Qax Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(024)-363/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Qax rayonu İş № 2(024)-363/2023 31.05.2023 QAX RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Qarayev Malik İbrəhim oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Fətəliyev Mansur Məhəmməd oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı X10 iştirakı ilə. İddiaçı X10 Cavabdeh və maraqlı tərəflər Qax rayon Notariat ofisinə və Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsi 12 saylı Şəki Ərazi İdarəsinə qarşı “buraxılmış prosessual müddətin bərpası, X2ndan miras qalan Qax rayonu Dəymədağlı kəndində yerləşən 118.40 kv.m fərdi yaşayış evi, 0.0896 ha həyətyanı torpaq sahəsi və 0.5772 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsindən ibarət miras əmlakdan ona düşən payın mülkiyyətinə verilməsi tələbi”nə dair iddia ərizəsinə Qax Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi : İddiaçı X15 məhkəməyə iddia ərizəsi ilə müraciət edərək buraxılmış prosessual müddətin bərpası, X2ndan miras qalan Qax rayonu Dəymədağlı kəndində yerləşən 118.40 kv.m fərdi yaşayış evi, 0.0896 ha həyətyanı torpaq sahəsi və 0.5772 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsindən ibarət miras əmlakdan ona düşən payın mülkiyyətinə verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə baxış iclasının yeri və vaxtı barədə tərəflərə lazımı qaydada məlumat verilmiş, Cavabdeh, maraqlı tərəflər Qax rayon Notariat ofisinin notariusu və Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsi 12 saylı Şəki Ərazi İdarəsinin etibarnamə üzrə nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməsinin üzürlü səbəbləri barədə məlumat verməmişlər. Məhkəmə işə Cavabdeh, maraqlı tərəflər Qax rayon Notariat ofisinin notariusu və Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsi 12 saylı Şəki Ərazi İdarəsinin etibarnamə üzrə nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaçı X15 iddianı müdafiə etmişdir. İddiaçı X15 məhkəmə iclasında izahat verərək göstərdi ki, Qax rayonu Dəymədağlı kəndində yaşayır. X2 xx.xx.2022-ci il tarixdə vəfat etmişdir. Mərhum anasından Qax rayonu Dəymədağlı kəndində yerləşən 118.40 kv.m fərdi yaşayış evi, 0.0896 ha həyətyanı torpaq sahəsi və 0.5772 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi miras qalmışdır. Anası öldükdən sonra mirası o idarə edir. Digər vərəsələr isə mirası qəbul etməmişlər. Bacı və qardşaları 40 ildir ki. miras qalmış əmlakdan çıxmışlar. O, mərhum anasından miras qalmış əmlakdan ona düşən payı tələb edir. Sənədləşmə üçün Qax rayon notariat ofisinə müraciət etsə də, ona məhkəməyə müraciət etməsini tövsiyyə etmişlər. Mirasın qəbul edilməsi üçün qanunda nəzərdə tutulan hər hansı bir müddətin olmasını bilmədiyi üçün mirasın qəbulu müddətini gecikdirmiş, elə hesab etmişdir ki, mərhum atasından vərəsəsi olduğu üçün istədiyi vaxt mirası qəbul edə bilər. Göstərdiklərini nəzərə alaraq məhkəmədən buraxılmış prosessual müddətin bərpası, X2ndan miras qalan Qax rayonu Dəymədağlı kəndində yerləşən 118.40 kv.m fərdi yaşayış evi, 0.0896 ha həyətyanı torpaq sahəsi və 0.5772 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsindən ibarət miras əmlakdan ona düşən payın mülkiyyətinə verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. İş materiallarını nəzərdən keçirib, iddiaçının izahatını dinləyərək məhkəmə hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. İş materiallarına əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********47-10301 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2022-ci il qeydiyyat tarixli Çıxarışın təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Qax rayonunun Dəymədağlı kəndində yerləşən 0.0896 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən fərdi yaşayış evi X4 mülkiyyətindədir. İş materiallarına əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********40 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2021-ci il qeydiyyat tarixli Çıxarışın təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Qax rayonunun Dəymədağlı kəndində yerləşən 0.5772 ha torpaq sahəsi X4 mülkiyyətindədir. İşə əlavə edilmiş doğum haqqında şəhadətnamənin təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Yusifova (Vəliyeva) Dilşad Alı qızının atası Yusifov Alı Babaş oğlu, anası isə X6r. İşə əlavə edilmiş nikah haqqında şəhadətnamənin təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, Yusifova (Vəliyeva) Dilşad Alı qızı X11 ilə nikahları bağlandıqdan sonra ərinin “Vəliyeva” soyadını qəbul etmişdir. İşə əlavə edilmiş “Elektron Notariat” X1 vasitəsilə “X5” AQİS-dən Çıxarışdan görünür ki, X7 xx.xx.2022-ci il tarixdə ölmüşdür. İşə əlavə edilmiş ölüm haqqında şəhadətnamədən görünür ki, X18 17 oktyabr 1955-ci ildə ölmüşdür. İşə əlavə edilmiş ölüm haqqında şəhadətnamədən görünür ki, Yusifov Əli Babaş oğlu xx.xx.1978-ci ildə ölmüşdür. İşə əlavə edilmiş Qax RİHB-nın Almalı kənd İƏD-nin verdiyi xx.xx.2023cü il tarixli, 153 saylı arayışdan görünür ki, X4 X20, X16, İddiaçı, Cavabdeh və X8 ibarət vərəsələri qalmışdır. İşə əlavə edilmiş Seriya AZE № 0******* saylı şəxsiyyət vəsiqəsinin təsdiq olunmuş surətindən görünür ki¸ İddiaçı qızı Qax rayonunun Dəymədağlı kəndində qeydiyyatdadır. İşə əlavə edilmiş Seriya AZE № 0******* saylı şəxsiyyət vəsiqəsinin təsdiq olunmuş surətindən görünür ki¸ Cavabdeh Qax rayonunun İlisu kəndində qeydiyyatdadır. İşə əlavə edilmiş X12, X20, Cavabdeh və X9 imzalarının həqiqiliyi notariat qaydada təsdiqlənmiş ərizələrindən görünür ki, onlar mərhum anaları X3 miras qalmış əmlakdan ya notariat ofisinə ərizə verərək, ya da faktiki sahiblənərək qəbul etməmişlər. Analarından miras qalmış əmlakdan digər vərəsələrin qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə almasına etiraz etmirlər. İşə əlavə edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli qəbzdən görünür ki, iddiaçı məhkəmədə iddia qaldırmaq üçün 100 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********47-10301 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2022-ci il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən Qax rayonunun Dəymədağlı kəndində yerləşən 0.0896 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən fərdi yaşayış evi və Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********40 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2021-ci il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən Qax rayonunun Dəymədağlı kəndində yerləşən 0.5772 ha torpaq sahəsi X4 mülkiyyətindədir. X7 xx.xx.2022-ci, əri Yusifov Əli Babaş oğlu xx.xx.1978-ci, oğlu X18 17 oktyabr 1955-ci ildə ölmüşdür. X4 X20, X16, İddiaçı, Cavabdeh və X8 ibarət vərəsələri qalmışdır. Həmin vərəsələrdən X12, X20, Cavabdeh və X13 mərhum anaları X3 miras qalmış əmlakdan ya notariat ofisinə ərizə verərək, ya da faktiki sahiblənərək qəbul etməmişlər və analarından miras qalmış əmlakdan digər vərəsələrin qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə almasına etiraz etməmişlər. İddiaçı mirasın qəbul edilməsi üçün qanunda nəzərdə tutulan hər hansı bir müddətin olmasını bilmədiyi üçün mirasın qəbulu müddətini gecikdirmiş, elə hesab etmişdir ki, mərhum anasının vərəsəsi olduğu üçün istədiyi vaxt mirası qəbul edə bilər. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının mirasın qəbul edilməsi üçün qanunla müəyyən olunmuş müddətin buraxılma səbəbləri də üzürlü hesab edilərək uzadılmalıdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 1146-cı maddəsində göstərilir ki, miras qoyanın öldüyü gün və ya fiziki şəxsin ölmüş elan edilməsi barədə məhkəmə qərarının qüvvəyə mindiyi gün mirasın açıldığı vaxt sayılır. Həmin Məcəllənin 1133.2-ci maddəsinə əsasən qanun üzrə vərəsəlik (ölmüş şəxsin əmlakının qanunda göstərilmiş şəxslərə keçməsi) o zaman qüvvədə olur ki, miras qoyan vəsiyyətnamə qoymur, yaxud vəsiyyətnamə tamamilə və ya qismən etibarsız sayılır. Həmin Məcəllənin 1134.1-ci maddəsinə əsasən qanun üzrə vərəsəlik zamanı vərəsələr miras qoyanın öldüyü məqamda sağ olmuş şəxslər, habelə miras qoyanın ölümündən sonra doğulmuş uşaqları ola bilərlər. Həmin Məcəllənin 1147.1.-ci maddəsinə əsasən miras qoyanın yaşayış yeri, bu məlum olmadıqda isə mirasın olduğu yer mirasın açıldığı yer sayılır. Həmin Məcəllənin 1151.1-ci maddəsinə əsasən mirasa (miras əmlaka) miras qoyanın öldüyü məqamadək malik olduğu əmlak hüquqlarının (miras aktivi) və vəzifələrin (miras passivi) toplusu daxildir. Həmin Məcəllənin 1159.1-ci maddəsinə əsasən qanun üzrə vərəsəlik zamanı aşağıdakılar bərabər pay hüquqlu vərəsələr sayılırlar: Həmin Məcəllənin 1159.1.1-ci maddəsinə əsasən ölənin uşaqları, miras qoyanın ölümündən sonra doğulmuş uşaq, arvad (ər), valideynlər (övladlığa götürənlər). Həmin Məcəllənin 1243.1-ci maddəsinə əsasən mirası istər qanun üzrə, istərsə də vəsiyyət üzrə vərəsə qəbul edir. Həmin Məcəllənin 1245-ci maddəsində göstərilir ki, vərəsə mirası şəxsən və ya nümayəndə vasitəsi ilə qəbul edə bilər. Həmin Məcələnin 1246-cı maddəsində göstərilir ki, vərəsə vərəsəliyə çağırıldığını bildiyi və ya bilməli olduğu gündən 3 ay ərzində mirası qəbul edə bilər. Miras açıldığı gündən 6 ay keçdikdən sonra mirasın qəbuluna yol verilmir. Miras onun açıldığı gündən 6 ay ərzində qəbul edilə bilər. Həmin Məcəllənin 1248.1-ci maddəsinə əsasən mirasın qəbul edilməsi üçün müəyyənləşdirilmiş müddəti məhkəmə, gecikdirmənin səbəbini üzürlü sayarsa, uzada bilər. Həmin Məcəllənin 1257.1-ci maddəsinə əsasən hər hansı şərtlə və ya hər hansı müddətə mirası qismən qəbul etməyə və ya ondan qismən imtina etməyə yol verilmir. Həmin Məcəllənin 1257.2-ci maddəsinə əsasən əgər vərəsə mirasın bir hissəsindən imtina edərsə və ya hər hansı şərt qoyarsa, hesab edilir ki, o, mirasdan imtina etmişdir. Şərh edilənlərə obyektiv hüquqi qiymət verərək məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, iddia təmin edilməli, Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********47-10301 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2022-ci il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən X4 mülkiyyətinə verilmiş Qax rayonunun Dəymədağlı kəndində yerləşən 0.0896 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən fərdi yaşayış evi və Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********40 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2021-ci il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən X4 mülkiyyətinə verilmiş Qax rayonunun Dəymədağlı kəndində yerləşən 0.5772 ha torpaq sahəsindən ibarət miras əmlakı qəbul etmək üçün iddiaçı X15 tərəfindən qanunla müəyyən edilmiş müddətin buraxılmasının səbəbləri üzürlü hesab edilməklə uzadılmalı və miras əmlaklar üzərində iddiaçı Vidadi Yusifovun qanun üzrə miras payı tam müəyyən edilməli və iddiaçının mülkiyyətinə verilməlidir. Yuxarıda qeyd edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə, qətetdi: İddia təmin edilsin. Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********47-10301 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2022-ci il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən X4 mülkiyyətinə verilmiş Qax rayonunun Dəymədağlı kəndində yerləşən 0.0896 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən fərdi yaşayış evi və Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********40 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2021-ci il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən X4 mülkiyyətinə verilmiş Qax rayonunun Dəymədağlı kəndində yerləşən 0.5772 ha torpaq sahəsindən ibarət miras əmlakları qəbul etmək üçün iddiaçı X15 tərəfindən qanunla müəyyən edilmiş müddətin buraxılmasının səbəbləri üzürlü hesab edilməklə uzadılsın. Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********47-10301 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2022-ci il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən X4 mülkiyyətinə verilmiş Qax rayonunun Dəymədağlı kəndində yerləşən 0.0896 ha torpaq sahəsi və üzərində yerləşən fərdi yaşayış evi və Azərbaycan Respublikası ƏMDK yanında DƏDRX-nin 12 saylı Şəki Ərazi idarəsi tərəfindən verilmiş, **********40 reyestr, ********** qeydiyyat nömrəli, xx.xx.2021-ci il qeydiyyat tarixli Çıxarışa əsasən X4 mülkiyyətinə verilmiş Qax rayonunun Dəymədağlı kəndində yerləşən 0.5772 ha torpaq sahəsindən ibarət miras əmlaklar üzərində iddiaçı Vidadi Yusifovun qanun üzrə miras payı tam müəyyən edilsin və iddiaçının mülkiyyətinə verilsin. Qətnamədən tərəflər, üçüncü şəxslər və maraqlı şəxslər tələbləri təmin olunmadığı hallarda onlara rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Qax Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verə bilər. Qax Rayon Məhkəməsinin qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Malik Qarayev.