Qax Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(024)-185/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Qax rayonu İş № 2(024)-185/2024 14.03.2024 QAX RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Qarayev Malik İbrəhim oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Fətəliyev Mansur Məhəmməd oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı iştirakı ilə. İddiaçı cavabdeh Qax rayon Notariat ofisinə və maraqlı tərəf ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsinə qarşı “buraxılmış prosessual müddətin bərpası və nənəsi X6 Qax rayonu Qaşqaçay kəndində yerləşən 0.2495 ha torpaq sahəsindən və X2ndan və atası X9 miras qalan Qax rayonu Qaşqaçay kəndində yerləşən 0.2494 ha torpaq sahəsindən ona düşən payın mülkiyyətinə verilməsi tələbi”nə dair iddia ərizəsinə Qax Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi : İddiaçı məhkəməyə iddia ərizəsi ilə müraciət edərək buraxılmış prosessual müddətin bərpası və nənəsi X6 Qax rayonu Qaşqaçay kəndində yerləşən 0.2495 ha torpaq sahəsindən və X2ndan və atası X9 miras qalan Qax rayonu Qaşqaçay kəndində yerləşən 0.2494 ha torpaq sahəsindən ona düşən payın mülkiyyətinə verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə baxış iclasının yeri və vaxtı barədə tərəflərə lazımı qaydada məlumat verilmiş, cavabeh Qax rayon Notariat ofisinin notariusu və maraqlı tərəf ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsinin nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməmələrinin üzürlü səbəbləri barədə məlumat verməmişlər. Məhkəmə işə cavabdeh Qax rayon Notariat ofisinin notariusunun və maraqlı tərəf ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsinin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iclasında İddiaçı iddianı müdafiə etmişdir. İddiaçı məhkəmə iclasında izahat verərək göstərdi ki, Qax rayonu Qaşqaçay kəndində yaşayır. X2 xx.xx.2016-ci il tarixdə, atası X22 xx.xx.2020ci il tarixdə və nənəsi X17 xx.xx.2001-ci il tarixdə vəfat etmişdir. Nənəsi X6 Qax rayonu Qaşqaçay kəndində yerləşən 0.2494 ha torpaq sahəsi və X2ndan və atası X9 Qax rayonu Qaşqaçay kəndində yerləşən 0.2494 ha torpaq sahəsi miras qalmışdır. Bildirir ki, anası, nənəsi və atası öldükdən sonra o mirası idarə edir. O anasından, nənəsindən və atasından ona düşən payın verilməsini istəyir. O, sənədləşmə üçün Qax rayon NO-ə müraciət etsə də orada məhkəməyə müraciət etməsini məsləhət gördülər. Ona görə də məcbur qalıb məhkəməyə müraciət etməli olmuşdur. Göstərdiklərini nəzərə alaraq məhkəmədən buraxılmış prosessual müddətin bərpası və nənəsi X6 Qax rayonu Qaşqaçay kəndində yerləşən 0.2495 ha torpaq sahəsindən və X2ndan və atası X9 miras qalan Qax rayonu Qaşqaçay kəndində yerləşən 0.2494 ha torpaq sahəsindən ona düşən payın mülkiyyətinə verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. İş materiallarını nəzərdən keçirib, iddiaçının izahatını dinləyərək məhkəmə hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. İş materiallarına əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********74 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2023-cü il qeydiyyat tarixli Çıxarışın təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Qax rayonunun Qaşqaçay kəndində yerləşən 0.2495 ha torpaq sahəsi X3 mülkiyyətindədir. İş materiallarına əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********72 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2023-cü il qeydiyyat tarixli Çıxarışın təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Qax rayonunun Qaşqaçay kəndində yerləşən fərdi yaşayış evi İddiaçı, həmin evin yerləşdiyi 0.2494 ha torpaq sahəsi İddiaçı, X4, X10, X11, X13 və X14 ümumibirgə mülkiyyətinə verilmişdir. İşə əlavə edilmiş Qax rayon Qeydiyyat şöbəsinin verdiyi 14 sentyabr 2023-cü il tarixli № 3-16-5/8-69-238/2023 saylı ölüm haqqında Arayışdan görünür ki, X17 02 iyun 2001-ci ildə ölmüşdür. İşə əlavə edilmiş Qax rayon Qeydiyyat şöbəsinin verdiyi 14 sentyabr 2023-cü il tarixli № 3-16-5/8-69-236/2023 saylı ölüm haqqında Arayışdan görünür ki, X21 27 yanvar 2016-cı il tarixdə ölmüşdür. İşə əlavə edilmiş Qax rayon Qeydiyyat şöbəsinin verdiyi 14 sentyabr 2023-cü il tarixli № 3-16-5/8-69-239/2023 saylı doğum haqqında Arayışdan görünür ki, İddiaçı atası X22, anası isə X15r. İşə əlavə edilmiş Qax rayon Qeydiyyat şöbəsinin verdiyi 19 sentyabr 2023-cü il tarixli № 3-16-5/8-69-240/2023 saylı doğum haqqında Arayışdan görünür ki, X10 atası X22, anası isə X15r. İşə əlavə edilmiş Qax RİHB-nın Qaşqaçay kənd İƏD-nin verdiyi xx.xx.2023-cü il tarixli, 328 saylı arayışdan görünür ki, X13 İddiaçı və X5 ibarət vərəsəsi qalmışdır. İşə əlavə edilmiş Qax RİHB-nın Qaşqaçay kənd İƏD-nin verdiyi xx.xx.2023-cü il tarixli, 329 saylı arayışdan görünür ki, X14 İddiaçı, X20 və qızı X1 ibarət vərəsələri qalmışdır. İşə əlavə edilmiş Qax RİHB-nın Qaşqaçay kənd İƏD-nin verdiyi xx.xx.2023-cü il tarixli, 439 saylı arayışdan görünür ki, X7 İddiaçı və X5 ibarət vərəsələri qalmışdır. İşə əlavə edilmiş şəxsiyyət vəsiqəsinin məlumatlarından görünür ki, Çərkəzov X29 rayonu Qaşaçay kəndində qeydiyyatdadır. İşə əlavə edilmiş 05 iyul 2000-ci ildə Qax rayonu DNK-da tərtib olunmuş vəsiyyətnamənin təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, X18 Qax rayonu Qaşqaçay kəndində yerləşən fərdi yaşayış evini və özünə məxsus bütün əmlakını nəvəsi İddiaçı vəsiyyət etmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş Qax rayon Notariat Ofisinin verdiyi 18 sentyabr 2023-cü il tarixli № 707 saylı və 708 saylı, xx.xx.2023-cü il tarixli 716 saylı məktublardan görünür ki, iddiaçıya mirasın qəbulu üzrə buraxılmış müddətin uzadılması üçün aidiyyatı üzrə məhkəməyə müraciət etmək hüququnun olması izah edilmişdir. İşə əlavə edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli qəbzdən görünür ki, iddiaçı məhkəmədə iddia qaldırmaq üçün 100 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********74 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2023-cü il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən Qax rayonunun Qaşqaçay kəndində yerləşən 0.2495 ha torpaq sahəsi X3 mülkiyyətindədir. Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********72 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2023-cü il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən Qax rayonunun Qaşqaçay kəndində yerləşən fərdi yaşayış evi İddiaçı, həmin evin yerləşdiyi 0.2494 ha torpaq sahəsi İddiaçı, X4, X10, X11, X13 və X12 ümumibirgə mülkiyyətinə verilmişdir. X17 02 iyun 2001-ci, X21 27 yanvar 2016-cı il tarixdə, X22 isə xx.xx.2020-ci il tarixdə ölmüşdür. X13 İddiaçı və X5, X14 İddiaçı, X20 və qızı X1 və X7 İddiaçı və X5 ibarət vərəsələri qalmışdır. Həmin vərəsələrdən X20 və X16 mərhum valideyinlərindən və nənəsindən miras qalmış əmlakları nə notariat qaydada nə də faktiki olaraq qəbul etməmiş, iddiaçıya vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə verilməsinə etiraz etməmişlər. X19 05 iyul 2000-ci ildə Qax rayonu Qaşqaçay kəndində yerləşən fərdi yaşayış evini və özünə məxsus bütün əmlakını nəvəsi İddiaçı vəsiyyət etmiş və bu barədə Qax rayonu DNK-da vəsiyyətnamə tərtib olunmuşdur. İddiaçı mirasın qəbul edilməsi üçün qanunda nəzərdə tutulan hər hansı bir müddətin olmasını bilmədiyi üçün mirasın qəbulu müddətini gecikdirmiş, elə hesab etmişdir ki, mərhum valideyinlərinin və nənəsinin vərəsəsi olduğu üçün istədiyi vaxt mirası qəbul edə bilər. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının mirasın qəbul edilməsi üçün qanunla müəyyən olunmuş müddətin buraxılma səbəbləri də üzürlü hesab edilərək uzadılmalıdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 1146-cı maddəsində göstərilir ki, miras qoyanın öldüyü gün və ya fiziki şəxsin ölmüş elan edilməsi barədə məhkəmə qərarının qüvvəyə mindiyi gün mirasın açıldığı vaxt sayılır. Həmin Məcəllənin 1133.2-ci maddəsinə əsasən qanun üzrə vərəsəlik (ölmüş şəxsin əmlakının qanunda göstərilmiş şəxslərə keçməsi) o zaman qüvvədə olur ki, miras qoyan vəsiyyətnamə qoymur, yaxud vəsiyyətnamə tamamilə və ya qismən etibarsız sayılır. Həmin Məcəllənin 1134.1-ci maddəsinə əsasən qanun üzrə vərəsəlik zamanı vərəsələr miras qoyanın öldüyü məqamda sağ olmuş şəxslər, habelə miras qoyanın ölümündən sonra doğulmuş uşaqları ola bilərlər. Həmin Məcəllənin 1147.1.-ci maddəsinə əsasən miras qoyanın yaşayış yeri, bu məlum olmadıqda isə mirasın olduğu yer mirasın açıldığı yer sayılır. Həmin Məcəllənin 1151.1-ci maddəsinə əsasən mirasa (miras əmlaka) miras qoyanın öldüyü məqamadək malik olduğu əmlak hüquqlarının (miras aktivi) və vəzifələrin (miras passivi) toplusu daxildir. Həmin Məcəllənin 1159.1-ci maddəsinə əsasən qanun üzrə vərəsəlik zamanı aşağıdakılar bərabər pay hüquqlu vərəsələr sayılırlar: Həmin Məcəllənin 1159.1.1-ci maddəsinə əsasən ölənin uşaqları, miras qoyanın ölümündən sonra doğulmuş uşaq, arvad (ər), valideynlər (övladlığa götürənlər). Həmin Məcəllənin 1243.1-ci maddəsinə əsasən mirası istər qanun üzrə, istərsə də vəsiyyət üzrə vərəsə qəbul edir. Həmin Məcəllənin 1245-ci maddəsində göstərilir ki, vərəsə mirası şəxsən və ya nümayəndə vasitəsi ilə qəbul edə bilər. Həmin Məcəllənin 1243.1-ci maddəsinə əsasən mirası istər qanun üzrə, istərsə də vəsiyyət üzrə vərəsə qəbul edir. Həmin Məcəllənin 1179.1-ci maddəsinə əsasən vəsiyyətnamə yazılı formada tərtib edilməlidir. Həm də notariat formasında və ya bunsuz yazılı vəsiyyətnaməyə yol verilir. Həmin Məcəllənin 1193-cü maddəsinə əsasən vəsiyyət edənin uşaqlarının, valideynlərinin və arvadının (ərinin) vəsiyyətnamənin məzmunundan asılı olmayaraq mirasda məcburi payı vardır. Bu pay qanun üzrə vərəsəlik zamanı onlara çatası payın yarısını (məcburi pay) təşkil etməlidir. Həmin Məcələnin 1246-cı maddəsində göstərilir ki, vərəsə vərəsəliyə çağırıldığını bildiyi və ya bilməli olduğu gündən 3 ay ərzində mirası qəbul edə bilər. Miras açıldığı gündən 6 ay keçdikdən sonra mirasın qəbuluna yol verilmir. Miras onun açıldığı gündən 6 ay ərzində qəbul edilə bilər. Həmin Məcəllənin 1248.1-ci maddəsinə əsasən mirasın qəbul edilməsi üçün müəyyənləşdirilmiş müddəti məhkəmə, gecikdirmənin səbəbini üzürlü sayarsa, uzada bilər. Həmin Məcəllənin 1257.1-ci maddəsinə əsasən hər hansı şərtlə və ya hər hansı müddətə mirası qismən qəbul etməyə və ya ondan qismən imtina etməyə yol verilmir. Həmin Məcəllənin 1257.2-ci maddəsinə əsasən əgər vərəsə mirasın bir hissəsindən imtina edərsə və ya hər hansı şərt qoyarsa, hesab edilir ki, o, mirasdan imtina etmişdir. Şərh edilənlərə obyektiv hüquqi qiymət verərək məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, iddia təmin edilməli, Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********74 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2023-cü il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən X3 mülkiyyətində olan Qax rayonunun Qaşqaçay kəndində yerləşən 0.2495 ha torpaq sahəsi, Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRXnin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********72 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2023-cü il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən Qax rayonunun Qaşqaçay kəndində yerləşən İddiaçı, X4, X10, X11, X13 və X12 ümumibirgə mülkiyyətinə verilmiş 0.2494 ha torpaq sahəsinin Məryət Çərkəzovanın payına düşən 1/6 və Səmail Çərkəzovun payına düşən 1/6 hissəsindən ibarət miras əmlakları qəbul etmək üçün İddiaçı tərəfindən qanunla müəyyən edilmiş müddətin buraxılmasının səbəbləri üzürlü hesab edilməklə uzadılmalı və miras əmlak üzərində İddiaçı qanun üzrə miras payı tam müəyyən edilməli və iddiaçının mülkiyyətinə verilməlidir. Yuxarıda qeyd edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə, qətetdi: İddia təmin edilsin. Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********74 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2023-cü il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən X3 mülkiyyətində olan Qax rayonunun Qaşqaçay kəndində yerləşən 0.2495 ha torpaq sahəsi, Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********72 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2023-cü il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən Qax rayonunun Qaşqaçay kəndində yerləşən İddiaçı, X4, X10, X11, X13 və X12 ümumibirgə mülkiyyətinə verilmiş 0.2494 ha torpaq sahəsinin Məryət Çərkəzovanın payına düşən 1/6 və Səmail Çərkəzovun payına düşən 1/6 hissəsindən ibarət miras əmlakları qəbul etmək üçün İddiaçı tərəfindən qanunla müəyyən edilmiş müddətin buraxılmasının səbəbləri üzürlü hesab edilməklə uzadılsın. Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********74 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2023-cü il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən X3 mülkiyyətində olan Qax rayonunun Qaşqaçay kəndində yerləşən 0.2495 ha torpaq sahəsi, Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********72 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2023-cü il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən Qax rayonunun Qaşqaçay kəndində yerləşən X4, X10, X11, X13 və X12 ümumibirgə mülkiyyətinə verilmiş 0.2494 ha torpaq sahəsinin Məryət Çərkəzovanın payına düşən 1/6 və Səmail Çərkəzovun payına düşən 1/6 hissəsindən ibarət miras əmlaklar üzərində İddiaçı qanun üzrə miras miras payı tam müəyyən edilsin və İddiaçı mülkiyyətinə verilsin. Qətnamədən tərəflər, üçüncü şəxslər və maraqlı şəxslər tələbləri təmin olunmadığı hallarda onlara rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Qax Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verə bilər. Qax Rayon Məhkəməsinin qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Malik Qarayev.