəsindən istifadə hüququ saxlanmır. Yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisinin keçmiş ailə üzvünün yaşayış sahəsini əldə etməyə və ya yaşayış sahəsindən istifadə hüquqlarını həyata keçirməyə əsasları olmadıqda, yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisinin keçmiş ailə üzvünün maddi vəziyyəti və diqqətə layiq digər hallar özünü yaşayış sahəsi ilə təmin etməyə imkan vermədikdə, keçmiş ailə üzvünün göstərilən mülkiyyətçiyə məxsus olan yaşayış sahəsindən müəyyən müddətə istifadə hüququ məhkəmənin qərarı əsasında saxlanıla bilər. Lakin iş materiallarına əsasən müəyyən olunur ki, Cavabdeh1 ilə Cavabdeh2 arasında arasında 2012-ci ildə, 185 saylı akt qeydi ilə bağlanmış nikah qüvvəsində olmaqla pozulmamışdır. Göstərilən səbəbdən hesab olunur ki, ailə münasibətlərinə xitam verilmədiyindən hal-hazırki münasibətə Mənzil Məcəlləsinin 30.4-cü maddəsinin tətbiqi nəzərdə tutula bilməz. Əlavə olaraq göstərilməlidir ki, Cavabdeh2 hal-hazırda sözügedən mənzildə qeydiyyatdadır və iş materiallarına əsasən onun digər yaşayış sahəsinə malik olması müəyyən olunmur. Аzərbаycаn Respublikаsının Kоnstitusiyаsının 125-ci maddəsinin Vİİ bəndində göstərilmişdir ki, məhkəmə icraatı həqiqətin müəyyən edilməsini təmin etməlidir. MPM-in 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Həmin Məcəllənin 217.3-cü mаddəsinə əsаsən, qətnаmə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hаllаrа və tərəflərin qаrşılıqlı münаsibətinə uyğun əsаslаndırılmаlıdır. Həmin Məcəllənin 217.4-cü mаddəsinə əsаsən, məhkəmə öz qətnаməsini yаlnız məhkəmə iclаsındа tədqiq оlunmuş sübutlаrlа əsаslаndırır. MPM-in 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilmədiyindən iddiaçı tərəfindən məhkəməyə ərizə verilərkən ödənilən 100 manat məbləğində dövlət rüsumu da iddiaçıya aid edilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və MPM-in 214, 216-220, 233, 357 və 360-cı mаddələrini rəhbər tutаrаq, məhkəmə Q Ə T E T D İ:
1. İddia təmin edilməsin.
2. İddiaçı tərəfindən ödənilmiş 100 (bir yüz) manat dövlət rüsumu onun özünə aid edilsin.
3. Qətnamədən rəsmi qаydаdа verildiyi gündən 1(bir) ay müddətində Bərdə Rayon Məhkəməsi vasitəsilə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsilə elektron qaydada) Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər.
Hakim: Ziya Abdullayev