Qax Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(024)-355/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Qax rayonu İş № 2(024)-355/2024 03.06.2024 QAX RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Qarayev Malik İbrəhim oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Fətəliyev Mansur Məhəmməd oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı iştirakı ilə. İddiaçı cavabdeh Qax rayon Notariat ofisinə və maraqlı tərəf ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsinə qarşı “qeydiyyat tarixi xx.xx.2024-cü il, qeydiyyat nömrəsi ********** olan çıxarışa əsasən X17 və X10 ümumbirgə mülkiyyətində olan və onlardan miras qalmış Qax rayonu Ağçay kəndində yerləşən 0.10 ha həyətyanı torpaq sahəsi, həmin torpaq sahəsində tikilmiş X17 mülkiyyətində olan 98.60 kv.m fərdi yaşayış evi və JN-283 KOD 40308018 saylı torpağa mülkiyyət hüququna dair dövlət aktına əsasən X17 və X10 ümumbirgə mülkiyyətində olan və onlardan miras qalmış Qax rayonu Ağyazı kəndində yerləşən 0.81 ha torpaq sahəsindən ibarət miras əmlaklara dair vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə almaq üçün buraxılmış prosessual müddətin bərpasına və həmin miras əmlaklardan mənə düşən payın müəyyən edilərək mülkiyyətimə verilməsi tələbi”nə dair iddia ərizəsinə Qax Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi : İddiaçı məhkəməyə iddia ərizəsi ilə müraciət edərək qeydiyyat tarixi xx.xx.2024-cü il, qeydiyyat nömrəsi ********** olan çıxarışa əsasən X17 və X10 ümumbirgə mülkiyyətində olan və onlardan miras qalmış Qax rayonu Ağçay kəndində yerləşən 0.10 ha həyətyanı torpaq sahəsi, həmin torpaq sahəsində tikilmiş X17 mülkiyyətində olan 98.60 kv.m fərdi yaşayış evi və JN-283 KOD 40308018 saylı torpağa mülkiyyət hüququna dair dövlət aktına əsasən X17 və X10 ümumbirgə mülkiyyətində olan və onlardan miras qalmış Qax rayonu Ağyazı kəndində yerləşən 0.81 ha torpaq sahəsindən ibarət miras əmlaklara dair vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə almaq üçün buraxılmış prosessual müddətin bərpasına və həmin miras əmlaklardan mənə düşən payın müəyyən edilərək mülkiyyətimə verilməsi qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə baxış iclasının yeri və vaxtı barədə tərəflərə lazımı qaydada məlumat verilmiş, cavabeh Qax rayon Notariat ofisinin notariusu və maraqlı tərəf ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsinin nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməsinin üzürlü səbəbləri barədə məlumat verməmişdir. Məhkəmə işə cavabdeh Qax rayon Notariat ofisinin notariusunun və maraqlı tərəf ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsinin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iclasında İddiaçı iddianı müdafiə etmişdir. İddiaçı məhkəmə iclasında izahat verərək göstərdi ki, o Qax rayonu Ağçay kəndində yaşayır. X9 xx.xx.2004-cü il tarixdə, anası X21 xx.xx.2001-ci il tarixdə ölmüşdür. Mərhum X9nun və anası X10 ümumibirgə mülkiyyətində Qax rayonu Ağyazı kəndində yerləşən 0.81 ha torpaq sahəsi var. Həmçinin X9nun və anası X10 ümüumbirgə mülkiyyətində Qax rayonu Ağçay kəndində yerləşən 0.10 ha həyətyanı torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində tikilmiş X9nun mülkiyyətində olan 98.60 kv.m fərdi yaşayış evi var. X9 və anası X21 vəfat etdikdən sonra həmin torpaq sahələrini və fərdi yaşayış evini o istifadə edir. X9 və anası X21 öldükdən sonra həmin torpaq sahələri və fərdi yaşayış evi ona və bacı-qardaşı X11, X4, X2, X3 və X15 miras qalmışdır. Hazırda o miras qalmış əmlaklardan ona düşən payın müəyyən edilərək verilməsini istəyir. Lakin hazırda sənədləşmə işləri ilə bağlı əməliyyat etmək üçün Qax rayon Notariat Ofisinə müraciət etdikdə ona mirasın qəbulu müddətini keçirdiyini bildirmişlər. O, mirasın qəbulu üçün hər hansı bir müddətin olmasını bilməmiş, elə hesab etmişdir ki, ana-atasından ona miras qalan torpaq sahələrini və fərdi yaşayış evini istədiyi vaxt öz adına rəsmiləşdirə bilər. Ona görə də məcbur qalıb məhkəməyə müraciət etməli olmuşdur. Göstərdiklərini nəzərə alaraq qeydiyyat tarixi xx.xx.2024-cü il, qeydiyyat nömrəsi ********** olan çıxarışa əsasən X17 və X10 ümumbirgə mülkiyyətində olan və onlardan miras qalmış Qax rayonu Ağçay kəndində yerləşən 0.10 ha həyətyanı torpaq sahəsi, həmin torpaq sahəsində tikilmiş X17 mülkiyyətində olan 98.60 kv.m fərdi yaşayış evi və JN-283 KOD 40308018 saylı torpağa mülkiyyət hüququna dair dövlət aktına əsasən X17 və X10 ümumbirgə mülkiyyətində olan və onlardan miras qalmış Qax rayonu Ağyazı kəndində yerləşən 0.81 ha torpaq sahəsindən ibarət miras əmlaklara dair vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə almaq üçün buraxılmış prosessual müddətin bərpasına və həmin miras əmlaklardan özünə düşən payın müəyyən edilərək mülkiyyətinə verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İş materiallarını nəzərdən keçirib, iddiaçının izahatını dinləyərək məhkəmə hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. İş materiallarına əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********51-10301 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2024-cü il qeydiyyat tarixli Çıxarışın təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Qax rayonunun Ağçay kəndində yerləşən 0.10 ha torpaq sahəsi X17 və X10 ümumbirgə, həmin torpaq sahəsi üzərində yerləşən fərdi yaşayış evi isə X17 mülkiyyətindədir. İş materiallarına əlavə edilmiş JN-283 KOD 40308018 saylı torpağa mülkiyyət hüququna dair dövlət aktının təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Qax rayonu Ağyazı kəndində yerləşən 0.81 ha torpaq sahəsi X17 və X10 ümumibirgə mülkiyyətindədir. İşə əlavə edilmiş Qax rayon Qeydiyyat şöbəsinin verdiyi Arayışlardan görünür ki, X27 ilə X10 X28 (vəfat edib), X18, X12, X5, X22, X23, X19, İddiaçı və X1 ibarət vərəsləri qalmışdır. İşə əlavə edilmiş ölüm haqqında şəhadətnamələrin təsdiq olunmuş surətlərindən görünür ki, X27 xx.xx.2004-cü, X21 xx.xx.2001-ci, X19 xx.xx.2018ci, X22 xx.xx.2022-ci, X28 xx.xx.1999-cu, X38 xx.xx.2003-cü, X53 05 sentyabr 1973-cü, X24 xx.xx.2021-ci ildə ölmüşlər. İşə əlavə edilmiş X13, X29, X6, X7, X33, X30, X31, X34, X48 məhkəməyə təqdim etdiyi ərizələrdən görünür ki, onlar mərhum X27 və X8 miras qalmış əmlakdan özlərinə düşən payı qəbul etməmiş və gələcəkdə də həmin payın qəbulu ilə əlaqədar heç bir məhkəmə orqanlarına müraciət etməyəcəklər. İş materiallarına əlavə edilmiş Qax rayon Notariat Ofisinin verdiyi 18 mart 2024-cü il tarixli № 101 və 102 saylı məktublardan görünür ki, iddiaçıya mirasın qəbulu üzrə buraxılmış müddətin uzadılması üçün aidiyyatı üzrə məhkəməyə müraciət etmək hüququnun olması izah edilmişdir. İşə əlavə edilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli qəbzdən görünür ki, iddiaçı məhkəmədə iddia qaldırmaq üçün 100 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********51-10301 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2024-cü il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən Qax rayonunun Ağçay kəndində yerləşən 0.10 ha torpaq sahəsi X17 və X10 ümumbirgə, həmin torpaq sahəsi üzərində yerləşən fərdi yaşayış evi isə X16 mülkiyyətindədir. JN-283 KOD 40308018 saylı torpağa mülkiyyət hüququna dair dövlət aktına əsasən Qax rayonu Ağyazı kəndində yerləşən 0.81 ha torpaq sahəsi X17 və X10 ümumibirgə mülkiyyətindədir. X27 xx.xx.2004-cü, X21 xx.xx.2001-ci ildə ölmüşlər. X27 ilə X10 X28, X18, X12, X5, X22, X23, X19, İddiaçı və X1 ibarət vərəsləri qalmışdır. X19 xx.xx.2018-ci, X22 xx.xx.2022-ci, X28 xx.xx.1999-cu, X38 xx.xx.2003-cü, X53 05 sentyabr 1973-cü, X24 xx.xx.2021-ci ildə ölmüşlər. X23, X43, X20, X18, X49, X44, X45, X50, X55 mərhum X27 və X8 miras qalmış əmlakdan ona düşən payı qəbul etməmiş və gələcəkdə də həmin payın qəbulu ilə əlaqədar heç bir məhkəmə orqanlarına müraciət etməyəcəklər. İddiaçı mirasın qəbul edilməsi üçün qanunda nəzərdə tutulan hər hansı bir müddətin olmasını bilmədiyi üçün mirasın qəbulu müddətini gecikdirmiş, elə hesab etmişdir ki, mərhum valideyinlərinin vərəsəsi olduğu üçün istədiyi vaxt mirası qəbul edə bilər. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının mirasın qəbul edilməsi üçün qanunla müəyyən olunmuş müddətin buraxılma səbəbləri də üzürlü hesab edilərək uzadılmalıdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 1146-cı maddəsində göstərilir ki, miras qoyanın öldüyü gün və ya fiziki şəxsin ölmüş elan edilməsi barədə məhkəmə qərarının qüvvəyə mindiyi gün mirasın açıldığı vaxt sayılır. Həmin Məcəllənin 1133.2-ci maddəsinə əsasən qanun üzrə vərəsəlik (ölmüş şəxsin əmlakının qanunda göstərilmiş şəxslərə keçməsi) o zaman qüvvədə olur ki, miras qoyan vəsiyyətnamə qoymur, yaxud vəsiyyətnamə tamamilə və ya qismən etibarsız sayılır. Həmin Məcəllənin 1134.1-ci maddəsinə əsasən qanun üzrə vərəsəlik zamanı vərəsələr miras qoyanın öldüyü məqamda sağ olmuş şəxslər, habelə miras qoyanın ölümündən sonra doğulmuş uşaqları ola bilərlər. Həmin Məcəllənin 1147.1.-ci maddəsinə əsasən miras qoyanın yaşayış yeri, bu məlum olmadıqda isə mirasın olduğu yer mirasın açıldığı yer sayılır. Həmin Məcəllənin 1151.1-ci maddəsinə əsasən mirasa (miras əmlaka) miras qoyanın öldüyü məqamadək malik olduğu əmlak hüquqlarının (miras aktivi) və vəzifələrin (miras passivi) toplusu daxildir. Həmin Məcəllənin 1159.1-ci maddəsinə əsasən qanun üzrə vərəsəlik zamanı aşağıdakılar bərabər pay hüquqlu vərəsələr sayılırlar: Həmin Məcəllənin 1159.1.1-ci maddəsinə əsasən ölənin uşaqları, miras qoyanın ölümündən sonra doğulmuş uşaq, arvad (ər), valideynlər (övladlığa götürənlər). Həmin Məcəllənin 1243.1-ci maddəsinə əsasən mirası istər qanun üzrə, istərsə də vəsiyyət üzrə vərəsə qəbul edir. Həmin Məcəllənin 1245-ci maddəsində göstərilir ki, vərəsə mirası şəxsən və ya nümayəndə vasitəsi ilə qəbul edə bilər. Həmin Məcələnin 1246-cı maddəsində göstərilir ki, vərəsə vərəsəliyə çağırıldığını bildiyi və ya bilməli olduğu gündən 3 ay ərzində mirası qəbul edə bilər. Miras açıldığı gündən 6 ay keçdikdən sonra mirasın qəbuluna yol verilmir. Miras onun açıldığı gündən 6 ay ərzində qəbul edilə bilər. Həmin Məcəllənin 1248.1-ci maddəsinə əsasən mirasın qəbul edilməsi üçün müəyyənləşdirilmiş müddəti məhkəmə, gecikdirmənin səbəbini üzürlü sayarsa, uzada bilər. Həmin Məcəllənin 1257.1-ci maddəsinə əsasən hər hansı şərtlə və ya hər hansı müddətə mirası qismən qəbul etməyə və ya ondan qismən imtina etməyə yol verilmir. Həmin Məcəllənin 1257.2-ci maddəsinə əsasən əgər vərəsə mirasın bir hissəsindən imtina edərsə və ya hər hansı şərt qoyarsa, hesab edilir ki, o, mirasdan imtina etmişdir. Şərh edilənlərə obyektiv hüquqi qiymət verərək məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, iddia təmin edilməli, Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRXnin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********51-10301 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2024-cü il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən Qax rayonunun Ağçay kəndində yerləşən X17 və X10 ümumibirgə mülkiyyətində olan 0.10 ha torpaq sahəsi, həmin torpaq sahəsi üzərində yerləşən X17 mülkiyyətində olan fərdi yaşayış evi, JN-283 KOD 40308018 saylı torpağa mülkiyyət hüququna dair dövlət aktına əsasən Qax rayonu Ağyazı kəndində yerləşən X17 və X10 ümumibirgə mülkiyyətində olan 0.81 ha torpaq sahəsindən ibarət miras əmlakları qəbul etmək üçün İddiaçı tərəfindən qanunla müəyyən edilmiş müddətin buraxılmasının səbəbləri üzürlü hesab edilməklə uzadılmalı və miras əmlaklar üzərində İddiaçı qanun üzrə miras payı tam müəyyən edilməli və iddiaçının mülkiyyətinə verilməlidir. Yuxarıda qeyd edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə, qətetdi: İddia təmin edilsin. Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********51-10301 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2024-cü il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən Qax rayonunun Ağçay kəndində yerləşən X17 və X10 ümumibirgə mülkiyyətində olan 0.10 ha torpaq sahəsi, həmin torpaq sahəsi üzərində yerləşən X17 mülkiyyətində olan fərdi yaşayış evi, JN-283 KOD 40308018 saylı torpağa mülkiyyət hüququna dair dövlət aktına əsasən Qax rayonu Ağyazı kəndində yerləşən X17 və X10 ümumibirgə mülkiyyətində olan 0.81 ha torpaq sahəsindən ibarət miras əmlakları qəbul etmək üçün İddiaçı tərəfindən qanunla müəyyən edilmiş müddətin buraxılmasının səbəbləri üzürlü hesab edilməklə uzadılsın. Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********51-10301 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2024-cü il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən Qax rayonunun Ağçay kəndində yerləşən X17 və X10 ümumibirgə mülkiyyətində olan 0.10 ha torpaq sahəsi, həmin torpaq sahəsi üzərində yerləşən X17 mülkiyyətində olan fərdi yaşayış evi, JN-283 KOD 40308018 saylı torpağa mülkiyyət hüququna dair dövlət aktına əsasən Qax rayonu Ağyazı kəndində yerləşən X17 və X10 ümumibirgə mülkiyyətində olan 0.81 ha torpaq sahəsindən ibarət miras əmlaklar üzərində İddiaçı qanun üzrə miras payı tam müəyyən edilsin və İddiaçı mülkiyyətinə verilsin. Qətnamədən tərəflər, üçüncü şəxslər və maraqlı şəxslər tələbləri təmin olunmadığı hallarda onlara rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Qax Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verə bilər. Qax Rayon Məhkəməsinin qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Malik Qarayev.