Kürdəmir Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(041)-264/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Kürdəmir rayon İş № 2(041)-264/2023 12.10.2023 KÜRDƏMİR RAYON MƏHKƏMƏSİ Məhkəmənin hakimi İmanov Xaliq Xalıq oğlunun sədrliyi, Qurbanov Ruslan Şirvan oğlunun katibliyi, İddiaçı X19 İddiaçı2 nümayəndəsi və vəkili Vəkil, Cavabdehlər Cavabdeh2, X121, Cavabdeh1, X48, X90, X122, Cavabdeh9, Cavabdeh11, Cavabdeh4, X11 iştirakları ilə, İddiaçılar İddiaçı2 və X19 cavabdehlər X49, Cavabdeh1 və qeyrilərinə qarşı zəbt olunmuş torpaq sahəsindən çıxarılma, özbaşına inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və sair tikililərin cavabdehlərin vəsaiti hesabına sökülməsi və ərazinin ilkin vəziyyətə gətirilməsi tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə məhkəmənin binasında (Kürdəmir şəhəri, Heydər Əliyev prospekti, 22) açıq məhkəmə iclasında baxaraq, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: İddiaçılar X4 və İddiaçı2 iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Kürdəmir rayonunun inzibati ərazisində olmaqla mülkiyyətlərində olan 23.3638 ha, 0.5102 ha, 2.5943 ha, 0.4788 ha, 2.8988 ha, 23.3855 ha, 2.8975 ha, 2.2865 ha, 3.4796 ha, 2.7098 ha, 2.9012 ha, 5.6691 ha, 3.4803 ha, 2.1096 ha, 0.3103 ha, 10.5905 ha, 13.0206 ha, 4.6401 ha, 6.0268 ha, 6.8481 ha, 9.7128 ha, 2.9 ha, 8.1195 ha, 2.2127 ha, 0.36 ha, 18.1808 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahələrindən cavabdehlər Kürdəmir rayonunun Sığırlı kənd sakinləri X34, Cavabdeh1, Cavabdeh2, X12, Cavabdeh3, X20, X70, X35, X36, Cavabdeh4, X21, Cavabdeh6, Cavabdeh7, Cavabdeh8, X75, X50, Cavabdeh9, Cavabdeh10, X27, X28, Cavabdeh11, X51, X29 və X52 özbaşına zəbt edərək inşa etdikləri evlərin və yardımçı tikililərin öz hesablarına sökülməklə həmin torpaq sahəsindən çıxarılmaları barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişlər. Məhkəmənin xx.xx.2020-ci il tarixli 2(041)-1195/2020 saylı qərardadı ilə iş üzrə məhkəmə-torpaqşünaslıq ekspertizası təyin edilmiş və ekspert rəyi məhkəməyə təqdim edilənədək mülki iş üzrə icraat dayandırılmışdır. xx.xx.2021-ci il tarixdə ekspertizanın rəyi məhkəməyə daxil olmuş, məhkəmənin həmin tarixli 2(041)-06/2021 saylı qərardadı ilə iş üzrə icraat təzələnmiş və işə baxılması xx.xx.2021-ci il tarixə təyin edilmişdir. İddiaçı X4 xx.xx.2020-ci il tarixdə COVİD-19 virusundan öldüyünə görə xx.xx.2021ci il tarixli qərardadla iddiaçı X1 hüquq varisi müəyyən edilənədək iş üzrə icraat dayandırılmışdır. Hüquqi varisliklə bağlı sənəd məhkəməyə daxil omadığına görə məhkəmənin xx.xx.2021-ci il tarixli qərardadı ilə icraat təzələnmiş, xx.xx.2021-ci il tarixə təyin edilmiş məhkəmə iclasına tərəflər gəlmədiyindən iddia ərizəsi həmin tarixli qərardadla baxılmamış saxlanılmışdır. İddiaçı2 şikayətinə əsasən məhkəmənin xx.xx.2022-ci il tarixli qərardadı ilə xx.xx.2021-ci il tarixli qərardad ləğv edilmiş və işə baxılması xx.xx.2022-ci il tarixə təyin edilmişdir. Məhkəmənin xx.xx.2022-ci il tarixli qərardadı ilə işə iddiaçı X2 aid hissədə xitam verilmiş və mülki iş aidiyyəti üzrə baxılması ücün Şamaxı Rayon Məhkəməsinə göndərilmişdir. Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli qərardadı ilə mülki iş baxılması üçün Kürdəmir rayon məhkəməsinə göndərilmiş, işin materialları xx.xx.2022-ci il tarixdə məhkəməyə daxil olmuşdur. Məhkəmənin xx.xx.2022-ci il tarixli qərardadları ilə iş üzrə cavabdeh X48 əsl Cavabdeh5 ilə əvəz edilmiş, məhkəmənin xx.xx.2022-ci il tarixli 2(041)-1248/2022 saylı qərardadı iddiaçı X2 aid hissədə xitam verilməsi hissəsində ləğv edilərək iddiaçı X4 onun hüquq varisi X53 ilə əvəz edilmiş, iş üzrə əlavə məhkəmə-torpaqşünaslıq ekspertizası təyin edilərək, ekspert rəyi məhkəməyə təqdim edilənədək mülki iş üzrə icraat dayandırılmışdır. xx.xx.2023-cü il tarixdə ekspertizanın rəyi məhkəməyə daxil olmuş, xx.xx.2023-cü il tarixdə iş üzrə icraat təzələnmiş, işə baxılması xx.xx.2023-cü il tarixə təyin edilmişdir. Təyin edilmiş məhkəmə iclasında iddiaçılar iddianın dəyişdirilməsi və əsl olmayan tərəfin əvəz edilməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, ərizənin icraata qəbul edilməsi və aşağıdakı məzmunda məhkəmə qətnaməsi çıxarılmasını xahiş etmişlər: 1. Kürdəmir rayonunun inzibati ərazisində yerləşməklə Şamaxı rayonu Nağaraxana kəndinin ərazi vahidliyinə aid: xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********03 reyestr nömrəli çıxarışla iddiaçıların mülkiyyətində (mülkiyyətçi X4-20.00 ha, İddiaçı2-3.3638 ha) olan 23.3638 ha torpaq sahəsinin 0.89 hektarından X76, 0.46 hektarından X123, 0.50 hektarından X37, 4.19 hektarından Cavabdeh2, 0.68 hektarından X121, 2.89 hektarından X48, 0.68 hektarından X71, 1.59 hektarından X77, 0.08 hektarından X54, 0.03 hektarından X5 çıxarılması, 1.46 hektarından X55 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi, 0.93 hektarından X56 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi, 3.51 hektarından X12 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş yarımtikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi; xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********76 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 0.5102 ha torpaq sahəsinin 0.38 hektarından X9 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi; xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********75 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 2.8988 ha torpaq sahəsinin 0.56 hektarından X57, 0.83 hektarından Cavabdeh11 çıxarılması, 0.51 hektarından X13 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi; xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********93 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 23.3855 ha torpaq sahəsinin 3.33 hektarından X6 çıxarılması; xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********59 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 2.8975 ha torpaq sahəsinin 0.80 hektarından X124, 0.49 hektarından X91, 0.45 hektarından X78, 0.43 hektarından X22 çıxarılması, 0.09 hektarından X14 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi; xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********77 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 3.4796 ha torpaq sahəsinin 0.60 hektarından X38 çıxarılması, 1.97 hektarından X58 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi, 0.20 hektarından X15 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi; 7) xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********74 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 5.6691 ha torpaq sahəsinin 0.46 hektarından X59, 0.28 hektarından X39, 0.09 hektarından X60 çıxarılması, 0.11 hektarından Cavabdeh4 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi, 0.48 hektarından X23 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi; xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********61 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 5.7991 ha torpaq sahəsinin 0.22 hektarından X16 çıxarılması; xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********95 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 13.0206 ha torpaq sahəsinin 1.43 hektarından X92, 0.86 hektarından X93, 0.23 hektarından X78, 0.55 hektarından X22 çıxarılması, 1.86 hektarından X3 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi, 1.35 hektarından Cavabdeh8 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi, 0.72 hektarından X75 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi, 0.92 hektarından Cavabdeh9 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi; xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********96 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 6.0268 ha torpaq sahəsinin 0.49 hektarından X61, 0.25 hektarından X40, 0.29 hektarından X79, 1.0 hektarından X80, 0.65 hektarından X62, 0.11 hektarından X94 çıxarılması, 1.06 hektarından X72 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi, 0.89 hektarından X63 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi; xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********01 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 6.8481 ha torpaq sahəsinin 0.93 hektarından X105, 0.15 hektarından X70 çıxarılması; xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********02 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 9.7128 ha torpaq sahəsinin 0.15 hektarından X54, 2.81 hektarından X17, 0.69 hektarından X64, 0.03 hektarından X105, 0.87 hektarından X70 çıxarılması; xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********71 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 2.9 ha torpaq sahəsinin 0.60 hektarından X16 çıxarılması; xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********04 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 8.1195 ha torpaq sahəsinin, 0.77 hektarından X65, 0.42 hektarından X30, 1.0 hektarından Cavabdeh1, 0.26 hektarından X74, 0.04 hektarından X81 çıxarılması, 0.49 hektarından X73 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi, 0.55 hektarından X82 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi, 0.87 hektarından X83 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi; xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********94 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 2.2127 ha torpaq sahəsinin 0.42 hektarından X91, 0.21 hektarından X40, 0.05 hektarından X41 çıxarılması, 0.76 hektarından X42 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi, 0.48 hektarından X24 çıxarılması, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsi; xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********14 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 0.36 ha torpaq sahəsinin 0.0150 hektarından X16 çıxarılması: xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********99 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 18.1808 ha torpaq sahəsinin 2.0 hektarından X84 çıxarılması. 2. Kürdəmir rayonunun Sığırlı kəndində yaşayan aşağıda adları göstərilən şəxslərin iş üzrə cavabdeh qismində tanınsınlar: X76, X123, X71, X77, X61, X40, X105, X106, X66, X125, X37, X95, Cavabdeh2, X121, X134, X107, Cavabdeh1, X108, X126, X127, X48, X43, X7, X44, Cavabdeh9, X31, X18, X30, Cavabdeh11, X85, X58, Cavabdeh4, X79, X45, X96, X64, X54, X57, X17, Cavabdeh8, X65, X90, X39, X80, X62, X46, X124, X91, X92, X128, X78, X59, X67, X74, X93, X122, X86. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 53-cü maddəsinə əsasən iddiaçı işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər iddianın əsasını və ya predmetini dəyişməyə, iddia tələbinin həcmini artırmağa və ya azaltmağa haqlıdır. Məhkəmə baxışı zamanı iddianın əsasını və ya predmetini dəyişməyə, iddia tələbinin həcmini artırmağa və ya azaltmağa o halda yol verilir ki, bunun üçün əsaslar məhkəmə baxışı gedişində əmələ gəlmiş olsun və ya iddiaçı bu hərəkətlərin işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər edilməsinin ondan asılı olmayan səbəblərə görə mümkün olmadığını əsaslandırsın. Həmin Məcəllənin 54.1-ci maddəsində qeyd edilmişdir ki, iddia tələb hüququ olmayan şəxs tərəfindən verildikdə və ya iddiaya cavab verməli olmayan şəxsə verildikdə məhkəmə işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər iddiaçının yazılı razılığı ilə iddiaçını və ya cavabdehi əsl iddiaçı və ya cavabdeh ilə əvəz edə bilər. Məhkəmə baxışı zamanı iddiaçının və ya cavabdehin əsl iddiaçı və ya cavabdeh ilə əvəz edilməsinə o halda yol verilir ki, bunun üçün əsaslar məhkəmə baxışı gedişində əmələ gəlmiş olsun. 54.4. Əsl olmayan tərəf əvəz edildikdən sonra işə əvvəldən baxılmağa başlanır. İddiaçıların iddia tələbinin həcminin artırılması və cavabdehlərin əvəz edilməsi üçün əsaslar məhkəmə baxışı gedişində, yəni məhkəmənin xx.xx.2022-ci il tarixli 2(041)- 2050/2022 nömrəli qərardadı ilə təyin edilmiş əlavə məhkəmə-torpaqşünaslıq ekspertizası əsasında verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli 10/3524 nömrəli ekspert rəyi əsasında yarandığı üçün iddianın dəyişdirilməsi və əsl olmayan tərəfin əvəz edilməsi barədə ərizə məhkəmənin xx.xx.2023-cü il tarixli qərardadı ilə icraata qəbul edilmiş mülki işə əvvəldən baxılmağa başlanılmışdır. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçılar Kürdəmir rayonunun inzibati ərazisində yerləşməklə Şamaxı rayonu Nağaraxana kəndinin ərazi vahidliyinə aid kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahələrini alqı-satqı yolu ilə əldə etmiş və həmin torpaq sahələri onların adına daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınmışdır. Həmin torpaq sahələri mülkiyyətlərinə keçiriləndən sonra orada kənd təsərrüfatı məhsulları istehsal etmək qərarına gəlmiş, şumlama işləri aparmaq istədikdə məlum olmuşdur ki, onlara məxsus torpaq sahələri Kürdəmir rayonunun Sığırlı kənd sakinləri tərəfindən özbaşına olaraq zəbt edilərək orada özlərinə ev və yardımçı sahələr tikmişlər. Dəfələrlə söhbətlər aparıb onlardan mülkiyyətlərində olan torpaq sahələrində tikdikləri evləri və yardımçı sahələri öz hesablarına sökməklə zəbt etdikləri torpaq sahələrini boşaltmalarını tələb etsələr də, cavabdehlər onların tələblərinə əməl etməyərək özbaşına zəbt etdikləri torpaq sahələrini boşaltmaqdan imtina edirlər. Mülkiyyətlərində olan torpaq sahələri üzərində sahiblik, istifadə və sərəncam vermək kimi mülkiyyət hüquqları cavabdehlər tərəfindən kobud surətdə pozulduğu üçün hazırki iddia ilə məhkəməyə müraciət etmişlər. Məhkəmə iclasında iştirak edən İddiaçı2 nümayəndəsi və vəkili Vəkil bildirdi ki, mübahisələndirilən torpaq sahələri qanuni yollarla əldə edilərək iddiaçıların adına iddia daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınmışdır. Kateqoriyasına görə həmin torpaq sahələri kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid edilməsinə baxmayaraq cavabdehlər tərəfindən zəbt edilərək orada fərdi yaşayış evləri və yardımçı tikililər inşa edilmişdir. Mübahisənin predmeti olan torpaq sahələrinin ayrı-ayrı çıxarışlar və torpaq sahələrinin planı (cizgisi) üzrə yerində koordinatları əsasında sərhədləri müəyyən edilməklə zəbt edilib-edilməməsi, zəbt edildiyi təqdirdə həmin torpaq sahələrinin konkret olaraq hansı hissəsinin və kim tərəfindən hansı ölçüdə zəbt edilməsini, cavabdehlər tərəfindən aparılmış tikililərin kimə məxsus olması və torpaq sahələrinin hansı hissəsində aparıldığını müəyyən etmək üçün məhkəmə tərəfindən məhkəmə torpaqşünaslıq ekspertizaları təyin edilmiş, Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsinin 14 saylı Şamaxı Ərazi İdarəsinin mütəxəssisləri cəlb edilməklə ərazidə bir neçə gün ölçmə və dəqiqləşdirmə işləri aparılandan sonra zəbt edilmiş torpaq sahələrinin ölçüləri və sərhədləri, habelə zəbt edən şəxslərin şəxsiyyəti müəyyən edilmiş və yalnız bundan sonra iddia tələbi dəqiqləşdirilərək iddianın dəyişdirilməsi və əsl olmayan tərəflərin əvəz edilməsi barədə ərizə məhkəməyə təqdim edilmişdir. Bundan sonra cavabdeh kimi işə cəlb edilmiş şəxslərlə görüşlər keçirilmiş, lakin mübahisənin məhkəmədən kənar qaydada həlli mümkün olmamışdır. Odur ki, iddianın təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. İddiaçı X53 izahatında bildirdi ki, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********03 reyestr nömrəli çıxarışa əsasən 23.3638 ha torpaq sahəsinin 20.00 ha hissəsi mərhum atası X1, 3.3638 ha hissəsi digər İddiaçı2 adına daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınmışdır. İlkin iddia ərizəsi üzrə atası birgə iddiaçı kimi məhkəməyə müraciət etmiş, iş məhkəmənin icraatına daxil olandan sonra atası X4 xx.xx.2020-ci il tarixdə COVİD-19 virusundan öldüyünə görə X144 Xidmət Mərkəzində Notariat Ofisində xx.xx.2022-ci il tarixdə vərəsəlik işi açılmış və atasının vərəsəsi müəyyən olunmuşdur. Məhkəmənin xx.xx.2022-ci il tarixli 2(041)-2050/2022 saylı qərardadı ilə iddiaçı X4 onun hüquqi varisi X53 ilə əvəz edilmişdir. Məhkəmə tərəfindən təyin edilmiş məhkəmə torpaqşünaslıq ekspertizası nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********03 reyestr nömrəli çıxarış üzrə 23.3638 ha torpaq sahəsinin 0.89 ha hissəsi X76 , 0.46 ha hissəsi X123, 0.50 ha hissəsi X37, 4.19 ha hissəsi Cavabdeh2, 0.68 ha hissəsi X121, 2.89 ha hissəsi X48, 0.68 ha hissəsi X71, 1.59 ha hissəsi X77, 0.08 ha hissəsi X54, 0.03 ha hissəsi X17 tərəfindən zəbt edilmiş, 1.46 ha hissəsi X90 tərəfindən zəbt edilərək orada fərdi yaşayış evi və tikililər inşa etdirmiş, 0.93 ha hissəsi X95 tərəfindən zəbt edilərək orada fərdi yaşayış evi və tikililər inşa etdirmiş, 3.51 ha hissəsi X43 tərəfindən zəbt edilərək orada yarımtikililər inşa etdirmişdir. Edilmiş xəbərdarlıqlara və aparılmış söhbətlərə baxmayaraq cavabdehlər zəbt etdikləri torpaq sahələrini boşaltmamış, tikililəri öz vəsaitləri hesabına söküb, ərazinin ilkin vəziyyətinə gətirilməsindən imtina etmişlər. Odur ki, iddianın təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında Cavabdeh1 iddianı qəbul etməyərək izahatında göstərdi ki, 23 sentyabr 1999-cu ildə Şamaxı rayonunun Kirovka kənd sakini X32 JN-128 saylı kod 41011016 olan dövlət aktına əsasən torpaq sahəsinin 115x87 metr ölçüdə Şamaxı rayon İHB-nin Kirovka ərazisi üzrə nümayəndəsinin iştirakı ilə və dövlət möhürü ilə təsdiq edilmiş alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 700000 AZM ödəməklə almışdır. X47 adına verilmiş JN- 128 saylı kod 41011016 olan dövlət aktı onda olmadığına görə məhkəməyə təqdim edə bilmir. Təqribən 2-3 il bundan əvvəl iddiaçıların nümayəndələri onlara müraciət edərək torpaq sahəsinin onlara məxsus olmasını bildirərək torpaq sahələrini boşaltmağa tələb ediblər. Hesab edir ki, torpaq sahəsi ona məxsusdur. Ona görə də iddianın təmin edilməməsini məhkəmdən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında Cavabdeh2 iddianı qəbul etməyərək izahatında göstərdi ki, 22 sentyabr 1999-cu ildə Şamaxı rayonunun Kirovka kənd sakini X8 JN-124 saylı kod 41011018 olan dövlət aktına əsasən 0.80 ha torpaq sahəsini alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 500000 AZM ödəməklə almışdır. X10 adına verilmiş JN-124 saylı kod 41011018 olan dövlət aktı onda olmadığına görə məhkəməyə təqdim edə bilmir. Torpaq sahəsinin sənədləşdirilməsini başa çatdıra bilmədiyi üçün onun adına dövlət qeydiyyatına alınmamışdır. Hesab edir ki, torpaq sahəsi ona məxsusdur. Ona görə də iddianın təmin edilməməsini məhkəmdən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında cavabdeh X121 iddianı qəbul etməyərək izahatında göstərdi ki, 1999-cu ildə Şamaxı rayon sakini Əkbər Əkbərovdan torpaq sahəsi almışdır. Torpaq sahəsinə görə 500000 AZM pul ödəmişdir. Torpaq sahəsinin alınması barədə alqı-satqı etməmişdir. Hazırda yaşadığı evi həmin torpaq sahəsində tikmişdir. Torpaq sahəsini uzun müddət istifadə etməsinə baxmayaraq heç bir rəsmi sənədləri yoxdur. İddiaçılar həmin torpaq sahəsini alanda əraziyə gəlməmiş və onların həmin torpaq sahəsindən istifadə etmələri barədə məlumatları olmamışdır. Təqribən 2-3 il bundan əvvəl iddiaçılara onlara müraciət edərək torpaq sahəsinin onlara məxsus olmasını bildirərək torpaq sahələrini boşaltmağa tələb ediblər. Torpaq sahəsi uzun müddət onun istifadəsində olduğuna görə iddianı əsasız hesab edir və təmin edilməməsini məhkəmdən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında cavabdeh X90 iddianı qəbul etməyərək izahatında göstərdi ki, hazırda istifadəsində olan torpaq sahəsini 2000-ci ilin əvvəllərində özünü Torpaq Komitəsinin səlahiyyətli şəxsi kimi təqdim edən Kamil Əliyev adlı şəxs 4000 ABŞ dollarına ona satmış, sənədləşdirmə işlərini başa çatdırmaq üçün tələb etdiyi sənədləri ona təqdim etmişdir. Lakin həmin şəxs onları aldadaraq bu günə kimi torpaq sahəsinin onun adına rəsmiləşdirilməsi barədə heç bir sənəd təqdim etməmişdir. Həmin vaxtdan torpaq sahəsində ev tikmiş, hazırda da orada yaşayırlar. Torpaq sahəsini uzun müddət istifadə etmələrinə baxmayaraq heç bir rəsmi sənədləri yoxdur. Təqribən 2-3 il bundan əvvəl iddiaçılar onlara müraciət edərək torpaq sahəsinin onlara məxsus olmasını bildirərək torpaq sahələrini boşaltmağa tələb ediblər. Hesab edir ki, torpaq sahəsi ona məxsusdur. Ona görə də iddianın təmin edilməməsini məhkəmdən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında cavabdehlər X48, X122, Cavabdeh9, Cavabdeh11 və qeyriləri də cavabdeh X55 ifadəsinə oxşar eyni məzmunda izahat verərək iddianın təmin edilməməsini məhkəmdən xahiş etdilər. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə dəfələrlə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq digər cavabdehlər məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbləri barədə məlumat verməmişlər. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən digər cavabdehlərin məhkəməyə gəlməməsinin səbəblərini üzürsüz hesab edərək onların iştirakı olmadan işə baxmağı mümkün sayır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehin gəlməməsiin səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda və ya məhkəmə gəlməməyin səbəblərini üzürsüz hesab etdikdə işə baxmağa haqlıdır. Bu halda qətnamə çəkişmə şəraitində qəbul edilmiş kimi qiymətləndirilərək cavabdehə apellyasiya qaydasında şikayət etmək hüququ verilir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 106.1-ci maddəsinə əsasən işdə iştirak edən şəxslərin iş üçün əhəmiyyətli olan və onlara məlum olan faktlar barədə izahatları iş üzrə toplanmış digər sübutlarla yoxlanılmalı və qiymətləndirilməlidir. İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin Kraska İsveçrəyə qarşı iş üzrə 19 aprel 1993-cü il tarixli qərarında ifadə etdiyi hüquqi mövqeyə görə, Konvensiyanın 6-cı maddəsinin 1-ci bəndinin təsir dairəsi digər məsələlərlə yanaşı (məhkəmə) üçün öz qərarına aid olub-olmamasına qabaqcadan qiymət vermədən tərəflərin təqdim etdiyi bütün müraciətləri, dəlilləri və sübutları hərtərəfli araşdırmaq öhdəliyi yaradır (§ 30). Məhkəmə, tərəflərin izahatını dinləyib, işdə olan sübutlara məcmusu ilə qiymət verərək hesab edir ki, aşağıdakı əsaslara görə iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarına əlavə olunmuş; - Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən çıxarışlarda Şamaxı rayonu, Nağaraxana kəndində yerləşən kənd təsərrüfatı təyinatlı 23.3638 ha torpaq sahəsi xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə X1 adına, 0.5102 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 2.5943 ha xx.xx.2019cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 0.4788 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 2.8988 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 23.3855 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 2.8975 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 2.2865 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 3.4796 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 2.7098 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 2.9012 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 5.6691 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 3.4803 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 2.1096 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 0.3103 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 10.5905 ha xx.xx.2019cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 13.0206 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 4.6401 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 6.0268 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 6.8481 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 9.7128 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 2.9 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 8.1195 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 2.2127 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 0.36 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə, 18.1808 ha xx.xx.2019-cu il tarixdə ********** nömrə ilə İddiaçı2 adına qeydiyyata alınmışdır. - xx.xx.2021-ci il tarixdə verilmiş AZ-İİ-140017 nömrəli ölüm haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X4 xx.xx.2020-ci il tarixdə COVİD-19 virusundan ölmüşdür. - X144 Xidmət Mərkəzində Notariat Ofisi tərəfindən verilmiş xx.xx.2022-ci il tarixli 2982 nömrəli məktubdan görünür ki, xx.xx.2020-ci il tarixdə vəfat etmiş X1 adına xx.xx.2022-ci il tarixdə vərəsəlik işi açılmış və X53 onun vərəsəsi müəyyən olunmuşdur. İş materiallarına torpaq sahələrinin planı, cavabdehlərin yaşayış yeri üzrə arayışları, mütəxəssis rəyləri, notariat qaydada qeydə alınmamış müqavilələrin surətləri və digər sənədlər əlavə edilmişdir. Məhkəmənin xx.xx.2022-ci il tarixli 2(041)-2050/2022 saylı qərardadı ilə iş üzrə əlavə məhkəmə-torpaqşünaslıq ekspertizası təyin edilmiş, ekspertizanın aparılması Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsinin 14 saylı Şamaxı Ərazi İdarəsinin mütəxəssisləri cəlb edilməklə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə ekspertizası mərkəzinin ekspertlərinə həvalə edilmişdir. Məhkəmə ekspertizası mərkəzinin xx.xx.2023-cü il tarixli 10/3524 saylı ekspert rəyində tədqiqatın nəticəsi olaraq müəyyən edilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti “Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri“ publik hüquqi şəxsi 14 saylı Şamaxı Ərazi İdarəsinin xx.xx.2023-cü il tarixli **********70 nömrəli mütəxəssis rəyinə əsasən, Kürdəmir rayonunun inzibati ərazisində yerləşməklə Şamaxı rayonu Nağaraxana kəndinin ərazi vahidliyinə aid: xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********03 reyestr nömrəli çıxarışla iddiaçıların mülkiyyətində (mülkiyyətçi X4-20.00 ha, İddiaçı2-3.3638 ha) olan 23.3638 ha torpaq sahəsinin 0.89 hektarının X76 tərəfindən, 0.46 hektarının X123 tərəfindən, 0.50 hektarının X37 tərəfindən, 4.19 hektarının Cavabdeh2 tərəfindən, 0.68 hektarının X121 tərəfindən, 2.89 hektarının X48 tərəfindən, 0.68 hektarının X71 tərəfindən, 1.59 hektarının X77 tərəfindən, 0.08 hektarının X54 tərəfidən, 0.03 hektarının X17 tərəfindən istifadə olunduğu müəyyən olundu. Həmin torpaq sahəsinin. 1.46 hektarının X90 tərəfindən istifadə olunduğu və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evinin, tikilinin mövcud olduğu, 0.93 hektarının X95 tərəfindən istifadə olunduğu və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evinin, tikilinin mövcud olduğu, 3.51 hektarının X43 tərəfindən istifadə olunduğu və həmin torpaq sahəsində yarımtikilinin mövcud olduğu, 4.65 hektarının istifadəsiz olduğu, 0.8238 hektarının yol, kanal və arx kimi istifadə olunduğu müəyyən olundu. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********76 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 0.5102 ha torpaq sahəsinin 0.38 hektarının X31 tərəfindən istifadə olunduğu və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evinin, tikilinin mövcud olduğu müəyyən olundu. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********15 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 2.5943 ha torpaq sahəsinə naturada baxış keçirilən zaman həmin torpaq sahəsinin mübahisə predmeti olmadığından və kənar müdaxilə müşahidə edilmədiyindən ölçü işləri aparılmadı. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********16 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 0.4788 ha torpaq sahəsinə naturada baxış keçirilən zaman həmin torpaq sahəsinin mübahisə predmeti olmadığından və kənar müdaxilə müşahidə edilmədiyindən ölçü işləri aparılmadı. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********75 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 2.8988 ha torpaq sahəsinin 0.56 hektarının X57 tərəfindən, 0.83 hektarının Cavabdeh11 tərəfindən istifadə olunduğu müəyyən olundu. Həmin torpaq sahəsinin 0.51 hektarının X46 tərəfindən istifadə olunduğu və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evinin, tikilinin mövcud olduğu, 0.42 hektarının iddiaçının özü tərəfindən istifadə olunduğu, 0.5788 hektarının isə yol, kanal və arx kimi istifadə olunduğu müəyyən olundu. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********93 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 23.3855 ha torpaq sahəsinin 3.33 hektarının X18 tərəfindən, 20.55 hektarının isə istifadəçinin özü tərəfindən istifadə olunduğu müəyyən olundu. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********59 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 2.8975 ha torpaq sahəsinin 0.80 hektarının X124 tərəfindən, 0.49 hektarının X91 tərəfindən, 0.45 hektarının X78 tərəfindən, 0.43 hektarının X61 tərəfindən istifadə olunduğu müəyyən olundu. Həmin torpaq shəsinin 0.09 hektarının X40 tərəfindən istifadə olunduğu və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evinin, tikilinin mövcud olduğu, 0.41 hektarının istifadəsiz olduğu, 0.2275 hektarının isə yol, kanal və arx kimi istifadə olunduğu müəyyən olundu. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********60 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 2.2865 ha torpaq sahəsinin iddiaçının özü tərəfindən istifadə olunduğu, kənar müdaxilənin aşkar olunmadığı müəyyən olundu. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********77 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 3.4796 ha torpaq sahəsinin 0.60 hektarının X85 tərəfindən istifadə olunduğu müəyyən olundu. Həmin torpaq sahəsinin 1.97 hektarının X58 tərəfindən istifadə olunduğu və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evinin, tikilinin mövcud olduğu, 0.20 hektarının X45 tərəfindən istifadə olunduğu və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evinin, tikilinin mövcud olduğu müəyyən olundu. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********62 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 2.7098 ha torpaq sahəsinin iddiaçının özü tərəfindən istifadə olunduğu, kənar müdaxilənin aşkar olunmadığı müəyyən olundu. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********72 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 2.9012 ha torpaq sahəsinə naturada baxış keçirilən zaman həmin torpaq sahəsinin mübahisə predmeti olmadığından və kənar müdaxilə müşahidə edilmədiyindən ölçü işləri aparılmadı. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********74 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 5.6691 ha torpaq sahəsinin 0.46 hektarının X59 tərəfindən, 0.28 hektarının X39 tərəfindən, 0.09 hektarının X97 tərəfindən istifadə olunduğu müəyyən olundu. Həmin torpaq sahəsinin 0.11 hektarının Cavabdeh4 tərəfindən istifadə olunduğu və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evinin, 0.48 hektarının X67 tərəfindən istifadə olunduğu və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evinin mövcud olduğu, 3.49 hektarının heç kim tərəfindən istifadə olunmadığı, 0.1791 hektarının isə yol, kanal və arx kimi istifadə olunduğu müəyyən olundu. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********70 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 3.4803 ha torpaq sahəsinə naturada baxış keçirilən zaman həmin torpaq sahəsinin mübahisə predmeti olmadığından və kənar müdaxilə müşahidə edilmədiyindən ölçü işləri aparılmadı. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********54 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 2.1096 ha torpaq sahəsinə naturada baxış keçirilən zaman həmin torpaq sahəsinin mübahisə predmeti olmadığından və kənar müdaxilə müşahidə edilmədiyindən ölçü işləri aparılmadı. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********61 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 5.7991 ha torpaq sahəsinin 0.22 hektarının X44 tərəfindən istifadə olunduğu, 5.5791 ha hissəsinin isə iddiaçının özü tərəfindən istifadə olunduğu müəyyən olundu. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********00 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 0.3103 ha torpaq sahəsi heç kim tərəfindən istifadə olunmadığı müəyyən olundu. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********16 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 0.4788 ha torpaq sahəsinə naturada baxış keçirilən zaman həmin torpaq sahəsinin mübahisə predmeti olmadığından və kənar müdaxilə müşahidə edilmədiyindən ölçü işləri aparılmadı. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********95 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 13.0206 ha torpaq sahəsinin 1.43 hektarının X92 tərəfindən, 0.86 hektarının X93 tərəfindən, 0.23 hektarının X78 tərəfindən, 0.55 hektarının X61 tərəfindən istifadə olunduğu müəyyən olundu. Həmin torpaq sahəsinin 1.86 hektarının X7 tərəfindən istifadə olunduğu və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evinin, tikilinin mövcud olduğu, 1.35 hektarının Cavabdeh8 tərəfindən istifadə olunduğu və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evinin, tikilinin mövcud olduğu, 0.72 hektarının X128 tərəfindən istifadə olunduğu və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evinin, tikilinin mövcud olduğu, 0.92 hektarının Cavabdeh9 tərəfindən istifadə olunduğu və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evinin mövcud olduğu, 3.74 hektarının iddiaçının özü tərəfindən istifadə olunduğu, 0.7906 hektarının isə yol, kanal və arx kimi istifadə olunduğu müəyyən olundu. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********97 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 4.6401 ha torpaq sahəsinin iddiaçının özü tərəfindən istifadə olunduğu müəyyən olundu. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********96 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 6.0268 ha torpaq sahəsinin 0.49 hektarı X61 tərəfindən, 0.25 hektarı X102 tərəfindən, 0.29 hektarı X79 tərəfindən, 1.0 hektarı X80 tərəfindən, 0.65 hektarı X62 tərəfindən, 0.11 hektarı X134 tərəfindən istifadə olunur. 1.06 hektarı X107 tərəfindən istifadə olunur və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evi, tikili mövcuddur. 0.89 hektarı X96 tərəfindən istifadə olunur və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evi mövcuddur. 1.2868 hektarı yol, kanal və arx kimi istifadə olunur. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********01 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 6.8481 ha torpaq sahəsinin 0.93 hektarı X105 tərəfindən, 0.15 hektarı X106 tərəfindən istifadə olunur. 5.7681 hektarı heç kim tərəfindən istifadə olunmur. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********02 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 9.7128 ha torpaq sahəsinin 0.15 hektarı X54 tərəfindən, 2.81 hektarı X17 tərəfindən, 0.69 hektarı X64 tərəfindən, 0.03 hektarı X105 tərəfindən, 0.87 hektarı X106 tərəfindən istifadə olunur. 5.1628 hektarı heç kim tərəfindən istifadə olunmur. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********71 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 2.9 ha torpaq sahəsinin 0.60 hektarı X44 tərəfindən istifadə olunur. 2.30 ha hissəsi iddiaçının istifadəsindədir. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********04 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 8.1195 ha torpaq sahəsinin 0.77 hektarı X65 tərəfindən, 0.42 hektarı X30 tərəfindən, 1.0 hektarı Cavabdeh1 tərəfindən, 0.26 hektarı X74 tərəfindən, 0.04 hektarı X122 tərəfindən istifadə olunur. 0.49 hektarı X108 tərəfindən istifadə olunur və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evi mövcuddur. 0.55 hektarı X126 tərəfindən istifadə olunur və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evi mövcuddur. 0.87 hektarı X127 tərəfindən istifadə olunur və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evi mövcuddur. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********94 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 2.2127 ha torpaq sahəsinin 0.42 hektarı X91 tərəfindən, 0.21 hektarı X40 tərəfindən, 0.05 hektarı X79 tərəfindən istifadə olunur. 0.76 hektarı X86 tərəfindən istifadə olunur və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evi mövcuddur. 0.48 hektarı X66 tərəfindən istifadə olunur və həmin torpaq sahəsində fərdi yaşayış evi mövcuddur. 0.2797 hektar torpaq sahəsi heç kim tərəfindən istifadə olunmur. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********14 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 0.36 ha torpaq sahəsinin 0.0150 hektarı X44 tərəfindən istifadə olunur. 0.345 ha hissəsi iddiaçının istifadəsindədir. - xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********99 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 18.1808 ha torpaq sahəsinin 2.0 hektarı X125 tərəfindən istifadə olunur. 16.1808 hektarı torpaq sahəsi iddiaçının özü tərəfindən istifafə olunur. - Cavabdehlər tərəfindən istifadə edilən bəzi torpaq sahələrində tikililər müəyyən edilmiş və bu barədə reyestr nömrəsi göstərilmiş bəndlər üzrə (3.1.1-3.1.27) müvafiq qeydlər aparılmışdır. İşin faktiki və mübahisə edilməyən hallarından məlum olur ki, Kürdəmir rayonunun inzibati ərazisində yerləşməklə Şamaxı rayonu Nağaraxana kəndinin ərazi vahidliyinə aid ərazidə iddiaçılar alqı-satqı yolu kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsi almış və onların adına xüsusi mülkiyyət kimi daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alınmışdır. Kateqoriyasına görə həmin torpaq sahələri kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqlara aid edilməsinə baxmayaraq cavabdehlər tərəfindən zəbt edilərək orada fərdi yaşayış evləri və yardımçı tikililər inşa edilmişdir. Mübahisənin predmeti olan torpaq sahələrinin ayrı-ayrı çıxarışlar və torpaq sahələrinin planı (cizgisi) üzrə yerində koordinatları əsasında sərhədləri müəyyən edilməklə zəbt edilib-edilməməsi, zəbt edildiyi təqdirdə həmin torpaq sahələrinin konkret olaraq hansı hissəsinin və kim tərəfindən hansı ölçüdə zəbt edilməsini, cavabdehlər tərəfindən aparılmış tikililərin kimə məxsus olması və torpaq sahələrinin hansı hissəsində aparıldığını müəyyən etmək üçün məhkəmə tərəfindən məhkəmə torpaqşünaslıq ekspertizaları təyin edilmiş, Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsinin 14 saylı Şamaxı Ərazi İdarəsinin mütəxəssisləri cəlb edilməklə ərazidə ölçmə və dəqiqləşdirmə işləri aparılandan sonra zəbt edilmiş torpaq sahələrinin ölçüləri və sərhədləri, habelə zəbt edən şəxslərin şəxsiyyəti müəyyən edilmişdir. və yalnız bundan sonra iddia tələbi dəqiqləşdirilərək iddianın dəyişdirilməsi və əsl olmayan tərəflərin əvəz edilməsi barədə ərizə məhkəməyə təqdim edilmişdir. İddiaçılar xüsusi mülkiyyətlərində olan torpaq sahələrindən cavabdehlərin çıxarılması, orada aparılmış özbaşına tikililərin cavabdehlərin öz vəsaiti hesabına sökülməsi və torpaq sahələrinin ilkin vəziyyətə qaytarılması barədə məhkəmədə iddia qaldırmışlar. Cavabdehlərdən Cavabdeh1, Cavabdeh2 məhkəməyə təqdim etdikləri torpaq sahəsinin alqı-satqı müqavilələri notariat qaydada qeydə alınmadığından və satan şəxsin həmin torpaq sahələri üzərində hüquqlarını təsdiq edən heç bir sənəd olmadığına görə sübut kimi qəbul edilməmişdir. Azərbaycan Respublikasının Torpaq Məcəlləsinin 67-cı maddəsinin 1-ci bəndinə görə torpaq üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatı qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində aparılır. 3. Dövlət və bələdiyyə mülkiyyətində olan torpaq sahələrinin alınması ilə yaranan hüquqların, habelə torpaq sahələri və digər daşınmaz əmlaka dair bağlanılan əqdlər nəticəsində əldə edilən hüquqların dövlət qeydiyyatına alınması məcburidir. 4. Torpaq sahələri üzərində qeydiyyatdan keçməmiş hüquqların müdafiəsinə və toxunulmazlığına dövlət təminat vermir. Həmin Məcəllənin 68-cı maddəsinə əsasən torpaq sahələri üzərində hüquqlar torpaq sahələrinin sərhədlərinin yerdə müəyyən edilməsindən, onların planı və ölçüsünün tərtib edilməsindən, torpaq sahələrinin verilməsi barədə müqavilənin bağlanmasından və onun müəyyən olunmuş qaydada dövlət qeydiyyatından keçirilməsindən sonra yaranır. İddiaçıların təqdim etdiyi sənədlər qanunvericiliyin tələblərinə tam olaraq cavab verdiyinə görə onların tələbləri qanuni və əsaslı hesab edilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 152.1-ci maddəsinə əsasən mülkiyyət hüququ – subyektin ona mənsub əmlaka (əşyaya) öz istədiyi kimi sahib olmaq, ondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək üzrə dövlət tərəfindən tanınan və qorunan hüququdur. Həmin Məcəllənin 157.2-ci maddəsinə əsasən mülkiyyətçi özgəsinin qanunsuz sahibliyindən öz əmlakını geri tələb edə bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 4.1-ci maddəsinə görə, bütün fiziki və hüquqi şəxslər özlərinin qanunla qorunan hüquq və azadlıqlarını, eləcə də maraqlarını qorumaq və təmin etmək məqsədilə qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmə müdafiəsindən istifadə etmək hüququna malikdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsi ilə hər kəsin hüquq və azadlıqlarının məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir. İnsan Hüquqlarının və X26 haqqında Avropa Konvensiyasının 6-cı maddəsinə görə, hər kəs onun mülki hüquq və vəzifələri müəyyən edilərkən məhkəmə vasitəsi ilə ağlabatan müddətdə işinin ədalətli və açıq araşdırılması hüququna malikdir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 14.2-ci maddəsində qeyd edilmişdir ki, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə görə, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə tədqiq edilmiş sübutlara hüquqi qiymət verərək belə nəticəyə gəlir ki, iddia təmin edilməli, cavabdehlər Məhkəmə ekspertizası mərkəzinin xx.xx.2023-cü il tarixli 10/3524 saylı ekspert rəyi üzrə zəbt etdikləri Kürdəmir rayonunun inzibati ərazisində yerləşməklə Şamaxı rayonu Nağaraxana kəndinin ərazi vahidliyinə aid torpaq sahələrindən çıxarılmalı, özbaşına inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və sair tikililər cavabdehlərin vəsaiti hesabına sökülməli və ərazi ilkin vəziyyətinə qaytarılmalıdır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-220, 227, 233 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏTETDİ: İddia təmin edilsin. İddiaçılar İddiaçı2 və X19 mülkiyyətində olan, Kürdəmir rayonunun inzibati ərazisində yerləşməklə Şamaxı rayonu Nağaraxana kəndinin ərazi vahidliyinə aid: xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********03 reyestr nömrəli çıxarışla iddiaçıların mülkiyyətində (mülkiyyətçi X4-20.00 ha, İddiaçı2-3.3638 ha) olan 23.3638 ha torpaq sahəsinin 0.89 hektarından X76, 0.46 hektarından X123, 0.50 hektarından X37, 4.19 hektarından Cavabdeh2, 0.68 hektarından X121, 2.89 hektarından X48, 0.68 hektarından X71, 1.59 hektarından X77, 0.08 hektarından X54, 0.03 hektarından X17 çıxarılsınlar, 1.46 hektarından X90 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, 0.93 hektarından X95 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, 3.51 hektarından X43 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş yarımtikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********76 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 0.5102 ha torpaq sahəsinin 0.38 hektarından X31 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********75 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 2.8988 ha torpaq sahəsinin 0.56 hektarından X57, 0.83 hektarından Cavabdeh11 çıxarılsın, 0.51 hektarından X46 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********93 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 23.3855 ha torpaq sahəsinin 3.33 hektarından X18 çıxarılsın, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********59 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 2.8975 ha torpaq sahəsinin 0.80 hektarından X124, 0.49 hektarından X91 , 0.45 hektarından X78, 0.43 hektarından X61 çıxarılsınlar, 0.09 hektarından X40 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********77 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 3.4796 ha torpaq sahəsinin, 0.60 hektarından X85 çıxarılsın, 1.97 hektarından X58 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, 0.20 hektarından X45 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********74 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 5.6691 ha torpaq sahəsinin 0.46 hektarından X59, 0.28 hektarından X39, 0.09 hektarından X97 çıxarılsınlar, 0.11 hektarından Cavabdeh4 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, 0.48 hektarından X67 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********61 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 5.7991 ha torpaq sahəsinin 0.22 hektarından X44 çıxarılsın, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********95 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 13.0206 ha torpaq sahəsinin,1.43 hektarından X92, 0.86 hektarından X93, 0.23 hektarından X78, 0.55 hektarından X61 çıxarılsınlar, 1.86 hektarından X7 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, 1.35 hektarından Cavabdeh8 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, 0.72 hektarından X128 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, 0.92 hektarından Cavabdeh9 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********96 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 6.0268 ha torpaq sahəsinin, 0.49 hektarından X61, 0.25 hektarından X40, 0.29 hektarından X79, 1.0 hektarından X80, 0.65 hektarından X62, 0.11 hektarından X134 çıxarılsınlar, 1.06 hektarından X107 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi və tikililər onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, 0.89 hektarından X96 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********01 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 6.8481 ha torpaq sahəsinin 0.93 hektarından X105, 0.15 hektarından X106 çıxarılsınlar, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********02 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 9.7128 ha torpaq sahəsinin, 0.15 hektarından X54, 2.81 hektarından X17, 0.69 hektarından X64, 0.03 hektarından X105, 0.87 hektarından X106 çıxarılsınlar, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********71 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 2.9 ha torpaq sahəsinin 0.60 hektarından X44 çıxarılsın, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********04 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 8.1195 ha torpaq sahəsinin 0.77 hektarından X65, 0.42 hektarından X30, 1.0 hektarından Cavabdeh1, 0.26 hektarından X74, 0.04 hektarından X122 çıxarılsınlar, 0.49 hektarından X108 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, 0.55 hektarından X126 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, 0.87 hektarından X127 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********94 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 2.2127 ha torpaq sahəsinin, 0.42 hektarından X91, 0.21 hektarından X40, 0.05 hektarından X79 çıxarılsınlar, 0.76 hektarından X86 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, 0.48 hektarından X66 çıxarılsın, həmin torpaq sahəsində cavabdeh tərəfindən inşa edilmiş fərdi yaşayış evi onun öz vəsaiti hesabına sökülüb, ərazi ilkin vəziyyətinə gətirilsin, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********14 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 0.36 ha torpaq sahəsinin 0.0150 hektarından X44 çıxarılsın, xx.xx.2019-cu il qeydiyyat tarixli **********99 reyestr nömrəli çıxarışla İddiaçı2 mülkiyyətində olan 18.1808 ha torpaq sahəsinin 2.0 hektarından X125 çıxarılsın. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Kürdəmir rayon məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. SƏDRLİK EDƏN X.X.İMANOV