Göygöl Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(066)-134/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Göygöl rayonu İş № 2(066)-134/2024 05.03.2024 GÖYGÖL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hаkim Kərimov Əyyub Vaqif оğlunun sədrliyi, X4 iclas kаtibliyi, iddiaçının nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə və Cavabdeh iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh qаrşı “evə köçürülmə və istifadə hüququnun tanınması” tələbinə dаir mülki işə аçıq məhkəmə iclаsındа bаxаrаq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Cavabdeh qаrşı “evə köçürülmə və istifadə hüququnun tanınması” tələbinə dаir iddiа ərizəsi ilə məhkəməyə mürаciət edərək, onu 26 oktyabr 1996-cı ildə gəlin köçdüyü ünvan 1 ünvanında yerləşən fərdi yaşayış evinə köçürülməsinə, həmin evə istifadə hüququnun tanınması və ödənilmiş dövlət rüsumu və mediasiya xərci olan cəmi 100 manat pulun qaytarılmasına dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı Cavabdeh ilə 26 oktyabr 1996-cı ildə ailə qurmuşdur. Göygöl şəhəri, Aşıq Şəmşir kücəsi 1 saylı evə gəlin köçmüşdür. İddiaçı ilə cavabdehin nikahları Göygöl rayon qeydiyyat şöbəsində 20 noyabr 1997-ci ildə rəsmiləşdirilmişdir. Tərəflər həmin evdə yaşadıqları müddətdə xx.xx.1999-cu ildə X7 və xx.xx.2001-ci il ildə X18 adlı uşaqları anadan olmuşdur. Uşaqların hər ikisi ailə qurmuşdur. Son zamanlar iddiaçı ilə cavabdehin ailə münasibətləri pozulmuşdur. Buna əsas səbəb cavabdehin iddiaçının iradəsinə zidd olaraq qızıl-zinət əşyalarını aldatma yolu ilə, yəni toydan borclu qalmaqları ilə əlaqədar müvvəqəti olaraq qızılları lombarda girov qoyub pul götürəcəyini demişdir. Lakin o, qızılların əksəriyyətinin iddiaçının valideyinlərinin ona hədiyyəsi olması səbəbindən onları bir xatirə kimi saxlamaq istəməsini deyib qızılları girov qoymağa etiraz etmişdir. Ancaq cavabdeh qızılları özü götürüb evdən xəbərsiz aparmış və hal-hazıradək qaytarmamışdır. Bu hal demək olar ki, ailənin dağılmasına səbəb olmuşdur. İddiaçı qızıllarını könüllü olaraq cavabdehə vermədiyinə görə ailə münasibətləri kəsilmişdir. Cavabdeh iddiaçını evdən qovmuşdur. Cavabdeh iddiaçını evdən qovandan sonra iddiaçı Gəncə "Sos" uşaq evinə kimsəsiz uşaqlara baxaraq "ana" vəzifəsinə qəbul olmuşdur. Gecələrdə məcbur olub iddiaçı uşaqlarla “Sos” evində qalır. İddiaçı evə paltar götürmək adı ilə gedəndə cavabdeh narazılıq yaradır. Göygöl Rayon Məhkəməsinin 17 avqust 2023-cü il tarixli, 2(066)-971/2023 nömrəli qətnaməsinə əsasən nikah pozulmuşdur. İddiaçının bütün cehiz əşyaları və paltarları cavabdehin evindədir. Həmin mübahəsəli ev cavabdehlə iddiaçının birgə nikah dövründə əldə etdikləri vəsait və iddiaçının valideyinlərinin köməkliyi hesabına təmir edilmiş, yəni tikinti işləri aparılmışdır. Bu yaxınlarda iddiaçıya məlum olmuşdur ki, cavabdeh süni qaydada evi qardaşının adına bağışlama yolu ilə qeydə aldırmışdır. Nikahın bağlanması haqqında şəhadətnamənin surətindən ğörünür ki, iddiaçı cavabdehlə 20 noyabr 1997-ci ildə nikah bağlamışdır. Doğum haqqında şəhadətnamələrin surətindən görünür ki, xx.xx.1999-cu ildə Aybəniz, xx.xx.2001-cü ildə isə Arzu adlı uşaqları anadan olmuşdur. İddiaçının başqa yaşayış yeri yoxdur. İddiaçı məcbur olub işdə və ya valideyinlərinin yanında yaşayır. Bu səbəbə görə də iddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmək məcburiyyətində qalmışdır. Odur ki, məhkəmədən iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaçının nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə iddianı müdafiə edərək təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. İddiaçı məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə rəsmi məlumat verilmişdir. Buna baxmayaraq iddiaçı məhkəmə iclasına gəlməmişdir, gəlməməsinin üzrlü səbəbləri barədə məhkəməyə heç bir məlumat verməmişdir. Belə olan halda məhkəmə işə iddiaçının iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etdi. Məhkəmə iclasında Cavabdeh iddia tələbini qəbul etmədiyini bildirərək iddianın təmin edilməməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. Əlavə olaraq bildirdi ki, iddiaçı indidə qızını görmək üçün həmin evə gedib-gəlir. Lakin onun həmin evdə yaşamaq üçün heç bir şərait yoxdur. Məhkəmə tərəfləri dinləyib, iddia tələbinin dəlillərini iş üzrə toplanmış sübutlarla əlaqəli şəkildə araşdırıb, tədqiq edərək yoxlayıb və iddia tələbinə müfəssəl hüquqi qiymət verib belə qənaətə gəlir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, mülki işə əlаvə edilmiş və məhkəmə iclаsındа tədqiq edilmiş: AZE seriyalı, ******** nömrəli vətəndaşın şəxsiyyət vəsiqəsinin surətindən görünür ki, İddiaçı xx.xx.1977-ci ildə doğulmuşdur. ünvan 1 ünvanında qeydiyyatdadır. Göygöl (keçmiş Xanlar) rayon VVAQ şöbəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.1997-ci il tarixli, Vİİ-JQ seriyalı, 313324 nömrəli nikah haqqında şəhadətnamədən görünür ki, Cavabdeh ilə X14 xx.xx.1997-ci il tarixdə nikahlarını bağlamışlar. Bu barədə nikahın bağlanması haqqında akt qeydləri kitabında 1997-ci ilin noyabr ayının 20-ci günündə 103 nömrə ilə qeyd edilmişdir. Nikah bağlandıqdan sonra ərə Verdiyev, arvada Verdiyeva soyadı verilmişdir. Göygöl (keçmiş Xanlar) rayon VVAQ şöbəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.1999-cu il tarixli, İ- AZ seriyalı, 074687 nömrəli doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X7 (Atası Cavabdeh, anası İddiaçı) xx.xx.1999-cu il tarixdə Göygöl (keçmiş Xanlar) şəhərində doğulmuşdur. Bu barədə doğum haqqında akt qeydləri kitabında 1999-cu ilin 09-cu ayının 27-ci günündə 137 nömrə ilə qeyd edilmişdir. Göygöl (keçmiş Xanlar) rayon VVADQ şöbəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2001-ci il tarixli, AZ-İ seriyalı, 132408 nömrəli doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X18 (Atası Cavabdeh, anası İddiaçı) xx.xx.2001-ci il tarixdə Göygöl (keçmiş Xanlar) şəhərində doğulmuşdur. Bu barədə doğum haqqında akt qeydləri kitabında 2001-ci ilin 08ci ayının 14-cü günündə 109 nömrə ilə qeyd edilmişdir. 19 may 2021-ci il tarixli qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, xx.xx.2015-ci il tarixdə vəfat etmiş-X2 vərəsələri Xanlar (ünvan 3 ünvanında qeydiyyatda olan arvadı X10 (AZE04833487, xx.xx.2006 Göygöl RPS, FİN:4TGW73U, d/t:xx.xx.1937) Göygöl şəhəriİ, Aşıq Şəmşir küçəsi, ev 01 unvanında qeydiyyatda olan oğlu Cavabdeh (AA*******, xx.xx.2020-Göygöl RPS QvSV qrupu, FİN:xxxxxxx, d/t:xx.xx.1970) Göygöl, A.Şəmşir küç., ev 1 ünvanında qeydiyyatda olan oğlu- X5 (AZE 04925227, xx.xx.2018 Göygöl RPS, FİN:4MSYUEX, d/t:xx.xx.1968) Göygöl, A.Şəmşir küç. ev 1 ünvanında qeydiyyatda olan oğlu- X6 (AZE 17017301, xx.xx.2016 - Asan-Gəncə, FİN:4CGGNEL, d/t:xx.xx.1965) və onların hər biri-miras əmlakdan bərabər hissədə irs almalıdırlar. Şəhadətnamə verilən miras əmlak real vaxt rejimində daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən əldə edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli qeydiyyat nömrəsi **********WD33103 olan arayışa və 3 saylı ərazi idarəsi tərəfindən xx.xx.2021 tarixdə verilmiş **********22-05101-093001 reyestr nömrəli, ********** qeydiyyat nömrəli dövlət reyestrindən çıxarışa əsasən miras qoyan X3 məxsus ünvan 6 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 96.2-kv/m olan mənzildən ibarətdir. 19 may 2021-ci il tarixli miras payın bağışlanması müqaviləsinin surətindən görünür ki, müqavilə ilə X10, X5 və X1-regional "ASAN xidmət mərkəzində notariat ofisinin notariusu X8 tərəfindən təsdiqlənmiş xx.xx.2021-ci il tarixli 2V-676 №-li reyestrlə qeydə alınmış qanun üzrə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnaməyə əsasən özlərinə düşən miras paylarını Cavabdeh Həsənqul oğluna bağışlamışlar. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən çıxarışın surətindən görünür ki, ünvan 6 ünvanında yerləşən xüsusi mülkiyyət növlü mənzil Cavabdeh adına daşınmaz əmlakın dövlət reysyetrində 9 nömrəli reyestr kitabının 44 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. Göygöl Rayon Məhkəməsinin 17 avqust 2023-cü il tarixli, 2(066)-971/2023 nömrəli qətnaməsinin surətindən görünür ki, iddiаnın təmin edilməsi və iddiaçı Cavabdeh və cаvаbdeh İddiaçı arasında 20 noyabr 1997-ci il tarixdə 103 nömrə ilə qeydə alınmış nikahın pozulması qət edilmişdir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, İddiaçı Cavabdeh qаrşı “evə köçürülmə və istifadə hüququnun tanınması” tələbinə dаir iddiа ərizəsi ilə məhkəməyə mürаciət edərək, İddiaçı Cavabdeh ilə 26 oktyabr 1996-cı ildə ailə qurmuşdur. Göygöl şəhəri, Aşıq Şəmşir kücəsi 1 saylı evə gəlin köçmüşdür. İddiaçı ilə cavabdehin nikahları Göygöl rayon qeydiyyat şöbəsində 20 noyabr 1997-ci ildə rəsmiləşdirilmişdir. Tərəflər həmin evdə yaşadıqları müddətdə xx.xx.1999-cu ildə X7 və xx.xx.2001-ci il ildə X18 adlı uşaqları anadan olmuşdur. Uşaqların hər ikisi ailə qurmuşdur. Son zamanlar iddiaçı ilə cavabdehin ailə münasibətləri pozulmuşdur. Buna əsas səbəb cavabdehin iddiaçının iradəsinə zidd olaraq qızıl-zinət əşyalarını aldatma yolu ilə, yəni toydan borclu qalmaqları ilə əlaqədar müvvəqəti olaraq qızılları lombarda girov qoyub pul götürəcəyini demişdir. Lakin o, qızılların əksəriyyətinin iddiaçının valideyinlərinin ona hədiyyəsi olması səbəbindən onları bir xatirə kimi saxlamaq istəməsini deyib qızılları girov qoymağa etiraz etmişdir. Ancaq cavabdeh qızılları özü götürüb evdən xəbərsiz aparmış və hal-hazıradək qaytarmamışdır. Bu hal demək olar ki, ailənin dağılmasına səbəb olmuşdur. İddiaçı qızıllarını könüllü olaraq cavabdehə vermədiyinə görə ailə münasibətləri kəsilmişdir. Cavabdeh iddiaçını evdən qovmuşdur. Cavabdeh iddiaçını evdən qovandan sonra iddiaçı Gəncə "Sos" uşaq evinə kimsəsiz uşaqlara baxaraq "ana" vəzifəsinə qəbul olmuşdur. Gecələrdə məcbur olub iddiaçı uşaqlarla “Sos” evində qalır. İddiaçı evə paltar götürmək adı ilə gedəndə cavabdeh narazılıq yaradır. Göygöl Rayon Məhkəməsinin 17 avqust 2023cü il tarixli, 2(066)-971/2023 nömrəli qətnaməsinə əsasən nikah pozulmuşdur. İddiaçının bütün cehiz əşyaları və paltarları cavabdehin evindədir. Həmin mübahəsəli ev cavabdehlə iddiaçının birgə nikah dövründə əldə etdikləri vəsait və iddiaçının valideyinlərinin köməkliyi hesabına təmir edilmiş, yəni tikinti işləri aparılmışdır. Bu yaxınlarda iddiaçıya məlum olmuşdur ki, cavabdeh süni qaydada evi qardaşının adına bağışlama yolu ilə qeydə aldırmışdır. Nikahın bağlanması haqqında şəhadətnamənin surətindən ğörünür ki, iddiaçı cavabdehlə 20 noyabr 1997-ci ildə nikah bağlamışdır. Doğum haqqında şəhadətnamələrin surətindən görünür ki, xx.xx.1999-cu ildə Aybəniz, xx.xx.2001-cü ildə isə Arzu adlı uşaqları anadan olmuşdur. İddiaçının başqa yaşayış yeri yoxdur. İddiaçı məcbur olub işdə və ya valideyinlərinin yanında yaşayır. Bu səbəbə görə də iddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmək məcburiyyətində qalmışdır. Аzərbаycаn Respublikаsının Kоnstitusiyаsının 60-cı mаddəsinə əsаsən, hər kəsin hüquq və аzаdlıqlаrının inzibаti qаydаdа və məhkəmədə müdаfiəsinə təminаt verilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra MPM) 4-cü mаddəsinə əsаsən, bütün fiziki və hüquqi şəxslər özlərinin qаnunlа qоrunаn hüquq və аzаdlıqlаrını, eləcə də mаrаqlаrını qоrumаq və təmin etmək məqsədilə qаnunlа müəyyən edilmiş qаydаdа məhkəmə müdаfiəsindən istifаdə etmək hüququnа mаlikdirlər. Mülkiyyət hüququ əsas insan hüquq və azadlıqları sistemində, xüsusən də İnsan hüquqları haqqında ümumi Bəyannamənin 17-ci maddəsində və İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında Konvensiyaya (Avropa Konvensiyasına) Əlavə (1 saylı) protokolun 1-ci maddəsində təsbit edilmiş hüquqlar sırasında mühüm yer tutur. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının: 13-cü maddəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikasında mülkiyyət toxunulmazdır və dövlət tərəfindən müdafiə olunur. 29-cu maddəsinə əsasən, hər kəsin mülkiyyət hüququ vardır. Mülkiyyət hüququ, o, cümlədən xüsusi mülkiyyət hüququ qanunla qorunur. Hər kəsin mülkiyyətində daşınar və daşınmaz əmlak ola bilər. Mülkiyyət hüququ mülkiyyətçinin təkbaşına və başqaları ilə birlikdə əmlaka sahib olmaq, əmlakdan istifadə etmək və onun barəsində sərəncam vermək hüquqlarından ibarətdir. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun yaşayış sahəsinə mülkiyyət hüququnun qanunverici tərəfindən tənzimlənməsi yaşayış sahəsinin mülkiyyətçisinin ailə üzvləri də daxil olmaqla müvafiq hüquq münasibətlərinin bütün iştirakçılarının hüquq və maraqlarının ədalətli və ağlabatan tarazlığı əsasında həyata keçirilməlidir. Bu konstitusion məqsədə çatmaq üçün belə tənzimlənmə həm də məhkəmələr tərəfindən konkret işin faktiki hallarının müəyyənləşdirilməsi və araşdırılması, bu halların əsasında yaranan və ya yarana biləcək müxtəlif halların nəzərə alınması və nəticə etibarilə konstitusiya hüquq və azadlıqların əsassız və həddən artıq məhdudlaşdırılmaması məqsədilə differensasiyalaşdırılmış (fərqli) yanaşmanın tətbiq edilməsini mümkün etməlidir. Bundan əlavə, müvafiq hüquq münasibətlərinin iştirakçılarının maraqlarının ədalətli və ağlabatan tarazlaşdırılması qüvvədə olan hüquqi tənzimetmə sisteminin əsasında, bütün hüquq sahələrinin normaları nəzərə alınmaqla həyata keçirilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 27.1-ci maddəsinə əsasən, fiziki şəxsin adətən yaşadığı yer onun yaşayış yeri sayılır. Şəxsin bir neçə yaşayış yeri ola bilər. Qanunvericilikdə yaşayış sahəsindən istifadə etmək hüququnun yaranmasının bir neçə əsası vardır (məsələn, əşya hüququnun, mülkiyyətçi və digər şəxslər arasında müqavilə münasibətlərinin, ailə münasibətlərinin mövcudluğu). Eyni zamanda, yaşayış binasından istifadə hüququnun əmələ gəlməsi və ya xitamı mülkiyyətçi ilə bağlanan, notariat qaydasında təsdiqlənən yazılı razılaşma ilə müəyyənləşdirilir. Bundan başqa, ailə üzvlərinin ailə qarşısında qarşılıqlı yardım və məsuliyyəti kimi vəzifələri, eyni zamanda onların hüquqlarının maneəsiz həyata keçirilməsinin təmin olunması hüququ vardır. İşin faktiki hallarından görünür ki: İddiaçı və Cavabdeh Həsən oğlu arasında olan nikah 1997-ci ilin noyabr ayında bağlanmış, lakin onlar arasında ailə münasibəti 1996-ci ildə yaranmışdır. Belə ki, Göygöl (keçmiş Xanlar) rayon VVAQ şöbəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.1997-ci il tarixli, Vİİ-JQ seriyalı, 313324 nömrəli nikah haqqında şəhadətnamədən görünür ki, Cavabdeh ilə X14 xx.xx.1997-ci il tarixdə nikahları bağlanmışdır. Göygöl Rayon Məhkəməsinin 17 avqust 2023-cü il tarixli, 2(066)-971/2023 nömrəli qətnaməsinin surətindən görünür ki, iddiаnın təmin edilməsi və iddiaçı Cavabdeh və cаvаbdeh İddiaçı arasında 20 noyabr 1997-ci il tarixdə 103 nömrə ilə qeydə alınmış nikahın pozulması qət edilmişdir. “Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 228-ci maddəsinin və Mənzil Məcəlləsinin 123-cü maddəsinin birinci hissəsinin şərh edilməsinə dair” 27 iyul 2001-ci il tarixli Azərbaycan Respublikasi Konstitusiya Məhkəməsinin qərarına əsasən: 2000-ci il sentyabrın 1-dən sonra yaşayış evindən (mənzildən) istifadə edilməsi ilə əlaqədar yaranan hüquq münasibətləri ilə bağlı mübahisələr Mülki Məcəllənin 228.1 və 228.2-ci maddələrinin qaydalarına uyğun, bu tarixədək yaranmış hüquq münasibətləri ilə bağlı mübahisələr isə Mənzil Məcəlləsinin 123-cü maddəsinin qaydalarına uyğun həll edilməlidir. Mülki işin materiallarından görünür ki, tərəflər 1997-cı il tarixdə rəsmi nikah bağlamışlar. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, mülki mübahisənin həlli üçün qanunun anologiyası qaydasında tərəflər arasında hüquq münasibəti yaranan vaxt qüvvədə olan yəni, 1 oktyabr 2009-cu il tarixədək qüvvədə olan Mənzil Məcəlləsinin müvafiq maddəsi tətbiq edilməlidir. Belə ki, MPM-nin 217.2-ci maddəsinə əsasən qətnamə mübahisəli hüquq münasibətinin yarandığı zaman qüvvədə olan maddi hüquq normalarına və işin baxılması zamanı qüvvədə olan prosessual hüquq normalarına uyğun çıxarılmalıdır. 1 oktyabr 2009-cu il tarixədək qüvvədə olan Mənzil Məcəlləsinin 123-cü maddəsində qeyd edilmişdir ki, yaşayış evi mülkiyyətçisinin özünə məxsus olan evə köçürdüyü ailə üzvləri onların köçməsi zamanı başqa qeyd-şərt göstərilməmişsə, evdə yaşayış sahəsindən onunla bərabər istifadə etmək ixtiyarına malikdirlər. Bu Məcəllənin 53-cü maddəsində göstərilən şəxslər mülkiyyətçinin ;ailə üzvləri sayılırlar. Ailə üzvləri mülkiyyətçi tərəfindən onlara verilən yaşayış sahəsinə öz həddi-büluğa çatmamış uşaqlarını köçürmək ixtiyarına malikdirlər; digər ailə üzvlərinin köçürülməsinə yalnız mülkiyyətçinin razılığı ilə yol verilir. Həmin şəxslərin yaşayış sahəsindən istifadə hüququ yaşayış evinin mülkiyyətçisi ilə ailə münasibətlərinə xitam verildiyi halda da saxlanılır. Yaşayış sahəsindən istifadə qaydası haqqında və xərclərdə iştirakın məbləği haqqında mülkiyyətçi ilə onun ailə üzvləri arasında mübahisələr məhkəmə qaydasında həll edilir. Həmin Məcəllənin 53-cü maddəsində isə qeyd edilmişdir ki, icarədar ilə birlikdə yaşayan ailə üzvləri onunla bərabər yaşayış sahəsini icarə müqaviləsindən irəli gələn bütün hüquqlara malikdirlər və bütün vəzifələri yerinə yetirməlidirlər. Həddi-büluğa çatmış ailə üzvləri göstərilən müqavilədən irəli gələn öhdəliklər üzrə icarədar ilə müştərək əmlak məsuliyyəti daşıyırlar. İcarədarın ailə üzvləri icarədarın arvadı (əri), onların uşaqları və valideynləri hesab olunur. İcarədar ilə birlikdə yaşayıb onunla ümumi təsərrüfat aparan digər şəxslər də icarədarın ailə üzvləri hesab edilə bilərlər. Bu maddənin üçüncü hissəsində göstərilən vətəndaşlar icarədarın ailə üzvləri sırasından çıxıb onun yaşayış sahəsində yaşamaqda davam etdikdə, icarədarın və onun ailə üzvlərinin eyni hüquq və vəzifələrinə onlar da malik olurlar. İşin mübahisələndirilməyən digər halları ondan ibarətdir ki, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən Çıxarışla, ünvan 6 ünvanında yerləşən xüsusi mülkiyyət növlü mənzil Cavabdeh adına daşınmaz əmlakın dövlət reysyetrində 9 nömrəli reyestr kitabının 44 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. Göründüyü kimi, iddiaçı iş üzrə cavabdehin arvadı olmuş və onlar arasında olan nikah 17 avqust 2023-cü ildə yəni, iddiaçı hazırki iddia ilə məhkəməyə müraciət etməmişdən üç ay əvvəl pozulmuşdur. Bundan başqa, cavabdehin izahatından da görünür ki, iddiaçı son dövrlərə kimi mübahisəli mənzildə yaşamışdır. İş üçün əsas məqamlardan biri isə iddiaçının köçmək istədiyi mənzilin cavabdehin adına qeydiyyatda olmasıdır. Göründüyü kimi iddiaçı mübahisəli evə köçürülən zaman heç bir qeyd-şərt müəyyən edilməmiş və bu barədə cavabdeh tərəfindən məhkəməyə hər hansı bir sübut təqdim edilməmişdir. Eyni zamanda iddiaçının köçmək istədiyi fərdi yaşayış evi cavabdehin adına qeydiyyatdadır. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi “X9rşı” xx.xx.1986-cı il tarixli Qərarında qeyd etmişdir ki, “İnsan Hüquqları və X17” Konvensiyanın 8-ci maddəsinin mənası baxımından 19 il həmin evdə yaşamayan şəxslər həmin evi öz mənzilləri adlandıra bilərlər. Bu nəticə belə bir fakta əsaslanır ki, uzun müddət həmin evdə yaşamağına baxmayaraq, ərizəçinin həmişə ora qayıtmaq fikri vardır və həmin əlaqələr onun öz mənzili hesab etmək üçün yetərli idi. Bundan başqa, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin plenumu “R.Şirinovun şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 30 yanvar 2018-ci il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” 30 noyabr 2018-ci il tarixli qərarında qeyd etmişdir ki,...“yaşayış sahələri yalnız mülki dövriyyənin predmeti olduqda mülki qanunvericilik onlara sahiblik, onlardan istifadə və onlara dair sərəncam verməklə bağlı məsələləri tənzimləyir. Yaşayış sahəsindən istifadə, onun istismarı və bir sıra başqa məsələlər yalnız mənzil qanunvericiliyi ilə tənzimlənir”. Beləliklə məhkəmə iddia tələbinə hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddiaçının başqa daimi yaşayış yeri yoxdur. Odur ki, iddia tələbi təmin edilməli və o, ünvan 7 ünvanında yerləşən evə köçürülməli və evdən istifadə hüququ tanınmalıdır. Konstitusiyanın 43-cü maddəsinin İ bəndinə əsasən, heç kəs yaşadığı mənzildən qanunsuz məhrum edilə bilməz. “Sporronqun və Lonnrotun İsveçrəyə qarşı” işdə Məhkəmə həmçinin göstərmişdir ki, mülkiyyətçinin əmlakına hüququ ilə bağlı statusu toxunulmaz qalsa da, mülkiyyət hüququnun həyata keçirilməsi imkanının məhdudlaşdırılması ilə mülkiyyət hüququ “şərti və qeyri-sabit” xarakter almış olur. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdehin iddiaçıya mülkiyyət hüququ əsasında məxsus olan evdən istifadə etməyə icazə verməməsi iddiaçının sözügedən əmlaka mülkiyyət hüququnun “şərti və qeyri-sabit” xarakter almasına dəlalət edir. Cavabdehin qanunsuz müdaxiləsi nəticəsində iddiaçı mülkiyyətçi kimi öz əmlakı üzərində olan faktiki sahiblik və istifadə hüquqlarından məhrum olmuşdur. Bu konteksdə məhkəmə hesab edir ki, iddianın təmin olunması qanuni və ədalətli olmaqla, həm də ədalət mühakiməsinin məqsədlərinə uyğundur. Məhkəmə bu qənaətə gələrkən həm də onu nəzərə alır ki, Mülki Məcəllənin 1.2-ci maddəsində öz əksini tapmış bu Məcəllənin əsas vəzifələrindən birinin mülki hüquq subyektlərinin hüquqlarının və qanuni mənafelərinin müdafiə edilməsinin yerinə yetirilməsi olduğu unudulmamalı, həmçinin, tərəflərin hüquq və vəzifələrinin mülki qanunvericilik prinsipləri əsas götürülməklə tənzimlənərək ədalət, insaf və mənəviyyat tələblərinin nəzərə alındığı diqqətdən qaçırılmamalıdır. Аzərbаycаn Respublikаsının Kоnstitusiyаsının 125-ci maddəsinin Vİİ bəndində göstərilmişdir ki, məhkəmə icraatı həqiqətin müəyyən edilməsini təmin etməlidir. MPM-nin 14.2-ci maddəsinə görə, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsində isə göstərilir ki, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Həmin Məcəllənin 217.3-cü mаddəsinə əsаsən, qətnаmə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hаllаrа və tərəflərin qаrşılıqlı münаsibətinə uyğun əsаslаndırılmаlıdır. Həmin Məcəllənin 217.4-cü mаddəsinə əsаsən, məhkəmə öz qətnаməsini yаlnız məhkəmə iclаsındа tədqiq оlunmuş sübutlаrlа əsаslаndırır. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi “Oferta Plus S.R.L. Moldovaya qarşı” 19 dekabr 2006-cı il tarixli qərarında xatırlatmışdır ki, Konvensiyasının 6-cı maddəsinin 1-ci bəndi məhkəmələrin üzərinə öz qərarlarını əsaslandırmaq vəzifəsini qoyur (96-cı bənd). “Qavazov Bolqarıstana qarşı” iş üzrə 06 mart 2008-ci il tarixli qərarında da Avropa Məhkəməsi qeyd etmişdir ki, sübutlar qiymətləndirilərkən, bir qaydada olaraq əsaslı şübhədən kənar standartlar tətbiq edilir. «Mаhmudov Rusiyа Federаsiyаsınа qаrşı» iş üzrə 26 iyul 2007-ci il tаrixli qərаrındа İnsаn Hаqlаrı üzrə Avropа Məhkəməsi qeyd etmişdir ki, Konvensiyа аrаşdırmаlаrındа sübutlаrı qiymətləndirərkən, bir qаydа olаrаq sübut etmək yükü təkzib edənin deyl, iddiа edənin üzərinə düşür (аffirmаnti, non negаnti insumbit probаtion) prinsipi rəhbər tutulur. Sübut kifаyət qədər güclü, аydın və bir-birinə uyğun qənаətlərin həm mövcudluğundаn, həmçinin təkzib olunmаz oxşаr fаkt ehtimаllаrındаn irəli gəlir. Həmçinin, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “N.Məmmədovanın şikayəti üzrə məhkəmə aktlarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” xx.xx.2006-cı il tarixli Qərarında göstərmişdir ki, məhkəmə qətnaməsi məhkəmə iclasında müəyyən olunmuş işin faktiki halları və hüquq normaları əsasında çıxarılır. İddiaçının hüququnun pozulması təsdiqlənərsə, məhkəmə öz qətnaməsilə bu hüququ müdafiə etməlidir. Əgər iddiaçının hüququnun pozulması təsdiqlənməzsə, məhkəmə onun iddiasını rədd etməli və bununla da, cavabdehin iddiaçının əsassız hərəkətləri və ya fikirləri ilə pozula biləcək hüquqlarını müdafiə etməlidir. Hər bir halda məhkəmənin qətnaməsi, ilk növbədə, məhz mübahisə tərəflərinin fərdi hüquqlarını və qanuni mənafelərini müdafiə edən akt kimi çıxış etməlidir. MPM-nin 220.5-ci maddəsinə əsasən, qətnamənin nəticə hissəsində iddianın tam və ya qismən təmin edilməsi və ya rədd edilməsi haqqında məhkəmənin hansı nəticəyə gəldiyi, məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi, qətnamədən şikayət vermə müddəti və qaydası göstərilməlidir; işə qiyabi baxıldığı halda qətnamənin nəticə hissəsində cavabdehin qətnamənin ləğvi üçün ərizə vermə qaydası da əks olunmalıdır. Bundan başqa MPM-nin 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, cavabdehdən dövlət rüsumu və mediasiya xərci olaraq 100 manat pul аlınаrаq iddiaçıya ödənilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və MPM-nin 214, 216-220, 233, 357 və 360-cı mаddələrini rəhbər tutаrаq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddiа təmin edilsin. İddiaçı Cavabdeh mülkiyyətində olan - ünvan 7 ünvanında yerləşən evə köçürülsün və onun həmin evdən istifadə hüququ tanınsın. Cavabdeh dövlət rüsumu və mediasiya xərci olan 100 manat pul аlınаrаq İddiaçı ödənilsin. Qətnаmənin surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 1(bir) аy müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinetə yerləşdirməklə Göygöl Rаyоn Məhkəməsi vаsitəsilə Gəncə Аpelyаsiyа Məhkəməsinə аpelyаsiyа şikаyəti verilə bilər. Qətnаmədən şikаyət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən bir аy keçdikdən sоnrа qаnuni qüvvəyə minir. Hakim: Əyyub Kərimov İş № 2(066)-134/2024 AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASİNİN ADİNDAN QƏTNAMƏDƏNÇİXARİŞ Göygöl Rayon Məhkəməsi 05 mart 2024-cü il Göygöl şəhəri. Hаkim Kərimov Əyyub Vaqif оğlunun sədrliyi, X4 iclas kаtibliyi, iddiaçının nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə və Cavabdeh iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh qаrşı “evə köçürülmə və istifadə hüququnun tanınması” tələbinə dаir mülki işə аçıq məhkəmə iclаsındа bаxаrаq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddiа təmin edilsin. İddiaçı Cavabdeh mülkiyyətində olan - ünvan 7 ünvanında yerləşən evə köçürülsün və onun həmin evdən istifadə hüququ tanınsın. Cavabdeh dövlət rüsumu və mediasiya xərci olan 100 manat pul аlınаrаq İddiaçı ödənilsin. Qətnаmənin surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 1(bir) аy müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinetə yerləşdirməklə Göygöl Rаyоn Məhkəməsi vаsitəsilə Gəncə Аpelyаsiyа Məhkəməsinə аpelyаsiyа şikаyəti verilə bilər. Qətnаmədən şikаyət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən bir аy keçdikdən sоnrа qаnuni qüvvəyə minir. Hakim: Əyyub Kərimov