Gədəbəy Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №2(042)-60/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Gədəbəy rayonu İş № 2(042)-60/2022 08.08.2022 GƏDƏBƏY RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Kazımov Marif Sabir oğlunun sədrliyi, X2 oğlunun katibliyi İddiaçılar İddiaçı1 və İddiaçı2 etibarnamə üzrə nümayəndəsi və vəkili Vəkil iştirakı ilə, İddiaçı1 və İddiaçı2 cavabdehlər Cavabdeh1, Gədəbəy rayonu Düzyurd Bələdiyyəsinə və ƏMDK yanında DƏDRX-nin 11 saylı Şəmkir Ərazi İdarəsinə qarşı “çıxarışların ləğvi, həmin torpaq sahələrinə dair yeni çıxarışların hazırlanıb verilməsi məqsədi ilə ilkin verilmiş Dövlət Aktlarına və DVJ materiallarına uyğun olaraq torpaq sahələrinin koordinatlarının naturada ölçülüb mərzlənərək müəyyən edilməsi, Cavabdeh2 Cavabdeh1 torpaq sahəsinin alğı-satqısına dair aktının etibarsız hesab edilməsi, Cavabdeh2 xx.xx.2007-ci il tarixli, 04 saylı qərarının ləğv edilməsi, cavabdehin qanunsuz olaraq zəbt etdiyi torpaq sahələrindən əmlakları ilə birlikdə çıxarılması, qanunsuz olaraq tikilmiş tikintilərin cavabdehin vəsaiti hesabına sökülərək təhvil verilməsi” tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə məhkəmə binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçılar İddiaçı1 və İddiaçı2 məhkəmədə iddia qaldıraraq iddiaçılardan İddiaçı1 adına xx.xx.2021-ci il tarixdə, ********** qeydiyyat nömrəli, **********08 reyestrlə qeydiyyata alınmış, İddiaçı2 adına xx.xx.2021-ci il tarixdə, ********** qeydiyyat nömrəli, **********11 reyestrlə qeydiyyata alınmış Çıxarışların ləğv edilməsi, həmin torpaq sahələrinə dair yeni çıxarışların hazırlanıb verilməsi məqsədi ilə Gədəbəy Rayon Aqrar İslahat Komissiyasının xx.xx.1997-ci il tarixli, 13/1 saylı qərarı ilə verilmiş JN-0004, KOD 50515018 saylı və JN- 0005, KOD 50515018 saylı ilkin verilmiş Dövlət Aktlarına və “DVJ” materiallarına uyğun olaraq torpaq sahələrinin koordinatlarının naturada ölçülüb faktiki vəziyyətinə uyğun mərzlənərək müəyyən edilməsi, Gədəbəy rayon Düzyurd kənd Bələdiyyəsi ilə Cavabdeh1 arasında torpaq sahəsinin alğı-satqısına dair bağlanmış aktının etibarsız hesab edilməsi, Gədəbəy rayon Düzyurd kənd Bələdiyyəsinin xx.xx.2007-ci il tarixli, 04 saylı qərarının ləğv edilməsi, Cavabdeh1 adma xx.xx.2019-cu il tarixdə verilmiş ********** qeydiyyat nömrəli, **********03 Resyesterlə qeydiyyata alınmış Çıxarışın ləğv edilərək cavabdehin qanunsuz olaraq zəbt etdiyi torpaq sahələrindən əmlakları ilə birlikdə çıxarılması, qanunsuz olaraq tikilmiş tikintilərin cavabdehin öz vəsaiti hesabına sökülərək zəbt edilən torpaq sahələrinin təhvil verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçılar İddiaçı1 və İddiaçı2 etibarnamə üzrə nümayəndəsi və vəkili Vəkil məhkəməyə ərizə-vəsatət verərək, Gədəbəy rayon Məhkəməsinin icraatında olan 2(042)- 60/2022 saylı mülki iş üzrə iddiaçılar İddiaçı1 və İddiaçı2 iddiaçılar sırasından çıxarılaraq əmikalarını tam olaraq İddiaçı3 satdıqlarına və həmin torpaq sahələrinin qanuni mülkiyyətçisi hal hazırda İddiaçı3 olduğuna görə həmin mülki hüquqların İddiaçı3 keçməsi səbəbi ilə iddiaçılar əsl İddiaçı3 ilə əvəz edilməsini xahiş etmişdir. Eləcə də, İddiaçı3 da bu barədə məhkəməyə ərizə vermişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 54.1-ci maddəsinə əsasən, iddia tələb hüququ olmayan şəxs tərəfindən verildikdə və ya iddiaya cavab verməli olmayan şəxsə verildikdə məhkəmə işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər iddiaçının yazılı razılığı ilə iddiaçını və ya cavabdehi əsl iddiaçı və ya cavabdeh ilə əvəz edə bilər. Məhkəmə baxışı zamanı iddiaçının və ya cavabdehin əsl iddiaçı və ya cavabdeh ilə əvəz edilməsinə o halda yol verilir ki, bunun üçün əsaslar məhkəmə baxışı gedişində əmələ gəlmiş olsun. Məhkəmə 08 avqust 2022-ci il tarixli iclasında Vəkil ərizə-vəsatətini və İddiaçı3 ərizəsini əsaslı hesab edərək onların təmin edilməsini qərara almışdır. Bu barədə məhkəmə iclasının protokolunda qeyd aparılmışdır. Məhkəmə iclasında işdəki materialları nəzərdən keçirilərkən müəyyən olunmuşdur ki, çıxarışlar inzibati akt olduğundan, həmin aktın etibarsız hesab edilməsi ümumi məhkəmənin yox, inzibati məhkəmənin səlahiyyətinə aiddir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 24-cü maddəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikasının məhkəmələri, bu Məcəlləyə və ya digər qanunlara müvafiq olaraq onların müdafiəsi məhkəmədən kənar digər qaydada həyata keçirilmirsə, pozulmuş və mübahisə edilən hüquq və azadlıqları müdafiə və təmin edir. Mübahisənin ümumi məhkəməyə və ya inzibati-iqtisadi məhkəməyə aidiyyəti işdə iştirak edən şəxslərin subyektiv tərkibi, yaxud mübahisənin predmeti və ya hüquq münasibətlərinin xarakteri nəzərə alınmaqla, bu Məcəlləyə müvafiq olaraq müəyyən edilir. Azərbaycan Respublikası İnzibati Prosessual Məcəlləsinin 2.1-ci maddəsinə əsasən, Qanunla başqa aidiyyət qaydası müəyyən edilməmişdirsə, inzibati mübahisələrə dair işlər üzrə məhkəmə icraatı inzibati məhkəmələr və inzibati kollegiyalar tərəfindən həyata keçirilir. Həmin Məcəllənin 2.2-ci maddəsinə əsasən, inzibati məhkəmə icraatı qaydasında aşağıdakı iddialara baxılır: 2.2.1. şəxsin hüquq və vəzifələri ilə bağlı inzibati orqan tərəfindən qəbul edilmiş inzibati aktın mübahisələndirilməsinə (ləğv olunmasına və ya dəyişdirilməsinə) dair iddialara (mübahisələndirmə haqqında iddia); 2.2.2. inzibati orqanın üzərinə inzibati aktın qəbul edilməsi ilə bağlı müvafiq öhdəliyin qoyulmasına dair iddialara və ya inzibati orqanın hərəkətsizliyindən müdafiəyə dair iddialara (məcburetmə haqqında iddia); 2.2.3. inzibati orqan tərəfindən inzibati aktın qəbul edilməsi ilə əlaqədar olmayan müəyyən hərəkətlərin edilməsinə dair iddialara (öhdəliyin icrası haqqında iddia); 2.2.4. inzibati orqanın inzibati aktın qəbul edilməsi ilə əlaqədar olmayan və bilavasitə şəxsin hüquq və azadlıqlarını pozan qanunsuz müdaxiləsindən müdafiəyə dair iddialara (müəyyən hərəkətləri etməkdən çəkinməyə dair iddia); 2.2.5. inzibati hüquq münasibətinin mövcud olmasına və ya olmamasına, habelə inzibati aktın etibarsız sayılmasına dair iddialara (müəyyən etmə və ya tanınma haqqında iddia); 2.2.6. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsinin səlahiyyətlərinə aid olan məsələlər istisna olmaqla, normativ xarakterli aktların qanunauyğunluğunun yoxlanılmasına dair iddialara (qanunauyğunluq haqqında iddia); 2.2.7. inzibati mübahisələrin həlli ilə bağlı əmlak tələbinə, habelə inzibati orqanların qanunsuz qərarları (inzibati aktları) və ya hərəkətləri (hərəkətsizliyi) nəticəsində vurulmuş ziyana görə kompensasiyanın ödənilməsi tələbinə dair iddialara; 2.2.8. bələdiyyələrin inzibati nəzarət orqanlarının hərəkətlərinə qarşı və ya inzibati nəzarət orqanlarının bələdiyyələrə qarşı iddialarına; 2.2.9. “Banklar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa müvafiq olaraq bankın sağlamlaşdırılması, rezolyusiyası çərçivəsində verdiyi, bankın məcburi ləğvi və ləğvedicinin təyin edilməsi, bankın iflas proseduruna başlanması, bankın kapitalında mühüm iştirak payı olan şəxsin payının özgəninkiləşdirilməsi və ya bank tərəfindən geri alınması və digər nəzarət tədbirləri ilə bağlı maliyyə bazarlarına nəzarət orqanının ərizələrinə. “İnzibati və mülki hüquq münasibətlərindən irəli gələn mübahisələrin məhkəmə aidiyyətinə dair” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 10 aprel 2015-ci il tarixli qərarına əsasən, inzibati mübahisələr inzibati orqanla fiziki və hüquqi şəxslər arasında inzibati aktın qəbul edilməsi, qəbul edilməsindən imtina olunması, ləğv edilməsi, dəyişdirilməsi, etibarsız sayılması, habelə inzibati orqanın faktiki xarakterli hərəkətləri (fəaliyyəti) və s. ilə bağlı yaranan münasibətlərdən irəli gəlir. Bu səbəbdən inzibati orqanların xaricə yönələn və maraqlı şəxsin publik hüquq sahəsindən irəli gələn bu və ya digər hüququn əldə edilməsi, hüququnun tanınması və ya hüquqlarının həyata keçirilməsi ilə bağlı inzibati orqana müraciətinin nəticəsi olaraq, yaxud inzibati orqanın öz təşəbbüsü ilə qəbul etdiyi aktlarının ləğv edilməsi və ya dəyişdirilməsi barədə (mübahisələndirmə haqqında), yaxud həmin aktların etibarsızlığının (qanunsuz) tanınması barədə (müəyyən etmə və tanınma haqqında) iddialara inzibati məhkəmə icraatı qaydasında baxılır. Göründüyü kimi, İddiaçı3 cavabdehlər Cavabdeh1, Gədəbəy rayonu Düzyurd Bələdiyyəsinə və ƏMDK yanında DƏDRX-nin 11 saylı Şəmkir Ərazi İdarəsinə qarşı “çıxarışların ləğvi, həmin torpaq sahələrinə dair yeni çıxarışların hazırlanıb verilməsi məqsədi ilə ilkin verilmiş Dövlət Aktlarına və DVJ materiallarına uyğun olaraq torpaq sahələrinin koordinatlarının naturada ölçülüb mərzlənərək müəyyən edilməsi, Cavabdeh2 Cavabdeh1 torpaq sahəsinin alğı-satqısına dair aktının etibarsız hesab edilməsi, Cavabdeh2 xx.xx.2007-ci il tarixli, 04 saylı qərarının ləğv edilməsi, cavabdehin qanunsuz olaraq zəbt etdiyi torpaq sahələrindən əmlakları ilə birlikdə çıxarılması, qanunsuz olaraq tikilmiş tikintilərin cavabdehin vəsaiti hesabına sökülərək təhvil verilməsi” tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə baxılması Gədəbəy rayon Məhkəməsinin yurisdiksiyasına aid olmadığından hazırki tələbə məhkəmə qaydasında baxılması yolverilməzdir. “İnzibati və mülki hüquq münasibətlərindən irəli gələn mübahisələrin məhkəmə aidiyyətinə dair” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 10 aprel 2015-ci il tarixli qərarının 15.4-cü bəndinə əsasən, eyni ilə, inzibati və ya cinayət məhkəmə icraatı qaydasında, habelə inzibati xətalara dair işlər üzrə icraat qaydasında baxılmalı olan işlərin aidiyyəti üzrə göndərilməsi MPM-də nəzərdə tutulmamışdır. Bu səbəblə nəzərə alınmalıdır ki, inzibati məhkəməyə aid iddia ərizəsi ümumi və ya kommersiya məhkəməsinə verilmişdirsə, MPM-in 153.2, 153.2.1-ci maddələrinə əsasən, ərizəyə mülki məhkəmə icraatı qaydasında ümumi və ya kommersiya məhkəməsində baxılmalı olmaması əsası ilə iddianın yolverilməzliyinə görə iddia ərizəsinin qəbulundan imtina olunmalı, inzibati məhkəməyə aid iş səhvən məhkəmənin ümumi və ya kommersiya məhkəməsinin icraatına qəbul edilmişdirsə, MPM-nin 261.0, 261.0.1-ci maddələrinə əsasən, işə mülki məhkəmə icraatı qaydasında ümumi məhkəmədə baxılmalı olmaması əsası ilə iş üzrə icraata xitam verilməli, iddiaçıya aidiyyəti üzrə səlahiyyətli məhkəməyə müraciət etmək hüququ izah olunmalıdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 261.0.1-ci maddəsinə əsasən, iş məhkəmədə baxılmalı deyildirsə, hakim iş üzrə icraata xitam verir. Həmin Məcəllənin 262.4-cü maddəsində təsbit edilmişdir ki, işin icraatına xitam verildikdə, eyni tərəflər arasında, eyni predmet haqqında və eyni əsaslar üzrə mübahisə barəsində məhkəməyə təkrar müraciət edilməsinə yol verilmir. Həmin Məcəllənin 262.5-ci maddəsinə əsasən, iş üzrə icraata xitam verilməsi haqqında məhkəmənin qərardadından şikayət verilə bilər. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 170, 261, 262-264, 268-269-cu maddələrini rəhbər tutaraq, QƏRARA ALDİ: İddiaçı3 cavabdehlər Cavabdeh1, Gədəbəy rayonu Düzyurd Bələdiyyəsinə və ƏMDK yanında DƏDRX-nin 11 saylı Şəmkir Ərazi İdarəsinə qarşı “çıxarışların ləğvi, həmin torpaq sahələrinə dair yeni çıxarışların hazırlanıb verilməsi məqsədi ilə ilkin verilmiş Dövlət Aktlarına və DVJ materiallarına uyğun olaraq torpaq sahələrinin koordinatlarının naturada ölçülüb mərzlənərək müəyyən edilməsi, Cavabdeh2 Cavabdeh1 torpaq sahəsinin alğısatqısına dair aktının etibarsız hesab edilməsi, Cavabdeh2 xx.xx.2007-ci il tarixli, 04 saylı qərarının ləğv edilməsi, cavabdehin qanunsuz olaraq zəbt etdiyi torpaq sahələrindən əmlakları ilə birlikdə çıxarılması, qanunsuz olaraq tikilmiş tikintilərin cavabdehin vəsaiti hesabına sökülərək təhvil verilməsi” tələbinə dair iddiasına dair mülki işin icraatına xitam verilsin və ərizəyə əlavə edilmiş sənədlər İddiaçı3 qaytarılsın. İddiaçıya izah edilsin ki, inzibati aktların etibarsız hesab edilməsi ilə əlaqədar inzibati məhkəmələrə müraciət etmək hüququ vardır. Qərardaddan, onun surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 10 (on) gün müddətində Gədəbəy rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Sədrlik edən: Marif Kazımov