Neftçala Rayon Məhkəməsi Qiyabi qətnamə — İş №2(053)-85/2023

Azərbaycan Respublikası adından QİYABİ QƏTNAMƏ Neftçala rayonu İş № 2(053)-85/2023 18.05.2023 NEFTÇALA RAYON MƏHKƏMƏSİ hakim Qədimov Ceyhun Tofiq oğlunun sədrliyi, Mazanov Kamran Ramazan oğlunun katibliyi, İddiaçı nümayəndəsi, Vəkil iştirakı ilə İddiaçı Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Cavabdeh qarşı iddia ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdehdən 67.200 manat məbləğində pulun alınaraq ona verilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçının nümayəndəsi, Vəkil işin məhkəmə baxışı zamanı iddia tələbini müdafiə edərək, iddiaçı X1 kürəkəni olan iş üzrə Cavabdeh iddiaçıdan 67.200 manat məbləğində pul alaraq mənimsədiyini və bu günədək qaytarmadağını bildirmişdir. Bununla əlaqədar iddiaçı Bakı şəhəri, Yasamal Rayon Polis İdarəsinə ərizə ilə müraciət etmiş və bununla bağlı həmin idarənin 29-cu polis şöbəsində müvafiq araşdırma aparılmışdır. Aparılmış araşdırma zamanı Cavabdeh öz izahatında iddiaçıdan həqiqətən 67.200 manat məbləğində pul aldığını etiraf etmiş və həmin pulu 2022-ci ilin avqust ayından başlayaraq hər ayın sonu 1.000 manat olmaqla hissə-hissə qaytaracağına dair qəbz vermişdir. Cavabdehin əməlində cinayət tərkibi olmadığı üçün Yasamal RPİ-nin 29-cu polis şöbəsinin təhqiqatçısı Azər Məmmədzadə tərəfindən qəbul edilmiş 29 iyul 2022-ci il tarixli qərarla cinayət işinin başlanması rədd edilmişdir. Sözügedən qərarla tərəflər arasında olan mübahisənin həllinin mülki icraat qaydasında məhkəmə yolu ilə həll edilməli olduğu qənaətinə gəlinmiş və İddiaçı cavabdehə qarşı pul tələbi ilə məhkəmədə iddia qaldırmaq hüquqlarının olması izah olunmuşdur. Bu məqsədlə iddiaçı 2022-ci ilin avqust ayında cavabdehə müraciət edərək ondan pulunu tələb etmiş, cavabdeh isə buna imkanı olmadığını, maddi imkanı olacağı halda həmin pulu ödəyə biləcəyini bildirmişdir. Nümayəndə göstərilənləri nəzərə alaraq Cavabdeh 67.200 manat məbləğində pulun alınaraq İddiaçı verilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş edir. Cavabdeh məhkəmə iclaslarının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdarlıq göndərildiyinə baxmayaraq, o, gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbləri barədə məlumat verməmişdir. İddiaçının nümayəndəsi işə qiyabi icraat qaydasında baxılmasına etiraz etməmişdir. Göstərilənlərə və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 238-ci maddəsinin tələblərinə əsasən məhkəmə hazırkı mülki işə qiyabi icraat qaydasında baxmışdır. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsini dinləyib, toplanmış materialları tədqiq edib, araşdırılmış sübutların cəminə hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. «Cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi haqqında» qərarından görünür ki, İddiaçı Bakı şəhəri, Yasamal RPİ-nə etdiyi şikayət əsasında müvafiq araşdırma aparılmış və Yasamal RPİ-nin 29-cu polis şöbəsinin təhqiqatçısı X3 tərəfindən 29 iyul 2022-ci il tarixdə yuxarıda qeyd olunan qərar qəbul edilmişdir. Həmin qərarda göstərilir ki, «…İlkin yoxlama zamanı Cavabdeh izahatında keçmiş qayınatası İddiaçı 67200 (altmış yeddi min iki yüz ) manat pul borcu olmasını etiraf edərək həmin pul borcunu 2022-ci ilin avqust ayından etibarən hər ayın sonu 1000 (bir min) manat ödəməyi öhdəsinə götürmüş və bu barədə yazılı pul borcunun etirafı barədə qəbz vermişdir…». Azərbaycan Respublikası MM-nin 425.1-ci maddəsinə əsasən «Öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir». Həmin Məcəllənin 739.1 və 739.2-ci maddələrinə əsasən «Borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür», «Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır…». Eyni Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən «Öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır». Azərbaycan Respublikası MM-nin 442 və 448.1-ci maddələrinə əsasən «Öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür», «Əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir». Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən «Öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur…». Qanunvericiliyin yuxarıda qeyd olunan müddəalarını, habelə cavabdehin üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımınca icra etmədiyini nəzərə alaraq, məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı cavabdehdən iddia ərizəsində göstərilən məbləğdə pulu tələb etmək hüququna malikdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maddəsinə əsasən «Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir». Həmin Məcəllənin 78.1-ci maddəsinə əsasən «Sübutlar işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən birinci instansiya məhkəməsinə işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər təqdim edilir. Məhkəmə baxışı zamanı sübutların təqdim edilməsinə o halda yol verilir ki, bunun üçün əsaslar məhkəmə baxışı gedişində əmələ gəlmiş olsun və ya işdə iştirak edən şəxslər işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər sübutların təqdim edilməsinin onlardan asılı olmayan səbəblərə görə mümkün olmadığını əsaslandırsın». Eyni Məcəllənin 14.2 və 217.4-cü maddələrinə əsasən «Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir», «Məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır». Azərbaycan Respublikası MPM-nin 241.1-ci maddəsinə əsasən «Qiyabi icraat qaydasında işə baxarkən hakim, tərəflərin təqdim etdiyi sübutların tədqiqi ilə kifayətlənir, onların dəlillərini və vəsatətlərini nəzərə alır və qiyabi adlanan qətnamə çıxarır». Beləliklə, məhkəmə iddiaçı tərəfin dəlillərini və təqdim etdiyi sübutları tədqiq edib, qanunvericiliyin yuxarıda sadalanan müddəalarını rəhbər tutaraq belə qənaətə gəlir ki, iddia təmin olunmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 213, 216 – 220, 222, 227, 233, 238, 252, 357 – 360, 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 67.200 (altmış yeddi min iki yüz) manat məbləğində pul tutularaq İddiaçı ödənilsin. Cavabdehə izah edilsin ki, qiyabi qətnaməni aldıqdan sonra 10 gün müddətində həmin qətnamənin ləğvi üçün Neftçala Rayon Məhkəməsinə ərizə vermək hüququna malikdirlər. Qətnamədən bir ay müddətində Neftçala Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən Ceyhun Qədimov