Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ İsmayıllı rayonu İş № 2(037)-58/2025 03.03.2025 İSMAYILLI RAYON MƏHKƏMƏSİ Hüseynov İlqar Vidayət oğlunun sədrliyi Əbilli Xəyyam Gündüz oğlunun katibliyi ilə İddiaçı Cavabdeh qarşı fərdi yaşayış evindən əmlakın çıxarılması və fərdi yaşayış evinə daxil olmağa qadağa qoyulması tələbi və iddiaçı Cavabdeh İddiaçı qarşı əmlak tələbinə dair mülki işə 03 mart 2025-ci il tarixdə İsmayıllı şəhərində İsmayıllı Rayon Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq məhkəmə müəyyən etdi: İddiaçı Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə müraciət edərək, cavabdehə məxsus bir ədəd yataq dəsti (divan, kreslo), bir ədəd stol, altı ədəd stul, bir dəst divar boyu mebel, bir otağa görə pərdə, yorğan-döşək, xalça, qab-qacaq və s. İsmayıllı rayonu Talıstan kəndində yerləşən fərdi yaşayış evindən çıxarılması və həmin fərdi yaşayış evinə daxil olmasına qadağa qoyulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı Cavabdeh İddiaçı qarşı iddia ərizəsi ilə müraciət edərək, cavabdehdən ona məxsus 9436 manat dəyərində cehiz və şəxsi əmlaklarının, əmlak olmadıqda və ya yararsız hala salındıqda onun 9436 manat məbləğində dəyərinin, 5950 manat məbləğinin və ödənilmiş 130 manat məbləğində dövlət rüsumunun alınıb ona verilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İsmayıllı Rayon Məhkəməsinin 13 yanvar 2025-ci il tarixli, 2(037)-58/2025 nömrəli qərardadı ilə 2(037)-58/2025 və 2(037)-154/2025 nömrəli işlər birlikdə baxılması üçün bir icraatda birləşdirilmiş və hazırki mülki işə 2(037)-58/2025 nömrəsi verilmişdir. İddiaçı (cavabdeh) İddiaçı iddia tələbini müdafiə etdiyini, cavabdeh (iddiaçı) Cavabdeh iddia tələbini qismən qəbul etdiyini bildirdi və izahat verərək göstərdi ki, Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti Hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestri tərəfindən verilmiş, 27 fevral 2020-ci il tarixli ********** qeydiyyat nömrəli çıxarışa əsasən İsmayıllı rayonu Talıstan kəndində 0,4596 hektar həyətyanı torpaq sahəsi və ümumi sahəsi 293,4 kv.metr olan fərdi yaşayış evi üzərində onun adına tam paylı mülkiyyət hüququ qeyd edilmişdir. Həmin əmlak mərhum X2 tərəfindən 17 aprel 2019-cu il tarixdə notarial qaydada təsdiq edilmiş bağışlanma müqaviləsi əsasında mülkiyyətinə keçmişdir. X2 18 iyun 2019-cu il tarixdə vəfat etmişdir. Cavabdeh 29 aprel 2007-ci il tarixdə Qazaxstan Respublikasında yaşayan X3 ilə rəsmi nikah əsasında ailə qurmuş, bir ədəd yataq dəsti (divan, kreslo), bir ədəd stol, altı ədəd stul, bir dəst divar boyu mebel, bir otağa görə pərdə, yorğan-döşək, xalça və qab-qacağı cehiz kimi mübahisəli mənzilə gətirmişdir. X3 ilə Cavabdeh 02 iyun 2007-ci il tarixə kimi atası evində qaldıqdan sonra Qazaxstan Respublikasına getmişlər. X27 2017-ci ildə Qazaxstan Respublikasında vəfat etmişdir. X21 miras qalmış mənzili, 0,6 hektar həyətyanı torpaq sahəsi, "Lada Qalina", "Hyundai Santafe" və "Lada" markalı avtomobilləri mərhum X36 vərəsəlik qaydasında adına keçirərək həmin əmlakları bütünlüklə notarial qaydada təsdiqlənmiş müqavilə əsasında Cavabdeh bağışlamışdır. Hansı ki, "Lada Qalina" və "Hyundai Santafe" markalı avtomobillər mərhum qardaşının adına olsa da İlkin Quliyev adlı şəxsə məxsus olmuş və cavabdeh həmin avtomobilləri də sataraq pulunu mǝnimsəmişdir. Cavabdeh Umudova X11 rayonu Cülyan kəndində olan, valideynlərinə məxsus evə gəlmiş və o, əmlaklarını aparmasını xahiş etmişdir. Lakin cavabdeh əsassız olaraq bundan imtina etmişdir. Nəticədə onun mülkiyyət hüquqları məhdudlaşmışdır. Göründüyü kimi Cavabdeh qanunsuz olaraq fərdi yaşayış evinin bir otağında əmlaklarını saxlamaqla həmin otaqdan istifadə hüququnu məhdudlaşdırır. Cavabdeh ona qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək X19 ilə 29 aprel 2007-ci ildə rəsmi nikahla ailə qurduğunu, İsmayıllı rayon Talıstan kəndində yerləsən fərdi yaşayış evinə gəlin köçdüyünü, valideynləri tərəfindən verilən cehiz əmlakını həmin evə apardığını, Mövlamla birgə nikahlarından 29 fevral 2008ci il tarixdə Gülnarə adlı qızlarının doğulduğunu, təqribən 2 ay müddətində qayınatasının mülkiyyətində olan evdə yaşadıqdan sonra ərinin işlədiyi Qazaxıstan Respublikasına getdiyini, bütün cehiz əmlakının təzə, işlənməmiş şəkildə qayınatasının evində qaldığını, Qazaxıstan Respublikasında yaşadıdıqları zaman 2017-ci ilin oktyabr ayında əri Mövlamın vəfat etdiyini, Qazaxıstan Respublikasında azərbaycanlıların kömək üçün yığdığı 50000 rubl ödənilərək cənazənin Azərbaycana yola salındığını və 3500 ABŞ dolları məbləğində pulun isə Mövlamın uşağının təminatı üçün qaynatasına verildiyini, qaynatasının isə Azərbaycana gələndən sonra həmin pulu ona verilməsi üçün oğlu cavabdeh İddiaçı verdiyini, Şaban isə bu günədək həmin pulu qaytarmadığını və özü mənimsədiyini, ərinin qırx mərasimi keçdikdən sonra qızı ilə Qazaxistan Respublikasına qayıtdığını, lakin arasıra Azərbaycana gəldiyini, sonuncu dəfə 2024-cü ildə gəldikdə evə buraxılmadığını, cehiz əmlakının hazırda İddiaçı mülkiyyətinə keçmiş fərdi yaşaşyış evində qaldığını bildirir. Cavabdeh həmin əmlaklardan iki ədəd hər biri 25 manat olmaqla çuqun vedrənin birini, on iki ədəddən ibarət 25 manat dəyərində bıçaq dəstinin beş ədədini, altı ədəd hər biri 02 manat olmaqla 12 manat dəyərində bulud qaşığının üç ədədini, otuz altı ədəd hər biri 01 manat olmaqla 36 manat dəyərində xörək qaşığının iyirmi dörd ədədini, iyirmi ədəd hər biri 1,2 manat olmaqla 24 manat dəyərində qırağı zərli boşqabın doqquz ədədini, on iki ədəd hər biri 01 manat olmaqla 12 manat dəyərində salat boşqabının altı ədədini və lki cüt hər biri 45 manat olmaqla 90 manat dəyərində mərhum ərinə məxsus olmuş tufli-ayaqqabının bir cütünü artıq yazmışdır. Qazaxıstan Respublikasında cənazənin Azərbaycana yola salınması üçün azərbaycanlıların kömək üçün yığdığı 50000 rublun ödənilməsi, 3500 ABŞ dolları məbləğində pulun isə Mövlamın uşağının təminatı üçün qaynatasına verildiyini, üç ədəd hər biri 250 manat dəyərində olmaqla cəmi 750 manat dəyərində mərhum ərinə məxsus olmuş qızıl dişlərinin ondan tələb etməsi əsassızdır. Həmin faktları təsdiq edən heç bir sübut yoxdur və olubsa da ümumiyyətlə həmin pul məbləğinin nə Cavabdeh, nə də ona heç bir aidiyyəti yoxdur. Göründüyü kimi iddiaçı Cavabdeh ondan pul məbləği, dövlət rüsumunun əvəzi, cehiz əmlakının qeyd edilən hissəsinı və əmlaklar yararsiz hala salındıqda dəyərini tələb etməkdə haqlı deyil. Belə ki, pul məbləğı verilibsə də mərhumun dəfni və cənazənin göndərilməsi üçün mərhum Qurban Umudova verilmiş, cehiz əmlakları 8 il əvvəl gətirilmiş əmlaklardır və o, həmin əmlakları nə istifadə etməmiş, nə də ki, yararlı vəziyyətdə saxlamağa borclu olan şəxs deyil. Dövlət rüsumununun əvəzini ödəməli deyil ona görə ki, həmin əmlakların aparılmasına etiraz etməmiş, əksinə olaraq o da həmin əmlakların evindən çıxarılmasını tələb edir. Qeyd etdikləri nəzərə alınmaqla iddia tələbinin təmin edilməsi, Cavabdeh iddia tələbinin qismən təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş edir. İddiaçı (cavabdeh) İddiaçı vəkili/nümayəndəsi Vəkil iddiaçı (cavabdeh) İddiaçı izahatının məzmununa uyğun izahat verərək iddia tələbinin təmin edilməsi, Cavabdeh iddia tələbinin qismən təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etdi. Cavabdehə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə məlumat verilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməsinin səbəbi barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını qərara almışdır. Cavabdehin nümayəndəsi X16 iddiaçı (cavabdeh) Cavabdeh iddia tələbini müdafiə etdiyini, iddiaçı (cavabdeh) İddiaçı iddia tələbini qismən qəbul etdiyini bildirdi və izahat verərək göstərdi ki, iddiaçı Cavabdehin X3 ilə 29 aprel 2007-ci il tarixdə rəsmi nikahla ailə qurmuş və cavabdehin atasına məxsus olmuş, İsmayıllı rayonu Talıstan kəndində yerləşən fərdi yaşayış evinə gəlin köçmüşdür. El adəti ilə iddiaçı Cavabdeh verilən cehiz əmlakını da həmin evə köçürmüş və hazırda da əmlakları həmin evdədir. Cavabdeh Mövlamla birgə nikahlarından 29 fevral 2008-ci il tarixdə Gülnarə adlı qızları doğulmuşdur. Tərqribən Cavabdeh iki ay müddətində qaynatasının mülkiyyətində olan evdə yaşadıqdan sonra ərinin işlədiyi Qazaxıstan Respublikasına getmişdir. Bütün cehiz əmlakı təzə, işlənməmiş şəkildə qaynatasının evində qalmışdır. Qazaxıstan Respublikasında yaşadıqları zaman 2017-ci ilin oktyabr ayında Mövlam vəfat etmişdir. Qazaxıstan Respublikasında azərbaycanlıların kömək üçün yığdığı 50000 rubl ödənilərək Azərbaycana yola salınmış və 3500 ABŞ dolları məbləğində pul isə Mövlamın uşağının təminatı üçün qaynatasına verilmişdir. Qaynatası isə Azərbaycana gələndən sonra həmin pulun Cavabdeh verilməsi üçün oğlu İddiaçı vermişdir. Şaban isə bu günədək həmin pulu Gülər Umudoavaya qaytarmamış və özü mənimsəmişdir. Cavabdeh ərinin qırx mərasimi keçdikdən sonra qızı ilə Qazaxıstan Respublikasına qayıtmış, lakin ara-sıra Azərbaycana gəlmişdir. Sonuncu dəfə 2024-cü ildə gələndə Cavabdehin göstərişinə əsasən arvadı evə buraxmamışdır. Cehiz əmlakı qeyd etdiyi kimi hazırda cavabdehin mülkiyyətinə keçmiş fərdi yaşayış evində qalmışdır. Cavabdehin evdində qalmış bir ədəd 1500 manat dəyərində divarboyu mebel, bir ədəd 400 manat dəyərində divan (cavabdeh və ailəsi tərəfindən istifadə edilərək aşınmaya məruz qalmış), iki ədəd hər biri 200 manat olmaqla cəmi 400 manat dəyərində kreslo, bir ədəd 450 manat dəyərində taxt yatacaq (cavabdeh tərəfindən işlədilərək pis vəziyyətdə olan), bir ədəd 250 manat dəyərində stol, altı ədəd hər biri 60 manat olmaqla cəmi 360 manat dəyərində stul, bir ədəd 150 manat dəyərində boylama güzgü, iki ədəd hər biri 60 manat dəyərində olmaqla, cəmi 120 manat dəyərində tumba, bir ədəd 250 manat dəyərində ağ böyük xalça, iki ədəd hər biri 160 manat dəyərində cəmi 320 manat dəyərində qırmızı orta ölçülü xalça, dörd ədəd hər biri 100 manat dəyərində olmaqla cəmi 400 manat məbləğində yorğan, üç ədəd hər biri 120 manat dəyərində olmaqla cəmi 360 manat dəyərində döşək, altı ədəd hər biri 25 manat dəyərində olmaqla cəmi 150 manat dəyərində tük yastıq, dörd ədəd hər biri 15 manat məbləğində olmnaqla cəmi 60 manat dəyərində yerdə oturmaq üçün döşək, altı ədəd hər biri 10 manat dəyərində olmaqla cəmi 60 manat dəyərində stul döşəyi, üç ədəd hər biri 15 manat dəyərində olmaqla cəmi 45 manat dəyərində taxt üstü yastıq (biri ürək şəkilli), bir ədəd 60 manat dəyərində böyük türk istehsalı adyal, bir dəst 75 manat dəyərində türk istehsalı olan divan-kreslo örtüyü, bir ədəd 50 manat dəyərində taxt üstü örtüyü, bir ədəd 50 manat dəyərində ağ rəngli örtük, bir ədəd 45 manat dəyərində qırmızı rəngli örtük, bir ədəd 60 manat dəyərində ütü, bir ədəd 150 manat dəyərində tavan lüstrü, bir ədəd 25 manat dəyərində stolüstü lüstr, bir ədəd 20 manat dəyərində kofe üyüdən, iki ədəd hər biri 25 manat dəyərində olmaqla cəmi 50 manat dəyərində çuqun vedrə, bir ədəd 20 manat dəyərində qəfədan, bir ədəd 35 manat dəyərində nikel qəfədan, bir ədəd 45 manat dəyərində böyük alüminium qazan, iki ədəd hər biri 30 manat dəyərində olmaqla cəmi 60 manat dəyərində orta ölçülü alüminium qazan, bir ədəd 30 manat dəyərində uzunsov çuqun qazan, bir ədəd 40 manat dəyərində hündür çuqun aş qazanı, bir ədəd 25 manat dəyərində saplı qapaqlı alüminium qazan, bir ədəd 20 manat dəyərində göy rəngli çuqun qazan, bir ədəd 15 manat dəyərində yastı balaca çuqun tava, bir ədəd 25 manat dəyərinddə yastı böyük çuqun qapaqlı tava, bir ədəd 05 manat dəyərində sarı rəngli çuqun quruşka, bir ədəd 45 manat dəyərində hündür teşt, bir ədəd 40 manat dəyərində iri teşt, bir ədəd 20 manat dəyərində aşsüzən, bir ədəd 10 manat dəyərində balaca vanna, on iki ədəddən ibarət 25 manat dəyərində bıçaq dəst, on iki ədəd hər biri 02 manat dəyərində olmaqla 24 manat dəyərində kabab bişirmək üçün dəmir şiş, on iki ədəddən ibarət 24 manat dəyərində qara saplı bıçaq dəsti, bir ədəd 10 manat dəyərində zibil qabı, bir ədəd 130 manat dəyərində uşaq kolyaskası, dörd ədəd hər biri 15 manat dəyərində olmaqla cəmi 60 manat dəyərində pəncərə içi ağpərdə, bir ədəd 60 manat dəyərində bütün divarboyu karniz, bir ədəd 160 manat dəyərində bütün divarboyu böyük geniş pərdə, bir ədəd 30 manat dəyərində böyük çemodan, bir ədəd 25 manat dəyərində divar saatı, bir ədəd 80 manat dəyərində tablo xalça şəkilli, bir ədəd 30 manat dəyərində pələng kuklası, bir ədəd 20 manat dəyərində böyük qızılı rəngli güldan, bir ədəd 15 manat dəyərində səbət şəkilli güldan, bir ədəd 45 manat dəyərində xurustal güldan, iki ədəd hər biri 25 manat dəyərində olmaqla cəmi 50 manat dəyərində qırmızı rəngli xurustal güldan, iki ədəd hər biri 15 manat dəyərində olmaqla cəmi 30 manat dəyərində kauçuk gül buketi, bir dəst 250 manat dəyərində 72 predmetdən ibarət nahar serviz dəsti, bir ədəd 230 manat dəyərində 37 xurustal predmetdən - 01 su, 06 nəlbəki, 06 çay, 06 çirə, 06 kompot, 06 şampan və 06 şərab bardağından ibarət “Paşabağça”dəsti, bir ədəd 35 manat dəyərində 07 xurustal predmetdən - 01 ədəd böyük və 06 ədəd kiçik kompot bardaqlarından ibarət “Paşabağça” dəsti, bir ədəd 15 manat dəyərində 07 adi şüşə predmetdən - 01 ədəd böyük və 06 ədəd kiçik kompot bardaqlarından ibarət dəst, altı ədəd hər biri 03 manat olmaqla cəmi 18 manat dəyərində xurustal kiçik “Paşabağça” dəsti, on iki ədəd cəmi 12 manat dəyərində zərli süşə armudu stəkan, on iki ədəd hər biri 04 manat dəyərində olmaqla cəmi 48 manat dəyərində böyük xurustal çay stəkan, on iki ədəd cəmi 12 manat dəyərində göy rəngli nəlbəki, iyirmi səkkiz ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 28 manat dəyərində qırmızı rəngli sadə stəkan, iki ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində göy rəngli quruşqa, iki ədəd hər biri 04 manat olmaqla cəmi 08 manat dəyərində şüşə pivə quruşqası, bir ədəd 05 manat dəyərində şüşə pivə quruşkası, altı ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 18 manat dəyərində qəhvəyi rəngli kasa, iki ədəd hər biri 1,5 manat dəyərində olmaqla cəmi 03 manat dəyərində kiçik kasa, on iki ədəd hər biri 02 manat dəyərində olmaqla cəmi 24 manat dəyərində yaşıl rəngli şüşə su bakalı, üç ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 09 manat dəyərində düyü ve sair üçün göy qapaqlı qab, iki ədəd hər biri 08 manat dəyərində olmaqla cəmi 16 manat dəyərində iri bulud aş boşqabı, iki ədəd hər biri 05 manat dəyərində olmaqla cəmi 10 manat dəyərində orta bulud aş boşqabı, iki ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində kiçik bulud aş boşqabı, iki ədəd hər biri 07 manat dəyərində olmaqla cəmi 14 manat dəyərində böyük sarı rəngli çuqun bulud aş boşqabı, iki ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində böyük yemək qaşığı, altı ədəd hər biri 02 manat dəyərində olmaqla cəmi 12 manat dəyərində bulud qaşığı, altı ədəd hər biri 1,5 manat dəyərində olmaqla cəmi 09 manat dəyərində bozbaş qaşığı, hər biri 12 ədəddən ibarət çəngəl, böyük qaşıq, kiçik qaşıqdan ibarət hər biri 1,5 manat dəyərində olmaqla cəmi 55 manat dəyərində gümüşü rəngli dəst, iyirmi dörd ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 24 manat dəyərində kiçik çay qaşığı, otuz altı ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 36 manat dəyərində xörək qaşığı, bir ədəd 05 manat dəyərində abigərdan, bir ədəd 06 manat dəyərində kəfkir, bir ədəd 15 manat dəyərində mətbəx dəsti, iki ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində kiçik yağ çayniki, bir ədəd 07 manat dəyərində dəm çayniki, bir ədəd 10 manat dəyərində iri ağ çaynlk, iki ədəd hər biri 08 manat dəyərində olmaqla cəmi 16 manat dəyərində qaz formalı külqabı, bir ədəd 10 manat dəyərində sadə suvenir, bir ədəd 12 manat dəyərində qız-oğlan heykəl suvenir, bir ədəd 08 manat dəyərində düymə qabı, bir ədəd 15 manat dəyərində qızıl qabı, iyirmi ədəd hər biri 1,2 manat dəyərində olmaqla 24 manat dəyərində qirağı zərli boşqab, iyirmi dörd ədəd hər biri 1,5 manat dəyərində olmaqla cəmi 36 manat dəyərində qirağı sarı rəngli boşqab, altı ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində yaşıl yarpaqlı pendir boşqabı, on iki ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 12 manat dəyərində salat boşqabı, iki ədəd hər biri 08 manat dəyərində olmaqla cəmi 16 manat dəyərində göy rəngli meyvə qabı-vaz, iki ədəd hər biri 16 manat dəyərində olmaqla cəmi 32 manat dəyərində xurustal vaz, iki ədəd hər biri 06 manat dəyərində olmaqla cəmi 12 manat dəyərində göy rəngli konfet qabı, altı ədəd 16 manat dəyərində qənd qabı, iki ədəd 20 manat dəyərində ləpə qabı, iki ədəd hər biri 06 manat dəyərində olmaqla cəmi 12 manat dəyərində mürəbbə qabı, iki ədəd hər biri 05 manat dəyərində olmaqla cəmi 10 manat dəyərində dairəvi tort qabı, iki ədəd hər biri 05 manat dəyərində olmaqla cəmi 10 manat dəyərində uzunsov tort qabı, iki ədəd hər biri 05 manat dəyərində olmaqla cəmi 10 manat dəyərində kiçik podnos, bir ədəd 12 manat dəyərində böyük göy rəngli əl lampası, üç ədəd hər biri 10 manat dəyərində olmaqla cəmi 30 manat dəyərində iki şüşə və bir bəzəkli lampa, iki ədəd hər biri 10 manat dəyərində olmaqla cəmi 20 manat dəyərində şam qabı, iki ədəd hər biri 15 manat dəyərində olmaqla cəmi 30 manat dəyərində güzgü, bir ədəd 100 manat dəyərində yazı stolu (jurnalnı), iki cüt hər biri 45 manat dəyərində olmaqla cəmi 90 manat dəyərində mərhum ərinə məxsus olmuş tufli-ayaqqabı, üç ədəd hər biri 250 manat dəyərində olmaqla cəmi 750 manat dəyərində mərhum ərinə məxsus olmuş qızıl diş, iki ədəd hər biri 50 manat dəyərində olmaqla cəmi 100 manat dəyərində mərhum ərinə məxsus olmuş skater olmaqla ümumilikdə 9436 manat dəyərində cehiz və şəxsi əmlakları vardır. Cavabdeh həmin əmlakları Cavabdeh verməkdən imtina edir. Həmin vehiz əmlakları, olmadıqda onun 9436 manat məbləğində dəyəri alınıb Cavabdeh verilməlidir. Qeyd etdikləri nəzərə alınmaqla Cavabdeh iddia tələbinin təmin edilməsi, İddiaçı iddia tələbinin qismən təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş edir. X6 ifadə verərək göstərdi ki, İddiaçı onun qardaşıdır. Qazaxıstandan qardaşı Mövlamın cənazəsi gələndə onlara 700 ABŞ dolları pul gəlmişdir. Onlar da maşın tutub ora getmişlər və 350 manat pul vermişlər. Cənazə Qazaxıstandan kəfənə bükülüb gətirilmişdir. Cənazə gəldikdən sonra açılmamış və ağzında olan qızıl dişlər də götürülməmişdir. Cavabdeh Qazaxıstana gedəndə X36dan evi adına keçirtmək üçün pul istəmiş və atası da 2000 manat pul düzəldərək vermişdir. X36 öz payını notarial qaydada Cavabdeh vermişdir. Mövlamın baş daşını qızı qoymuşdur. Cavabdeh əmlaklarına əl dəyilməmişdir. Əmlaklarını siçan yeyə bilər, çünki 2017-ci ildən otağının qapısı bağlı olmuşdur. X4 ifadə verərək göstərdi ki, İddiaçı dayısı oğludur. X31 öz payını notarial qaydada Cavabdeh vermişdir. X9rxı çıxmamış X31 Cavabdeh 2000 manat pul vermişdir. X5 ifadə verərək göstərdi ki, İddiaçı onun qardaşıdır. X36 öz payını notarial qaydada nəvəsinə vermişdir. 350 ABŞ dolları cənazə gətirilməsinə görə verilmişdir. Cavabdeh bir-iki gün gəlib burada qalmış və sonra otağının qapısını qıfıllayıb getmişdir. İş materiallarında olan: 23 aprel 2007-ci il tarixli, AZ-İ №308317 nömrəli şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X19 ilə X13 arasında 23 aprel 2007-ci il tarixdə nikah bağlanmışdır. 17 aprel 2019-cu il tarixli daşınmaz əmlakın bağışlanması müqaviləsinin surətindən görünür ki, X1 rayonu Talıstan kənində yerləşən 0,4596 torpaq sahəsini və ümumi sahəsi 293,4 kv.metr olan fərdi yaşayış evini İddiaçı mülkiyyətinə vermişdir. 18 iyun 2019-cu il tarixli, AZ-İİ №003115 nömrəli şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X14 16 iyun 2019-cu il tarixdə vəfat etmişdir. 27 fevral 2020-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli çıxarışın və həmin tarixli 407- 2418/247 inventar nömrəli texniki pasportun surətindən görünür ki, İsmayıllı rayonu Talıstan kənində yerləşən 0,4596 torpaq sahəsi üzərində ümumi sahəsi 293,4 kv.metr olan fərdi yaşayış evi İddiaçı mülkiyyətindədir. İşdə olan foto-şəkildən görünür ki, X10 qəbir daşının üzərinə “Qızı İradədən xatirə” sözləri yazılmışdır. 04 oktyabr 2024-cü il tarixli, ********** nömrəli mədaxil qəbzindən görünür ki, İddiaçı məhkəməyə müraciət etmək üçün 100 manat dövlət rüsumu ödəmişdir. 05 dekabr 2024-cü il tarixli, ********** nömrəli və11 dekabr 2024-cü il tarixli, ********** nömrəli mədaxil qəbzlərindən görünür ki, X16 məhkəməyə müraciət etmək üçün ümumilikdə 136,16 manat dövlət rüsumu ödəmişdir. Məhkəmə tərəflərin izahatlarını, şahidlərin ifadələrini dinləyib, iş materiallarını nəzərdən keçirərək hesab edir ki, iddia tələbləri qismən təmin edilməlidir. Məhkəmə İddiaçı Cavabdeh qarşı fərdi yaşayış evindən əmlakın çıxarılması və fərdi yaşayış evinə daxil olmağa qadağa qoyulması tələbi barədə aşağıdakıları qeyd edir: Məhkəmə tərəflərin izahatlarının və işdə olan sənədlərin tam və hərtərəfli tədqiqi nəticəsində müəyyən etdi ki, X19 ilə X13 arasında 23 aprel 2007-ci il tarixdə nikah bağlanmışdır. Nikah bağlandıqdan sonra Cavabdeh qaynX36un mülkiyyətində olan, İsmayıllı rayonu Talıstan kənində yerləşən 0,4596 torpaq sahəsi üzərində ümumi sahəsi 293,4 kv.metr olan fərdi yaşayış evinə gəlin köçmüş və cehiz əmlaklarını da həmin evə yerləşdirmişdir. 17 aprel 2019-cu il tarixli daşınmaz əmlakın bağışlanması müqaviləsinə əsasən X22 rayonu Talıstan kənində yerləşən 0,4596 torpaq sahəsini və ümumi sahəsi 293,4 kv.metr olan fərdi yaşayış evini oğlu İddiaçı mülkiyyətinə vermişdir. Qurban Umudov 16 iyun 2019-cu il tarixdə vəfat etmişdir. 27 fevral 2020-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli çıxarışa və həmin tarixli 407-2418/247 inventar nömrəli texniki pasporta əsasən İsmayıllı rayonu Talıstan kənində yerləşən 0,4596 torpaq sahəsi üzərində ümumi sahəsi 293,4 kv.metr olan fərdi yaşayış evi İddiaçı mülkiyyətindədir. Hazırda iddiaçı cavabdehə məxsus bir ədəd yataq dəsti (divan, kreslo), bir ədəd stol, altı ədəd stul, bir dəst divar boyu mebel, bir otağa görə pərdə, yorğan-döşək, xalça, qab-qacaq və s. İsmayıllı rayonu Talıstan kəndində yerləşən fərdi yaşayış evindən çıxarılmasını və həmin fərdi yaşayış evinə daxil olmasına qadağa qoyulmasını tələb edir. Məhkəmə mübahisənin düzgün həll edilməsi üçün mübahisəli fərdi yaşayış evinin hansı hüquqi statusda olmasının müəyyən edilməsini zəruri hesab edir. Belə ki, işdə olan sənədlərə əsasən müəyyən edilir ki, cavabdeh 2007-ci ildə ərinin atasına məxsus fərdi yaşayış evinə gəlin köçdüyü tarixdə (2007) mübahisəli fərdi yaşayış evi daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınmamış, xx.xx.2020-ci il tarixdə iddiaçının adına çıxarış verilmişdir. “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.0.8-ci maddəsinə əsasən bu Qanun qüvvəyə minənədək əldə edilmiş və yaranmış daşınmaz əmlak obyektlərinin qanuni istifadədə olmasına dair müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilən sənədlər daşınmaz əmlaka hüquqların dövlət qeydiyyatı üçün əsasdır. “V.Q.Teryoxinin şikayəti ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2010-cu il tarixli qərarında formalaşmış hüquqi mövqeyində qeyd olunmuşdur ki, “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınması barədə zəruri şərt həmin əşyaya mülkiyyət hüququnun tam həcmdə əldə edilməsi, xüsusilə də, şəxsin onun barəsində sərəncam vermək hüququnun yaranması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Lakin daşınmaz əmlak kimi torpaq sahəsinə mülkiyyət hüququnun yaranmasının və dövlət tərəfindən müdafiə olunmasının dövlət qeydiyyatı ilə əlaqələndirilməsi belə əmlakı qanunvericiliyə müvafiq olaraq əldə etmiş şəxslərin mülkiyyət hüququnun tərkib hissəsi olan sahiblik və istifadə hüquqlarına malik olmasını istisna etmir. Həmin Qərarda daha sonra göstərilir ki, sahiblik və istifadə hüquqlarını həyata keçirməyin hüquqi cəhətdən təmin edilmiş imkanının mövcud olması, əmlak sahibinin hüquqlarının da mülkiyyətçinin hüquqları ilə bərabər həddə müdafiə olunması zərurətini doğurur. Eləcə də, qeyd olunan Qərarda daha sonra göstərilir ki, dövlət torpaq kadastrında və dövlət torpaq reyestrində, habelə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində torpaq sahələri üzərində mülkiyyətçilərin, istifadəçilərin və icarəçilərin hüquqları və vəzifələri barədə qeydlər əsas təsdiqedici və hüquq müəyyənedici sənəddir. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının hüquq münasibəti yarandığı zaman mübahisəli fərdi yaşayış evinə mövcud olan hüquq müəyyənedici sənədi mülkiyyət hüququna dair sənəd kimi qəbul edilməli və onun həmin sənədlə təsbit olunmuş hüquqları mülkiyyət hüququ kimi qəbul edilərək müdafiə edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 180.3-cü maddəsinə əsasən özbaşına tikintiyə mülkiyyət hüququ məhkəmə tərəfindən o şəxs üçün tanına bilər ki, tikinti aparılmış torpaq sahəsi onun mülkiyyətində olsun. Əgər tikintinin saxlanması digər şəxslərin hüquqlarını və qanunla qorunan mənafelərini pozursa və ya fiziki şəxslərin həyatı və sağlamlığı üçün təhlükə yaradırsa, göstərilən şəxsin özbaşına tikintiyə mülkiyyət hüququ tanına bilməz. “Akimova Azərbaycana qarşı” iş üzrə xx.xx.2007-ci il tarixli, “Burdov Rusiyaya qarşı” iş üzrə, “Qarrax Çexiyaya qarşı” iş üzrə və digər bu kimi qərarlarında X33 məhkəməsi qeyd etmişdir ki, tələbin hüquqi cəhətdən reallaşması kifayət qədər müəyyən edilirsə, real mövcud olan əmlakı əldə etməyə gələcəkdə qanuni olaraq gözləmək hüququ “İnsan Hüquqları və X8 Haqqında” Avropa Konvensiyasının 1 saylı Protokolunun 1-ci maddəsi baxımından mülkiyyət hüququ kimi qiymətləndirilir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi də məsələyə yuxarıda göstərilən qaydada X33 məhkəməsinin mövqeləri ilə uyğun gələn mövqedən yanaşmış, V.Q.Teryoxinin şikayəti ilə əlaqədar xx.xx.2010-cu il tarixli, Viktor Ozerovun şikayəti ilə əlaqədar xx.xx.2011-ci il tarixli, Müşfiq Bayramovun şikayəti ilə əlaqədar xx.xx.2011-ci il tarixli qərarında və digər qərarlarında hesab etmişdir ki, tələbin hüquqi cəhətdən reallaşması kifayət qədər müəyyən edilirsə, real mövcud olan əmlakı əldə etməyə gələcəkdə qanuni olaraq gözləmək hüququ mülkiyyət hüququ kimi qiymətləndirilir. Məhkəmə, həmçinin hesab edir ki, mübahisəli fərdi yaşayış evi hazırki mülkiyyətçi İddiaçı mülkiyyətində olan torpaq sahəsində inşa edildiyindən onun mübahisəli fərdi yaşayış evinə gözlənilən mülkiyyət hüququ yarandığından, mübahisənin həlli zamanı mülkiyyət hüququnu tənzimləyən maddi hüquq normaları tətbiq edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 29-cu maddəsinə əsasən hər kəsin mülkiyyət hüququ vardır. Mülkiyyət hüququ, o cümlədən, xüsusi mülkiyyət hüququ qanunla qorunur. Həmin maddənin İİİ hissəsinə görə, mülkiyyət hüququ mülkiyyətçinin təkbaşına və ya başqaları ilə birlikdə əmlaka sahib olmaq, əmlakdan istifadə etmək və onun barəsində sərəncam vermək hüquqlarından ibarətdir. Bundan başqa Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2015-ci il 13 yanvar tarixli 439 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qüvvəyə minənədək əldə edilmiş və yaranmış daşınmaz əmlak obyektləri üzərində hüquqların əldə edilməsini təsdiq edən sənədlərin Siyahısı”nda dəyişikliklər edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanına əsasən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2015-ci il 13 yanvar tarixli 439 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qüvvəyə minənədək əldə edilmiş və yaranmış daşınmaz əmlak obyektləri üzərində hüquqların əldə edilməsini təsdiq edən sənədlərin Siyahısı”nda aşağıdakı dəyişikliklər edilsin: 1.1. 2-ci hissəyə “səlahiyyətli orqanlar” sözlərindən sonra “və digər təşkilatlar” sözləri əlavə edilsin; 1.2. 2.4-cü bənddə nöqtə işarəsi nöqtəli vergül işarəsi ilə əvəz edilsin və aşağıdakı məzmunda 2.5-ci bənd əlavə olunsun: “2.5. Yaşayış evlərinin və bağ evlərinin tikintisi üçün həyətyanı torpaq sahələrinin verilməsi barədə kolxoz üzvlərinin ümumi yığıncağının və ya müvəkkillərinin yığıncağının qərarı, yaxud sovxoz (həmçinin həmin sovxozun yenidən təşkili qaydasında onun bazasında yaradılaraq dövlət orqanlarının tabeliyində olan kənd təsərrüfatı müəssisəsi) rəhbərinin (direktor və s.) əmri;”. Müəyyən edilsin ki, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2015-ci il 13 yanvar tarixli 439 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qüvvəyə minənədək əldə edilmiş və yaranmış daşınmaz əmlak obyektləri üzərində hüquqların əldə edilməsini təsdiq edən sənədlərin Siyahısı”nın 2.5-ci bəndinə uyğun olaraq sovxozun yenidən təşkili qaydasında (həmin sovxozun bazasında) yaradılaraq dövlət orqanlarının tabeliyində olan kənd təsərrüfatı müəssisəsi rəhbərinin (direktor və s.) əmri əsasında yaşayış və bağ evlərinin tikintisi üçün ayrılmış torpaq sahələri üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatı müvafiq əmrin həmin sovxozun (kənd təsərrüfatı müəssisəsinin) tabe olduğu orqanda, həmin bənddə nəzərdə tutulan digər hallarda isə “Milli arxiv fondu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq dövlət arxivlərində saxlanılan arxiv sənədlərinin məlumatları ilə eynilik təşkil etdiyi və torpaq sahəsinin yerini müəyyənləşdirməyə imkan verən sənədlər (müvafiq sxem, plan və ya onlardan çıxarış, torpaq sahəsinin təhkim aktı, yaxud müvafiq torpaq sahəsinin yerləşdiyi yeri müəyyən etməyə imkan verən həmin torpaq sahəsində inşa edilmiş tikintiyə dair sənədlər) olduğu halda həyata keçirilir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 88-ci maddəsinə görə məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxıdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli olan hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Həmin Məcəllənin 218.1-ci maddəsinin tələbinə görə qətnamə çıxarıldıqda hakim sübutları qiymətləndirir, iş üçün əhəmiyyətli olan nə kimi halların müəyyən edildiyini, nə kimi halların müəyyən edilmədiyini, tərəflərin hansı hüquqi münasibətdə olmalarını, həmin iş üzrə hansı qanunun tətbiq edilməli olduğunu və iddianın təmin olunub-olunmadığını müəyyən edir. Məhkəmə iddianın qanuni həll edilməsi üçün ilk növbədə iddiaçının mübahisəli fərdi yaşayış evinin yaşayış sahəsindən istifadə etmək hüququnun yaranması əsaslarının mövcud olub-olmamasının müəyyən edilməsini zəruri hesab edir. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı mübahisəli fərdi yaşayış evinə 2007–ci ildə gəlin köçdüyündən, mübahisəli fərdi yaşayış evi mülkiyyət hüququ ilə 2020-ci ildə dövlət qeydiyyatına alındığından cavabdehin həmin evin yaşayış sahəsindən istifadə etmək hüququnun yaranması ilə bağlı mübahisə üzrə hazırda qüvvədə olan Mənzil Məcəlləsinin 30–cu maddəsi müvafiq olaraq tətbiq edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumu X. Məmmədovanın şikayəti üzrə 11 iyul 2014–cü il tarixli qərarında formalaşdırdığı hüquqi mövqeyinə əsasən qeyd etmişdir ki, yaşayış sahəsinin mülkiyyət formasının dəyişdirilməsinin, yəni xüsusi mülkiyyət hüququnun dövlət qeydiyyatına alınması anı həmin yaşayış sahəsində yaşayan şəxslər və mülkiyyətçi arasında mövcud olan hüquq və vəzifələrin həcminin dəyişilməsinə səbəb olur. Bu halda, xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında dövlət qeydiyyatına alınan belə yaşayış sahəsinə digər ailə üzvlərinin yaşayış hüququnun yaranması Mülki Məcəllənin 228.1 və 228.2–ci maddələrində və ya qüvvədə olan Mənzil Məcəlləsinin 30–cu maddəsində müəyyən edilmiş əsaslara və qaydalara uyğun olaraq həll olunmalıdır. Məhkəmələr tərəfindən göstərilən maddi hüquq normalarının tətbiqi zamanı həmçinin nəzərə alınmalıdır ki, yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisi ilə digər ailə üzvləri arasında həmin sahədən istifadə hüququ ilə bağlı məsələlər həll edilərkən 2009–cu il oktyabrın 1–dək yaranmış münasibətlərə Mülki Məcəllənin 228–ci maddəsinin, həmin tarixdən sonra isə qüvvədə olan Mənzil Məcəlləsinin 30–cu maddəsinin müddəaları tətbiq edilməlidir. Eləcə də, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumu Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 228.5–ci və Mənzil Məcəlləsinin 30.4–cü maddələrinin şərh edilməsinə dair 8 oktyabr 2013–cü il tarixli qərarında qanunun zamana görə qüvvəsinə əsaslanaraq, qeyd etmişdir ki, yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisi ilə ailə münasibətlərinə xitam verildikdən sonra onun keçmiş ailə üzvünün həmin sahədən istifadə hüququ ilə bağlı məsələlərə baxılarkən 2009–cu il oktyabrın 1–dək yaranmış münasibətlərə Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 228–ci maddəsinin, həmin tarixdən sonra yaranan münasibətlərə isə Azərbaycan Respublikası Mənzil Məcəlləsinin 30.4–cü maddəsinin müddəaları tətbiq edilməlidir. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, mübahisənin düzgün həll edilməsi üçün ilk növbədə cavabdehin, mülkiyyətçinin ailə üzvü olub–olmaması məsələsi müəyyən edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumu Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 228.1 və 228.2–ci və Mənzil Məcəlləsinin 30.1 və 30.2–ci maddələrinin şərh edilməsinə dair 16 dekabr 2014–cü il tarixli qərarında qeyd etmişdir ki, Mənzil Məcəlləsinin 30–cu maddəsində mülkiyyətçiyə məxsus yaşayış sahəsindən onun ailə üzvünün istifadə etməsinə əsas verən hüququn yaranması və xitamı mülki qanunvericiliyin deyil, ailə qanunvericiliyinin müvafiq normaları ilə tənzimlənir. Buna görə də həmin hüququn yaranması və həyata keçirilməsi üçün notariat qaydasında müqavilənin bağlanması və onun daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınması zərurəti yoxdur. Ailə qanunvericiliyində hansı hallarda valideynlərin öz övladlarını və digər ailə üzvlərini saxlamaq vəzifəsi daşıdıqları və hansı hallarda övladların öz valideynlərini və digər ailə üzvlərini saxlamaq vəzifəsi daşıdıqları müəyyən edilmişdir (Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 13 və 15–ci Fəsillərinin müvafiq müddəaları). Buna uyğun olaraq, şəxsin ailə qanunvericiliyi əsasında yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisi ilə birlikdə yaşamaq və yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisindən özünün saxlanılmasını tələb etmək hüququ varsa və mülkiyyətçi ilə birlikdə yaşayırsa, həmin şəxs Mənzil Məcəlləsinin 30.1–ci maddəsində nəzərdə tutulan “ailə üzvləri” anlayışının əhatə dairəsinə daxildir. Ailə Məcəlləsinin 13 və 15–ci fəsillərinin müvafiq müddəalarına əsasən valideynlərin uşaqlarını saxlamağa borclu olması, əmək qabiliyyətini itirən və maddi yardıma ehtiyacı olan ər və arvadın bir–birinə kömək etməli olması, qardaş və bacıların yetkinlik yaşına çatmayan və əmək qabiliyyəti olmayan qardaş və bacılarını saxlamaq, baba və nənənin nəvələri saxlamaq, həmçinin nəvələrin baba və nənəni saxlamaq, yetirmələrinin öz faktiki tərbiyəçilərini saxlamaq, həmçinin ögey oğul və qızların ögey ata və ananı saxlamaq vəzifəsi müəyyən edilmişdir. Göründüyü kimi ailə qanunvericiliyinin istinad edilən müvafiq normalarında əmək qabiliyyəti olan qardaş arvadı “ailə üzvləri” anlayışının əhatə dairəsinə daxil edilməmiş, həmçinin, qardaş arvadının saxlamaq vəzifəsi müəyyən olunmamışdır. Məhkəmə hesab edir ki, hazırkı vəziyyətdə cavabdehin ailə qanunvericiliyi əsasında yaşayış sahəsinin və torpaq sahəsinin tam mülkiyyətçisi olan iddiaçı ilə birlikdə mübahisəli fərdi yaşayış evində onun ailə üzvü kimi yaşamaq və özünün saxlanılmasını tələb etmək hüququ yaranmamışdır. Məhkəmə, öz qənaətini onunla əsaslandırır ki, cavabdehin mübahisəli fərdi yaşayış evi üzərində hər hansı bir əşya hüququ qeydə alınmadığından, habelə mübahisəli yaşayış evinin mülkiyyətçi ilə onun arasında müqavilə və ya ailə münasibətləri mövcud olmadığından, iddiaçının mübahisəli fərdi yaşayış evinin yaşayış sahəsindən istifadə etmək hüququnun yaranması üçün əsaslar yoxdur. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mənzil Məcəlləsinin 30.4–cü maddəsinə əsasən əgər yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisi ilə keçmiş ailə üzvü arasında başqa razılaşma yoxdursa, yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisi ilə ailə münasibətlərinə xitam verildikdə, keçmiş ailə üzvünün həmin yaşayış sahəsindən istifadə hüququ saxlanmır. Yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisinin keçmiş ailə üzvünün yaşayış sahəsini əldə etməyə və ya yaşayış sahəsindən istifadə hüquqlarını həyata keçirməyə əsasları olmadıqda, yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisinin keçmiş ailə üzvünün maddi vəziyyəti və diqqətə layiq digər hallar özünü yaşayış sahəsi ilə təmin etməyə imkan vermədikdə, keçmiş ailə üzvünün göstərilən mülkiyyətçiyə məxsus olan yaşayış sahəsindən müəyyən müddətə istifadə hüququ məhkəmənin qərarı əsasında saxlanıla bilər. Belə olan halda, məhkəmə yaşayış sahəsindən istifadə hüququnun saxlanılmasından yalnız mülkiyyətçinin keçmiş ailə üzvünün yararlanması ilə bağlı qeyd edir ki, cavabdehin keçmiş ailə üzvü kimi mübahisəli evə köçürülməsi mülkiyyətçinin əsaslı mənafelərinə uyğun deyildir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumu Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 228.1və 228.2–ci və Mənzil Məcəlləsinin 30.1 və 30.2– ci maddələrinin şərh edilməsinə dair 16 dekabr 2014–cü il tarixli qərarında formalaşdırdığı hüquqi mövqeyinə görə şəxsin ailə qanunvericiliyi əsasında yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisi ilə birlikdə yaşamaq və yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisindən özünün saxlanılmasını tələb etmək hüququ yoxdursa, onda həmin şəxsin Mənzil Məcəlləsinin 30.2–ci maddəsi əsasında yaşayış sahəsi mülkiyyətçisinin yaşayış sahəsindən istifadə etmək səlahiyyəti də olmaz. Məhkəmə təqdim olunmuş sübutları tam və hərtərəfli araşdıraraq, işin təqdim edilmiş sübutlardan irəli gələn hallarına və işin qanuni həlli baxımından əhəmiyyət kəsb edən məqamlarına, xüsusən də mübahisəli fərdi yaşayış evinin iddiaçının adına tam mülkiyyət hüququ ilə dövlət qeydiyyatına alınmasına diqqət yetirərək belə qənaətə gəlir ki, cavabdeh mübahisəli fərdi yaşayış evinin mülkiyyətçisi olan iddiaçının ailə üzvü olmadığına görə özünün saxlanmasını tələb etmək və yaşayış sahəsindən mülkiyyətçi ilə birlikdə istifadə etmək hüququ yaranmamışdır. Məhkəmə, həmçinin qeyd edir ki, iddiaçı ilə cavabdeh arasında mübahisəli yaşayış sahəsindən istifadə qaydalarını tənzimləyən hər hansı bir razılaşma bağlanmamışdır. Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 228.5–ci və Azərbaycan Respublikası Mənzil Məcəlləsinin 30.4–cü maddələrinin şərh edilməsinə dair” 8 oktyabr 2013–cü il tarixli Qərarında göstərilmişdir ki, 1 oktyabr 2009–cu il tarixdən qüvvədə olan Mənzil Məcəlləsinin 30.4–cü maddəsinin məzmununa görə yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisi ilə onun ailə üzvləri arasında həmin yaşayış sahəsindən istifadə qaydalarını tənzimləyən razılaşma bağlanmışdırsa bu maddənin müddəaları tətbiq olunmur. Bu cür razılaşmada hər hansı şərtin müəyyənləşdirilməməsi onun iştirakçılarına geniş sərbəstlik vermişdir. Məhz bu səbəbdən belə razılaşma qismində həm mülki (məsələn, əmlak kirayəsi müqaviləsi və ya əvəzsiz istifadə haqqında müqavilə), həm də ailə qanunvericiliyi (nikah müqaviləsi və ya alimentin ödənilməsinə dair razılıq) ilə nəzərdə tutulan bu və ya digər müqavilə, yaxud razılıq, habelə qüvvədə olan qanunvericiliyə zidd olmayan digər razılıq növü çıxış edə bilər. Məhkəmə, işin müəyyən olunmuş həqiqi hallarına uyğun olaraq, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun qeyd olunan Qərarlarında əks olunmuş hüquqi mövqelərini nəzərə alaraq hesab edir ki, cavabdeh hazırkı mülkiyyətçinin ailə üzvü olmadığına, onlar arasında hər hansı bir razılaşma bağlanmadığına, cavabdehin mübahisəli fərdi yaşayış evinin yaşayış sahəsindən istifadə etmə hüququnun yaranması üçün kifayət qədər əsaslar mövcud deyildir. Göründüyü kimi ailə qanunvericiliyinin istinad edilən yuxarıda sadalanan müvafiq normalarında qardaş arvadı “ailə üzvləri” anlayışının əhatə dairəsinə daxil edilməmiş, həmçinin qardaşın (hazırki tələb üzrə iddiaçının) qardaş arvadını saxlamaq vəzifəsi müəyyən olunmamışdır. Məhkəmə hesab edir ki, hazırkı vəziyyətdə cavabdehin ailə qanunvericiliyi əsasında yaşayış sahəsinin hazırki mülkiyyətçisi ilə birlikdə mübahisəli fərdi yaşayış evindən onun ailə üzvü kimi istifadə etmək və özünün saxlanılmasını tələb etmək hüquqları yaranmamışdır. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının hazırda mübahisəli fərdi yaşayış evi üzərində mülkiyyət hüququ qeydiyyata alınmış, onun adına hüquqların dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış verilmişdir. Lakin cavabdeh heç bir hüquqi əsas olmadan iddiaçının qanunla qorunan və tanınan mülkiyyət hüquqlarını pozmuşdur. Ona görə də məhkəmə, mübahisənin düzgün həll edilməsi üçün işin müəyyən edilmiş hallarına əsasən, belə qənaətə gəlir ki, tərəflər arasında mülki hüquq və vəzifələrin əmələ gəlməsinə əşya hüquq münasibətləri əsas olmuşdur. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, hazırkı mübahisə üzrə əşya hüquq münasibətlərini tənzimləyən mülki hüquq normaları müvafiq olaraq tətbiq edilməlidir. Belə ki, iddia tələbinin hüquqi əsasını təşkil edən Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 157.2–ci maddəsinə əsasən mülkiyyətçi özgəsinin qanunsuz sahibliyindən öz əmlakını geri tələb edə bilər. Göstərilən normanın tələbinə görə iddiaçının tələbinin əsaslı olmasını şərtləndirən hallar ondan ibarətdir ki, iddiaçı mülkiyyətçi olmalı, əşya cavabdehin sahibliyində olmalı və cavabdehin əşyaya sahiblik hüququ olmamalıdır. Yəni, cavadehin sahibliyi qanunsuz olmalıdır. Məhkəmə işin müəyyən edilmiş hallarına uyğun olaraq ilk növbədə iddia tələbində Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 157.2–ci maddəsində göstərilən şərtlərin cavabdehlərin hər birinə münasibətdə məcmu halında mövcud olub–olmaması halının araşdırılmasının zəruriliyini nəzərə alaraq, belə qənaətə gəlir ki, hazırkı iş üzrə tətbiq olunan normada göstərilən şərtlər cavabdehə münasibətdə məcmu halında mövcuddur. Belə ki, iddiaçının mübahisəli fərdi yaşayış evi üzərində mülkiyyət hüquqları dövlət tərəfindən tanınmışdır. Buna baxmayaraq, həmin fərdi yaşayış evi cavabdehin istifadəsində və sahibliyindədir. Cavabdehin həmin mübahisəli fərdi yaşayış evi və həyətyanı torpaq sahəsi üzərində heç bir əşya hüququ qeydiyyata alınmamışdır. Ona görə də cavabdehin sahibliyi qanunsuzdur. İddiaçının cavabdehə qarşı tələb hüquqları yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 157.1–ci maddəsinə müvafiq olaraq mülkiyyətçinin mülkiyyət hüququnun tanınmasını tələb etmək ixtiyarı vardır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 13–cü maddəsinin İ hissəsinə görə Azərbaycan Respublikasında mülkiyyət toxunulmazdır və dövlət tərəfindən müdafiə olunur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 29–cu maddəsinin İ hissəsində qeyd edilmişdir ki, hər kəsin mülkiyyət hüququ vardır. Həmin maddənin İV hissəsinə görə heç kəs məhkəmənin qərarı olmadan mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 152–ci maddəsinə əsasən mülkiyyət hüququ–subyektin ona mənsub əmlaka (əşyaya) öz istədiyi kimi sahib olmaq, ondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək üzrə dövlət tərəfindən tanınan və qorunan hüququdur. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdehin həmin fərdi yaşayış evinə daxil olmasına qadağa qoyulması onun hüquqlarının məhdudlaşdırılması ilə yanaşı, mübahisəli fərdi yaşayış evinə cavabdehin daxil olması ehtimalı əsası ilə sözügedən tələb bu hissədə təmin edilməməlidir. Sadalananlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, İddiaçı iddia tələbi qismən təmin edilməli, İddiaçı mülkiyyətində olan, İsmayıllı rayonu Talıstan kəndində yerləşən fərdi yaşayış evindən Cavabdeh əmlakları ilə birlikdə çıxarılmalıdır. Məhkəmə iddiaçı Cavabdeh İddiaçı qarşı əmlak tələbi barədə aşağıdakıları qeyd edir: Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 34.1-ci maddəsinə əsasən nikaha daxil olanadək onlara məxsus olan əmlak, habelə nikah dövründə hədiyyə şəklində və ya vərəsəlik qaydasında, digər əvəzsiz əqdlər üzrə əldə etdikləri əmlak ər-arvadın hər birinin ayrıca mülkiyyətindədir (ər-arvadın hər birinin əmlakıdır). 34.2-ci maddəsinə əsasən ziynət əşyaları istisna olmaqla, fərdi istifadə şeyləri (geyim, ayaqqabı və s.) nikah zamanı ər-arvadın ümumi vəsaiti hesabına əldə edilsə də, ər-arvaddan kimin istifadəsində olubsa, ona məxsusdur. Məhkəmə, iddia tələbinə münasibətdə müəyyən edilmiş hallarına əsasən, belə qənaətə gəlir ki, tərəflər arasında yaranmış hüquq münasibətləri əmlak mənsubiyyəti ilə bağlı mübahisədir və Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin əşya hüquq münasibətlərini tənzimləyən hüquq normaları əsasında həll olunmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 157.2-ci maddəsinə əsasən mülkiyyətçi özgəsinin qanunsuz sahibliyindən öz əmlakını geri tələb edə bilər. Göstərilən normanın tələbinə görə iddiaçının tələbinin əsaslı olmasını şərtləndirən hallar ondan ibarətdir ki, iddiaçı mülkiyyətçi olmalı, əşya cavabdehin sahibliyində olmalı və cavabdehin əşyaya sahiblik hüququ olmamalıdır. Yəni cavabdehin sahibliyi qanunsuz olmalıdır. Məhkəmə işin müəyyən edilmiş hallarına uyğun olaraq hesab edir ki, hazırkı iş üzrə Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 157.2-ci maddəsində göstərilən şərtlər məcmu halında mövcuddur və iddianın düzgün həll olunması üçün hüquqi əsasdır. Belə ki, mübahisəli cehiz və şəxsi əşyalar həqiqi hüquq əsasında cavabdehə məxsusdur. Həmin əşyalar iddiaçının sahibliyində olmuş və iddiaçı həmin əşyalar üzərində mülkiyyət hüququ əldə etmişdir. Buna baxmayaraq, hazırda həmin əşyalar iddiaçının iradəsinə zidd olaraq cavabdehin sahibliyindədir. Cavabdehin həmin əşyalar üzərində heç bir hüququ olmamışdır. Bu səbəbdən də, cavabdehin sahibliyi qanunsuzdur. İddiaçının cavabdehə qarşı cehiz əşyaları ilə bağlı tələb hüququ yaranmışdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 157.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq mülkiyyətçinin mülkiyyət hüququnun tanınmasını tələb etmək ixtiyarı vardır. 152.1-ci maddəsinə uyğun olaraq, mülkiyyət hüququ- subyektin ona mənsub əmlaka (əşyaya) öz istədiyi kimi sahib olmaq, ondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək üzrə dövlət tərəfindən tanınan və qorunan hüququdur. 152.2-ci maddəsinə əsasən sahiblik hüququ-əmlaka (əşyaya) faktiki sahibliyi həyata keçirməyin hüquqi cəhətdən təmin edilmiş imkanıdır. 152.3-cü maddəsinə əsasən istifadə hüququ-əmlakdan (əşyadan) onun faydalı təbii xassələrini hasil etməyin, habelə ondan fayda götürməyin hüquqi cəhətdən təmin edilmiş imkanıdır. İstifadədən fayda gəlir, artım, bəhər, törəmə şəklində və başqa formalarda ola bilər. Məhkəmə araşdırılması zamanı müəyyən edildi ki, iddiaçı Cavabdeh İddiaçı bir ədəd 1500 manat dəyərində divarboyu mebel, bir ədəd 400 manat dəyərində divan (cavabdeh və ailəsi tərəfindən istifadə edilərək aşınmaya məruz qalmış), iki ədəd hər biri 200 manat olmaqla cəmi 400 manat dəyərində kreslo, bir ədəd 450 manat dəyərində taxt yatacaq (cavabdeh tərəfindən işlədilərək pis vəziyyətdə olan), bir ədəd 250 manat dəyərində stol, altı ədəd hər biri 60 manat olmaqla cəmi 360 manat dəyərində stul, bir ədəd 150 manat dəyərində boylama güzgü, iki ədəd hər biri 60 manat dəyərində olmaqla, cəmi 120 manat dəyərində tumba, bir ədəd 250 manat dəyərində ağ böyük xalça, iki ədəd hər biri 160 manat dəyərində cəmi 320 manat dəyərində qırmızı orta ölçülü xalça, dörd ədəd hər biri 100 manat dəyərində olmaqla cəmi 400 manat məbləğində yorğan, üç ədəd hər biri 120 manat dəyərində olmaqla cəmi 360 manat dəyərində döşək, altı ədəd hər biri 25 manat dəyərində olmaqla cəmi 150 manat dəyərində tük yastıq, dörd ədəd hər biri 15 manat məbləğində olmnaqla cəmi 60 manat dəyərində yerdə oturmaq üçün döşək, altı ədəd hər biri 10 manat dəyərində olmaqla cəmi 60 manat dəyərində stul döşəyi, üç ədəd hər biri 15 manat dəyərində olmaqla cəmi 45 manat dəyərində taxt üstü yastıq (biri ürək şəkilli), bir ədəd 60 manat dəyərində böyük türk istehsalı adyal, bir dəst 75 manat dəyərində türk istehsalı olan divan-kreslo örtüyü, bir ədəd 50 manat dəyərində taxt üstü örtüyü, bir ədəd 50 manat dəyərində ağ rəngli örtük, bir ədəd 45 manat dəyərində qırmızı rəngli örtük, bir ədəd 60 manat dəyərində ütü, bir ədəd 150 manat dəyərində tavan lüstrü, bir ədəd 25 manat dəyərində stolüstü lüstr, bir ədəd 20 manat dəyərində kofe üyüdən, iki ədəd hər biri 25 manat dəyərində olmaqla cəmi 50 manat dəyərində çuqun vedrə, bir ədəd 20 manat dəyərində qəfədan, bir ədəd 35 manat dəyərində nikel qəfədan, bir ədəd 45 manat dəyərində böyük alüminium qazan, iki ədəd hər biri 30 manat dəyərində olmaqla cəmi 60 manat dəyərində orta ölçülü alüminium qazan, bir ədəd 30 manat dəyərində uzunsov çuqun qazan, bir ədəd 40 manat dəyərində hündür çuqun aş qazanı, bir ədəd 25 manat dəyərində saplı qapaqlı alüminium qazan, bir ədəd 20 manat dəyərində göy rəngli çuqun qazan, bir ədəd 15 manat dəyərində yastı balaca çuqun tava, bir ədəd 25 manat dəyərinddə yastı böyük çuqun qapaqlı tava, bir ədəd 05 manat dəyərində sarı rəngli çuqun quruşka, bir ədəd 45 manat dəyərində hündür teşt, bir ədəd 40 manat dəyərində iri teşt, bir ədəd 20 manat dəyərində aşsüzən, bir ədəd 10 manat dəyərində balaca vanna, on iki ədəddən ibarət 25 manat dəyərində bıçaq dəst, on iki ədəd hər biri 02 manat dəyərində olmaqla 24 manat dəyərində kabab bişirmək üçün dəmir şiş, on iki ədəddən ibarət 24 manat dəyərində qara saplı bıçaq dəsti, bir ədəd 10 manat dəyərində zibil qabı, bir ədəd 130 manat dəyərində uşaq kolyaskası, dörd ədəd hər biri 15 manat dəyərində olmaqla cəmi 60 manat dəyərində pəncərə içi ağpərdə, bir ədəd 60 manat dəyərində bütün divarboyu karniz, bir ədəd 160 manat dəyərində bütün divarboyu böyük geniş pərdə, bir ədəd 30 manat dəyərində böyük çemodan, bir ədəd 25 manat dəyərində divar saatı, bir ədəd 80 manat dəyərində tablo xalça şəkilli, bir ədəd 30 manat dəyərində pələng kuklası, bir ədəd 20 manat dəyərində böyük qızılı rəngli güldan, bir ədəd 15 manat dəyərində səbət şəkilli güldan, bir ədəd 45 manat dəyərində xurustal güldan, iki ədəd hər biri 25 manat dəyərində olmaqla cəmi 50 manat dəyərində qırmızı rəngli xurustal güldan, iki ədəd hər biri 15 manat dəyərində olmaqla cəmi 30 manat dəyərində kauçuk gül buketi, bir dəst 250 manat dəyərində 72 predmetdən ibarət nahar serviz dəsti, bir ədəd 230 manat dəyərində 37 xurustal predmetdən - 01 su, 06 nəlbəki, 06 çay, 06 çirə, 06 kompot, 06 şampan və 06 şərab bardağından ibarət “Paşabağça”dəsti, bir ədəd 35 manat dəyərində 07 xurustal predmetdən - 01 ədəd böyük və 06 ədəd kiçik kompot bardaqlarından ibarət “Paşabağça” dəsti, bir ədəd 15 manat dəyərində 07 adi şüşə predmetdən - 01 ədəd böyük və 06 ədəd kiçik kompot bardaqlarından ibarət dəst, altı ədəd hər biri 03 manat olmaqla cəmi 18 manat dəyərində xurustal kiçik “Paşabağça” dəsti, on iki ədəd cəmi 12 manat dəyərində zərli süşə armudu stəkan, on iki ədəd hər biri 04 manat dəyərində olmaqla cəmi 48 manat dəyərində böyük xurustal çay stəkan, on iki ədəd cəmi 12 manat dəyərində göy rəngli nəlbəki, iyirmi səkkiz ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 28 manat dəyərində qırmızı rəngli sadə stəkan, iki ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində göy rəngli quruşqa, iki ədəd hər biri 04 manat olmaqla cəmi 08 manat dəyərində şüşə pivə quruşqası, bir ədəd 05 manat dəyərində şüşə pivə quruşkası, altı ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 18 manat dəyərində qəhvəyi rəngli kasa, iki ədəd hər biri 1,5 manat dəyərində olmaqla cəmi 03 manat dəyərində kiçik kasa, on iki ədəd hər biri 02 manat dəyərində olmaqla cəmi 24 manat dəyərində yaşıl rəngli şüşə su bakalı, üç ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 09 manat dəyərində düyü ve sair üçün göy qapaqlı qab, iki ədəd hər biri 08 manat dəyərində olmaqla cəmi 16 manat dəyərində iri bulud aş boşqabı, iki ədəd hər biri 05 manat dəyərində olmaqla cəmi 10 manat dəyərində orta bulud aş boşqabı, iki ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində kiçik bulud aş boşqabı, iki ədəd hər biri 07 manat dəyərində olmaqla cəmi 14 manat dəyərində böyük sarı rəngli çuqun bulud aş boşqabı, iki ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində böyük yemək qaşığı, altı ədəd hər biri 02 manat dəyərində olmaqla cəmi 12 manat dəyərində bulud qaşığı, altı ədəd hər biri 1,5 manat dəyərində olmaqla cəmi 09 manat dəyərində bozbaş qaşığı, hər biri 12 ədəddən ibarət çəngəl, böyük qaşıq, kiçik qaşıqdan ibarət hər biri 1,5 manat dəyərində olmaqla cəmi 55 manat dəyərində gümüşü rəngli dəst, iyirmi dörd ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 24 manat dəyərində kiçik çay qaşığı, otuz altı ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 36 manat dəyərində xörək qaşığı, bir ədəd 05 manat dəyərində abigərdan, bir ədəd 06 manat dəyərində kəfkir, bir ədəd 15 manat dəyərində mətbəx dəsti, iki ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində kiçik yağ çayniki, bir ədəd 07 manat dəyərində dəm çayniki, bir ədəd 10 manat dəyərində iri ağ çaynlk, iki ədəd hər biri 08 manat dəyərində olmaqla cəmi 16 manat dəyərində qaz formalı külqabı, bir ədəd 10 manat dəyərində sadə suvenir, bir ədəd 12 manat dəyərində qızoğlan heykəl suvenir, bir ədəd 08 manat dəyərində düymə qabı, bir ədəd 15 manat dəyərində qızıl qabı, iyirmi ədəd hər biri 1,2 manat dəyərində olmaqla 24 manat dəyərində qirağı zərli boşqab, iyirmi dörd ədəd hər biri 1,5 manat dəyərində olmaqla cəmi 36 manat dəyərində qirağı sarı rəngli boşqab, altı ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində yaşıl yarpaqlı pendir boşqabı, on iki ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 12 manat dəyərində salat boşqabı, iki ədəd hər biri 08 manat dəyərində olmaqla cəmi 16 manat dəyərində göy rəngli meyvə qabı-vaz, iki ədəd hər biri 16 manat dəyərində olmaqla cəmi 32 manat dəyərində xurustal vaz, iki ədəd hər biri 06 manat dəyərində olmaqla cəmi 12 manat dəyərində göy rəngli konfet qabı, altı ədəd 16 manat dəyərində qənd qabı, iki ədəd 20 manat dəyərində ləpə qabı, iki ədəd hər biri 06 manat dəyərində olmaqla cəmi 12 manat dəyərində mürəbbə qabı, iki ədəd hər biri 05 manat dəyərində olmaqla cəmi 10 manat dəyərində dairəvi tort qabı, iki ədəd hər biri 05 manat dəyərində olmaqla cəmi 10 manat dəyərində uzunsov tort qabı, iki ədəd hər biri 05 manat dəyərində olmaqla cəmi 10 manat dəyərində kiçik podnos, bir ədəd 12 manat dəyərində böyük göy rəngli əl lampası, üç ədəd hər biri 10 manat dəyərində olmaqla cəmi 30 manat dəyərində iki şüşə və bir bəzəkli lampa, iki ədəd hər biri 10 manat dəyərində olmaqla cəmi 20 manat dəyərində şam qabı, iki ədəd hər biri 15 manat dəyərində olmaqla cəmi 30 manat dəyərində güzgü, bir ədəd 100 manat dəyərində yazı stolu (jurnalnı), iki cüt hər biri 45 manat dəyərində olmaqla cəmi 90 manat dəyərində mərhum ərinə məxsus olmuş tufliayaqqabı, üç ədəd hər biri 250 manat dəyərində olmaqla cəmi 750 manat dəyərində mərhum ərinə məxsus olmuş qızıl diş, iki ədəd hər biri 50 manat dəyərində olmaqla cəmi 100 manat dəyərində mərhum ərinə məxsus olmuş skater olmaqla, ümumilikdə 9436 manat dəyərində cehiz və şəxsi əmlaklarının, əmlak olmadıqda və ya yararsız hala salındıqda onun 9436 manat məbləğində dəyərinin alınıb ona verilməsini tələb edir. Cavabdeh İddiaçı ərizə təqdim edərək iddiaçı Cavabdeh qeyd olunan əmlaklardan iki ədəd hər biri 25 manat olmaqla çuqun vedrənin birini, on iki ədəddən ibarət 25 manat dəyərində bıçaq dəstinin beş ədədini, altı ədəd hər biri 02 manat olmaqla 12 manat dəyərində bulud qaşığının üç ədədini, otuz altı ədəd hər biri 01 manat olmaqla 36 manat dəyərində xörək qaşığının iyirmi dörd ədədini, iyirmi ədəd hər biri 1,2 manat olmaqla 24 manat dəyərində qırağı zərli boşqabın doqquz ədədini, on iki ədəd hər biri 01 manat olmaqla 12 manat dəyərində salat boşqabının altı ədədini və lki cüt hər biri 45 manat olmaqla 90 manat dəyərində mərhum ərinə məxsus olmuş tufli-ayaqqabının bir cütünü artıq yazmışdır. Bundan başqa cavabdeh İddiaçı üç ədəd hər biri 250 manat dəyərində olmaqla cəmi 750 manat dəyərində mərhum ərinə məxsus olmuş qızıl diş və 5950 manat (3500 ABŞ dolları) məbləğini qəbul etmədiyini bildirir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 14.2-ci maddəsinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 78.1-ci maddəsinə əsasən sübutlar işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən birinci instansiya məhkəməsinə təqdim edilir. Eləcə də, «Mahmudov Rusiyaya qarşı» iş üzrə 26 iyul 2007-ci il tarixli qərarında Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi qeyd etmişdir ki, məhkəmə araşdırmalarında sübutları qiymətləndirərkən «sübut etmə yükü təkzib edənin deyil, iddia edən tərəfin üzərinə düşür» prinsipi rəhbər tutulur. Sübut kifayət qədər güclü, aydın və bir-birinə uyğun qənaətlərin həm mövcudluğundan, həmçinin təkzib olunmaz oxşar fakt ehtimallarından irəli gələ bilər. Ona görə də məhkəmə ilk növbədə nəzərə alır ki, mülki prosesdə qəbul edilmiş və sübut hüququnun tələbləri baxımından mühüm əhəmiyyətə malik olan formal həqiqət prinsipinə görə sübutların toplanması və təqdim edilməsi yükü bütünlüklə tərəflərin üzərinə düşür. İşin obyektiv həlli üçün yalnız mötəbər sübutlardan istifadə oluna bilər. Sübutlar sübut edilən fakta birmənalı bağlı olmalı, yəni həmin faktın varlığı barədə inamlı nəticə çıxarmağa əsas verməlidir. Ona görə də, hazırkı mübahisə üzrə iddia ərizəsində göstərilən əmlakların iddiaçıya məxsus olmasını və hazırda həmin əmlakların cavabdehdə qalmasını sübutetmə yükü iddiaçının üzərinə düşür. Məhkəmə sübutların tədqiqi nəticəsində müəyyən etdi ki, iddiaçı iddia tələbində cavabdehdən üç ədəd hər biri 250 manat dəyərində olmaqla cəmi 750 manat dəyərində mərhum ərinə məxsus olmuş qızıl diş və 5950 manat (3500 ABŞ dolları) məbləğinin alınaraq ona verilməsini tələb etsə də bununla bağlı hər hansı bir mötəbər sübut təqdim etməmişdir. Məhkəmə iclasında da həmin fakt sübuta yetirilməmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi cavabdehdən üç ədəd hər biri 250 manat dəyərində olmaqla cəmi 750 manat dəyərində mərhum ərinə məxsus olmuş qızıl diş və 5950 manat (3500 ABŞ dolları) məbləğinin alınaraq ona verilməsi hissəsində təmin edilməməlidir. Bundan başqa iddiaçının (cavabdehin) nümayəndəsi Əlisa Hüseynovun xx.xx.2025ci il tarixdə keçirilən məhkəmə iclasında təqdim etdiyi ərizəyə münasibətdə qeyd edir ki, həmin ərizə izahat formasında olmaqla heç bir sübuta əsaslanmadan formal xarakter daşıyır. Belə ki, iddiaçı Cavabdeh həmin ərizədə göstərilən əmlakların dəyərini və sayını konkret olaraq göstərməmiş, həmin əmlakların mövcudluğu barədə sübut təqdim etməmişdir. Əgər iddiaçı Cavabdeh həmin əmlakları cavabdehdən tələb etdiyi təqdirdə iddia tələbinin həcmini artırmış olur və bu səbəbdən də əlavə olaraq dövlət rüsumu ödəməli idi. Sadalanan hallara görə məhkəmə hesab edir ki, təqdim edilmiş ərizə əsaslı deyil. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 77-ci maddəsinə müvafiq olaraq, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. İşdə olan sübutlar əsasında işə baxmaq mümkün olmadıqda, məhkəmə zəruri əlavə sübutlar təqdim etməyi tərəflərə təklif edə bilər. Çəkişmə prinsipi eyni zamanda tərəflərin öz hüquqi mövqeyini müdafiə etmək üçün irəli sürdükləri tələb və etirazlarının əsaslarını sübut etmək vəzifələrini, bu məqsədlə sübutlar təqdim etmək, vəsatətlər vermək imkanını müəyyən edir. İşə hərtərəfli və obyektiv baxılması, məhkəmə tərəfindən qanuni və əsaslandırılmış qərarın çıxarılması tərəflərin prosesdə çəkişməsi, yəni öz mövqeyini müdafiə etməsi üçün dəlillər gətirməsi, əks tərəfin sübutlarını və dəlillərini təkzib etməsi üçün geniş imkanların olması ilə təmin olunur. Çəkişmə prinsipi işə baxan məhkəmənin üzərinə müəyyən vəzifələr də qoyur. Bu cür vəzifələrdən biri də məhz işdə iştirak edən şəxslərdən hər hansı birinin müəyyən sübutu əldə edə bilmədiyi və ya çətinlik çəkdiyi halda məhkəmənin ona zəruri kömək etməyə borclu olmasıdır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 125-ci maddəsinin Vİİ hissəsinin Azərbaycan Respublikasının mülki prosessual qanunvericiliyi baxımından şərh edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 18 mart 2019-cu il tarixli Qərarında göstərilmişdir ki, mülki məhkəmə icraatında çəkişmə prinsipinin inkişafına baxmayaraq, məhkəmə çəkişmə prosesində iş üzrə həqiqətə nail olmaq üçün işin bütün hallarının hərtərəfli, tam və obyektiv müəyyənləşdirilməsinin təmin edilməsindən azad olunmayıb. Burada söhbət hüquqi müstəvidə həqiqətə nail olunmasından gedir, müvafiq olaraq bu həqiqətin mahiyyəti də hüquqidir. Belə ki, proses zamanı həqiqətdə mövcud olan bütün hallar deyil, yalnız hüquqi əhəmiyyət daşıyan, yəni sübutetmə predmetinə aid olan hallar müəyyən edilir. Məhz bu səbəbdən hüquqi əhəmiyyət daşıyan hallar istənilən üsulla (məntiqi, elmi) deyil, sübutedici məlumatların, yəni sübutetmə vasitələrinin məhkəməyə təqdim olunmasının qanunla yol verilən üsulları ilə müəyyən edilməlidir. Belə həqiqəti şərti olaraq “hüquqi həqiqət” adlandırmaq olar. Hüquqi həqiqət prinsipi, bir növ, əvvəllər mövcud olmuş obyektiv həqiqət prinsipi ilə anqlo-sakson hüquq sisteminə xas olan xalis çəkişmə əsasında qurulan formal həqiqət prinsipi arasında kompromisdir. Çünki iş üzrə ədalətli qərar qəbul etmək üçün məhkəmə tərəflərin çəkişməsini, sübutların araşdırılmasında real iştirakını təmin etməli və digər prosessual hüquqlarını həyata keçirmələrinə köməklik göstərməlidir.Ümumiyyətlə hüquqi həqiqət prinsipinin realizəsi mexanizmi bu cürdür: iş üzrə sübutetmə predmetinə daxil olan halların təqdim edilməsi yükü tərəflərin üzərinə düşür; məhz tərəflər bu halların mövcud olub-olmamasını sübut etməyə borcludurlar; prosesdə həqiqəti isə ədalət mühakiməsi orqanı olaraq məhkəmə müəyyən edir. Nəticədə hüquqi həqiqət prinsipi mülki prosesdə tərəflər və məhkəmə arasında müəyyən iş bölgüsünə gətirib çıxarır: tərəflər işin faktiki hallarını təqdim edir, məhkəmə isə sübutları qiymətləndirir və sonda hüququ tətbiq edir. Belə iş bölgüsü Roma hüququnun “da mihi factum, dabo tibi ius” (“mənə faktları ver, mən sənə uyğun hüququ verəcəm”) prinsipinə əsaslanır. Mülki prosessual qanunvericilikdə də çəkişmə prinsipinin mövcudluğu hər bir tərəfə öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etmək vəzifəsini qoyur. Sübutetmə vəzifəsinin tərəflər arasında bölüşdürülməsinin ümumi qaydalarını Mülki Prosessual Məcəllənin 77.1-ci maddəsi müəyyən edir. Bu qaydalar onu ifadə edir ki, işdə iştirak edən hər bir şəxs istinad etdiyi halların mövcudluğunu və doğruluğunu yalnız özü sübut etməlidir və heç kəs, o cümlədən məhkəmə onu bu vəzifədən azad edə bilməz. İstisnanı yalnız Mülki Prosessual Məcəllənin 82 və 106.3-cü maddələrində göstərilən hallar təşkil edir. Odur ki, məhkəmə işin müəyyən edilmiş hallarına uyğun olaraq belə nəticəyə gəlir ki, iddiaçı Cavabdeh iddia tələbi qismən təmin edilməli, cavabdeh İddiaçı bir ədəd 1500 manat dəyərində divarboyu mebel, bir ədəd 400 manat dəyərində divan (cavabdeh və ailəsi tərəfindən istifadə edilərək aşınmaya məruz qalmış), iki ədəd hər biri 200 manat olmaqla cəmi 400 manat dəyərində kreslo, bir ədəd 450 manat dəyərində taxt yatacaq (cavabdeh tərəfindən işlədilərək pis vəziyyətdə olan), bir ədəd 250 manat dəyərində stol, altı ədəd hər biri 60 manat olmaqla cəmi 360 manat dəyərində stul, bir ədəd 150 manat dəyərində boylama güzgü, iki ədəd hər biri 60 manat dəyərində olmaqla, cəmi 120 manat dəyərində tumba, bir ədəd 250 manat dəyərində ağ böyük xalça, iki ədəd hər biri 160 manat dəyərində cəmi 320 manat dəyərində qırmızı orta ölçülü xalça, dörd ədəd hər biri 100 manat dəyərində olmaqla cəmi 400 manat məbləğində yorğan, üç ədəd hər biri 120 manat dəyərində olmaqla cəmi 360 manat dəyərində döşək, altı ədəd hər biri 25 manat dəyərində olmaqla cəmi 150 manat dəyərində tük yastıq, dörd ədəd hər biri 15 manat məbləğində olmnaqla cəmi 60 manat dəyərində yerdə oturmaq üçün döşək, altı ədəd hər biri 10 manat dəyərində olmaqla cəmi 60 manat dəyərində stul döşəyi, üç ədəd hər biri 15 manat dəyərində olmaqla cəmi 45 manat dəyərində taxt üstü yastıq (biri ürək şəkilli), bir ədəd 60 manat dəyərində böyük türk istehsalı adyal, bir dəst 75 manat dəyərində türk istehsalı olan divan-kreslo örtüyü, bir ədəd 50 manat dəyərində taxt üstü örtüyü, bir ədəd 50 manat dəyərində ağ rəngli örtük, bir ədəd 45 manat dəyərində qırmızı rəngli örtük, bir ədəd 60 manat dəyərində ütü, bir ədəd 150 manat dəyərində tavan lüstrü, bir ədəd 25 manat dəyərində stolüstü lüstr, bir ədəd 20 manat dəyərində kofe üyüdən, bir ədəd 25 manat dəyərində çuqun vedrə, bir ədəd 20 manat dəyərində qəfədan, bir ədəd 35 manat dəyərində nikel qəfədan, bir ədəd 45 manat dəyərində böyük alüminium qazan, iki ədəd hər biri 30 manat dəyərində olmaqla cəmi 60 manat dəyərində orta ölçülü alüminium qazan, bir ədəd 30 manat dəyərində uzunsov çuqun qazan, bir ədəd 40 manat dəyərində hündür çuqun aş qazanı, bir ədəd 25 manat dəyərində saplı qapaqlı alüminium qazan, bir ədəd 20 manat dəyərində göy rəngli çuqun qazan, bir ədəd 15 manat dəyərində yastı balaca çuqun tava, bir ədəd 25 manat dəyərinddə yastı böyük çuqun qapaqlı tava, bir ədəd 05 manat dəyərində sarı rəngli çuqun quruşka, bir ədəd 45 manat dəyərində hündür teşt, bir ədəd 40 manat dəyərində iri teşt, bir ədəd 20 manat dəyərində aşsüzən, bir ədəd 10 manat dəyərində balaca vanna, on iki ədəddən ibarət 07 ədəd 25 manat dəyərində bıçaq dəst, on iki ədəd hər biri 02 manat dəyərində olmaqla 24 manat dəyərində kabab bişirmək üçün dəmir şiş, on iki ədəddən ibarət 24 manat dəyərində qara saplı bıçaq dəsti, bir ədəd 10 manat dəyərində zibil qabı, bir ədəd 130 manat dəyərində uşaq kolyaskası, dörd ədəd hər biri 15 manat dəyərində olmaqla cəmi 60 manat dəyərində pəncərə içi ağpərdə, bir ədəd 60 manat dəyərində bütün divarboyu karniz, bir ədəd 160 manat dəyərində bütün divarboyu böyük geniş pərdə, bir ədəd 30 manat dəyərində böyük çemodan, bir ədəd 25 manat dəyərində divar saatı, bir ədəd 80 manat dəyərində tablo xalça şəkilli, bir ədəd 30 manat dəyərində pələng kuklası, bir ədəd 20 manat dəyərində böyük qızılı rəngli güldan, bir ədəd 15 manat dəyərində səbət şəkilli güldan, bir ədəd 45 manat dəyərində xurustal güldan, iki ədəd hər biri 25 manat dəyərində olmaqla cəmi 50 manat dəyərində qırmızı rəngli xurustal güldan, iki ədəd hər biri 15 manat dəyərində olmaqla cəmi 30 manat dəyərində kauçuk gül buketi, bir dəst 250 manat dəyərində 72 predmetdən ibarət nahar serviz dəsti, bir ədəd 230 manat dəyərində 37 xurustal predmetdən - 01 su, 06 nəlbəki, 06 çay, 06 çirə, 06 kompot, 06 şampan və 06 şərab bardağından ibarət “Paşabağça”dəsti, bir ədəd 35 manat dəyərində 07 xurustal predmetdən - 01 ədəd böyük və 06 ədəd kiçik kompot bardaqlarından ibarət “Paşabağça” dəsti, bir ədəd 15 manat dəyərində 07 adi şüşə predmetdən - 01 ədəd böyük və 06 ədəd kiçik kompot bardaqlarından ibarət dəst, altı ədəd hər biri 03 manat olmaqla cəmi 18 manat dəyərində xurustal kiçik “Paşabağça” dəsti, on iki ədəd cəmi 12 manat dəyərində zərli süşə armudu stəkan, on iki ədəd hər biri 04 manat dəyərində olmaqla cəmi 48 manat dəyərində böyük xurustal çay stəkan, on iki ədəd cəmi 12 manat dəyərində göy rəngli nəlbəki, iyirmi səkkiz ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 28 manat dəyərində qırmızı rəngli sadə stəkan, iki ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində göy rəngli quruşqa, iki ədəd hər biri 04 manat olmaqla cəmi 08 manat dəyərində şüşə pivə quruşqası, bir ədəd 05 manat dəyərində şüşə pivə quruşkası, altı ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 18 manat dəyərində qəhvəyi rəngli kasa, iki ədəd hər biri 1,5 manat dəyərində olmaqla cəmi 03 manat dəyərində kiçik kasa, on iki ədəd hər biri 02 manat dəyərində olmaqla cəmi 24 manat dəyərində yaşıl rəngli şüşə su bakalı, üç ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 09 manat dəyərində düyü ve sair üçün göy qapaqlı qab, iki ədəd hər biri 08 manat dəyərində olmaqla cəmi 16 manat dəyərində iri bulud aş boşqabı, iki ədəd hər biri 05 manat dəyərində olmaqla cəmi 10 manat dəyərində orta bulud aş boşqabı, iki ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində kiçik bulud aş boşqabı, iki ədəd hər biri 07 manat dəyərində olmaqla cəmi 14 manat dəyərində böyük sarı rəngli çuqun bulud aş boşqabı, iki ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində böyük yemək qaşığı, üç ədəd hər biri 02 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində bulud qaşığı, altı ədəd hər biri 1,5 manat dəyərində olmaqla cəmi 09 manat dəyərində bozbaş qaşığı, hər biri 12 ədəddən ibarət çəngəl, böyük qaşıq, kiçik qaşıqdan ibarət hər biri 1,5 manat dəyərində olmaqla cəmi 54 manat dəyərində gümüşü rəngli dəst, iyirmi dörd ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 24 manat dəyərində kiçik çay qaşığı, on iki ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 12 manat dəyərində xörək qaşığı, bir ədəd 05 manat dəyərində abigərdan, bir ədəd 06 manat dəyərində kəfkir, bir ədəd 15 manat dəyərində mətbəx dəsti, iki ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində kiçik yağ çayniki, bir ədəd 07 manat dəyərində dəm çayniki, bir ədəd 10 manat dəyərində iri ağ çaynlk, iki ədəd hər biri 08 manat dəyərində olmaqla cəmi 16 manat dəyərində qaz formalı külqabı, bir ədəd 10 manat dəyərində sadə suvenir, bir ədəd 12 manat dəyərində qız-oğlan heykəl suvenir, bir ədəd 08 manat dəyərində düymə qabı, bir ədəd 15 manat dəyərində qızıl qabı, on bir ədəd hər biri 1,2 manat dəyərində olmaqla 13,2 manat dəyərində qirağı zərli boşqab, iyirmi dörd ədəd hər biri 1,5 manat dəyərində olmaqla cəmi 36 manat dəyərində qirağı sarı rəngli boşqab, altı ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində yaşıl yarpaqlı pendir boşqabı, altı ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində salat boşqabı, iki ədəd hər biri 08 manat dəyərində olmaqla cəmi 16 manat dəyərində göy rəngli meyvə qabı-vaz, iki ədəd hər biri 16 manat dəyərində olmaqla cəmi 32 manat dəyərində xurustal vaz, iki ədəd hər biri 06 manat dəyərində olmaqla cəmi 12 manat dəyərində göy rəngli konfet qabı, altı ədəd 16 manat dəyərində qənd qabı, iki ədəd 20 manat dəyərində ləpə qabı, iki ədəd hər biri 06 manat dəyərində olmaqla cəmi 12 manat dəyərində mürəbbə qabı, iki ədəd hər biri 05 manat dəyərində olmaqla cəmi 10 manat dəyərində dairəvi tort qabı, iki ədəd hər biri 05 manat dəyərində olmaqla cəmi 10 manat dəyərində uzunsov tort qabı, iki ədəd hər biri 05 manat dəyərində olmaqla cəmi 10 manat dəyərində kiçik podnos, bir ədəd 12 manat dəyərində böyük göy rəngli əl lampası, üç ədəd hər biri 10 manat dəyərində olmaqla cəmi 30 manat dəyərində iki şüşə və bir bəzəkli lampa, iki ədəd hər biri 10 manat dəyərində olmaqla cəmi 20 manat dəyərində şam qabı, iki ədəd hər biri 15 manat dəyərində olmaqla cəmi 30 manat dəyərində güzgü, bir ədəd 100 manat dəyərində yazı stolu (jurnalnı), bir cüt 45 manat dəyərində mərhum ərinə məxsus olmuş tufli-ayaqqabı, iki ədəd hər biri 50 manat dəyərində olmaqla cəmi 100 manat dəyərində mərhum ərinə məxsus olmuş skater - cəmi 8612 (səkkiz min altı yüz on iki) manat 20 (iyirmi) qəpik dəyərində cehiz və şəxsi əmlak natura şəklində, qətnamə icra olunan vaxt mövcud olmadıqda isə onların dəyəri olan 8612 (səkkiz min altı yüz on iki) manat 20 (iyirmi) qəpik manat məbləği alınaraq iddiaçı Cavabdeh verilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə hesab edir ki, İddiaçı iddia tələbi üzrə dövlət rüsumu barədə tələbi olmadığından mülki iş üzrə ödənilmiş 100 manat dövlət rüsumu məbləği özünə aid edilməlidir. Qeyd olunan prosessual hüquq normasının tələbinə əsasən məhkəmə qərara gəlir ki, iddiaçı Cavabdeh iddiası üzrə təmin edilmiş tələbin məbləği 8612,20 manatdır. Ona görə də cavabdeh İddiaçı həmin məbləğə uyğun olaraq 106,12 manat ödənilmiş dövlət rüsumu alınaraq iddiaçıya verilməlidir. Mülki iş üzrə ödənilmiş 136,16 manat dövlət rüsumunun 30,04 manatı iddiaçı Cavabdeh özünə aid edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 218.3-cü maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Lakin hakim qanunda göstərilən müstəsna hallarda iddia tələbindən kənara çıxa bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 222.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə əmlakın natura şəklində alınmasını qət etdikdə onun adını, alınmalı əmlak qətnamə icra olunan vaxt mövcud olmasa, cavabdehdən alınmalı əmlakın dəyərini, habelə alınmalı əmlakın yerləşdiyi yeri və ya əmlaka görə iddiaçıya verilməsi qət olunmuş məbləğin cavabdehin bankdakı hansı hesabından silinməli olmasını qətnamənin nəticə hissəsində göstərir. Məhkəmə iş üzrə sübutlara Mülki Prosessual Məcəllənin 88-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət vermiş, iddia ərizəsində qoyulmuş tələb üzrə nəticəyə gələrkən isə Mülki Prosessual Məcəllənin 217.4-cü maddəsində təsbit edilmiş bilavasitəlilik prinsipinə uyğun olaraq yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlara əsaslanmışdır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin, 214-220, 227.2, 227.3-cü maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qət etdi: İddiaçı iddia tələbi qismən təmin edilsin. İddiaçı mülkiyyətində olan, İsmayıllı rayonu Talıstan kəndində yerləşən fərdi yaşayış evindən Cavabdeh əmlakları ilə birlikdə çıxarılsın. Mülki iş üzrə ödənilmiş 100 manat dövlət rüsumu İddiaçı özünə aid edilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. İddiaçı Cavabdeh iddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh İddiaçı bir ədəd 1500 manat dəyərində divarboyu mebel, bir ədəd 400 manat dəyərində divan (cavabdeh və ailəsi tərəfindən istifadə edilərək aşınmaya məruz qalmış), iki ədəd hər biri 200 manat olmaqla cəmi 400 manat dəyərində kreslo, bir ədəd 450 manat dəyərində taxt yatacaq (cavabdeh tərəfindən işlədilərək pis vəziyyətdə olan), bir ədəd 250 manat dəyərində stol, altı ədəd hər biri 60 manat olmaqla cəmi 360 manat dəyərində stul, bir ədəd 150 manat dəyərində boylama güzgü, iki ədəd hər biri 60 manat dəyərində olmaqla, cəmi 120 manat dəyərində tumba, bir ədəd 250 manat dəyərində ağ böyük xalça, iki ədəd hər biri 160 manat dəyərində cəmi 320 manat dəyərində qırmızı orta ölçülü xalça, dörd ədəd hər biri 100 manat dəyərində olmaqla cəmi 400 manat məbləğində yorğan, üç ədəd hər biri 120 manat dəyərində olmaqla cəmi 360 manat dəyərində döşək, altı ədəd hər biri 25 manat dəyərində olmaqla cəmi 150 manat dəyərində tük yastıq, dörd ədəd hər biri 15 manat məbləğində olmnaqla cəmi 60 manat dəyərində yerdə oturmaq üçün döşək, altı ədəd hər biri 10 manat dəyərində olmaqla cəmi 60 manat dəyərində stul döşəyi, üç ədəd hər biri 15 manat dəyərində olmaqla cəmi 45 manat dəyərində taxt üstü yastıq (biri ürək şəkilli), bir ədəd 60 manat dəyərində böyük türk istehsalı adyal, bir dəst 75 manat dəyərində türk istehsalı olan divan-kreslo örtüyü, bir ədəd 50 manat dəyərində taxt üstü örtüyü, bir ədəd 50 manat dəyərində ağ rəngli örtük, bir ədəd 45 manat dəyərində qırmızı rəngli örtük, bir ədəd 60 manat dəyərində ütü, bir ədəd 150 manat dəyərində tavan lüstrü, bir ədəd 25 manat dəyərində stolüstü lüstr, bir ədəd 20 manat dəyərində kofe üyüdən, bir ədəd 25 manat dəyərində çuqun vedrə, bir ədəd 20 manat dəyərində qəfədan, bir ədəd 35 manat dəyərində nikel qəfədan, bir ədəd 45 manat dəyərində böyük alüminium qazan, iki ədəd hər biri 30 manat dəyərində olmaqla cəmi 60 manat dəyərində orta ölçülü alüminium qazan, bir ədəd 30 manat dəyərində uzunsov çuqun qazan, bir ədəd 40 manat dəyərində hündür çuqun aş qazanı, bir ədəd 25 manat dəyərində saplı qapaqlı alüminium qazan, bir ədəd 20 manat dəyərində göy rəngli çuqun qazan, bir ədəd 15 manat dəyərində yastı balaca çuqun tava, bir ədəd 25 manat dəyərinddə yastı böyük çuqun qapaqlı tava, bir ədəd 05 manat dəyərində sarı rəngli çuqun quruşka, bir ədəd 45 manat dəyərində hündür teşt, bir ədəd 40 manat dəyərində iri teşt, bir ədəd 20 manat dəyərində aşsüzən, bir ədəd 10 manat dəyərində balaca vanna, on iki ədəddən ibarət 07 ədəd 25 manat dəyərində bıçaq dəst, on iki ədəd hər biri 02 manat dəyərində olmaqla 24 manat dəyərində kabab bişirmək üçün dəmir şiş, on iki ədəddən ibarət 24 manat dəyərində qara saplı bıçaq dəsti, bir ədəd 10 manat dəyərində zibil qabı, bir ədəd 130 manat dəyərində uşaq kolyaskası, dörd ədəd hər biri 15 manat dəyərində olmaqla cəmi 60 manat dəyərində pəncərə içi ağpərdə, bir ədəd 60 manat dəyərində bütün divarboyu karniz, bir ədəd 160 manat dəyərində bütün divarboyu böyük geniş pərdə, bir ədəd 30 manat dəyərində böyük çemodan, bir ədəd 25 manat dəyərində divar saatı, bir ədəd 80 manat dəyərində tablo xalça şəkilli, bir ədəd 30 manat dəyərində pələng kuklası, bir ədəd 20 manat dəyərində böyük qızılı rəngli güldan, bir ədəd 15 manat dəyərində səbət şəkilli güldan, bir ədəd 45 manat dəyərində xurustal güldan, iki ədəd hər biri 25 manat dəyərində olmaqla cəmi 50 manat dəyərində qırmızı rəngli xurustal güldan, iki ədəd hər biri 15 manat dəyərində olmaqla cəmi 30 manat dəyərində kauçuk gül buketi, bir dəst 250 manat dəyərində 72 predmetdən ibarət nahar serviz dəsti, bir ədəd 230 manat dəyərində 37 xurustal predmetdən - 01 su, 06 nəlbəki, 06 çay, 06 çirə, 06 kompot, 06 şampan və 06 şərab bardağından ibarət “Paşabağça”dəsti, bir ədəd 35 manat dəyərində 07 xurustal predmetdən - 01 ədəd böyük və 06 ədəd kiçik kompot bardaqlarından ibarət “Paşabağça” dəsti, bir ədəd 15 manat dəyərində 07 adi şüşə predmetdən - 01 ədəd böyük və 06 ədəd kiçik kompot bardaqlarından ibarət dəst, altı ədəd hər biri 03 manat olmaqla cəmi 18 manat dəyərində xurustal kiçik “Paşabağça” dəsti, on iki ədəd cəmi 12 manat dəyərində zərli süşə armudu stəkan, on iki ədəd hər biri 04 manat dəyərində olmaqla cəmi 48 manat dəyərində böyük xurustal çay stəkan, on iki ədəd cəmi 12 manat dəyərində göy rəngli nəlbəki, iyirmi səkkiz ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 28 manat dəyərində qırmızı rəngli sadə stəkan, iki ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində göy rəngli quruşqa, iki ədəd hər biri 04 manat olmaqla cəmi 08 manat dəyərində şüşə pivə quruşqası, bir ədəd 05 manat dəyərində şüşə pivə quruşkası, altı ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 18 manat dəyərində qəhvəyi rəngli kasa, iki ədəd hər biri 1,5 manat dəyərində olmaqla cəmi 03 manat dəyərində kiçik kasa, on iki ədəd hər biri 02 manat dəyərində olmaqla cəmi 24 manat dəyərində yaşıl rəngli şüşə su bakalı, üç ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 09 manat dəyərində düyü ve sair üçün göy qapaqlı qab, iki ədəd hər biri 08 manat dəyərində olmaqla cəmi 16 manat dəyərində iri bulud aş boşqabı, iki ədəd hər biri 05 manat dəyərində olmaqla cəmi 10 manat dəyərində orta bulud aş boşqabı, iki ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində kiçik bulud aş boşqabı, iki ədəd hər biri 07 manat dəyərində olmaqla cəmi 14 manat dəyərində böyük sarı rəngli çuqun bulud aş boşqabı, iki ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində böyük yemək qaşığı, üç ədəd hər biri 02 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində bulud qaşığı, altı ədəd hər biri 1,5 manat dəyərində olmaqla cəmi 09 manat dəyərində bozbaş qaşığı, hər biri 12 ədəddən ibarət çəngəl, böyük qaşıq, kiçik qaşıqdan ibarət hər biri 1,5 manat dəyərində olmaqla cəmi 54 manat dəyərində gümüşü rəngli dəst, iyirmi dörd ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 24 manat dəyərində kiçik çay qaşığı, on iki ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 12 manat dəyərində xörək qaşığı, bir ədəd 05 manat dəyərində abigərdan, bir ədəd 06 manat dəyərində kəfkir, bir ədəd 15 manat dəyərində mətbəx dəsti, iki ədəd hər biri 03 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində kiçik yağ çayniki, bir ədəd 07 manat dəyərində dəm çayniki, bir ədəd 10 manat dəyərində iri ağ çaynlk, iki ədəd hər biri 08 manat dəyərində olmaqla cəmi 16 manat dəyərində qaz formalı külqabı, bir ədəd 10 manat dəyərində sadə suvenir, bir ədəd 12 manat dəyərində qız-oğlan heykəl suvenir, bir ədəd 08 manat dəyərində düymə qabı, bir ədəd 15 manat dəyərində qızıl qabı, on bir ədəd hər biri 1,2 manat dəyərində olmaqla 13,2 manat dəyərində qirağı zərli boşqab, iyirmi dörd ədəd hər biri 1,5 manat dəyərində olmaqla cəmi 36 manat dəyərində qirağı sarı rəngli boşqab, altı ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində yaşıl yarpaqlı pendir boşqabı, altı ədəd hər biri 01 manat dəyərində olmaqla cəmi 06 manat dəyərində salat boşqabı, iki ədəd hər biri 08 manat dəyərində olmaqla cəmi 16 manat dəyərində göy rəngli meyvə qabı-vaz, iki ədəd hər biri 16 manat dəyərində olmaqla cəmi 32 manat dəyərində xurustal vaz, iki ədəd hər biri 06 manat dəyərində olmaqla cəmi 12 manat dəyərində göy rəngli konfet qabı, altı ədəd 16 manat dəyərində qənd qabı, iki ədəd 20 manat dəyərində ləpə qabı, iki ədəd hər biri 06 manat dəyərində olmaqla cəmi 12 manat dəyərində mürəbbə qabı, iki ədəd hər biri 05 manat dəyərində olmaqla cəmi 10 manat dəyərində dairəvi tort qabı, iki ədəd hər biri 05 manat dəyərində olmaqla cəmi 10 manat dəyərində uzunsov tort qabı, iki ədəd hər biri 05 manat dəyərində olmaqla cəmi 10 manat dəyərində kiçik podnos, bir ədəd 12 manat dəyərində böyük göy rəngli əl lampası, üç ədəd hər biri 10 manat dəyərində olmaqla cəmi 30 manat dəyərində iki şüşə və bir bəzəkli lampa, iki ədəd hər biri 10 manat dəyərində olmaqla cəmi 20 manat dəyərində şam qabı, iki ədəd hər biri 15 manat dəyərində olmaqla cəmi 30 manat dəyərində güzgü, bir ədəd 100 manat dəyərində yazı stolu (jurnalnı), bir cüt 45 manat dəyərində mərhum ərinə məxsus olmuş tufli-ayaqqabı, iki ədəd hər biri 50 manat dəyərində olmaqla cəmi 100 manat dəyərində mərhum ərinə məxsus olmuş skater - cəmi 8612 (səkkiz min altı yüz on iki) manat 20 (iyirmi) qəpik dəyərində cehiz və şəxsi əmlak natura şəklində, qətnamə icra olunan vaxt mövcud olmadıqda isə onların dəyəri olan 8612 (səkkiz min altı yüz on iki) manat 20 (iyirmi) qəpik manat məbləği alınaraq iddiaçı Cavabdeh verilsin. Cavabdeh İddiaçı 106 (bir yüz altı) manat 12 (on iki) qəpik ödənilmiş dövlət rüsumu alınaraq iddiaçı Cavabdeh verilsin. Mülki iş üzrə ödənilmiş 136,16 manat dövlət rüsumunun 30,04 manatı iddiaçı Cavabdeh özünə aid edilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Məhkəmə qətnaməsi rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində qətnamədən İsmayıllı Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməmişsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən İlqar Hüseynov
Məhkəmə qərarları › İş №2(037)-58/2025
İsmayıllı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(037)-58/2025
03.03.2025 · Mənzil mübahisələri - Mənzil münasibətləri üzrə sair mübahisələr
Mənbə: Azərbaycan məhkəmə sistemi (courts.gov.az) — anonimləşdirilmiş rəsmi mətn. Dataset: Azerbaijan Court Data (CC-BY-4.0).
Mənbə: Azərbaycan məhkəmə sistemi (courts.gov.az) — anonimləşdirilmiş rəsmi mətn. Dataset: Azerbaijan Court Data (CC-BY-4.0).
Bu qərar sizin işinizə uyğun gəlirmi?
Sualınızı yazın — cavab qanun maddələri və məhkəmə təcrübəsi əsasında hazırlanır.
Sual ver