Xaçmaz Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(067)-1807/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Xaçmaz şəhəri İş № 2(067)-1807/2020 02.09.2020 XAÇMAZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Sadıqov Anar Böyükkişi oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Həsənli Rövşən Xudat oğlunun katibliyi, İddiaçı, Cavabdeh Şirinbalayeva (Nəcəfəliyeva) Məhəbbət Valeh qızının, Üçüncü şəxs «xxxxxxxxxxxx» ASC-nin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə İddiaçı Şirinbalayeva (Nəcəfəliyeva) Məhəbbət Valeh qızına qarşı zaminliyə xitam verilməsi tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə Xaçmaz şəhərində xx xxxxxxxx 2020-cu il tarixdə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, Müəyyən etdi: İddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək Cavabdeh öhdəliyini «xxxxxxxxxxxx» ASC-nin Xaçmaz filialının qarşısında tamamilə və ya hissə-hissə icra etməsi üçün məsuliyyəti öz üzərinə götürməkdən ötrü bağladığı zaminlik müqaviləsinə xitam verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiasını onunla əsaslandırmışdır ki, iş üzrə Cavabdeh xx xxxxxx 2014-cü il tarixdə 11217 ABŞ dolları «xxxxxxxxxxxx» ASC-nin Xaçmaz filialından 60 aylıq kredit alıb. Bununla bağlı onlar arasında kredit sazişi bağlanmış, həmin sazişə əsasən cavabdeh illik 26 faiz kredit ödəməlidir. Cavabdeh pul devolvasiya olunandan sonra kreditə görə faiz ödəməkdən boyun qaçırmışdır. bu günə kimi borclu qaldığı pulu ödəmir. Cavabdeh kredit alarkən ona zamin durmuşdur. Zaminlik müqaviləsi bağlanmışdır. Hazırda Bank zamin durduğu üçün ondan cavabdehin əvəzinə kredit ödəməsini tələb edir. Ailəsi 5 nəfərdən ibarətdir, 3-ü tələbədir, ailədə tək işləyir, aylıq vəzifə maaşı 505 manatdır. Bundan başqa banrklar qarşısında kredit ödəmək üçün öhdəlik götürmüşdür. «xxxxxxx» ASC-nə 1379,07 manat, «xxxxxxx» ASC-nə 3122,7 manat borcu vardır. Onun vəzifə maaşı imkan vermir ki, 2 banka borclu kimi kredit ödədiyi halda, cavabdehin borcunu bir zamin kimi o ödəsin. O, «xxxxxxxxxxxx» ASC-nin Xaçmaz filialına dəfələrlə müraciət edərək bildirmişdir ki, ödəməli olduğu kreditin faiz məbləğini azaltmış olsalar, krediti çətinliklə də olsa ödəyə bilər. Lakin Bank onunla razılaşmır. Məhkəmə iclasında iddiacı iddia tələbini müdafiə edərək təmin olunmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında cavabdeh iddianı qəbul edərək təmin olunmasına etiraz etməmişdir. Məhkəmə iclasında üçüncü şəxs «xxxxxxxxxxxx» ASC-nin nümayəndəsi iddianı qəbul etməyərək təmin olunmamasını xahiş etmişdir. Məhkəmə tərəflərin izahatlarını dinləyib iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia təmin edilməməlidir. Belə ki, işə əlavə edilmiş 3 saylı X2 xx.xx.2020-ci il tarixli arayışdan görünür ki, İddiaçı xx xxxx 1994-cü il tarixdən vergi orqanlarında işləyir. Hal-hazırda 3 saylı X2 Mikro və kiçik sahibkarlıq subyektlərinin monitorinqi şöbəsində böyük dövlət vergi müfəttişi vəzifəsində çalışır. Aylıq vəzifə maaşı 505 manat təşkil edir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2.-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikasınınnın Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1.-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 217.4.-cü maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımca icra edilməməsi başa düşülür. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 445.2.1.-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 445.3.-cü maddəsinə uyğun olaraq, əgər borclu icra müddəti çatdıqdan sonra kreditorun xatırlatmasına baxmayaraq öhdəliyi icra etməzsə, o, icranı xatırlatma üzrə gecikdirilmiş sayılır. Öhdəliyin icrası barədə iddia irəli sürülməsi, habelə icraya dair yazılı tələbin çatdırılması xatırlatmaya bərabər tutulur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 448.1.-ci maddəsinə müvafiq olaraq, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 449.4.-cü maddəsində nəzərdə tutulduğu kimi, özgə vəsaitindən istifadə üçün faizlər, əgər müqavilədə faizlərin hesablanması üçün daha qısa müddət müəyyənləşdirilməyibsə, həmin vəsait məbləğinin kreditora ödənildiyi günə qədər tutulur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 470.1.-ci maddəsinə əsasən zaminlik müqaviləsi üzrə zamin başqa şəxsin kreditoru qarşısında həmin şəxsin öz öhdəliyini tamamilə və ya hissə-hissə icra etməsi üçün məsuliyyəti öz üzərinə götürür. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 471.1.-ci maddəsinə uyğun olaraq borclu zaminliklə təmin edilmiş öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, əgər bu Məcəllədə və ya zaminlik müqaviləsində zaminin subsidiar məsuliyyəti nəzərdə tutulmamışsa, zamin və ya borclu kreditor qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 477.0-cı maddəsinə əsasən zaminliyə aşağıdakı hallarda xitam verilir: 477.0.1. zaminliyin təmin etdiyi öhdəliyə xitam verildikdə, habelə zaminin razılığı olmadan həmin öhdəlik dəyişdirildikdə və bu dəyişdirilmə onun məsuliyyətinin artmasına və ya onun üçün digər əlverişsiz nəticələrə səbəb olduqda; 477.0.2. əgər zamin yeni borclu üçün cavabdeh olmaq barəsində kreditora razılıq verməmişsə, zaminliklə təmin edilmiş öhdəlik üzrə borc başqa şəxsə keçirildikdə; 477.0.3. kreditor borclunun və ya zaminin təklif etdiyi lazımi icranı qəbul etməkdən imtina etdikdə; 477.0.4. zaminlik müqaviləsində göstərilmiş onun verilmə müddəti qurtardıqda. Belə müddət təyin edilmədikdə zaminliyə onun təmin etdiyi öhdəliyin icrası vaxtının çatdığı gündən bir il ərzində kreditorun zaminə qarşı iddia irəli sürmədiyi halda xitam verilir. Əsas öhdəliyin icrası müddəti göstərilmədikdə və müəyyənləşdirilə bilmədikdə və ya tələbetmə məqamı ilə müəyyənləşdirilə bildikdə zaminliyə zaminlik müqaviləsinin bağlandığı gündən iki il ərzində kreditorun zaminə qarşı iddia irəli sürmədiyi halda xitam verilir. Göründüyü kimi iddiaçı iddia tələbini təsdiq edəcək heç bir mötəbər sübutu məhkəməyə təqdim etməmişdir. Beləliklə, işin yuxarıda sadalanan faktiki hallarından görünür ki, iddia tələbi əsassızdır. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin olunmamalıdır. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 238, 241-242, 252-253-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddiaçı Şirinbalayeva (Nəcəfəliyeva) Məhəbbət Valeh qızına qarşı zaminliyə xitam verilməsi tələbinə dair iddiası təmin edilməsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 ay müddətində Xaçmaz rayon məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Anar Sadıqov