Göygöl Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(066)-883/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Göygöl rayonu İş № 2(066)-883/2024 13.08.2024 GÖYGÖL RAYON MƏHKƏMƏSİ Göygöl Rayon Məhkəməsinin hakimi Məmmədov Mübariz İsfəndiyar oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclas katibi Qənizadə İlham İbadət oğlunun katibliyi, Ərizəçi, maraqlı şəxslər Maraqlı şəxs3 və Maraqlı şəxs2 iştirakı ilə, Ərizəçi «mirasın qəbul edilməsi faktının müəyyən edilməsinə dair» ərizəsi üzrə mülki işə Göygöl Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında xüsusi icraat qaydasınada baxaraq məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Ərizəçi «mirasın qəbul edilməsi faktının müəyyən edilməsinə dair» ərizə ilə Göygöl Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək əri X3 miras qalmış əmlakı qəbul edilməsi faktının müəyyən olunması, barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə baxışı iclasında iştirak edən Ərizəçi izahat verərək bildirdi ki, o, Göygöl rayonu Murovdağ qəsəbəsində yerləşən fərdi yaşayış evində yaşayır. Onun əri X8 29 mart 2023cü il tarixdə kəskin böyrək xəstəliyindən ölmüşdür. Onlar 10 dekabr 2013-cü il tarixdə rəsmi nikah qeydiyyatından keçməklə evlənmişlər. Onların birgə nikahlqrından 4 nəfər uşaqları olmuşdur. Uşaqları azyaşlıdırlar. Onun əri X8 29 mart 2023-cü il tarixdə öldükdən sonra ondan miras qalmış bütün əmlakları o qəbul etmişdir. O miras qəbulu ilə bağlı notariat orqanlarına müraciət etmiş olsa da ona müddətin keçməsi ilə əlaqədar imtina verilmişdir. Odur ki, o, ərizənin təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını хащиш еdir. Məhkəmə baxışı iclasında maraqlı şəxs qismində iştirak edən Maraqlı şəxs3 ifadəsində göstərdi ki, Ərizəçi onun gəlnidir. Ərizəçi onun oğlu X8 ilə 10 dekabr 2013-cü il tarixdə rəsmi nikah qeydiyyatından keçməklə evlənmişlər. Onların birgə nikahlqrından 4 nəfər uşaqları olmuşdur. Uşaqları azyaşlıdırlar. Onun əri X8 29 mart 2023-cü il tarixdə öldükdən sonra ondan miras qalmış bütün əmlakları Ərizəçi qəbul etmişdir. Məhkəmə baxışı iclasında maraqlı şəxs qismində iştirak edən Maraqlı şəxs2 da Maraqlı şəxs3 ilə eyni məzmunlu izahat verməklə onun göstərdiyi xususatları bir daha da təsdiq etdi. Maraqlı şəxs Göygöl rayon Notariat Ofisinə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, nümayəndəsi məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməmələrinin səbəbi (səbəbləri) barədə məhkəməyə heç bir məlumat daxil olmamışdır. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prossesual Məcəlləsinin 185.6-cı maddəsinin tələbinə görə, mülki işə cavabdehin iştirakı olmadan baxmağı mümkün hesab edir. Məhkəmə ərizəçinin, maraqlı şəxslərin izahatını dinləyib iş materiallarını hərtərəfli, tam, obyektiv və qərəzsiz araşdıraraq mübahisənin həllində tətbiq edilməli olan hüquq normalarına əsaslanıb hesab edir ki, ərizə təmin edilməlidir. Mülki işə əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası vətəndaşının şəxsiyyət vəsiqəsinin və 290202 nömrəli məcburi köckün vəsiqəsinin surətindən məlum olur ki, Ərizəçi xx xxxxxx 1995-ci ildə anadan olmuşdur. Kəlbəcər rayonundan məcburi köckün olmaqla Göygöl rayonunda məskunlaşmışdır. Mülki işə əlavə edilmiş “Doğum haqqında şəhadətnamə”-nin surətindən məlum olur ki, X8 25 avqust 1989-cu il tarixdə anadan olmuşdur. Mülki işə əlavə edilmiş “Nikahın pozulması haqqında şəhadətnamə”-nin surətindən məlum olur ki, X8 ilə X710 dekabr 2013-cü il tarixdə rəsmi nikah qeydiyyatından keçməklə evlənmişlər. Nikah bağlandıqdan sonra arvada Sadıqova soyadı verilmişdir. Mülki işə əlavə edilmiş “Doğum haqqında şəhadətnamə”-lərin surətindən və 1 saylı Gəncə “Asan Xitməti” Mərkəzinin Ədliyyə Nizirliyinin Qeydiyyat şöbəsinin 13 dekabr 2023cü il tarixli arayışından, Kəlbəcər rayonu İH başçısının Qılıncı kənd İƏD üzrə nümayəndəsinin 21 dekabr 2023-cü il tarixli arayışından məlum olr ki, X2nun ailə tərkibi Ərizəçi və 4 nəfər azyaşlı uşaqdan, valideyinləri Maraqlı şəxs2 və Maraqlı şəxs3 ibarət olmuşdur. X2 ölən günə kimi ailə üzvüləri ilə birlikdə yaşamışdır. Mülki işə əlavə edilmiş “Ölüm haqqında şəhadətnamə”-nin surətindən görünür ki, X8 27 mart 2023-cü il tarixdə ölmüşdür. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 1133.1-ci maddəsinə əsasən, ölmüş şəxsin (miras qoyanın) əmlakı başqa şəxslərə (vərəsələrə) qanun üzrə və ya vəsiyyət üzrə və ya hər iki əsasla keçir. Həmin Məcəllənin 1133.2-ci maddəsinə əsasən, qanun üzrə vərəsəlik (ölmüş şəxsin əmlakının qanunda göstərilmiş şəxslərə keçməsi) o zaman qüvvədə olur ki, miras qoyan vəsiyyətnamə qoymur, yaxud vəsiyyətnamə tamamilə və ya qismən etibarsız sayılır. Həmin Məcəllənin 1134.1-ci maddəsinə əsasən, Qanun üzrə vərəsəlik zamanı vərəsələr miras qoyanın öldüyü məqamda sağ olmuş şəxslər, habelə miras qoyanın ölümündən sonra doğulmuş uşaqları ola bilərlər. Həmin Məcəllənin 1145-ci maddəsinə əsasən, miras fiziki şəxsin ölümü və ya məhkəmə tərəfindən ölmüş elan edilməsi ilə açılır. Həmin Məcəllənin 1151.1-ci maddəsinə əsasən, mirasa (miras əmlaka) miras qoyanın öldüyü məqamadək malik olduğu əmlak hüquqlarının (miras aktivi) və vəzifələrin (miras passivi) toplusu daxildir. Həmin Məcəllənin 1159.1.1-ci maddəsinə əsasən, qanun üzrə vərəsəlik zamanı birinci növbədə - ölənin uşaqları, miras qoyanın ölümündən sonra doğulmuş uşaq, arvad (ər), valideynlər (övladlığa götürənlər) bərabər pay hüquqlu vərəsələr sayılırlar. Həmin Məcəllənin 1243.3-cü maddəsinə əsasən, vərəsə mirasın bir hissəsinə sahiblik etməyə faktik başladıqda hesab edilir ki, mirasın nədə ifadə edilməsindən və harada olmasından asılı olmayaraq, o, mirası təmamilə qəbul etmişdir. Həmin Məcəllənin 1246-cı maddəsinə əsasən, vərəsə vərəsəliyə çağrıldığını bildiyi və ya bilməli olduğu gündən üç ay ərzində mirası qəbul edə bilər. Miras açıldığı gündən altı ay keçdikdən sonra mirasın qəbuluna yol verilmir. Həmin Məcəllənin 1248.1-ci maddəsinə əsasən, mirasın qəbul edilməsi üçün müəyyənləşdirilmiş müddəti məhkəmə, gecikdirmənin səbəbni üzrlü sayarsa, uzada bilər.Müddət qurtardıqdan sonra, əgər mirası qəbul edən bütün digər vərəsələr razıdırlarsa, miras məhkəməyə müraciət edilmədən də qəbul oluna bilər. Qanunvericilik mirasın qəbulunun iki üsulunu (formal və qeyri-formal) üsullarını müəyyən edir. Mirasın qəbul edilməsinin formal üsulu dedikdə, vərəsənin mirasın açıldığı yerin notariat kontoruna mirasın qəbulu haqqında yazılı ərizə verməsi başa düşülür. Belə bir ərizənin verilməsi vərəsənin birbaşa iradə ifadəsi ilə bağlı olub, onun miras əmlakın mülkiyyətçisi olmaq niyyətini mübahisəsiz olaraq sübut edir. Mirasın qəbul edilməsinin qeyri-formal üsulu o zaman qüvvədə olur ki, vərəsə özünün konkret hərəkətləri və rəftarı ilə mirası qəbul etmək niyyətini açıq-aşkar təsdiqləyir və sübut edir. Yəni, vərəsənin hərəkətlərindən onun mirası qəbul etmək məqsədi gördüyünü müəyyən etmək olur. Azərbaycan Respublikasının mülki qanunvericiliyində mirasın qəbul edilməsinin iki üsulu müəyyənləşdirilir: formal üsul və qeyri-formal üsul. Formal üsul mirasın hüquqi cəhətdən qəbul edilməsi, qeyri-formal üsul isə mirasın faktiki cəhətdən qəbul edilməsidir. Mirasın qəbul edilməsinin formal üsulu dedikdə, vərəsənin notariat kontoruna mirası qəbul etdiyi barədə ərizə verməsi başa düşülür. Vərəsə ərizəni yazılı formada verməlidir. Mirası qəbul etmək barədə ərizə nümayəndə vasitəsilə də verilə bilər. Bu halda nümayəndənin vərəsəlik işinin aparılması barədə notariat qaydada təsdiqlənmiş etibarnamə olmalıdır. Mirasın qəbul edilməsinin qeyri-formal üsuluna əsasən vərəsənin konkret hərəkətləri və rəftarı onun mirası qəbul etmək niyyətini açıq-aşkar təsdiqləyir və sübut edir. Bu hərəkətlərin məzmunundan belə bir nəticə çıxarmaq mümkündür ki, vərəsə mirası qəbul etmək məqsədi güdür. Faktiki sahiblik etmə üsuluna əsasən vərəsə ölən şəxsin əmlakını faktiki cəhətdən ələ keçirir və ona sahib durur, üzərində fiziki ağalıq edir. Bu hərəkətlərlə vərəsənin mirası qəbul etmək niyyəti açıq aşkar görünür və bəlli olur. Bu üsula həmçinin, başqa mənzildə yaşayan vərəsənin miras əmlak barədə qayğı göstərməsi, əmlakın verilməsi və ya qorunması barədə xahişlə müraciət olunması kimi hərəkətlər də daxildir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 1255-ci maddəsinə görə qəbul edilmiş miras onun açıldığı gündən vərəsənin mülkiyyəti sayılır. Göründüyü kimi mirasın açıldığı vaxt miras qoyanın vərəsəsi olacaq qardaşı qızı ərizəçi X10 onun birinci növbəli vərəsəsi kimi галмышдыр. Azərbaycan Respublikası MM-in 1274-cü maddəsinə əsasən miras onu qəbul edən vərəsələrin razılaşması ilə onlardan hər birinə qanun və ya vəsiyyətnamə üzrə düşən paya uyğun bölüşdürülür. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, mərhum X6 miras qalmış ünvan 1 ünvanında yerləşən 0,06 hektar həyətyanı torpaq sahəsi ərizəçi X9 tərəfindən qəbul edilmə faktı müəyyən edilməli, onun həmin əmlaka mülkiyyət hüquqları tanınmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 14.2-cı maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələb və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 217.4-cü maddəsinə görə məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 218.3-ci maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-220, 227, 358-360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə QƏT ETDİ: Ərizəçi «mirasın qəbul edilməsi faktının müəyyən edilməsinə dair» ərizəsi təmin edilsin. X1 miras qalmış əmlakı onun vərəsəsi Ərizəçi tərəfindən miras əmlak kimi qəbul edilməsi faktı müəyyən edilsin. X1 miras qalmış əmlaka Ərizəçi vərəsəlik hüquqları tanınsın. Qətnаmənin surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 1(bir) аy müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinetə yerləşdirməklə Göygöl Rаyоn Məhkəməsi vаsitəsilə Gəncə Аpellyаsiyа Məhkəməsinə аpellyаsiyа şikаyəti verilə bilər. Qətnаmədən şikаyət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən bir аy keçdikdən sоnrа qаnuni qüvvəyə minir. Hakim: Mübariz Məmmədov