Tərtər Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(061)-1814/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Tərtər rayonu İş № 2(061)-1814/2025 16.12.2025 TƏRTƏR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Qubadov Tahir Möhsüm oğlunun sədrliyi Əzimov Şaiq Rəfayıl oğlunun katibliyi Ərizəçinin nümayəndəsi X3 iştirakı ilə, Ərizəçi maraqlı şəxs Tərtər rayon Xüsusi Notariat Ofisinə qarşı “mirasın qəbul edilməsi faktının müəyyən edilməsi”nə dair ərizəsi üzrə mülki işə 16 dekabr 2025-ci il tarixdə Tərtər Rayon Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, Müəyyən Etdi: Ərizəçi maraqlı şəxs Tərtər rayon Xüsusi Notariat Ofisinə qarşı ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2007-ci ildə vəfat etmiş anası X6 və xx.xx.2008-ci ildə vəfat etmiş atası X4 miras qalmış, Tərtər rayonu Seydimli kəndində yerləşən JN 290 KOD 61100058 olan Torpağa Mülkiyyət Hüququna dair Dövlət Aktına əsasən verilmiş 0,55 ha pay torpaq sahəsinin onun tərəfindən miras kimi qəbul edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumat verilsə də, maraqlı şəxs Tərtər rayon Xüsusi Notariat Ofisinin nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmiş, iddiaya qarşı yazılı etirazını və etirazını əsaslandıran sübutlarını məhkəməyə göndərməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.6-cı maddəsinə görə işdə iştirak edən şəxsin nümayəndəsinin gəlməməsi işə baxılmasına mane olmur. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.6-cı maddəsinə əsasən işə maraqlı şəxsin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iclasında ərizəçinin nümayəndəsi X7 ərizəni müdafiə edərək izahatında göstərmişdir ki, ərizəçinin anası X6 xx.xx.2007-ci ildə, atası X9 xx.xx.2008-ci ildə vəfat etmişdir. Ərizəçinin anası və atasından Tərtər rayonu Seydimli kəndində yerləşən JN 290 KOD 61100058 olan Torpağa Mülkiyyət Hüququna dair Dövlət Aktına əsasən verilmiş 0,55 ha pay (kənd təsərrüfatı təyintlı) torpaq sahəsi miras qalmışdır. Miras qoyanların ərizəçidən başqa heç bir övladı olmamış, yəni başqa heç bir birinci növbəli vərəsəsləri yoxdur. Miras əmlak heç kimə vəsiyyət edilməmişdir. Miras qalan əmlakı ərizəçi özü faktiki olaraq qəbul etmişdir. Lakin, mirasın açıldığı vaxtdan altı aydan artıq vaxt keçdiyi üçun mirasın qəbulu ilə bağlı notariat hərəkətlərinin həyata keçirilməsi mümkün olmamışdır. Ona görə də ərizəçi hazırkı ərizə ilə məhkəməyə müraciət etməyə məcbur olmuşdur. Məhkəmədən ərizənin təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş edir. İşdə olan Torpağın Mülkiyyətə Verilməsinə dair JN 290 KOD 61100058 olan Dövlət Aktının notarial qaydada təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, X9 və X1 Tərtər rayon Aqrar İslahat Komissiyasının xx.xx.1998-ci il tarixli, 22 saylı qərara əsasən Tərtər rayonu Seydimli kəndində 0.55 ha kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalı üçün torpaq sahəsi verilmişdir. İşdə olan Tərtər rayon Qeydiyyat Şöbəsi tərəfindən xx.xx.2014-cü ildə verilmiş doğum haqqında şəhadətnamənin notarial qaydada təsdiq edilmiş surətindən görünür ki, şəhadətnamənin sahibi Ərizəçi (hazırkı ərizəçinin) ata qrafasında X9, anası qrafasında X6 yazılmışdır. İşdə olan Tərtər rayon Qeydiyyat şöbəsi tərəfindən xx.xx.2025-ci il tarixdə verilmiş ölüm haqqında arayışın notarial qaydada təsdiq olunmuş görünür ki, X6 xx.xx.2007-ci il tarixdə ölmüşdür. İşdə olan Tərtər rayon Qeydiyyat şöbəsi tərəfindən xx.xx.2025-ci il tarixdə verilmiş ölüm haqqında arayışın notarial qaydada təsdiq olunmuş görünür ki, X9 xx.xx.2008-ci il tarixdə ölmüşdür. İşdə olan Tərtər rayon Seydimli kənd İƏD üzrə nümayəndəliyi tərəfindən verilmiş xx.xx.2025-ci il tarixli 573 saylı arayışlardan görünür ki, mərhumə X6 və mərhum X5 aşağıda adı qeyd olunan ailə üzvləri – qızı Ərizəçi qalmışdır. İşdə olan Tərtər rayon Notariat Ofisi tərəfindən qəbul edilmiş “notariat hərəkətinin aparılmasından imtina edilməsinə dair” 1164 saylı, xx.xx.2025-ci il və 1165 saylı, xx.xx.2025-ci il tarixli qərarlardan görünür ki, X6 və X4 qalan mirasın qəbulu üçün qanunla müəyyən edilmiş müddət ötürüldüyü üçün Ərizəçi vərəsəlik hüququ haqqında Şəhadətnamə verilməsindən imtina edilmişdir. İşdə olan Tərtər rayon Xüsusi Notariat Ofisi tərəfindən Tərtər Rayon Məhkəməsinə ünvanlanmış xx.xx.2025-ci il tarixli, 1345 saylı məktubdan görünür ki, X6 və X4 miras qalmış əmlaklara dair Maraqlı şəxsndə vərəsəlik işinin açılması müəyyən edilməmişdir. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 76.1-ci maddəsinə görə tərəflərin tələb və etirazlarını əsaslandıran halların və işi düzgün həll etmək üçün əhəmiyyəti olan başqa halların mövcud olduğunu və ya olmadığını məhkəmə müəyyən edərkən bu Məcəllədə və başqa qanunlarda müəyyən olunmuş qaydada əldə etdiyi məlumatlar sübutlar hesab olunur. Həmin Məcəllənin 76.2-ci maddəsinə görə bu məlumatlar yazılı və maddi sübutlarla, ekspertlərin rəyləri ilə, yerində müayinə keçirməklə, səs və video yazıları ilə, şahidlərin ifadələri ilə, işdə iştirak edən şəxslərin izahatları ilə müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 106.1-ci maddəsinə görə işdə iştirak edən şəxslərin işüçün əhəmiyyəti olan və onlara məlum olan faktlar barədə izahatları işüzrə toplanmış digər sübutlarla yanaşı yoxlanmalı və qiymətləndirilməlidir. Beləliklə, məhkəmə araşdırması zamanı ərizəçinin nümayəndəsinin izahatından və tədqiq edilən iş materiallarından müəyyən olundu ki, ərizəçinin anası X6 xx.xx.2007-ci ildə, atası X9 xx.xx.2008-ci ildə vəfat etmişdir. Ərizəçinin anası və atasından Tərtər rayonu Seydimli kəndində yerləşən JN 290 KOD 61100058 olan Torpağa Mülkiyyət Hüququna dair Dövlət Aktına əsasən verilmiş 0,55 ha pay (kənd təsərrüfatı təyintlı) torpaq sahəsi miras qalmışdır. Miras qoyanların ərizəçidən başqa heç bir övladı olmamış, yəni başqa heç bir vərəsəsi yoxdur. Miras əmlak heç kimə vəsiyyət edilməmişdir. Miras qalan əmlakı ərizəçi özü faktiki olaraq qəbul etmişdir. Lakin, mirasın açıldığı vaxtdan altı aydan artıq vaxt keçdiyi üçun mirasın qəbulu ilə bağlı notariat hərəkətlərinin həyata keçirilməsi mümkün olmamışdır. Ona görə də ərizəçi hazırkı ərizə ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Miras əmlaklar barəsində vərəsəlik işi açılmamışdır. Miras əmlak barədə hər hansı bir mübahisə yoxdur. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 217.2-ci maddəsinə əsasən qətnamə hüquq münasibətinin yarandığı zaman qüvvədə olan maddi hüquq normalarına və işin baxılması zamanı qüvvədə olan prosessual hüquq normalarına uyğun çıxarılmalıdır. Məhkəmə hesab edir ki, miras müvafiq olaraq 2007-ci il və 2008-ci ildə açıldığından məsələ hazırda qüvvədə olan Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin normaları tətbiq edilməklə həll edilməlidir. Hazırda qüvvədə olan Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1133.1-ci maddəsinə görə ölmüş şəxsin (miras qoyanın) əmlakı başqa şəxslərə (vərəsələrə) qanun üzrə və ya vəsiyyət üzrə və ya hər iki əsasla keçir. Həmin Məcəllənin 1133.2-ci maddəsinə görə qanun üzrə vərəsəlik (ölmüş şəxsin əmlakının qanunda göstərilmiş şəxslərə keçməsi) o zaman qüvvədə olur ki, miras qoyan vəsiyyətnamə qoymur, yaxud vəsiyyətnamə tamamilə və ya qismən etibarsız sayılır. Həmin Məcəllənin 1159.1.1-ci maddəsinə görə ölənin uşaqları, miras qoyanın ölümündən sonra doğulmuş uşaq, arvad (ər), valideynlər (övladlığa götürənlər) birinci növbəli vərəsələr hesab olunurlar. Həmin Məcəllənin 1243.2-ci maddəsinə görə vərəsə mirasın açıldığı yer üzrə notariat kontoruna mirası qəbul etdiyi barədə ərizə verdikdə və ya əmlaka sahiblik etməyə və ya əmlakı idarə etməyə faktik başladıqda və bununla da mirası qəbul etdiyini şəksiz nümayiş etdirdikdə miras vərəsə tərəfindən qəbul edilmiş sayılır. Həmin Məcəllənin 1243.3-cü maddəsinə görə vərəsə mirasın bir hissəsinə sahiblik etməyə faktik başladıqda hesab edilir ki, mirasın nədə ifadə edilməsindən və harada olmasından asılı olmayaraq, o, mirası tamamilə qəbul etmişdir. Həmin Məcəllənin 1255-ci maddəsinə görə qəbul edilmiş miras onun açıldığı gündən vərəsənin mülkiyyəti sayılır. Məhkəmə işin yuxarıda müəyyən olunan hallarına əsaslanaraq, yuxarıda istinad olunan maddi və prosesual qanunvericilik normalarını rəhbər tutaraq və iş üzrə toplanmış sübutlara məcmu halında qiymət verərək belə nəticəyə gəlir ki, ərizəçi miras qoyanların qızı olmaqla miras qalan əmlakları faktiki olaraq miras kimi qəbul etmişdir. Ona görə də ərizə qanuni və əsaslıdır və təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istfadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə görə məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Beləliklkə, məhkəmə yuxarıda qeyd olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216 - 220-ci və 360-cı maddələrini rəhbər tutataq, Qət Etdi: Ərizə təmin edilsin. xx.xx.2007-ci ildə vəfat etmiş X2 və xx.xx.2008-ci ildə vəfat etmiş X4 miras qalmış, Tərtər rayonu Seydimli kəndində yerləşən JN 290 KOD 61100058 olan Torpağa Mülkiyyət Hüququna dair Dövlət Aktına əsasən verilmiş 0,55 ha pay (kənd təsərrüfatı təyintlı) torpaq sahəsinin Ərizəçi tərəfindən miras kimi qəbul edilməsi faktı müəyyən edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetdə yerləşdirilməklə Tərtər Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Tahir Qubadov.