Naxçıvan MR Naxçıvan Şəhər Məhkəməsi Qərardad — İş №2(078)-361/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Naxçıvan şəhəri İş № 2(078)-361/2024 25.01.2024 NAXÇIVAN MR NAXÇIVAN ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ (ərizənin geri qaytarılması barədə) Mən, Naxçıvan Şəhər Məhkəməsinin hakimi Səfərəliyeva Gülnar Xanlar qızı ərizəçilər Ərizəçi1 və Ərizəçi2 miras əmlakın qəbul edilməsi faktının müəyyən edilməsi tələbinə dair ərizəsinə və ona əlavə edilmiş sənədlərə baxaraq, müəyyənetdim: Ərizəçilər Ərizəçi1 və Ərizəçi2 ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək ünvan 1 ünvanında yerləşən fərdi yaşayış evinin mərhum anaları X2 miras qalmış 8/14 hissəsinin (payın) və mərhum bacıları X1 miras qalmış 1/14 hissəsinin (payın) onlar tərəfindən qəbul edilməsi faktının müəyyən olunması barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdirlər. Ərizəçilər Ərizəçi1 və Ərizəçi2 məhkəməyə təqdim etdiyi ərizəni və ona əlavə olunmuş sənədləri nəzərdən keçirərək müəyyən etdim ki, ərizə geri qaytarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1246 və 1273-1-ci maddələrinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 29-cu maddəsinin Vİİ hissəsinə uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” 26 dekabr 2023-cü il tarixli Qərarında qeyd edilmişdir ki, Mülki Məcəllənin vərəsəlik hüququ üçün xüsusi qəbul şərtini və müddətini müəyyən edən 1246 və 1273-1-ci maddələri mütənasiblik konstitusiya prinsipinə və Konstitusiyanın 29-cu maddəsinin Vİİ hissəsində təsbit olunmuş vərəsəlik hüququnun təminatına və bu Qərarın təsviri-əsaslandırıcı hissəsində əks olunmuş hüquqi mövqelərə uyğun olmadığından qüvvədən düşmüş hesab edilməlidir, Mülki Məcəllənin mirasın qəbulu institutunun tələblərindən irəli gələn hüquqi tənzimləmələrin bu Qərarın təsviri-əsaslandırıcı hissəsində əks olunmuş hüquqi mövqelər nəzərə alınmaqla təkmilləşdirilməsi Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə tövsiyə edilməlidir; Mülki Məcəllənin 1248.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq, mirasın qəbul edilməsi üçün müəyyənləşdirilmiş müddəti məhkəmə, gecikdirmənin səbəbini üzrlü sayarsa, uzada bilər. Müddət qurtardıqdan sonra, əgər mirası qəbul edən bütün digər vərəsələr razıdırlarsa, miras məhkəməyə müraciət edilmədən də qəbul oluna bilər. Göstərilənlərlə yanaşı Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu “Notariat haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9-cu maddəsinin 1-ci bəndindən irəli gələrək vurğulayır ki, notariuslar tərəfindən vərəsəliklə bağlı notarial hərəkətlər həyata keçirilərkən şəxslərə müvafiq hərəkətlərlə bağlı onların hüquq və vəzifələri izah edilməli, bu hüquqların həyata keçirilməsi və qanuni mənafelərinin qorunması üçün köməklik göstərilməli, o cümlədən yerində olmayan vərəsələrin məlumatlandırılması üçün bütün mümkün vasitələrdən istifadə olunmalıdır. Yuxarıda qeyd edilən Plenum Qərarından da aydın oluğu kimi mülki qanunvericilikdə mirasın qəbul edilməsi və ondan imtina edilməsini nəzərdə tutan 1246 və 1273-1-ci maddələri qüvvədən düşmüş hesab edilmişdir. Bu gün həmin maddələrin qanunvericilikdə olması tamamilə formal xarakter daşıyır və həmin maddələrlə bağlı qanunvericiliyə düzəliş edilməsi Plenum Qərarı ilə qanunverici orqana tövsiyə edilmişdir. Notariat orqanı verdiyi imtinasını məhz müddətə görə vermişdir. Halbuki əlavə edilən sənədlərdən də aydın olur ki, miras qoyanın vərəsəsinin mirası qəbul etmək üşün notariat ofisinə müraciət edərkən notariat ofisinin ona bu imtinanı vermək üçün əsası olmamışdır. Qeyd edilənləri nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, ərizənin icraata qəbul edilməsindən imtina edilməli və ərizəçiyə müvafiq notaiat orqanına müraciət edərək mirası əmlakı rəsmiləşdirilməsi prosesini həyata keçirməsi hüququ izah edilməlidir. Yuxarıda qeyd edilənləri nəzərə alıb məhkəmə belə hesab edir ki, ərizə geri qaytarılmalı, ərizəçiyə müvafiq notariat orqanına müraciət edərək mirası əmlakı rəsmiləşdirilməsi prosesini həyata keçirməsi hüququ izah edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 114.1.2-ci maddəsinin məzmununa görə bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş əsaslarla ərizə geri qaytarılarsa ödənilmiş dövlət rüsumu geri qaytarılır. Buna görə də Ərizəçi1 tərəfindən Azərbaycan Respublikası Mərkəzi X4 Portalına xx.xx.2023-cü il tarixdə ********** nömrəli qəbzlə ödənilmiş 100 (bir yüz) manat dövlət rüsumu geri qaytarılmalıdır. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 153.6, 263-264, 267-268-ci maddələrini rəhbər tutaraq, qəraraaldım: Ərizəçilər Ərizəçi1 və Ərizəçi2 miras əmlakın qəbul edilməsi faktının müəyyən edilməsi tələbinə dair ərizəsi geri qaytarılsın. Ərizəçilər Ərizəçi1 və Ərizəçi2 müvafiq notariat ofisinə müraciət etmək hüququ izah edilsin. Ərizəçi1 tərəfindən Azərbaycan Respublikası Mərkəzi X4 Portalına xx.xx.2023-cü il tarixdə ********** nömrəli qəbzlə ödənilmiş 100 (bir yüz) manat dövlət rüsumu ərizəçiyə geri qaytarılsın. Qərardaddan şikayət, qərardad tərəfə təqdim edildikdən və ya tərəf onu aldıqdan sonra 10 gün müddətində qərardadı qəbul edən məhkəməyə verilə bilər. Hakim: Gülnar Səfərəliyeva