İmişli Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №2(036)-2230/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD İmişli rayonu İş № 2(036)-2230/2024 02.10.2024 İMİŞLİ RAYON MƏHKƏMƏSİ İmişli Rayon Məhkəməsinin hakimi Mahmud Orxan Əlövsət oğlu, İddiaçılar X5 və İddiaçı2 – cavabdehlər X3, Cavabdeh2, X7, Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsinin 6 saylı Beyləqan Ərazi İdarəsinə və İmişli Regional “ASAN” xidmət mərkəzininin notariat ofisinə qarşı “qanun üzrə vərəsəlik hüququnun tanınması, payların müəyyən edilməsi, mirasın qəbul edilməsi və daşınmaz əmlaka qanunsuz verilmiş hüquqmüəyyənedici sənədlərin ləğv edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirərək MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçılar X5 və İddiaçı2 – cavabdehlər X3, Cavabdeh2, X7, Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsinin 6 saylı Beyləqan Ərazi İdarəsinə və İmişli Regional “ASAN” xidmət mərkəzininin notariat ofisinə qarşı “qanun üzrə vərəsəlik hüququnun tanınması, payların müəyyən edilməsi, mirasın qəbul edilməsi və daşınmaz əmlaka qanunsuz verilmiş hüquqmüəyyənedici sənədlərin ləğv edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək X1 və X4 miras qalmış, “Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” JN-144 kod 90704018 nömrəli Dövlət Aktı əsasında İmişli rayonu Cəfərli kəndində yerləşən 3,84 hektar torpaq sahəsindəki payların müəyyən edilməsi, həmin miras əmlakına vərəsəlik hüquqlarının tanınması, mirasın qəbul edilməsinin müəyyən edilməsi, X2 adına Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsinin 6 saylı Beyləqan Ərazi idarəsi tərəfindən 1.8951 ha torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət hüququnu təsdiq edən **********4 reyestr nömrəli 21,07.2023-cü il tarixli Çıxarışın və notarius tərəfindən verilmiş şəhadətnamə və alqı-satqı müqaviləsinin qismən, yəni mərhum valideynlərnin payı hissəsində etibarsız hesab edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Aşağıda göstərilənlərə əsasən hesab edir ki, iddia ərizəsi yolverilməzliyinə görə qəbul edilməməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 151.1-ci maddəsinə əsasən, iddia ərizəsinin bu Məcəllənin tələblərinə riayət edilməklə verilməsi yoxlanılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 153.2 və 153.2.1-ci maddələrinə əsasən, ərizəyə məhkəmə qaydasında və ya mülki məhkəmə icraatı qaydasında baxılmalı deyildirsə, hakim iddianın yolverilməzliyinə görə iddia ərizəsini qəbul etməkdən imtina edir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin (İPM) 2.1-ci maddəsinə əsasən qanunla başqa aidiyyət qaydası müəyyən edilməmişdirsə, inzibati mübahisələrə dair işlər üzrə məhkəmə icraatı inzibati məhkəmələr və inzibati kollegiyalar tərəfindən həyata keçirilir. İnzibati hüquq münasibətləri (idarəçilik sahəsində ümumi (publik) hüquq münasibətləri) dövlət idarəçiliyi və ya yerli özünüidarəetmə sahəsində yaranır və bilavasitə dövlət idarəetmə fəaliyyətinin həyata keçirilməsi prosesində inzibati orqanların vəzifə və səlahiyyətlərinin yerinə yetirilməsi ilə bağlıdır. Göründüyü kimi, belə hüquq münasibətlər publik hüquq sahəsində yaranmaqla münasibətin tərəfi kimi mütləq qaydada inzibati orqan çıxış edir, həmin orqanın fəaliyyəti ictimai idarəetmə ilə bağlı olur və hakimiyyət səlahiyyətlərinin tətbiq edilməsi ilə müşaiyyət olunur. Nəzərə alınmalıdır ki, inzibati hüquq münasibətlərini digər hüquq münasibətlərindən fərqləndirən xüsusiyyətlərdən biri həmin münasibətlərin hakimiyyət-tabeçilik prinsipi əsasında qurulmasıdır. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 2.2-ci maddəsinə görə isə, şəxsin hüquq və vəzifələri ilə bağlı inzibati orqan tərəfindən qəbul edilmiş inzibati aktın mübahisələndirilməsinə, inzibati orqanın üzərinə inzibati aktın qəbul edilməsi ilə bağlı müvafiq öhdəliyin qoyulmasına dair iddialara və ya inzibati orqanın hərəkətsizliyindən müdafiəyə dair iddialara (məcburetmə haqqında iddia), inzibati orqan tərəfindən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə əlaqədar olmayan müəyyən hərəkətlərin edilməsinə dair iddialara (öhdəliyin icrası haqqında iddia) inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılır. “İnzibati icraat haqqında” Qanunun 2-ci maddəsində isə, inzibati orqan, inzibati aktın qəbul edilməsi və ya müvafiq hərəkətin edilməsi ilə bağlı inzibati orqana müraciət etmiş və ya barəsində inzibati akt qəbul edilmiş və ya müvafiq hərəkət (hərəkətsizlik) edilmiş şəxs və yaxud inzibati orqan tərəfindən qəbul edilməsi nəzərdə tutulan və ya qəbul edilmiş inzibati aktın və ya inzibati orqanın hərəkətinin hüquqlarına və ya qanunla qorunan maraqlarına birbaşa təsir etdiyi və ya təsir edə biləcəyi və öz vəsatətinə əsasən və ya xidməti vəzifəsindən irəli gələn hallarda inzibati orqanın təşəbbüsü ilə inzibati icraata cəlb edilən hər hansı fiziki və ya hüquqi şəxs isə maraqlı şəxs kimi tanınmışdır. Bununla bağlı qeyd edilməlidir ki, iddiaçı bir neçe bir-biri ilə əlaqə olmayan iddia tələbini bir iddia ərizəsində birləşdirmişdir. İddiaçı “Torpağın mülkiyyətə verilməsinə dair” JN-144 kod 90704018 nömrəli Dövlət Aktı əsasında verilmiş X2 adına Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsinin 6 saylı Beyləqan Ərazi idarəsi tərəfindən 1.8951 ha torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət hüququnu təsdiq edən **********4 reyestr nömrəli 21,07.2023-cü il tarixli çıxarışın ləğv edilməsi tələb etsə də, həmin çıxarış inzibati akt hesab edilən -144 kod 90704018 nömrəli Dövlət Aktı əsasında qeydiyyata alınmış mülkiyyət hüququ əsasında verildiyi üçün hazırki iddia tələbinə ümumi məhkəmədə baxıla bilməz. Digər iddia tələbləri ilə ayarıca formada ümumi məhkəməyə yenidən müraciət edə bilər. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 153.3-cü maddəsinə görə, hakim ərizəni qəbul etməkdən imtina barədə əsaslandırılmış qərardad çıxarır. İşə məhkəmə qaydasında baxılmalı deyildirsə, iddiaçının hansı orqana müraciət etməli olmasını orada göstərir. Həmin Məcəllənin 153.4-cü və 153.5-ci maddələrinə əsasən, ərizəni qəbul etməkdən imtina haqqında qərardad ərizəyə əlavə olunmuş bütün sənədlərlə birlikdə ərizəçiyə rəsmi qaydada verilməlidir. Ərizəni qəbul etməkdən imtina edilməsi ərizəçiyə həmin cavabdehə qarşı, həmin predmet barəsində və həmin əsaslarla yenidən iddia qaldırmağa mane olur. Beləliklə, iddiaçılar X5 və İddiaçı2 – cavabdehlər X3, Cavabdeh2, X7, Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsinin 6 saylı Beyləqan Ərazi İdarəsinə və İmişli Regional “ASAN” xidmət mərkəzininin notariat ofisinə qarşı “qanun üzrə vərəsəlik hüququnun tanınması, payların müəyyən edilməsi, mirasın qəbul edilməsi və daşınmaz əmlaka qanunsuz verilmiş hüquqmüəyyənedici sənədlərin ləğv edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsinin qəbulundan iddianın yolverilməzliyinə görə imtina edilməli, iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər X5 və İddiaçı2 qaytarılmalı və həmin yuxarıda qeyed edilən hissə ilə müvafiq inzibati məhkəməyə, qalan hissəsi ilə isə ümumi məhkəməyə müraciət etmək hüququ izah edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 114.1.2-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş əsaslarla ərizəni baxılmaq üçün qəbul etməkdən imtina edilərsə məhkəmə dövlət rüsumunun qaytarılması məsələsi barədə qərardad çıxarır, qərardadda dövlət rüsumunun tam və ya qismən qaytarılmasının əsasları göstərilir. Eyni zamanda «Dövlət rüsumu haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununun 5.1.2-ci maddəsinin tələbinə əsasən ərizələr (şikayətlər) qaytarıldıqda və ya ərizə baxılmamış saxlanıldıqda, ödənilmiş dövlət rüsumu dövlət büdcəsindən qismən və ya tamamilə qaytarılır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 153.2.1, 153.3, 153.4, 153.5, 153.6, 263 və 264-cü maddələrini rəhbər tutaraq QƏRARA ALDİ: İddiaçılar X5 və İddiaçı2 – cavabdehlər X3, Cavabdeh2, X7, Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsinin 6 saylı Beyləqan Ərazi İdarəsinə və İmişli Regional “ASAN” xidmət mərkəzininin notariat ofisinə qarşı “qanun üzrə vərəsəlik hüququnun tanınması, payların müəyyən edilməsi, mirasın qəbul edilməsi və daşınmaz əmlaka qanunsuz verilmiş hüquqmüəyyənedici sənədlərin ləğv edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsinin qəbulundan iddianın yolverilməzliyinə görə imtina edilsin. İddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər iddiaçılar X5 və İddiaçı2 qaytarılsın. Ərizə ilə məhkəməyə müraciət edilməsi üçün ödənilmiş 100 (bir yüz) manat dövlət rüsumu iddiaçılara qaytarılsın. İddiaçılara izah olunsun ki, qərardadda göstərilən çatışmazlıqlar aradan qaldırıldıqdan sonra yenidən məhkəməyə müraciət etmək hüququ vardır. Qərardaddan rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 (on) gün müddətində İmişli Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Orxan Mahmud