Qubadlı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(028)-267/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № 2(028)-267/2020 23.09.2020 QUBADLI RAYON MƏHKƏMƏSİ X5 Ruvinovun sədrliyi, Reyhan Cəmil qızı Quliyevanın katibliyi, İddiaçı oğlunun vəkili və nümayəndəsi X3 iştirakı ilə İddiaçı Cavabdeh qarşı icarə müqaviləsini ləğv edilməsi, pul və dəymiş ziyanın ödənilməsi tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN E T D İ: İddiaçı oğlu məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh ilə bağlanmış 28 sentyabr 2019-cu il tarixli icarə müqaviləsinə xitam verilməsi və 975 manat ödənilməyən icarə haqqının və cavabdehinin təqsirindən nəqliyyat vasitəsinə dəymiş maddi zərərə ğörə 1135 manat məbləğində pulun Cavabdeh alınıb ona verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmədə İddiaçı oğlunun vəkili və nümayəndəsi iddia tələbini müdafiə edərək göstərdi ki, Cavabdeh ilə bağlanmış 28.09.2019-cu il tarixli icarə müqaviləsinə əsasən iddiaçı mülkiyyətində olan Mercedes Benz C180 minik markalı ** DO *** dövlət nişanlı avtomaşını cavabdehə 24 (iyirmi dörd) ay müddətinə icarəyə verilmişdir. İcarə müqaviləsinin şərtlərinə görə borclu hər ay 650 manat icarə haqqı ödəməli idi. Cavabdeh öz öhdəliklərini yerinə yetirmədiyindən iddiaçı 26.10.2019-cu il tarixdə notariat kontoruna müraciət edərək cavabdehə verdiyi etibarnaməni ləğv etmişdir. 14.11.2019-cu il tarixdə iddiaçı cavabdehdən maşını geri almışdır.Maşın 1 ay yarım cavabdehin istifadəsində olmuş və icarə müqaviləsinə görə ona 975 manat ödəməlidir. Cavabdeh iddiaçıya məxsus maşını yararsız vəziyyətə salmışdir. İddiaçı maşının təmiri üçün 1135 manat məbləğində pul xərclənmişdir. Azərbaycan Respublikası MM-in 21-ci maddəsinə müvafiq olaraqzərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın. Zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür. Azərbaycan Respublikası MM-in 157-ci maddəsinə müvafiq olaraq mülkiyyətçi özgəsinin qanunsuz sahibliyindən öz əmlakını geri tələb edə bilər. Azərbaycan Respublikası MM-nin 421-ci maddəsinə əsasən, müqavilənin dəyişdirilməsi və ləğv edilməsi, əgər bu Məcəllədə və ya müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, tərəflərin razılaşması ilə mümkündür. Tərəflərdən birinin tələbi ilə müqavilə yalnız digər tərəf müqaviləni əhəmiyyətli dərəcədə pozduqda və ya bu Məçəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər hallarda dəyişdirilə və ya ləğv edilə bilər. Tərəflərdən birinin müqaviləni pozması o zaman əhəmiyyətli pozuntu sayılır ki, bunun digər tərəfə vurduğu zərər nəticəsində o, müqavilə bağlanarkən ümid etməyə haqqı çatanlardan xeyli dərəcədə məhrum olur. İddiaçı icarə müqaviləsinin ləğv edilməsi və dəymiş zərərin əvəzinin ödənilməsi ilə bağlı cavabdehə təklif məktubu göndərdi, lakin cavabdeh həmin məktuba cavab verməmişdir.Bunları nəzərə alaraq iddia tələbinin təmin olunmasına dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. Cavabdeh qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat verməmişdir. Ona görə də Azərbaycan Respublikası MPMin 185.5-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə cavabdehin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsini dinləyib, iş üzrə toplanmış və tədqiq edilmiş sübutlara məcmu qaydada qiymət verərək hesab edir ki, aşağıdakılara əsasən iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarından görünür ki, İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 28.09.2019-cu il tarixli icarə müqaviləsinə əsasən icarəyə verən - İddiaçı icarəçiyə - Cavabdeh Mercedes Benz C180 minik markalı ** DO *** dövlət nişanlı avtomaşını 24 (iyirmi dörd) ay müddətinə icarəyə vermişdir. Cavabdeh aylıq 650 manat icarə haqqı ödəyir. İş materiallarında olan və Sumqayıt şəhəri 4 saylı notariat ofisi tərəfindən İddiaçı ünvalanmış 18.01.2020-ci il tarixli, №160 saylı məktubdan görünür ki, mülkiyyətçi İddiaçı oğlu tərəfindən Cavabdeh adına 28.09.2019-cu il tarixində 7E/40204 nömrəli reyestrlə ** DO *** dövlət nişanlı avtomaşına istifadəsi üçün rəsmiləşdirilmiş etibarnamə mülkiyyətçi İddiaçı 26.10.2019-cu il tarixli ləğv ərizəsinə əsasən ləğv edilmişdir. İş materiallarından görünür ki, Cəbrayılov X1 Cavid İzzət oğluna 23.03.2020-ci il tarixdə pretenziya göndərmişdir. Pretenziyada göstərilir ki, borc öhdəliyi icra edilmədiyi halda qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəməyə müraciət ediləcəkdir. İş materiallarından olan və X2: VÖEN 460037 1202 tərəfindən verilmiş çoxsaylı mədaxil qəbzlərdən görünür ki, ** DO *** dövlət nişanlı markası göstərilməyən avtomaşın təmiri üçün 1135 manat xərclənmişdir. İddiaçı məhz Cavabdeh təqsirindən Mercedes Benz C180 minik markalı ** DO *** dövlət nişanlı avtomaşına 1135 manat məbləğində maddi zərərin dəyməsini təsdiq edən mötəbər, inandırıcı və təkzibolunmaz sübutları məhkəməyə təqdim etməmişdir. Azərbaycan Respublikası MM-in 700-cu maddəsinə müvafiq olaraq, icarə müqaviləsi əmlak kirayəsi müqaviləsidir. Bu müqaviləyə görə kirayəyə verən (icarəyə verən) kirayəçiyə (icarəçiyə) icarəyə götürdüyü obyektdən və ya hüquqdan istifadə ilə yanaşı bəhərdən istifadə etmək və gəlir götürmək hüququ da verir. İcarəçi icarəyə verənə müəyyənləşdirilmiş icarə haqqı ödəməyə borcludur. İcarə predmeti torpaq sahələri, binalar, daşınar əşyalar, hüquqlar və müəssisələr ola bilər.Əgər bu Məcəllənin bu fəslinin müddəalarından ayrı qayda irəli gəlmirsə, torpaq icarəsi istisna olmaqla, icarəyə bu Məcəllənin əmlak kirayəsi haqqında müddəaları müvafiq surətdə tətbiq edilir. Azərbaycan Respublikası MM-in 385.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Azərbaycan Respublikası MM-in 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Azərbaycan Respublikası MM-in 443.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Qeyd olunan Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Azərbaycan Respublikası MM-nin 421-ci maddəsinə əsasən, müqavilənin dəyişdirilməsi və ləğv edilməsi, əgər bu Məcəllədə və ya müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, tərəflərin razılaşması ilə mümkündür. Tərəflərdən birinin tələbi ilə müqavilə yalnız digər tərəf müqaviləni əhəmiyyətli dərəcədə pozduqda və ya bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər hallarda dəyişdirilə və ya ləğv edilə bilər. Tərəflərdən birinin müqaviləni pozması o zaman əhəmiyyətli pozuntu sayılır ki, bunun digər tərəfə vurduğu zərər nəticəsində o, müqavilə bağlanarkən ümid etməyə haqqı çatanlardan xeyli dərəcədə məhrum olur. Həmin Məcəlləsinin 423-cü maddəsinə əsasən, müqavilənin dəyişdirilməsi və ya ləğv edilməsi haqqında razılaşma, əgər bu Məcəllədən, müqavilədən və ya işgüzar adətlərdən ayrı qayda irəli gəlmirsə, müqavilə ilə eyni formada bağlanır. Müqavilənin dəyişdirilməsi və ya ləğv edilməsi tələbini tərəf məhkəməyə yalnız müqaviləni dəyişdirmək və ya ləğv etmək təklifindən digər tərəfin imtinasını aldıqda və ya təklifdə göstərilmiş müddətdə, müddət göstərilmədikdə isə otuz gün müddətində ondan cavab almadıqda irəli sürə bilər. Azərbaycan Respublikası MPM-in 14-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 77-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 106-cı maddəsinə əsasən, işdə iştirak edən şəxslərin iş üçün əhəmiyyətli olan və onlara məlum olan faktlar barədə izahatları iş üzrə toplanmış digər sübutlarla yanaşı yoxlanılmalı və qiymətləndirilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 217-cı maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Yuxarıdakılara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-220, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT E T D İ: İddia qismən təmin edilsin. İddiaçı oğlu ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 28 sentyabr 2019-cu il tarixli icarə müqaviləsinə xitam verilsin. 975 manat ödənilməyən icarə haqqı Cavabdeh alınıb İddiaçı oğluna verilsin. Qalan hissədə iddia rədd edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Qubadlı rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. HAKİM VLADİMİR RUVİNOV