Quba Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №2(027)-1837/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Quba şəhəri İş № 2(027)-1837/2020 30.09.2020 QUBA RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Həsənov Rahim Təşəkkül oğlunun sədrliyi, X1 oğlunun katibliyi ilə İddiaçı Ərizəçi cavabdeh Maraqlı şəxs qarşı “daşınmaz əmlaka (pay torpağında) mülkiyyət hüququnun tanınması və mülkiyyət hüququ üzrə sahiblik faktının müəyyən edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsinə Quba Rayon Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: İddiaçı Ərizəçi cavabdeh Maraqlı şəxs qarşı “daşınmaz əmlaka (pay torpağında) mülkiyyət hüququnun tanınması və mülkiyyət hüququ üzrə sahiblik faktının müəyyən edilməsi” tələbinə dair iddia ərizə ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 151.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin həmin Məcəllənin tələblərinə riayət edilməklə verilməsi yoxlanılmalıdır. İddia ərizəsindən görünür ki, iddiaçı Ərizəçi cavabdeh Maraqlı şəxs adına Azərbaycan Respublikası Dövlət Torpaq Komitəsi tərəfindən verilmiş Dövlət Aktına əsasən ümumi 1.38 ha torpaq sahəsinin xüsusi mülkiyyətində olan 0.23 ha hissəsinə mülkiyyət hüququnun tanınması və həmin daşınmaz əmlaka sahiblik, ondan istifadə etmək və onun barəsində sərəncam vermək faktının müəyyən edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Ərizəni və ona əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirərək hesab edirəm ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 153.2.1-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq, iddianın yolverilməzliyinə görə ərizəni qəbul etməkdən imtina edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 24.1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikasının məhkəmələri, pozulmuş və barəsində mübahisə edilən hüquq və azadlıqları müdafiəsi məhkəmədən kənar digər qaydada həyata keçirilmirsə, bu Məcəlləyə və ya digər qanunlara müvafiq olaraq belə hüquq və azadlıqları müdafiə və təmin edir. Göründüyü kimi, qanunvericilik mübahisələrin məhkəmə aidiyyətini müəyyən edərkən normativ hüquqi aktlara əsasən müdafiəsi məhkəmədənkənar qaydada həyata keçirilən hüquq və azadlıqların müdafiə olunmasını məhkəmədə baxılmalı olan işlərin dairəsindən istisna edir. Hüquq və azadlıqların müdafiəsinin digər orqanlar tərəfindən həyata keçirilməsi normativ hüquqi aktlarda nəzərdə tutulmuşdursa bu halda ərizəyə məhkəmədə baxılmalı deyil. İddiaçı ərizəsində tələb kimi qoyulmuş “daşınmaz əmlaka (pay torpağında) mülkiyyət hüququnun tanınması və mülkiyyət hüququ üzrə sahiblik faktının müəyyən edilməsi” məsələsi DƏDRX-nin 5 saylı Ərazi İdarəsinin səlahiyyətinə aiddir və o, əslində DƏDRX-nin 5 saylı Ərazi İdarəsinin hərəkətini mübahisələndirmişdir. Buna görə iddiaçı vəzifəli şəxsin hərəkətindən və ya hərəkətsizliyindən şikayət ərizəsi ilə Sumqayıt İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinə müraciət edə bilər. Azərbaycan Respublikası İnzibati-Prosessual Məcəlləsinin 2.2-ci maddəsinə əsasən inzibati məhkəmə icraatı qaydasında aşağıdakı iddialara baxılır: 2.2.1 - şəxsin hüquq və vəzifələri ilə bağlı inzibati orqan tərəfindən qəbul edilmiş inzibati aktın mübahisələndirilməsinə (ləğv olunmasına və ya dəyişdirilməsinə) dair iddialara (mübahisələndirmə haqqında iddia); 2.2.2 inzibati orqanın üzərinə inzibati aktın qəbul edilməsi ilə bağlı müvafiq öhdəliyin qoyulmasına dair iddialara və ya inzibati orqanın hərəkətsizliyindən müdafiəyə dair iddialara (məcburetmə haqqında iddia); 2.2.3 - inzibati orqan tərəfindən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə əlaqədar olmayan müəyyən hərəkətlərin edilməsinə dair iddialara (öhdəliyin icrası haqqında iddia); 2.2.4 inzibati orqanın inzibati aktın qəbul edilməsi ilə əlaqədar olmayan və bilavasitə şəxsin hüquq və azadlıqlarını pozan qanunsuz müdaxiləsindən müdafiəyə dair iddialara (müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə dair iddia); 2.2.5 - inzibati hüquq münasibətinin mövcud olmasına və ya olmamasına, habelə inzibati aktın etibarsız sayılmasına dair iddialara (müəyyən etmə və ya tanınma haqqında iddia); 2.2.6 - Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin səlahiyyətlərinə aid olan məsələlər istisna olmaqla, normativ xarakterli aktların qanunauyğunluğunun yoxlanılmasına dair iddialara (qanunauyğunluq haqqında iddia); 2.2.7 inzibati mübahisələrin həlli ilə bağlı əmlak tələbinə dair iddialara; 2.2.8 - bələdiyyələrin inzibati nəzarət orqanlarının hərəkətlərinə qarşı və ya inzibati nəzarət orqanlarının bələdiyyələrinə qarşı iddialarına. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 153.2.1-ci maddəsinə əsasən ərizəyə məhkəmə qaydasında baxılmalı deyildirsə, hakim iddianın yolverilməzliyinə görə iddia ərizəsini qəbul etməkdən imtina edir. Həmin Məcəllənin 153.3-cü maddəsinə əsasən hakim ərizəni qəbul etməkdən imtina barədə əsaslandırılmış qərardad çıxarır. İşə məhkəmə qaydasında baxılmalı deyildirsə, iddiaçının hansı orqana müraciət etməli olduğunu göstərir. Beləliklə, iddiaçı Ərizəçi cavabdeh Maraqlı şəxs qarşı “daşınmaz əmlaka (pay torpağında) mülkiyyət hüququnun tanınması və mülkiyyət hüququ üzrə sahiblik faktının müəyyən edilməsi” tələbinə dair ərizəsinə ümumi məhkəmədə baxılmalı olmadığı üçün iddianın yolverilməzliyinə görə ərizənin qəbulundan imtina edilməli və iddiaçıya izah olunmalıdır ki, o vəzifəli şəxsin hərəkətindən şikayət ərizəsi ilə Sumqayıt İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinə müraciət edə bilərlər. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 149-152-ci və 263-264- 269-cu maddələrini rəhbər tutaraq, qəraraaldı: İddiaçı Ərizəçi cavabdeh Maraqlı şəxs qarşı “daşınmaz əmlaka (pay torpağında) mülkiyyət hüququnun tanınması və mülkiyyət hüququ üzrə sahiblik faktının müəyyən edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsinin iddianın yolverilməzliyinə görə qəbul edilməsindən imtina olunsun. İddiaçıya izah olunsun ki, o vəzifəli şəxsin hərəkətindən şikayət ərizəsi ilə Sumqayıt İnzibati- İqtisadi Məhkəməsinə müraciət edə bilərlər. Qərardaddan 10 gün müddətində Quba Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Sədrlik edən: Rahim Həsənov