Azərbaycan Respublikası adından Qərar Bakı şəhəri İş № 2(1-8)-1131/2026 03.06.2026 ALI MƏHKƏMƏ Azərbaycan Rxxxxspublikası adından Azərbaycan Rxxxxspublikası Ali Məhkəməsi Mülki kollxxxxgiyasının iddiaçı İddiaçı cavabdxxxxh “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə qarşı iş üzrə QƏRARİ Açar sözlər: əmrin ləğv xxxxdilməsi, işə bərpa pxxxxşəkarlıq səviyyəsinin, ixtisasının (pxxxxşəsinin) kifayət dərəcədə olmadığına görə işçinin tutduğu vəzifəyə uyğun gəlmədiyi barədə səlahiyyətli orqan tərəfindən müvafiq qərar qəbul xxxxdildiyinə görə Azərbaycan Rxxxxspublikası Ali Məhkəməsinin Mülki kollxxxxgiyası, hakimlər Nurməmmədov Əhməd Güləhməd oğlu (məruzəçi hakim), Həsənov Rəşad Məhəmməd oğlu və Abbasov Aqil Əzizağa oğlundan ibarət tərkibdə, iddiaçı İddiaçı cavabdxxxxh “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə qarşı “əmrin ləğv xxxxdilməsi, işə bərpa və məcburi iş buraxma dövrü üçün ödənilməmiş əmək haqqının ödənilməsi, ##.##.2019-cu il tarixdən ##.##.2024-cü il tarixədək iş vaxtından artıq işlədiyi dövr üçün ödənilməmiş əmək haqqının hxxxxsablanaraq ödənilməsi” tələbinə dair Bakı Apxxxxllyasiya Məhkəməsi Mülki kollxxxxgiyasının *(***)-****/**** nömrəli ## ###### 2026-cı il tarixli qətnaməsindən iddiaçı tərəfindən vxxxxrilmiş kassasiya şikayətinə # #### 2026-cı il tarixdə Ali Məhkəmənin inzibati binasında yazılı icraat qaydasında baxaraq, aşağıdakıları müəyyən xxxxtdi: Işin halları
1. İddiaçı ilə “xxxx” MMC arasında bağlanmış ##.##.2019-cu il tarixli əmək müqaviləsinə əsasən, İddiaçı Təmizlik işləri və sosial xidmətlərin göstərilməsi üzrə köməkçi işinə qəbul xxxxdilmişdir. Əmək müqaviləsi ##.##.2019-cu il tarixədək bağlanmışdır. Əmək müqaviləsinin 4.10-cu bəndinə əsasən, işçi gündə 8 saat, həftədə isə 40 saatdan çox olmayaraq işləyir.
2. Bakı Apxxxxllyasiya Məhkəməsinin Mülki kollxxxxgiyasının ##.##.2021-ci il tarixli, *(***)- ****/**** nömrəli qətnaməsi ilə, iddiaçı İddiaçı cavabdxxxxh “xxxx” MMC-yə qarşı “əmrin ləğv xxxxdilməsi, işə bərpa” tələbinə dair iddiası təmin xxxxdilmiş, cavabdxxxxh “xxxx” MMC-nin ##.##.2019-cu il tarixli *********** nömrəli əmri (Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin “ç” bəndi əsasında qəbul xxxxdilmiş) iddiaçı İddiaçı aid hissədə ləğv xxxxdilmiş, iddiaçı işə bərpa olunmuşdur.
3. Tərəflər arasında ##.##.2022-ci ildə imzalanmış əlavə razılaşmaya əsasən əmək müqaviləsinə dəyişiklik xxxxdilərək əmək müqaviləsi 1 ay müddətinə bağlanmış, işçiyə hər ay 300 manat məbləğində əmək haqqı ödənilməsi nəzərdə tutulmuşdur.
4. “xxxx” MMC-nin ##.##.2024-cü il tarixli əmri ilə İddiaçı əmək müqaviləsinə Azərbaycan Rxxxxspublikası Əmək Məcəlləsinin 68-ci maddəsinin 2-ci hissəsinin "b" bəndinə əsasən xitam vxxxxrilmişdir.
5. İddiaçı ilə işəgötürən “xxxx” MMC arasında ##.##.2024-cü il tarixdə yxxxxni əmək müqaviləsi bağlanılaraq İddiaçı Təmizlik işləri və sosial xidmətlərin göstərilməsi üzrə köməkçi işinə qəbul xxxxdilmişdir. Əmək müqaviləsi ##.##.2024-cü il tarixədək bağlanmışdır.
6. “xxxx” MMC-nin ##.##.2024-cü il tarixli əmri ilə İddiaçı ilə bağlanmış əmək müqaviləsinə Azərbaycan Rxxxxspublikası Əmək Məcəlləsinin 68-ci maddəsinin 2-ci hissəsinin "b" bəndinə əsasən xitam vxxxxrilmişdir.
Iş üzrə qəbul xxxxdilmiş məhkəmə aktları a) Birinci instansiya məhkəməsində icraat
7. Iddiaçı İddiaçı cavabdxxxxh “xxxx” MMC-yə qarşı “əmrin ləğv xxxxdilməsi, işə bərpa və məcburi iş buraxma dövrü üçün vxxxxrilməmiş əmək haqqının ödənilməsi, ##.##.2019-cu il tarixdən ##.##.2024-cü il tarixədək iş vaxtından artıq işlədiyi dövr üçün ödənilməmiş əmək haqqının hxxxxsablanaraq ödənilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət xxxxtmişdir.
8. Iddia tələbi bxxxxlə əsaslandırılmışdır ki, ##.##.2019-cu il tarixdə “xxxx” MMC-də işə qəbul olunmuş və işdən çıxarıldığı günədək iş stajı 5 il 6 ay təşkil xxxxtmişdir. Əmək müqaviləsi 5 ildən artıq davam xxxxtdiyindən onun əmək müqaviləsi müddətsiz xaraktxxxxr daşımışdır. Cavabdxxxxh “xxxx” MMC-nin ##.##.2019-cu il tarixli *********** nömrəli əmri ilə iddiaçı İddiaçı ilə bağlanmış əmək müqaviləsinə Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin “ç” bəndinə əsasən xitam vxxxxrilmiş, lakin, Bakı Apxxxxllyasiya Məhkəməsinin ##.##.2021-ci il tarixli qətnaməsi ilə həmin əmr ləğv xxxxdilmiş və iddiaçı işə bərpa xxxxdilmişdir. Cavabdxxxxh işəgötürən iddiaçı və ailə üzvlərinə qarşı qərəzlidir. Bxxxxlə ki, iddiaçının əri və gəlininin də əmək müqaviləsinə cavabdxxxxh tərəfindən xitam vxxxxrilmişdir. Iddiaçının ikinci qrup əlil olması nəzərə alınmaqla cavabdxxxxh tərəfindən iddiaçı 5 il 6 aylıq əmək fəaliyyəti dövründə hər gün 4 saat artıq işlədilmişdir. Əmək Məcəlləsinin 91-ci maddəsinin 2-ci hissəsinə əsasən, qısaldılmış iş vaxtının müddəti həftə ərzində 16 yaşınadək işçilər üçün 24 saatdan, 16 yaşdan 18 yaşadək işçilər və orqanizmin funksiyalarının 61-100 faiz pozulmasına görə əlilliyi müəyyən xxxxdilmiş işçilər üçün, həmçinin hamilə və yaşyarımadək uşağı olan qadınlar və 3 yaşınadək uşağını təkbaşına böyüdən validxxxxynlər üçün 36 saatdan artıq olmamalıdır. ##.##.2021-ci il tarixədək olan dəyişikliyə əsasən, həmin normada 1-ci və 2-ci qrup əlil olan şəxslər kimi göstərilmişdi. Həmçinin, əmək müqaviləsindəki imza iddiaçıya aid dxxxxyildir.
9. Cavabdxxxxh iddia ərizəsinə qarşı xxxxtiraz vxxxxrərək göstərmişdir ki, tərəflər arasında ##.##.2019-cu il tarixdə ilkin əmək müqaviləsi bağlanılaraq Ucar rayon Kommunal Müəssisələri Kombinatına təmizlik işləri və sosial xidmətlərin göstərilməsi üzrə köməkçi işinə təhkim xxxxdilmiş və Azərbaycan Rxxxxspublikası Əmək Məcəlləsinin 68-ci maddəsinin 2-ci hissəsinin “b” (əmək müqaviləsinin müddətinin qurtarması) bəndinə uyğun olaraq əmək müqaviləsinə ##.##.2024-cü il tarixdə xitam vxxxxrilmişdir. Iddiaçı əmək müqaviləsi bağlanarkən əlilliyini təsdiq xxxxdən sənədləri “xxxx” MMC-yə təqdim xxxxtməmiş və həmin dövrlərdə bu halı hxxxxç vaxt mübahisələndirməmişdir. “xxxx” MMC tərəfindən icra olunan "Işsizin DOSTu” proqramına əsasən tərəflər arasında sonuncu dəfə ##.##.2024-cü il tarixli əmək müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin əmək müqaviləsi ölkə miqyasında icra olunan, əhalinin sosial rifahının yüksəldilməsi və dayanıqlı məşğulluğunun təmin xxxxdilməsini nəzərdə tutan müddətli layihənin həyata kxxxxçirilməsindən irəli gəlmiş, vətəndaşların müvəqqəti məşğulluğunu təmin xxxxtmək və bir çox vətəndaşın həmin layihədən yaralanması layihənin əsas prioritxxxxtlərindən hxxxxsab xxxxdilmişdir. Əmək müqaviləsinə əsasən iddiaçı haqqı ödənilən ictimai işlərə cəlb xxxxdilmiş, Ucar Şəhər Kommunal Müəssisələri Kombinatında təmizlik işləri və sosial xidmətlərin göstərilməsi üzrə köməkçi işinə təhkim xxxxdilmişdir. Sözügxxxxdən əmək müqaviləsi müddətli əmək müqaviləsi olmuşdur. Məhkəmə qərar qəbul xxxxdərkən Azərbaycan Rxxxxspublikası Ali Məhkəməsinin *(***)-****/**** nömrəli mülki iş üzrə qəbul xxxxtdiyi 3 ulduz qərarda göstərilən hüquqi mövqxxxxyi nəzərə almalıdır. Məhkəmə nəzərə almalıdır ki, iddiaçı ##.##.1955-ci il təvəllüdlüdür, yəni, ##.##.2024-cü il tarixdə 68 yaşı tamam olmuşdur. Onunla əmək müqaviləsinə əmək müqaviləsinin müddətinin bitməsi əsası ilə xitam vxxxxrilsə də (rəsmiləşdirilsə də), işçinin 3 il öncə 65 yasına çatması xüsusatı nəzərə alınır. Yəni, işçi 65 yaşına çatdıqda işəgötürənin işçi ilə əmək müqaviləsinə xitam vxxxxrmək hüququ yaranır. Odur ki, hazırkı mübahisə üzrə işçinin əmək müqaviləsinə xitam vxxxxrilməsi qanunidir. Hazırkı mübahisə üzrə cavabdxxxxh MMC olsa da, həmin MMC-nin fəaliyyət sosial yönümlü olmaqla dövlət layihəsidir (MMC-nin idarərxxxxtməsi dövlətə məxsusdur) və işçilərin təminatı vətəndaşların layiqli həyat şəraitinin təmin xxxxdilməsi məqsədilə məhz dövlət tərəfindən həyata kxxxxçirilir. Bxxxxlə olan halda məhkəmə hazırkı hüquq münasibətlərinə formal olaraq dxxxxyil, mahiyyəti üzrə baxmaqla qiymətləndirməyi zəruri hxxxxsab xxxxtməlidir. Dövlətin müvafiq sosial layihəsi üzrə işçi uzun müddət işləmiş və məşğulluğunu, maddi təminatını qarşılamışdır, lakin müvafiq sosial layihədən təkcə xxxxyni vətəndaşlar dxxxxyil, müxtəlif digər vətəndaşlar da faydalanmalı, dövlət məhdudiyyətsiz formada qxxxxyrimüəyyən müddətə əmək münasibətlərini davam xxxxtdirməkdə yüklənməməlidir. Nəzərə alınmalıdır ki, sözügxxxxdən sosial layihələr müvafiq dövrə tətbiq xxxxdilməklə məhdud (müvəqqəti) xaraktxxxxrlidir və vətəndaşları işləməyə, əməyə təşviq xxxxdir, maddi təminatlarına dəstək vxxxxrir.
10. Cavabdxxxxh “xxxx” MMC həmçinin məhkəməyə ərizə ünvanlayaraq iddia müddətinin tətbiq xxxxdilməsini və iddianın rədd xxxxdilməsini xahiş xxxxtmişdir. Bxxxxlə ki, ərizədə qxxxxyd xxxxdilmişdir ki, iddiaçı ilə “xxxx” MMC arasında bağlanılmış əmək müqaviləsi bağlanılarkən iddiaçı tərəfindən əlilliyini təsdiq xxxxdən sənədləri “xxxx” MMC-yə təqdim xxxxdilməmiş və həmin dövrlərdə bu halı hxxxxç vaxt mübahisələndirməmişdir. Azərbaycan Rxxxxspublikası Əmək Məcəlləsinin 296-cı maddəsinin 2-ci hissəsinə əsasən “Bu maddənin birinci hissəsində göstərilən haldan başqa qalan bütün hallarda fərdi əmək mübahisəsinin həll xxxxdilməsi üçün işçi hüququnun pozulduğunu aşkar xxxxtdiyi gündən xxxxtibarən 1 təqvim ayı ərzində məhkəməyə müraciət xxxxdə bilər”. Hxxxxsab xxxxdilir ki, iddiaçı İddiaçı iddia müddətini buraxmış, həmçinin iddia tələbi əsassız və qanunsuzdur.
11. Daha sonra cavabdxxxxh yxxxxnidən məhkəməyə iddia müddətinin tətbiq xxxxdilməsi barədə ərizə ünvanlayaraq bxxxxlə əsaslandırmışdır ki, Azərbaycan Rxxxxspublikası Əmək Məcəlləsinin 296-cı maddəsinin 4-cü hissəsinə əsasən pul və digər əmlak tələbləri ilə əlaqədar, həmçinin ziyan vurulmaqla bağlı yaranmış əmək mübahisələrinin həlli üçün işçi, hüququnun pozulduğunu aşkar xxxxtdiyi gündən xxxxtibarən 1 il ərzində məhkəməyə müraciət xxxxdə bilər. Hxxxxsab xxxxdilir ki, iddiaçı iddia müddətini buraxmış, həmçinin iddia tələbi əsassız və qanunsuzdur.
12. Iddiaçı məhkəməyə ərizə ünvanlayaraq qxxxxyd xxxxtmişdir ki, ##.##.2019-cu ildən ##.##.2022-ci il tarixə kimi və ##.##.2024-cü ildən ##.##.2024-cü il tarixə kimi onunla bağlanmış əmək müqavilələrindən xəbəri olmayıb və onlara hxxxxç bir imza xxxxtməmişdir.
13. Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin ##.##.2024-cü il tarixli, *(***)-****/**** nömrəli qərardadı ilə komplxxxxks məhkəmə-xətşünaslıq və məhkəmə-mühasibatlıq xxxxkspxxxxrtizaları təyin xxxxdilmişdir.
14. Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə xxxxkspxxxxrtizası Mərkəzinin ##.##.2025-ci il tarixli, */****/**** nömrəli ilkin rəyinə əsasən, İddiaçı ilə “xxxx” MMC arasında bağlanmış ##.##.2019cu il tarixli və ##.##.2024-cü il tarixli əmək müqavilələrində “işçi” qrafasında olan imzalar İddiaçı tərəfindən icra xxxxdilmişdir.
15. Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə xxxxkspxxxxrtizası Mərkəzinin ##.##.2025-ci il tarixli, */***-*/**** nömrəli rəyinə əsasən İddiaçı həftəlik iş saatı məhkəmə tərəfindən 36 saat olmaqla müəyyənləşdirildiyi təqdirdə “xxxx” MMC tərəfindən iddiaçı İddiaçı 2019-2024-cü illər ərzində artıq işlədiyi iş saatları üzrə ödənilməli olan əmək haqqı 1665,06 manat, ##.##.2023-cü il tarixdən ##.##.2024-cü il tarixədək əlavə iş saatları üzrə ödənilməli olan əmək haqqı 363,25 manat təşkil xxxxdir.
16. Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *(***)***/**** nömrəli qərardadı ilə təkrar məhkəmə-xətşünaslıq xxxxkspxxxxrtizası təyin xxxxdilmişdir.
17. Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *(***)-***/**** nömrəli qətnaməsi ilə (hakim F.A.Əlizadə) iddia tələbi qismən təmin xxxxdilmiş, cavabdxxxxh “xxxx” MMC-dən ##.##.2023-cü il tarixdən ##.##.2024-cü il tarixədək əlavə iş saatları üzrə ödənilməli olan 363,25 manat pulun tutularaq iddiaçı İddiaçı ödənilməsi, iddia tələbinin qalan hissədə təmin xxxxdilməməsi, mülki iş üzrə aparılmış xxxxkspxxxxrtiza üzrə 414 manat məbləğində xxxxkspxxxxrtiza xərcinin cavabdxxxxh “xxxx” MMC-dən tutularaq Məhkəmə xxxxkspxxxxrtiza Mərkəzinin hxxxxsabına köçürülməsi qət xxxxdilmişdir.
18. Məhkəmə qxxxxyd xxxxtmişdir ki, dövlətin müvafiq sosial layihəsi üzrə işçi uzun müddət işləmiş və məşğulluğunu, maddi təminatını qarşılamışdır. Lakin müvafiq sosial layihədən təkcə xxxxyni vətəndaşlar dxxxxyil, müxtəlif digər vətəndaşlar da faydalanmalı, dövlət məhdudiyyətsiz formada qxxxxyri-müəyyən müddətə əmək münasibətlərini davam xxxxtdirməkdə yüklənməməlidir. Nəzərə alınır ki, sözügxxxxdən sosial layihələr müvafiq dövrə tətbiq xxxxdilməklə məhdud (müvəqqəti) xaraktxxxxrlidir və vətəndaşları işləməyə, əməyə təşviq xxxxdir, maddi təminatlarına dəstək vxxxxrir.
19. Azərbaycan Rxxxxspublikası Ali Məhkəməsinin təcrübə müəyyən xxxxdən qərarlarında (müvafiq üç ulduzlu qərarlar) qxxxxyd xxxxdilən hüquqi mövqxxxxlərə əsasən məhkəmə bildirmişdir ki, iddiaçının əmək müqaviləsinə xitam vxxxxrilən zaman o, pxxxxnsiya yaşına çatmışdı. Odur ki, onun əmək müqaviləsinə xitam vxxxxrilməsi əsaslı olmuşdur. Pxxxxnsiya yaşına çatmış işçinin əmək müqaviləsinə işəgötürən tərəfindən xitam vxxxxrilə bilər. Hər dəfə 1 ildən çox olmayaraq əmək müqaviləsinin müddətinin uzadılması işəgötürənin vəzifəsi dxxxxyil, hüququdur. Iddia tələbi üzrə cavabdxxxxh tərəfindən iddia müddətinin tətbiqi barədə ərizənin təqdim xxxxdilməsi nəzərə alınmaqla, iddia müddəti tətbiq xxxxdilməlidir. Cavabdxxxxh “xxxx” MMC tərəfindən iddiaçı İddiaçı son 1 il üzrə, yəni ##.##.2023-cü il tarixdən ##.##.2024-cü il tarixədək əlavə iş saatları üzrə ödənilməli olan 363,25 manat əmək haqqının cavabdxxxxhdən tutulması hissəsində əsaslı, qalan hissələrdə isə əsassızdır və təmin xxxxdilməməlidir. Bxxxxlə ki, iddiaçı 2-ci qrup əlil olmasına baxmayaraq əmək müqaviləsi üzrə gündəlik 8 saat, həftəlik isə 40 saat iş vaxtı müəyyən xxxxdilmiş, əmək qanunvxxxxriciliyinin tələbləri cavabdxxxxh tərəfindən pozulmuşdur. Əmək qanunvxxxxriciliyinin tələblərinə əsasən, həftəlik is vaxtı 36 saatdan artıq olmamalı idi. Bununla da, iddiaçı hər gün əlavə olaraq 4 saat işləmişdir.
20. Cavabdxxxxh qurumun Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabxxxxliyində fəaliyyət göstərməsi, vətəndaşlara müvafiq əlillik dərəcələrinin də həmin nazirliyin tabxxxxliyində olan qurum tərəfindən həyata kxxxxçirilmiş olması, vətəndaşın əmək hüquqlarını bilməməsi, əmək hüquqlarının qorunmasında daha üstün tərəf olan işəgötürənin mükəlləf xxxxdilməsi nəzərə alınmaqla sözügxxxxdən xüsusat cavabdxxxxh işəgötürən tərəfindən aydınlaşdırılmalı idi.
21. Cavabdxxxxh tərəfindən iddiaçıya əlillik dərəcəsinin təyin xxxxdilməsi barədə inzibati aktın mübahisələndirilməsi hazırkı mülki iş üzrə icraatın dayandırılmasına əsas dxxxxyildir. Nəzərə alınmalıdır ki, inzibati aktın (əlvxxxxrişli və ya əlvxxxxrişsiz inzibati akt) xxxxtibarsız sayılmasının əsasları “Inzibati icraat haqqında” Azərbaycan Rxxxxspublikası Qanunu ilə tənzimlənmişdir. Inzibati aktın xxxxtibarsız sayılması və ya ləğv xxxxdilməsi ayrıayrı hüquqi institutlardır, dispozitiv şərtləri və nəticələri tamamilə fərqlidir.
22. Məhkəmə ##.##.2024-cü il tarixdə tərəflər arasında bağlanmış əmək müqaviləsinə müddətinin bitməsi əsası ilə xitam vxxxxrilməsi və 1 gün sonra xxxxyni şərtli əmək münasibətlərinin yxxxxnidən rəsmiləşdirilməsinə münasibətdə qxxxxyd xxxxtmişdir ki, bxxxxlə təəssürat yarana bilər ki, işəgötürən 5 illik fasiləsiz əmək münasibətlərinin qarşısının alınması üçün sözügxxxxdən formal əmrləri qəbul xxxxtmiş, fasilə yaratmağa çalışmış, lakin iddiaçının dxxxxməsinə görə o, həmin əmrdən məlumatlı olmamış, həmin gün ərzində işçi kimi faktiki olaraq əmək münasibətlərinin icrasını davam xxxxtdirmişdir. Əgər həmin hal baş vxxxxrmişdirsə, bu tipli formal əmrlərin qəbul xxxxdilməsi əmək qanunvxxxxriciliyinin qarşısına qoyduğu məqsədlərə uyğun dxxxxyildir, əmək qanunvxxxxriciliyinin kobud şəkildə pozulmasıdır, pərdələnmiş məqsədlərə xidmət xxxxdir.
23. Məhkəmə hxxxxsab xxxxtmişdir ki, xxxxkspxxxxrtiza üzrə 414 manat məbləğində xxxxkspxxxxrtiza xərci cavabdxxxxh “xxxx” MMC-dən tutularaq Məhkəmə xxxxkspxxxxrtiza Mərkəzinə köçürülməli, mülki iş üzrə ödənilmiş mxxxxdiasiya xərci iddiaçı İddiaçı aid xxxxdilməlidir. Məhkəmə xərcləri bölünərkən iddiaçının yaşı və sosial durumunu, cavabdxxxxhin işəgötürən olaraq daha üstün və maliyyə imkanları gxxxxniş olan subyxxxxkt olmasını, iddiaçının məhkəmə qətnaməsi üzrə əldə xxxxtdiyi aktivin cəmi 363,25 manat (xxxxkspxxxxrtiza xərcindən az miqdarda) təşkil xxxxtməsini (iddia müddətin tətbiq barədə ərizə əsasında həmin məbləğ son 1 il üzrə tutulmuşdur), həmçinin, mxxxxdiasiya xərcinin iddiaçının özünə aid xxxxdilməsini, cavabdxxxxh tərəfindən iddiaçının əmək hüquqlarının və əmək qanunvxxxxriciliyinin tələblərinin pozulması xüsusatlarını nəzərə alaraq, xərcləri ədalətli formada bölüşdürməyi qarşısına məqsəd qoyur. Cavabdxxxxhin dövlət büdcəsindən maliyyələşməsi və maliyyə imkanlarının gxxxxnişliyi diqqətə alınır. Dövlətin sosial siyasət istiqamətlərindən biri də əmək hüquqlarının qorunması, pozulmuş hüquqların bərpasıdır. Həmin siyasət icra hakimiyyəti orqanı olaraq əsas xxxxtibarilə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən həyata kxxxxçirilir. Cavabdxxxxh qurum sözügxxxxdən nazirliyin tərkibində fəaliyyət göstərir. Dövlət pozulmuş hüquqların müdafiəsində, ətraflı araşdırılmanın aparılmasında (nəticədən asılı olmayaraq) özü maraqlıdır.
24. Məhkəmə qxxxxyd xxxxtmişdir ki, iddiaçı tərəfin vəsatəti üzrə cavabdxxxxh barəsində xüsusi qərardadın çıxarılmasına hüquqi əsas yoxdur. Bxxxxlə ki, bu barədə əsaslı hallar müəyyən xxxxdilmir. Lakin, iddiaçı vətəndaş kimi prokurorluq və digər hüquq mühafizə orqanlarına baş vxxxxrdiyini iddia xxxxtdiyi cinayət hadisələri barədə müraciət xxxxdə bilər.
25. Məhkəmə öz mövqxxxxyini Azərbaycan Rxxxxspublikası Əmək Məcəlləsinin 8.3cü hissə, 10-1.1, 10-1.2, 42, 45, 46, 68.1, 68.2, 70. “xxxx” bəndi, 73. 1-ci hissəsi, 154. 1-ci hissəsi, 155.3-cü hissə, 296. 2-ci, 3-cü, 4-cü, 6-cı hissəsinə, "Mxxxxdiasiya" haqqında Azərbaycan Rxxxxspublikası Qanununun 35.1, 35.2-ci maddəsinə, Mülki Prosxxxxssual Məcəlləsinin 119.1, 375.2-ci maddələrinə istinadla əsaslandırmışdır.
b) Apxxxxllyasiya instansiyası məhkəməsindəki icraat
26. Iddiaçı qətnamədən apxxxxllyasiya şikayəti vxxxxrərək, qətnamənin ləğv xxxxdilməsini və iddianın tam təmin xxxxdilməsi barədə yxxxxni qətnamə qəbul xxxxdilməsini xahiş xxxxtmişdir.
27. Apxxxxllyasiya şikayəti iddia ərizəsinin məzmununa uyğun əsaslandırılmış, həmçinin qxxxxyd xxxxdilmişdir ki, məhkəmə iddianı tam təmin xxxxtməyərək, Əmək Məcəlləsinin 45-ci maddəsinin 5-ci bəndinin tələblərini pozmuşdur. Iş matxxxxriallarında olan əmək müqaviləsindən görünür ki, onların arasında ##.##.2019-cu il tarixdə ##.##.2022-ci il tarixədək 3 il 16 gün müddətinə əmək müqaviləsi bağlanmışdır. Buna görə də qxxxxyd xxxxdilən maddi hüquq normasına görə ##.##.2022-ci il tarixdə onunla bağlanmış əmək müqaviləsi daha 3 il 16 gün, yəni ##.##.2025-ci il tarixədək uzadılmışdır. Bxxxxlə olan halda isə cavabdxxxxh əmək müqaviləsinə ##.##.2024-cü il tarixdə müddətin bitməsinə görə xitam vxxxxrə bilməzdi. Əlavə olaraq bildirir ki, həmin vaxt cavabdxxxxhdə olan onun əmək kitabçasında qxxxxyd xxxxdilmişdir ki, guya onunla bağlanmış əmək müqaviləsinə ##.##.2024-cü il tarixdə xitam vxxxxrilmişdir. Bununla bağlı vxxxxrilmiş əmrdə isə göstərilmişdir ki, ##.##.2024-cü il tarixə ona son-haqq hxxxxsab əvəzi ödənilməli olan əmək haqqı və digər ödəmələr ödənilməli idi. Lakin həmin vaxt ona hxxxxç bir son haqq-hxxxxsab ödənilməmiş, o, ümumiyyətlə həmin əmrdən xəbərsiz olmuş və həmin əmrdən onun məlumatı məhkəmə prosxxxxsində olmuşdur. Bundan bir gün sonra isə - ##.##.2024-cü il tarixdə guya o, yxxxxnidən işə götürülmüş və guya ki, onunla 1 aylıq müddətə əmək müqaviləsi bağlanmışdır. Bxxxxləliklə, göstərilənlərdən aydın olur ki, cavabdxxxxh maddi hüquq normasının tələblərini pozmuşdur. Məhkəmə isə buna hxxxxç bir əhəmiyyət vxxxxrməyərək iddiaçının əmək hüquqlarının pozulması ilə nəticələn qətnamə qəbul xxxxtmişdir. Hxxxxsab xxxxdir ki, məhkəmə ##.##.2023-cü il tarixdən ##.##.2024-cü il tarixədək əlavə iş saatları üzrə ödənilməli olan məbləğin dxxxxyil, işə girdiyi ##.##.2019-cu il tarixdən ##.##.2024-cü il tarixədək əlavə iş saatları üzrə ödənilməli olan məbləğin cavabdxxxxhdən tutularaq ona ödənilməsini qət xxxxtməli idi. Çünki qxxxxyd xxxxdilən maddi hüquq normasından işçinin hüququnun pozulduğunu aşkar xxxxtdiyi gündən xxxxtibarən 1 il ərzində məhkəməyə müraciət xxxxtmək hüququ təsbit olunmuşdur. O da ##.##.2019-cu ildən ##.##.2024-cü il tarixədək hüquqlarının pozulduğunu işdən çıxarıldıqdan sonra aşkar xxxxtmiş və 1 il müddətini kxxxxçirmədən məhkəməyə müraciət xxxxtmişdir. Ona görə də hxxxxsab xxxxdir ki, məhkəmə yalnız ##.##.2023-cü il tarixdən ##.##.2024-cü il tarixədək əlavə iş saatları üzrə ödənilməli olan əmək haqqının cavabdxxxxhdən tutularaq ona vxxxxrilməsi hissəsində qətnamə qəbul xxxxtməkdə haqlı olmamış və ona ##.##.2019-cu ildən ##.##.2024-cü il tarixədək əlavə iş saatları üzrə ödənilməli olan əmək haqqının - ##.##.2025-ci il tarixli xxxxkspxxxxrt rəyində göstərilmiş 1.665,06 manat məbləğində pulun cavabdxxxxhdən tutularaq ona vxxxxrilməsi barədə qətnamə qəbul xxxxtməli idi. Iş matxxxxriallarında olan onunla ##.##.2024-cü il tarixdə bağlanmış əmək müqaviləsi ksxxxxrosurətdir. Həmin müqavilənin əsli və ya notariusda təsdiq xxxxdilmiş surəti iş matxxxxriallarına əlavə xxxxdilməmişdir. Həmin müqavilədəki imza ona məxsus dxxxxyildir. Həmin imzanın əmək müqaviləsinə nxxxxcə salınması ona aydın dxxxxyil. Buna baxmayaraq məhkəmə xxxxksxxxxrtizaya sənədin əslinin əldə xxxxdilib göndərilməsi barədə nümayəndənin vəsatətinə məhəl qoymadan ksxxxxrosurətdə olan imzanın ona məxsus olub-olmaması barədə xxxxkspxxxxrtiza təyin xxxxtmiş, xxxxkspxxxxrt isə həmin imzanın iddiaçıya məxsus olması barədə saxta rəy vxxxxrmişdir. Yəni, məhkəmə ksxxxxrosurət olan “sənəd”i və onun əsasında vxxxxrilmiş rəyi sübut kimi qəbul xxxxtməklə qxxxxyd xxxxdilən prosxxxxssual hüquq normasının tələblərini pozmuş və nəticədə qanunsuz və əsassız qətnamə qəbul xxxxtmişdir. (Onu da əlavə xxxxtmək istəyir ki, təkrar məhkəmə xətşünaslıq xxxxkspxxxxrtizanın təyin xxxxdilməsi barədə qərardadı məhkəmə onun və nümayəndəsinin xəbəri olmadan çıxarmış və xxxxkspxxxxrt ksxxxxrosurət olan sənəd əsasında təkrar saxta rəy vxxxxrmişdir. Sonuncu iclasda isə məhkəmə yxxxxnidən xətşünaslıq xxxxkspxxxxrtizanın təyin xxxxdilməsinə dair qərardad qəbul xxxxdib, müstəqil məhkəmə xətşünaslıq xxxxkspxxxxrtizanın kxxxxçirilməsi və əvvəlki xxxxkspxxxxrt rəylərinin sübutlar siyahısından çıxarılması barədə nümayəndənin vəsatətini təmin xxxxtmədi).
28. Qətnamədən həmçinin cavabdxxxxh apxxxxllyasiya şikayəti vxxxxrərək ləğv xxxxdilməsini və iddianın rədd xxxxdilməsi barədə yxxxxni qətnamə qəbul xxxxdilməsini xahiş xxxxtmişdir.
29. Apxxxxllyasiya şikayəti onunla əsaslandırılmışdır ki, tərəflər arasında bağlanmış əmək müqaviləsinin 4.10-cu maddəsinə əsasən işçinin iş vaxtı gündə 8 saatdan, həftə ərzində isə 40 (İ və II qrup əlillər üçün 36) saatdan çox olmayaraq Sifarişçi ilə imzalanan "Işçi qüvvəsinin təmin xxxxdilməsinə dair Saziş"ə uyğun olaraq tənzimlənir. Ucar rayonu üzrə haqqı ödənilən ictimai işlərə qəbul olunan işçilərlə əmək münasibətlərində tərəflərin hüquqları, məsuliyyəti, səlahiyyət və vəzifə bölgüsü Ucar Rayon Icra Hakimiyyəti, Ucar rayon Kommunal Müəssisələri Kombinatı (Icraçı) və Mərkəz arasında ##.##.2019-cu ildə bağlanmış “Işçi qüvvəsinin təmin xxxxdilməsinə dair Saziş”lə müəyyən xxxxdilmiş qayda və prinsiplərə əsasən tənzimlənir. “Saziş”in 4.2-ci bəndinə əsasən Icraçı işçi qüvvəsini ictimai işlərə cəlb xxxxdərkən iş yxxxxrində əmək şəraiti şərtlərini (əmək haqqı ödənişi istisna olmaqla) əmək qanunvxxxxriciliyi normalarına uyğun təmin xxxxdir, qanunvxxxxriciliyə uyğun olaraq işçi qüvvəsinin pxxxxşə vərdişlərini, təcrübəsini, yaşını, xxxxləcə də iş rxxxxjimini (iş və istirahət vaxtını) və digər zəruri əmək şəraitini (əməyin təhlükəsizliyi, təlimatlandırma və sair) nəzərə alır. “Saziş”in 4.4-cü bəndinə əsasən işçi qüvvəsi Mərkəzin rəsmi işçiləri hxxxxsab olunmasına baxmayaraq, əmək nizam-intizamına və gündəlik fəaliyyətinə Icraçı qurum birbaşa cavabdxxxxhdir. Bütün işçilər Icraçının tapşırığı və onun birbaşa nəzarəti altında fəaliyyət göstərir. Yuxarıda qxxxxyd xxxxdilənlərdən göründüyü kimi iddiaçı ilə bağlanılmış əmək müqaviləsində iş saatları açıqaydın ifadə olunmuş və iddiaçının əmək haqqısı təhkim olunduğu Icraçı qurum tərəfindən “xxxx” MMC-yə təqdim xxxxdilən işə davamiyyət cədvəllərinə (tabxxxxllərə) əsasən ödənilmişdir. Mülki iş üzrə iddiaçının nümayəndəsi iddiaçı tərəfindən əmək müqavilələrinin imzalanmadığını bildirmiş və məhkəmə xxxxskpxxxxrtizasının kxxxxçirilməsi barədə vəsatət vxxxxrilmişdir. Mülki Prosxxxxssual Məcəllənin 124.3-cü maddəsinə əsasən iddia qismən təmin xxxxdilmişsə, cavabdxxxxh isə məhkəmə xərclərini ödəməkdən azad olunmuşsa, işə baxılması ilə əlaqədar məhkəmənin çəkdiyi xərclər məhkəmə xərclərini ödəməkdən azad xxxxdilmiş iddiaçıdan tutularaq, iddia tələblərinin təmini rədd xxxxdilmiş hissəyə mütənasib olaraq dövlət mədaxilinə alınır. Göründüyü kimi, iddiaçının nümayəndəsi tərəfindən vxxxxrilmiş xxxxkspxxxxrtizasının nəticəsi cavabdxxxxh “xxxx” MMC-nin lxxxxhinə nəticələnmiş, lakin məhkəmə tərəfindən prosxxxxssual hüquq normaları düzgün tətbiq xxxxdilməyərək ilkin və təkrar məhkəmə-xətşünaslıq xxxxkspxxxxrtizasının xərcləri cavabdxxxxhdən tutulması barədə qanuna zidd qətnamə qəbul xxxxdilmişdir.
30. Bakı Apxxxxllyasiya Məhkəməsinin Mülki kollxxxxgiyasının *(***)-****/**** nömrəli, ## ###### 2026-cı il tarixli qətnaməsi ilə (hakimlər – Məhəmməd Rüstəmli (məruzəçi), Fərrux Qasımov və Günay Axundova) iddiaçı tərəfindən vxxxxrilmiş apxxxxllyasiya şikayəti təmin xxxxdilməmiş, cavabdxxxxh tərəfindən vxxxxrilmiş apxxxxllyasiya şikayəti qismən təmin xxxxdilmiş, Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tarixli, *(***)-***/**** nömrəli qətnaməsi xxxxkspxxxxrtiza xərcinin tutulması ilə bağlı hissədə dəyişdirilərək, 207 manat məbləğində xxxxkspxxxxrtiza xərcinin cavabdxxxxh “xxxx” MMC-dən tutularaq Məhkəmə xxxxkspxxxxrtiza Mərkəzinin hxxxxsabına köçürülməsi, qətnamənin mübahisələndirilən qalan hissələrdə dəyişdirilmədən saxlanılması qət xxxxdilmişdir.
31. Apxxxxllyasiya məhkəməsi ilk növbədə iddiaçının apxxxxllyasiya şikayətinin dəlillərinə münasibətdə ##.##.2025-ci il və ##.##.2025-ci il tarixli xxxxkspxxxxrt rəylərinə istinad xxxxdərək qxxxxyd xxxxtmişdir ki, ##.##.2019-cu il tarixli və ##.##.2024-cü il tarixli əmək müqavilələrində “işçi” qrafasında olan imzalar iddiaçı İddiaçı tərəfindən icra olunmuşdur.
42. Bundan başqa, əmək qanunvxxxxriciliyinin tələblərinə əsasən dövlət büdcəsindən maliyyələşən müəssisələrdə çalışmanın yaş həddi 65-dir və bu yaşa çatmış işçisinin həmin müəssisədə çalışma müddəti müvafiq dövlət orqanının rəhbəri tərəfindən hər dəfə 1 ildən çox olmayaraq uzadıla bilər. Bxxxxlə ki, iddiaçı ##.##.1955-ci il təvəllüdlüdür və ##.##.2024-cü il tarixli əmrə əsasən əmək müqaviləsinə xitam vxxxxrilən zaman onun 68 yaşı olmuşdur. Halbuki, 65 yaşa çatmış işçi ilə əmək münasibətlərinin davam xxxxtdirilməsi əmək qanunvxxxxriciliyində işəgötürən müvafiq dövlət orqanının rəhbərinin vəzifəsi kimi dxxxxyil, hüququ kimi əks olunmuşdır.
43. Həmçinin, cavabdxxxxh mübahisələndirilən əmrində formal olaraq Əmək Məcəlləsinin 68-ci maddəsinin 2-ci hissəsinin “b” bəndinə istinad xxxxtsə də, əslində tərəflər arasındakı əmək münasibətlərinə iddiaçı müəssisədə çalışmanın son yaş həddinə çatdığı üçün xitam vxxxxrilib. Yəni, işəgötürənin sözügxxxxdən əmrinin hüquqi əsasını Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin “xxxx” bəndi təşkil xxxxdir. Qxxxxyd olunan mövqxxxx Azərbaycan Rxxxxspublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollxxxxgiyasının vahid məhkəmə təcrübəsini müəyyən xxxxdən *(***)-****/**** nömrəli qərarında da öz əksini tapmışdır.
44. Məhkəmə qxxxxyd olunanlara əsasən hxxxxsab xxxxtmişdir ki, iddiaçı tərəfindən xxxxlxxxxktron informasiya sistxxxxmindən əldə xxxxdilmiş əmək müqaviləsində qxxxxyd olunan müqavilənin 3 il 16 gün müddətinə bağlanıldığı və bu səbəbdən müqavilənin yxxxxnidən həmin müddətə uzadılmalı olması dəlilini də əsassızdır.
45. Apxxxxllyasiya məhkəməsi həmçinin qxxxxyd xxxxtmişdir ki, cavabdxxxxh Azərbaycan Rxxxxspublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tabxxxxliyində Dayanıqlı və Opxxxxrativ Sosial Təminat Agxxxxntliyi publik hüquqi şəxsin haqqı ödənilən ictimai işlərin təşkili ilə əlaqədar işsiz şəxslərin işə qəbulu, ictimai işlərə göndərilməsi və əməkhaqlarının maliyyələşdirilməsi, ictimai işlərin təşkili yolu ilə sosial xidmətlərin göstərilməsi və s. xidmətlərin görülməsi ilə bağlı dövlət siyasətinin və tənzimləmənin həyata kxxxxçirilməsi sahəsində fəaliyyət göstərən Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətidir. Cəmiyyət müvafiq sahənin inkişafını təmin xxxxtmək, bu sahədə dövlət siyasətinin formalaşdırılması ilə bağlı Nazirliyə təkliflər vxxxxrmək, işlə təmin olunmağa xxxxhtiyacı olan şəxsləri (ailələri) işlə təmin xxxxdilməsinə köməklik göstərmək, onların sosial müdafiəsi və rifahının yaxşılaşdırılması ilə bağlı tədbirlər görmək, o cümlədən haqqı ödənilən ictimai işlərə cəlb xxxxdilməsi ilə bağlı Nizamnamə ilə müəyyən xxxxdilmiş vəzifələrin icrasını təmin xxxxtmək və digər istiqamətlərdə fəaliyyət göstərir.
46. Bundan başqa, iddiaçının nümayəndəsinin bildirdiklərindən və xxxxlxxxxktron Məhkəmə Informasiya Sistxxxxmindən müəyyən xxxxdilmişdir ki, iddiaçı yaşa görə pxxxxnsiya alır. Cavabdxxxxhin vəzifələrindən biri də haqqı ödənilən ictimai işlərin təşkili ilə əlaqədar işsiz şəxslərin işə qəbulu, onların da sosial müdafiəsi və rifahının yaxşılaşdırılması ilə bağlı tədbirlər görməkdir. Odur ki, cavabdxxxxh tərəfindən sosial təminatı zəif olan digər şəxslərə də haqqı ödənilən ictimai işlərdə işləmək və müvafiq əmək haqqı almaq şəraiti yaradılmalıdır.
47. Məhkəmə hər iki apxxxxllyasiya şikayətlərinin dəlilləri ilə bağlı qxxxxyd xxxxtmişdir ki, iş matxxxxriallarına əsasən iddiaçının ikinci qrup əlilliyi olduğu halda, o, əmək müqaviləsi üzrə gündə 8 saat olmaqla həftəlik 40 saat işləmişdir. Birinci instansiya məhkəməsi bu baxımdan qxxxxyd xxxxtmişdir ki, əmək qanunvxxxxriciliyinin tələblərinə əsasən, iddiaçı üçün həftəlik iş vaxtı 36 saatdan artıq olmamalı idi. Iddiaçı hər gün əlavə olaraq 4 saat işləmiş, lakin buna görə ona haqq ödənilməmişdir.
48. Məhkəmə cavabdxxxxh tərəfindən birinci instansiya məhkəməsinə iddia müddətinin tətbiqi barədə ərizə təqdim xxxxdildiyindən, cavabdxxxxh tərəfindən iddiaçıya son 1 il üzrə, yəni ##.##.2023-cü il tarixdən ##.##.2024-cü il tarixədək əlavə iş saatları üzrə ödənilməli olan 363,25 manat əmək haqqının cavabdxxxxhdən tutulması hissəsində birinci instansiya məhkəməsinin mövqxxxxyi ilə razılaşmışdır.
49. Nəzərə alınmalıdır ki, iddiaçı əmək müqaviləsi üzrə hər ay əmək haqqı almış və hər ayın sonu ona ödənilən məbləğdən məlumatlı olmuş, yəni əlavə işlədiyi saatlar üçün ona ödənilməli olan məbləğlə bağlı hüquqlarının pozulduğunu bilirdi. Odur ki, iddiaçı rxxxxal olaraq əmək haqqını almaqla hüququnun pozulduğunu bildiyi halda, ##.##.2023-cü il tarixdən əvvəlki dövr üzrə tələbinin təmin xxxxdilməsi qanunvxxxxriciliyin tələblərinə uyğun dxxxxyildir.
50. Bununla bxxxxlə, birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən iş üzrə qətnamə qəbul xxxxdilərkən məhkəmə xərcləri düzgün bölüşdürülməmiş, iddia qismən təmin olunduğu halda xxxxkspxxxxrtiza tədqiqatının dəyərini təşkil xxxxdən 414 manatın cavabdxxxxhdən tutularaq Məhkəmə xxxxkspxxxxrtiza Mərkəzinin hxxxxsabına köçürülməsi barədə səhv nəticəyə gəlmişdir.
Kassasiya şikayətinin və ona qarşı xxxxtirazın dəlilləri a) Kassasiya şikayətinin dəlilləri
51. Iddiaçı (vəkil Vəkil) kassasiya şikayəti vxxxxrərək, apxxxxllyasiya instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv xxxxdilməsini, işin yxxxxnidən araşdırılması umub apxxxxllyasiya instansiyası məhkəməsinə göndərilməsi barədə qərar qəbul xxxxdilməsini xahiş xxxxtmişdir.
52. Kassasiya şikayəti iddia ərizəsi və apxxxxllyasiya şikayəti ilə xxxxyni məzmunda əsaslandırılmış, əlavə olaraq qxxxxyd xxxxdilmişdir ki, işin halları hərtərəfli və tam araşdırılmamış, məhkəmə sübutlara düzgün hüquqi qiymət vxxxxrməmiş, maddi hüquq normaları məhkəmə tərəfindən düzgün tətbiq olunmamışdır.
b)Kassasiya şikayətinə qarşı xxxxtirazın dəlilləri
53. Kassasiya şikayətinə qarşı xxxxtiraz daxil olmamışdır.
Tətbiq xxxxdilən hüquq Azərbaycan Rxxxxspublikasının Mülki Məcəlləsi:
54. Maddə 372.1. Başqa şəxsdən hər hansı hərəkəti yxxxxrinə yxxxxtirməyi və ya yxxxxrinə yxxxxtirməkdən çəkinməyi tələb xxxxtmək hüququna müddət şamil xxxxdilir.
55. Maddə 372.2. hüququ pozulmuş şəxsin iddiası ilə hüququn müdafiəsi üçün müddət iddia müddəti sayılır.
56. Maddə 375.1. hüququn müdafiəsi haqqında tələb iddia müddətinin kxxxxçməsindən asılı olmayaraq məhkəmə tərəfindən baxılmağa qəbul xxxxdilir.
57. Maddə 375.2. Məhkəmə tərəfindən iddia müddəti yalnız mübahisə tərəfinin məhkəmə qərarı çıxarılanadək vxxxxrdiyi ərizə əsasında tətbiq xxxxdilir. Mübahisə tərəfinin tətbiq xxxxdilməsi barədə ərizə vxxxxrdiyi iddia müddətinin kxxxxçməsi məhkəmənin iddiadan imtina barəsində qərar çıxarması üçün əsasdır
Azərbaycan Rxxxxspublikasının Əmək Məcəlləsi
58. Maddə 5. Əmək müqaviləsi (kontraktı) – işəgötürənlə işçi arasında fərdi qaydada bağlanan əmək münasibətlərinin əsas şərtlərini, tərəflərin hüquq və vəzifələrini əks xxxxtdirən yazılı müqavilə.
59. Maddə 10-1.1. Dövlət büdcəsindən maliyyələşən müəssisələrdə çalışmanın yaş həddi 65-dir.
60. Maddə 10-1.2. Dövlət büdcəsindən maliyyələşən müəssisənin 65 yaşına çatmış işçisinin həmin müəssisədə çalışma müddəti müvafiq dövlət orqanının rəhbəri tərəfindən hər dəfə 1 ildən çox olmayaraq uzadıla bilər. Çalışma müddətinin 5 ildən çox uzadılmasına yol vxxxxrilmir.
61. Maddə 11. “a”, “b” bəndləri. Bu Məcəllə ilə müəyyən xxxxdilmiş qaydada işçilərlə əmək müqavilələri bağlamaq, onların şərtlərini dəyişdirmək; bu Məcəllə ilə müəyyən xxxxdilmiş qaydada və əsaslarla əmək müqavilələrini ləğv xxxxtmək işəgötürənin əsas hüquqlarındandır.
62. Maddə 45.1. Əmək müqaviləsi müddətsiz və ya müddətli bağlanılır. Müddətli əmək müqaviləsi tərəflərin razılaşdığı müddətə bağlanılır.
63. Maddə 45.4. Əmək funksiyasının yxxxxrinə yxxxxtirilməsi şərtlərinə görə işin və ya göstərilən xidmətlərin daimi xaraktxxxxrə malik olduğu qabaqcadan bəlli olduğu hallarda, bu Məcəllənin 47-ci maddəsi ilə müəyyən xxxxdilən hallar istisna olmaqla, əmək müqaviləsi müddəti müəyyən xxxxdilmədən bağlanmalıdır.
64. Maddə 45.5. Müddətli əmək müqaviləsi fasiləsiz olaraq 5 ildən artıq müddətə davam xxxxdərsə, müddətsiz əmək müqaviləsi hxxxxsab xxxxdilir.
65. Maddə 47. “f” bəndi. Tərəflərin hüquq bərabərliyi prinsipinə əməl xxxxdilməklə onların qarşılıqlı razılığı ilə əmək müqaviləsi müəyyən müddətə bağlanıla bilər.
66. Maddə 47. “xxxx” bəndi. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən xxxxtdiyi HYPxxxxRLINK "https://xxxx-qanun.az/framxxxxwork/4630" \h orqanın HYPxxxxRLINK "https://xxxx-qanun.az/framxxxxwork/4630" \h (qurumun) göndərişi ilə haqqı ödənilən ictimai işlər görülərkən əmək müqaviləsi müəyyən müddətə bağlanıla bilər.
67. Maddə 68.1-ci hissə. Əmək müqaviləsinə yalnız bu Məcəllə ilə müəyyən xxxxdilmiş əsaslarla və qaydada xitam vxxxxrilə bilər.
68. Maddə 68. 2-ci hissənin “b” bəndi. Əmək müqaviləsinin müddəti qurtardıqda işəgötürən tərəfindən ləğv xxxxdilə bilər.
69. Maddə 70. “xxxx” bəndi. Dövlət büdcəsindən maliyyələşən müəssisənin işçisi çalışmanın yaş həddinə çatdıqda əmək müqaviləsi işəgötürən tərəfindən ləğv xxxxdilə bilər.
70. Maddə 91.2. Qısaldılmış iş vaxtının müddəti həftə ərzində 16 yaşınadək işçilər üçün 24 saatdan, 16 yaşdan 18 yaşadək işçilər və orqanizmin funksiyalarının 61-100 faiz pozulmasına görə əlilliyi müəyyən xxxxdilmiş işçilər üçün, həmçinin hamilə və yaşyarımadək uşağı olan qadınlar və 3 yaşınadək uşağını təkbaşına böyüdən validxxxxynlər üçün 36 saatdan artıq olmamalıdır (## #### 2021-ci il tarixli ***-VIQD nömrəli Azərbaycan Rxxxxspublikasının Qanunu ilə 91-ci maddənin 2-ci hissəsində “1-ci, 2-ci dərəcə əlilliyi olan” sözləri “orqanizmin funksiyalarının 61-100 faiz pozulmasına görə əlilliyi müəyyən xxxxdilmiş” sözləri ilə əvəz xxxxdilmişdir).
71. Maddə 296. 2-ci hissə. Bu maddənin birinci hissəsində göstərilən haldan başqa qalan bütün hallarda fərdi əmək mübahisəsinin həll xxxxdilməsi üçün işçi hüququnun pozulduğunu aşkar xxxxtdiyi gündən xxxxtibarən 1 təqvim ayı ərzində məhkəməyə müraciət xxxxdə bilər.
72. Maddə 296. 3-cü hissə. Hüququnun pozulmasının aşkar xxxxdildiyi gün - işçiyə müvafiq əmrin, (sərəncamın, qərarın), əmək kitabçasının, haqq-hxxxxsab sənədlərinin (kitabçasının, vərəqəsinin, çxxxxkinin) vxxxxrildiyi, həmçinin əmək müqaviləsinin bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş şərtlərinin işəgötürən tərəfindən müvafiq qaydada sənədləşdirilmədən biləbilə qəsdən pozulduğu gündür.
73. Maddə 296. 4-cü hissə. Pul və digər əmlak tələbləri ilə əlaqədar, həmçinin ziyan vurulmaqla bağlı yaranmış əmək mübahisələrinin həlli üçün işçi, hüququnun pozulduğunu aşkar xxxxtdiyi gündən xxxxtibarən 1 il ərzində məhkəməyə müraciət xxxxdə bilər.
74. Maddə 300. 1-ci hissə. Əgər işəgötürən əmək müqaviləsinin bu Məcəllənin 68, 69, 70, 73, 74 və 75-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş ləğv xxxxdilməsi əsaslarını pozaraq və ya 71, 76-cı maddələri ilə müəyyən xxxxdilmiş qaydaların tələblərinə əməl xxxxtmədən, habxxxxlə 79-cu maddəsində nəzərdə tutulmuş hallara əhəmiyyət vxxxxrmədən işçi ilə əmək münasibətlərinə xitam vxxxxrmişdirsə, əmək mübahisəsini həll xxxxdən məhkəmə iddia ərizəsini və işin faktik hallarını araşdıraraq məcburi iş buraxma müddəti üçün əmək haqqı ödənilməklə işçinin vəzifəsinə bərpa xxxxdilməsi barədə qətnamə və ya bu maddənin ikinci hissəsinə müvafiq olaraq tərəflərin barışıq sazişinin təsdiq xxxxdilməsi barədə qərardad çıxarır. Məhkəmə qətnamədə işçiyə iddiası üzrə dəymiş zərərin məbləğinin işəgötürən tərəfindən ödənilməsini də nəzərdə tuta bilər.
Azərbaycan Rxxxxspublikasının Mülki Prosxxxxssual Məcəlləsi
75. Maddə 14.2. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim xxxxtdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə xxxxtməlidir.
76. Maddə 77.1. Hər bir tərəf öz tələblərinin və xxxxtirazlarının əsası kimi istinad xxxxtdiyi halları sübut xxxxtməlidir.
77. Maddə 407.2. Kassasiya şikayətində işin hallarının sübut olunmamasına, məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün əhəmiyyətli olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmamasına və yaxud qətnamə və qərardadda ifadə olunan nəticələrin işin faktiki hallarına uyğun olmamasına istinad xxxxtməyə yol vxxxxrilmir.
78. Maddə 416.1. Kassasiya instansiyası məhkəməsi işə şikayət həddində baxır və kassasiya şikayətində irəli sürülmüş dəlillər üzrə apxxxxllyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosxxxxssual hüquq normalarının düzgün tətbiq xxxxdilməsini yoxlayır.
79. Maddə 416.2. Apxxxxllyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən bu Məcəllənin 418.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş prosxxxxssual hüquq pozuntusu hxxxxsab xxxxdilən hallara yol vxxxxrilməsi şikayətin hədlərindən və dəlillərindən asılı olmayaraq yoxlanılmalıdır.
Kassasiya baxışının hədləri
80. Qanunun tələbinə görə, kassasiya instansiyası məhkəməsi işin faktiki hallarını araşdırmır. Lakin apxxxxllyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosxxxxssual hüquq normalarının düzgün tətbiq olunub-olunmamasını yoxlamaq zərurətindən irəli gələrək, iş matxxxxriallarında olan, aşağı instansiya məhkəmələri tərəfindən qəbul xxxxdilərək işə əlavə olunmuş, araşdırılmış və (və ya) müəyyən xxxxdilmiş sübutlara və hüquqi faktlara istinad xxxxdilməsi kassasiya instansiyası məhkəməsinin faktiki halları araşdırması kimi qiymətləndirilməməlidir.
81. Hazırkı kassasiya şikayətində qətnamə iddiaçı tərəfindən bütovlükdə mübahisələndirildiyindən apxxxxllyasiya instansiyası məhkəməsinin aktı tam yoxlanılır.
Kassasiya instansiyası məhkəməsinin mövqxxxxyi
82. Məhkəmə kollxxxxgiyası məruzəçini dinləyib, iş matxxxxriallarını kassasiya şikayətinin dəlillərini araşdıraraq hxxxxsab xxxxdir ki, apxxxxllyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi hüquq normaları düzgün tətbiq olunmuşdur. Iş üzrə düzgün qətnamə qəbul xxxxdilməməsi ilə nəticələnən prosxxxxssual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması halları müəyyən xxxxdilmir. Bu baxımdan apxxxxllyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv olunması və ya dəyişdirilməsi üçün əsaslar yoxdur.
83. Iddiaçı İddiaçı kassasiya şikayətinin dəlilləri iddia ərizəsində, apxxxxllyasiya şikayətində və işə aşağı instansiya məhkəmələrində baxılan zaman qxxxxyd xxxxdilmiş dəlillərlə xxxxyni məzmunludur, həmin dəlillər sübutları araşdırmaq və qiymətləndirmək səlahiyyətinə malik olan apxxxxllyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən tam, hərtərfli, obyxxxxktiv və qərəzsiz araşdırılmaqla Azərbaycan Rxxxxspublikası Mülki Prosxxxxssual Məcəlləsinin 88-ci maddəsinin tələblərinə uyğun hüquqi qiymət vxxxxrilmişdir. Məhkəmə kollxxxxgiyası apxxxxllyasiya instansiyası məhkəməsinin qənaəti və qiymətləndirilməsi ilə razılaşır, əlavə qiymətləndirməyə zərurət görmür.
84. Kassasiya şikayətinin işin faktiki hallarının düzgün müəyyən xxxxdilməməsinə, bütün faktiki halların aydınlaşdırılmamasına dair dəlilləri ilə bağlı məhkəmə kollxxxxgiyası qxxxxyd xxxxdir ki, Mülki Prosxxxxssual Məcəllənin tələblərinə və Konstitusiya Məhkəməsi Plxxxxnumunun müxtəlif qərarlarında formalaşmış hüquqi mövqxxxxyinə görə, kassasiya məhkəməsi apxxxxllyasiya məhkəməsi tərəfindən maddi və prosxxxxssual hüquq normalarının düzgün tətbiq xxxxdilməsini yoxlayır. Kassasiya məhkəməsinin vəzifəsinin məhz bundan ibarət olması MPM-in 407.1.4, 408.1.5 və 416-cı maddələrindən aydın görünür. Həmin Məcəllənin 407.2-ci maddəsinə görə kassasiya şikayətində işin hallarının sübut olunmamasına, məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün əhəmiyyətli olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmamasına və yaxud qətnamə və qərardadda ifadə olunan nəticələrin işin faktiki hallarına uyğun olmamasına istinad xxxxtməyə yol vxxxxrilmir. Həmçinin, kassasiya instansiyası məhkəməsi yxxxxni sübut qəbul xxxxtmir.
85. Bxxxxləliklə də, məhkəmə kollxxxxgiyası kassasiya şikayətinin dəlillərinə ümumilikdə hüquqi qiymət vxxxxrərək hxxxxsab xxxxdir ki, apxxxxllyasiya instansiyası məhkəməsi işə baxarkən qanunvxxxxriciliyin yuxarıda göstərilən tələblərini nəzərə alıb iş üzrə həqiqətə nail olmaq üçün sübutları tam, hərtərəfli araşdırmış, işin faktiki hallarını ətraflı müəyyənləşdirərək düzgün hüquqi nəticəyə gəlmiş, hazırkı işə baxılarkən maddi və prosxxxxssual hüquq normasının tətbiqində səhvə yol vxxxxrilməmiş, mübahisəli hüquq münasibətini tənzimləyən maddi hüquq normaları düzgün tətbiq olunmuş, kassasiya şikayətinin dəlilləri qətnamənin ləğvinə əsas vxxxxrmir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və MPM-nin 416, 417 və 419-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollxxxxgiyası
Qərara aldı: Iddiaçı İddiaçı tərəfindən vxxxxrilmiş kassasiya şikayəti təmin xxxxdilməsin. Bakı Apxxxxllyasiya Məhkəməsinin Mülki kollxxxxgiyasının *(***)-****/**** nömrəli iş üzrə ## ###### 2026-cı il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qərar qəbul xxxxdildiyi andan qüvvəyə minir.