Ali Məhkəmə Qərar — İş №2(102)-1869/2019

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2(102)-1869/2019 18.03.2019 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının QƏRARİ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin mülki kollegiyası, hakimlər Əsgərov Qürbət Ağa oğlunun sədrliyi və məruzəsi ilə, Vəliyeva Elşanə Rafiq qızı və Hacıyev Sənan Firudin oğlundan ibarət tərkibdə, Əkbərli Əkbər Eldar oğlunun katibliyi, İddiaçı, vəkili Vəkil iştirakları ilə, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin MK-nın 04 dekabr 2018-ci il tarixli qətnaməsindən İddiaçı və vəkili Vəkilin kassasiya şikayəti üzrə işə baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: Bakı şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsinin 2(005)-1845/2018 saylı 24 avqust 2018-ci il tarixli qətnaməsi ilə İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh2 və qeyrilərinə qarşı torpaq sahəsinə dair verilmiş çıxarışın və torpaq sahəsinin eskiz planının ləğv edilməsi tələbinə dair iddiası təmin edilməmişdir. Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 04 dekabr 2018-ci il tarixli, 2(103)-11745/2018-saylı qətnaməsi ilə (hakimlər V.Həsənov sədrlik edən, məruzəçi, Ş.Məmmədova və N.Cəfərov) apellyasiya şikayəti təmin edilməyərək Bakı şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsinin 2(005)-1845/2018 saylı 24 avqust 2018-ci il tarixli qətnaməsi İddiaçıya münasibətdə mübahisələndirilən hissədə dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. İŞİN HALLARİ: İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh2 və qeyrisinə qarşı torpaq sahəsinə dair verilmiş çıxarışın və torpaq sahəsinin eskiz planının ləğv edilməsi tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Binəqədi rayonu, Binəqədi qəsəbəsi Bələdiyyəsinin 14 i yul 2008-ci il tarixli 166-saylı qərarı ilə onun sahibliyinə (istifadəsinə) verilmiş və faktiki olaraq sahibliyində olan torpaq sahəsi barəsində vətəndaş Cavabdeh2 adma verilmiş 15 noyabr 2017-ci il tarixli RX seriyalı ******* saylı çıxarışın və torpaq sahəsinin eskiz planının ləğv edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Daha sonra iddiaçı iddia ərizəsinə əlavəni məhkəməyə təqdim edərək, Binəqədi rayon Binəqədi qəsəbə Bələdiyyəsinin 14.07.2008-ci il tarixli 166 saylı qərarı ilə onun sahibliyinə (istifadəsinə) verilmiş və faktiki olaraq sahibliyində, istifadəsində olan torpaq sahəsi barəsində saxta sənədlər əsasında (ilkin olaraq Cavabdeh1 adma verilmiş, sonradan isə alqı-satqı yolu ilə Cavabdeh2 adma keçirilmiş) Cavabdeh2 adma verilmiş 15.11.2017-ci il tarixli RX seriyalı * ****** saylı çıxarışın və torpaq sahəsinin eskiz planının ləğv edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Daha sonra iddiaçı yenidən iddia ərizəsinə əlavə verərək, Binəqədi rayonu, Binəqədi qəsəbə Bələdiyyəsinin 30.01.2008-ci il tarixli, 166 saylı sərəncamı ilə onun adma (sahibliyinə, istifadəsinə) verilmiş və faktiki olaraq sahibliyində, istifadəsində olan torpaq sahəsi barəsində heç bir hüquqi əsası olmayan, saxta, cinayət yolu ilə, bir qrup cinayətkar şəxs tərəfindən Binəqədi qəsəbə Bələdiyyəsinin adından hazırlanmış (ilkin olaraq Cavabdeh1 adma verilmiş saxta sənədlər əsasında onun adma keçirilmişdir) saxta sənədlər əsasında özəlləşdirilərək Cavabdeh1 Sahibqulu qızının adma, daha sonra isə Cavabdeh2 adma verilmiş 15 noyabr 2017-ci il tarixli RX seriyalı ******* saylı çıxarış ın və torpaq sahəsinin eskiz planının etibarsız hesab edilməsi, torpaq sahəsində aparılan tikinti işlərinin Cavabdeh2 hesabına sökülməsi və cavabdehlərin torpaq sahəsindən çıxarılmaları barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Eyni zamanda İddiaçı bir qrup şəxs tərəfindən saxta sənədlər hazırlanması və həmin saxta sənədlər əsasında onun torpağı barəsində çıxarış alınması və küllü miqdarda pula çıxarışın satılması üzrə cinayət əməllərinin aşkar olunması və bu barədə xüsusi qərardad çıxarılmaqla prokurora göndərilməsini xahiş etmişdir. İş üzrə yuxarıda göstərilən məhkəmə aktları qəbul edilmişdir. KASSASİYA ŞİKAYƏTİNİN DƏLİLLƏRİ VƏ TƏRƏFLƏRİN İZAHATLARİ: İddiaçı və vəkili Vəkil kassasiya şikayəti verərək şikayəti onunla əsaslandırmışlar ki, sübutlar tam, hərtərəfli araşdırılmamış, sübutl ara obyektiv hüquqi qiymət verilməmişdir. Maddi və prosessual hüquq normaları pozulduğundan Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin MK-nın 04 dekabr 2018-ci il tarixli qətnaməsinin ləğv edilməsini və iş üzrə yeni qərar qəbul edilməsini xahiş edrilər. Məhkəmə kollegiyasının iclasının yeri və vaxtı barədə tərəflərə lazımi qaydada bildiriş göndərilmiş olsa da, tərəflər üzrlü səbəblər olmadan gəlməmişlər. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 415.3-cü maddəsinə əsasən kollegiya işə gəlməyən digər tərəflərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. Məhkəmə kollegiyası məruzəçini dinləyib, kassasiya şikayətinin dəlillərini araşdıraraq hesab edir ki, kassasiya şikayəti qismən təmin edilməli, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin MK-nın 04 dekabr 2018-ci il tarixli qətnaməsi ləğv edilməli və yenidən baxılması üçün həmin məhkəməyə göndərilsin göndərilməlidir. HÜQUQ MƏSƏLƏLƏRİ: Azərbaycan Respublikası MPM-nin 416-cı maddəsinin tələbinə görə kassasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməsini yoxlayır. Qanunun tələbinə görə kassasiya instansiyası məhkəməsi işin faktiki hallarını araşdırmır, yalnız maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq olunubolunmamasını yoxlayır. Kassasiya instansiyası tərəfindən işin faktiki halları yoxlanılmasa da, apellyasiya instansiyası məhkəməsinin maddi və prosessual normaları düzgün tətbiq edib - etməməsini yoxlayarkən, hüquqi məsələlərin düzgün qiymətləndirilməsi üçün işin faktiki hallarıının nəzərə alınması və onlara istinad olunması vacibdir. Kassasiya instansiyası məh kəməsinin işin müəyyənləşdirilmiş faktiki hallarına istinad etməsi faktiki halların yoxlanılması və araşdırılması hesab olunmamalıdır. Qeyd etmək lazımdır ki, işin faktiki hallarının prosessual qanunvericiliyin tələblərinə riayət edilmədən müəyyən olunması ədalətli məhkəmə araşdırılması hüququnun pozulmasına dəlalət etməklə mübahisənin hüquqi aktlarına təsir göstərə bilər. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin iş materialları üzrə gəldiyi nəticədən görünür ki, Cavabdeh1 və Cavabdeh2 öz iradə ifadələrini realizə edərək mövcud alqı-satqı müqaviləsini bağlamışlar və sonuncunun adına verilmiş 15 noyabr 2017-ci il tarixli RX seriyalı ******* saylı çıxarışın və torpaq sahəsinin eskiz planı etibarsız hesab edilə bilməz. İş materiallarında Cavabdeh2 vicdanlı əldə edən olduğunu şübhə altına alan hər hansı sübutlar (məlumatlar) mövcud deyildir Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin iş materialları üzrə gəldiyi digər nəticədən görünür ki, Cavabdeh1 adına 0.94 ha torpaq sahəsinə dair 22 avqust 2017-ci il tarixli, RX *********nömrəli çıxarışın verilməsi üçün Bakı şəhəri, Binəqədi qəsəbə Bələdiyyəsinin 03.06.2004-cü il tarixli, 900/1 nömrəli qərarı və həmin qərarın verilməsi dair sənədlər olduğundan Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən Cavabdeh1 mövcud çıxarış verilərkən qanunvericiliyin tələbləri pozulmamışdir. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin iş materialları üzrə gəldiyi nəticələrdən həmçinin görünür ki, iddiaçının göstərdiyi fakt, yəni sənədin saxta olması qanuni qüvvədə olan məhkəmə hökmü ilə təsdiq olunmur. Sənədin müvafiq bələdiyyədə qeydiyyatının olmaması isə sənədin etibarsızılığına əsas ola bilməz. Çünki Cavabdeh1 həmin sənəd təqdim olunmuş, o həmin sənəddən istifadə edərək torpaq sahəsinin daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə aldırmış və sonra isə alqı-satqı müqaviləsi əsasında özgəninkiləşdirmişdir. İddiaçı isə müvafiq əqdləri mübahisələndirməmiş, yalnız sonuncu reyesrdən çıxarış mübahisələndirilmişdir. Sənədin bələdiyyənin qeydiyyat kitabında qeydə alınmaması isə Cavabdeh1 torpaq sahəsinin üzərində yaranmış hüquqlarından məhrum edilməsinə əsas ola bilməz. Sənədi müvafiq qeydiyyat kitabında qeydə salmaq və ya qeydiyyatı ləğv etmək heç bir halda Cavabdeh1 vəzifəsi olmamışdır. Bu vəzifə müvafiq bələdiyyəyə aiddir. Cavabdeh1 heç bir halda sərəncamın qeydə alınıb-alınmamasını bilmək imkanına malik ola bilməzdi. İddiaçı isə müvafiq olaraq dəymiş zərərin ödənilməsi ilə bağlı bələdiyyəyə qarşı tələb irəli sürmək hüququna malik olmuşdur Apellyasiya instansiyası məhkəməsi gəldiyi nəticələrinin maddi əsası kimi Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 140, 390.1, 405.1-ci, AzərbaycanRespublikasının Konstitusiyasının 29-cu maddələrinə, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin 27 oktyabr 2004-cü il, 08 may 2008-ci il, 06.02.2012-ci il tarixli qərarlarına, Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı «İnsan hüquqları və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında» Avropa Konvensiyasının 1 saylı protokolun 1-ci maddəsinə istinad etmişdir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsinin nəticələri işin tam araşdırılmış həqiqi hallarına, elə cə də mülkivə mülki prosessual qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olmamaqla, həmçinin tərəflərin qarşılıqlı münasibətlərini əks etdirmədiyi üçün qanuni və əsaslı sayıla bilməz. Belə ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi işin araşdırılmış halları ilə müəyyən etmişdir ki, Binəqədi rayonu, Binəqədi qəsəbəsinin ərazi hüdudları daxilində, Binəqədi qəsəbə ərazisindən 600 kv.m torpaq sahəsi fərdi yaşayış evinin tikintisi üçün vətəndaş İddiaçı alqı-satqı qaydasında mülkiyyətinə ayrılmasına dair 20.02.2003-cü il tarixli 151/1 saylı «vətəndaş İddiaçı torpaq sahəsinin alqı-satqı qaydasında ayrılması haqqında» sərəncam verilmişdir. Həmçinin işin materiallarından görünür ki, Binəqədi rayonu, Binəqədi qəsəbəsinin ərazi hüdudları daxilində, Binəqədi qəsəbə ərazisindən 8000 kv.m torpaq sahəsi istehsalat sahəsi üçün vətəndaş X10 alqı-satqı qaydasında, eləcə də, 700 kv.m torpaq sahəsi fərdi yaşayış evinin tikintisi üçün vətəndaş X11, 6000 kv.m torpaq sahəsi sahibkarlıq fəaliyyəti üçün vətəndaş X4 müvafiq olaraq 30.01.2004-cü il tarixli 636 saylı «vətəndaş X10 torpaq sahəsinin alqı-satqı qaydasında ayrılması haqqında», 14.06.2007-ci il tarixli 898 saylı «vətəndaş X11 torpaq sahəsinin alqı-satqı qaydasında ayrılması haqqında», 26.07.2004cü il tarixli 1026/1 saylı «vətəndaş X4 torpaq sahəsinin alqı-satqı qaydasında ayrılması haqqında» sərəncamlarla onların mülkiyyətinə ayrılmışdır. 04.12.2005-ci il tarixli 1796 saylı «torpaq sahəsinin sahiblik və ondan istifadə hüquqlarının keçməsi qaydasında vətəndaş İddiaçı adına və istifadəsinə verilməsi haqqında» sərəncamdan görünür ki, Binəqədi qəsəbəsi B ələdiyyəsinin ərazi hüdudlarında Bakı şəhəri sakinləri X2 və İddiaçı razılıq ərizələri və müraciətləri nəzərə alınaraq birincinin istifadəsinə ayrılmış ünvanı cizgidə göstərilən sahibkarlıq fəaliyyətinin tikintisi üçün nəzərdə tutulmuş 6000 kv.m torpaq sahəsini sahiblik və ondan istifadə hüquqları Bakı şəhər sakini İddiaçı adına keçirilmişdir. 30.01.2008-ci il tarixli 166 saylı «torpaq sahəsinin sahiblik və ondan istifadə hüquqlarının keçməsi qaydasında vətəndaş İddiaçı adına və istifadəsinə verilməsi haqqında» sərəncamdan görünür ki, Binəqədi qəsəbə Bələdiyyəsinin ərazi hüdudlarında Bakı şəhəri sakinləri X2, X1, X5, X7 və İddiaçı razılıq ərizələri və müraciətləri nəzərə alınaraq birincinin istifadəsinə ayrılmış ünvanı ərizədə göstərilən sahibkarlıq fəaliyyəti tikintisi üçün nəzərdə tutu lmuş 9400 kv. metr torpaq sahəsinin sahiblik və ondan istifadə hüquqları Bakı şəhər sakini İddiaçı adına keçirilmişdir. İş materiallarında olan «torpaqların alqı-satqısına dair akt»dan görünür ki, İddiaçı 14.06.2004-cü il tarixdə torpaq sahəsi almaq barədə Binəqədi rayon Bələdiyyəsinə müraciət etmiş, müraciətinə baxılmış və Binəqədi rayonu Binəqədi qəsəbə Bələdiyyəsi ərazisində yerləşən 9400 kv.metr torpaq sahəsinin satılması barədə 30.01,2008-ci il tarixli 166 nömrəli qərar qəbul edilmişdir. Bunun müqabilində İddiaçı «xxxx» ASC-nin vasitəsi ilə 5.280.000 manat məbləğində pul ödəmişdir. 03.06.2004-cü il tarixli 900/1 saylı «torpaq sahəsinin sahiblik və ondan istifadə hüquqlarının keçməsi qaydasında vətəndaş Cavabdeh1 adına və istifadəsinə verilməsi haqqında» sərəncama əsasən isə Binəqədi q əsəbə Bələdiyyəsinin ərazi hüdudlarında Bakı şəhəri sakinləri X8 və Cavabdeh1 razılıq ərizələri və müraciətləri nəzərə alınaraq birincinin istifadəsinə ayrılmış ünvanı ərizədə göstərilən sahibkarlıq fəaliyyəti tikintisi üçün nəzərdə tutulmuş 1 ha torpaq sahəsinin sahiblik və ondan istifadə hüquqları Bakı şəhər sakini Cavabdeh1 adına keçirilmişdir. Həmçinin, işin materiallarından görünür ki, «torpaqların alqı-satqısına dair akt»dan görünür ki, Cavabdeh1 torpaq sahəsi almaq barədə Binəqədi rayon Bələdiyyəsinə müraciət etmiş, müraciətinə baxılmış və Binəqədi rayonu Binəqədi qəsəbə Bələdiyyəsi ərazisində yerləşən 1 ha torpaq sahəsinin satılması barədə 03.06.2004-cü il tarixli 900/1 nömrəli qərar qəbul edilmişdir. Bunun müqabilində Cavabdeh1 «xxxx» ASC-nin vasitəsi ilə 3.200.000 manat məbləğind ə pul ödəmişdir. 24.09.2004-cü il tarixli 1187 saylı «vətəndaş Cavabdeh1 torpaq sahəsinin alqısatqı qaydasında ayrılması haqqında» sərəncamla isə Binəqədi rayonu, Binəqədi qəsəbəsinin ərazi hüdudları daxilində, Binəqədi qəsəbə ərazisindən 600 kv.m boş torpaq sahəsi fərdi yaşayış evinin tikintisi üçün vətəndaş Cavabdeh1 alqı-satqı qaydasında mülkiyyətinə ayrılmışdır. Həmçinin, işin materiallarından görünür ki, Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, Binəqədi qəsəbəsi ərazisində yerləşən 0,94 ha ərazisi olan torpaq sahəsi 22.08.2017-ci il tarixdən Cavabdeh1 adına xüsusi mülkiyyət kimi qeydə alınmasına dair Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında DƏDRX-nin 22.08.2017-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli **********45 reyestr nömrəli çıxarış verilmiş, Cavabdeh1 mülkiyyə tində olan Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, Binəqədi qəsəbəsi ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 0,94 ha olan torpaq sahəsinin 180.000 manata Cavabdeh2 satılması barədə gələcəkdə alqı-satqı müqaviləsinin bağlanmasına dair razılığa gələrək 26.08.2017-ci il tarixli «Torpaq sahəsinin alqı-satqısına dair» ilkin müqavilə bağlamış, AN-İ seriyalı ******* nömrəli 28.08.2017-ci il tarixli Daşınmaz Əmlakın alqı-satqı müqaviləsi ilə Cavabdeh1 özünə məxsus qeyd edilən 0,94 ha olan torpaq sahəsini 180.000 manat müqabilində-Cavabdeh2 satmış, həmin torpaq sahəsi 15.11.2017-ci il tarixdən Cavabdeh2 adına RX seriyalı ******* nömrəli çıxarışla xüsusi mülkiyyət kimi qeydə alınmışdır. İşin materiallarından görünür ki, iddiaçı ilkin olaraq Binəqədi rayonu, Binəqədi qəsəbə Bələdiyyəsinin 30.01.2008-ci il tarixli, 166 saylı sərəncamı ilə onun adına (sahibliyinə, istifadəsinə) verilmiş və faktiki olaraq sahibliyində, istifadəsində olan torpaq sahəsi barəsində heç bir hüquqi əsası olmayan, saxta, cinayət yolu ilə, bir qrup cinayətkar şəxs tərəfindən Binəqədi qəsəbə Bələdiyyəsinin adından hazırlanmış (ilkin olaraq Cavabdeh1 adına verilmiş saxta sənədlər əsasında onun adına keçirilmişdir) saxta sənədlər əsasında özəlləşdirilərək Cavabdeh1-in adına, daha sonra isə Cavabdeh2 adına verilmiş 15 noyabr 2017-ci il tarixli RX seriyalı ******* saylı çıxarışın və torpaq sahəsinin eskiz planının etibarsız hesab edilməsi, torpaq sahəsində aparılan tikinti işlərinin Cavabdeh2 hesabına sökülməsi və cavabdehlərin torpaq sahəsindən çıxarılmaları barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Apellyasiya instansiyası məhk əməsi qeyd etmişdir ki, tərəflərin mübahisələndirdiyi torpaq sahəsinin eyni torpaq sahəsi olması işin mübahisəli halı olmamışdır. Hər iki tərəf torpaq sahəsinin eyni torpaq sahəsi olduğunu qəbul edir. Lakin iddiaçı Cavabdeh1 adına verilmiş torpağın ayrılmasına dair sərəncamın saxta olmasına istinad edərək həmin sənəd əsasında aparılmış özəlləşdirmənin etibarsızılığını tələb edir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hər iki tərəfin torpaq sahəsinin eyni torpaq sahəsi olmasını qəbul etməsinə dair qənaəti hər hansı sübut növü ilə təsdiqləməsi işin materiallarından görünmür. Həmçinində, kollegiyanınqənaətinəgörəhər iki tərəfin torpaq sahəsinin eyni torpaq sahəsi olmasını qəbul etməsi faktı mövcud olduğu təqdirdə apellyasiya instansiyası məhkəməsinin iddiaçı nın adına olan 30.01.2008-ci il tarixli 166 saylı «torpaq sahəsinin sahiblik və ondan istifadə hüquqlarının keçməsi qaydasında vətəndaş İddiaçı adına və istifadəsinə verilməsi haqqında» sərəncamının da hazırda hüquqi qüvvəyə malik olubolmamasına hüquqi qiymət verməmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş 22.01,2018-ci il tarixli 16 saylı arayışdan da görünür ki, Binəqədi qəsəbə Bələdiyyəsinin 30.01.2008-ci il tarixli, 166 saylı qərarı ilə İddiaçı istifadəsinə 9400 kv.metr torpaq sahəsi ayrılmışdır. Beləolanhaldaməhkəməkollegiyasıhesabedirki, apellyasiyainstansiyasıməhkəməsiİddiaçıBinəqədi qəsəbə Bələdiyyəsininsözügedənsərəncamıəsasındaayrılmış 9400 kv.mtorpaqsahəsininüzərinəsonradanbaşqaşəxsinxüsusimülkiyyəthüquqununqeydəalınma sınınəsaslarınadadüzgünhüquqiqiymətverməmişdir. İşinmateriallar ındangörünürki, həminşəxsin, yəni, Cavabdeh1mübahisəlitorpaqsahəsiüzərinəxüsusimülkiyyəthüquqununqeydəalınmasıüçün əsasolmuşilkinsənədolan«torpaq sahəsinin sahiblik və ondan istifadə hüquqlarının keçməsi qaydasında vətəndaş Cavabdeh1 adına və istifadəsinə verilməsi haqqında» 03.06.2004-cü il tarixli 900/1 saylı sərəncamdaadıqeydedilənBakı şəhəri sakini X8ərizəsininnəzərəalınmasıvəonunistifadəsinə ayrılmış,ərizəsində göstərilən sahibkarlıq fəaliyyəti tikintisi üçün nəzərdə tutulmuş 1 ha torpaq sahəsinin sahiblik və ondan istifadə hüquqlarının Bakı şəhər sakini Cavabdeh1 adına keçirilməsigöstərilmişdir. Göründüyükimi, işinmateriallarınaəsasən30.01.2004-cü il tarixli 636 saylısərəncaməsasındaBinəqədi qəsəbə ərazisindən 8000 kv.m torpaq sahəsi istehsalat sahəsi üçün vətəndaş X8, 24.09.2004-cü il tarixli 1187 saylı sərəncamlaisəBinəqədi qəsəbə ərazisindən 600 kv.m boş torpaq sahəsi fərdi yaşayış evinin tikintisi üçünCavabdeh1adlarına alqı-satqı qaydasında mülkiyyətinə ayrılmışvəbutoplamşəkildə 8600 kv.mtəşkiledir. Beləolanhaldaməhkəməkollegiyasıhesabedirki, apellyasiyainstansiyasıməhkəməsiBinəqədi rayonu Binəqədi qəsəbə Bələdiyyəsi ərazisində yerləşən 1 ha torpaq sahəsininCavabdeh1adına satılmasınınəsaslarını, 03.06.2004-cü il tarixli 900/1 nömrəli qərardaqeydedilmiş 1 hatorpaqsahəsinədaxiledilənəlavə 1400 kv.msahəninkiministifadəsindəvəhansıtəyinatlıolmasımüəyyənləşdirməmiş, hər iki mübahisətərəflərinin torpaq sahəsinin eyni torpaq sahəsi olubolmamasınıaydınlaşdırmaqməqsədiiləadlarınaolansərəncamlardaadlarıqeydedilənX10, X11, X4, X3, X6yrılmıştorpaqsahələrinin (koordinatlarını), eləcədə, X9-a ayrılmış8000 kv.m torpaq sahəsiilə Cavabdeh1-ə ayrılmış600 kv.m boş torpaq sahələrininyanaşıolubolmamasını, eləcədə, 30.01.2008-ci il tarixli 166 saylı sərəncamlaİddiaçı adına keçirilmiş9400 kv.mtorpaq sahəsininfaktikiyerinivəkoordinatlarını, busahəninCavabdeh2hazırdamülkiyyətindəolansahəiləüst-üstədüşüb- düşməməsinimüəyyənetməküçünmüvafiqmütəxəssisrəyininalınması, ekspertizanınkeçirilməsinin, dahasonrayerlimüayinənin (baxışının) aparılmasınınzərurliyinimüzakirəetməmişdir. Halbuki, apellyasiyaşikayətinindəlillərindənbiriX6-nınadına 636 saylı 30.01.2004cüiltarixlisərəncamlaayrılmıştorpaqsahəsinineskizplanının, cizgisininsurətlərinəəsasənhəmintorpaqBinəqədiNovxanıŞossesininkənarındayerləşməsiol muşdur. Məhkəməkollegiyasıqeydedirki, apellyasiyainstansiyasıməhkəməsiAzərbaycan RespublikasınınMülkiMəcəlləsinin 390.1 və 405.1-cimaddələrinintələblərinəuyğunqətnaməsiniəsasənCavabdeh1 və Cavabdeh2 öz iradə ifadələrini realizə edərək mövcud alqı-satqı müqaviləsini bağlamasıvəsonuncunun vicdanlı əldə edən olmasıüzərindəquraraq onunvicdanlılığınınşübhə altına alan hər hansı sübutların (məlumatlar) mövcud olmamasınaistinadedərəkCavabdeh1 adına 0.94 ha torpaq sahəsinə dair 22 avqust 2017-ci il tarixli, RX *********nömrəli çıxarışın verilməsi üçün Bakı şəhəri Binəqədi qəsəbə Bələdiyyəsinin 03.06.2004-cü il tarixli, 900/1 nömrəli qərarı və həmin qərarın verilməsi dair sənədlər olduğuüçünAzərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən ona mövcud çıxarış verilərkən qanunvericiliyin tələblərinin pozulmamasıki minəticələrəgələrkənnəzərəalmamışdırki, iddiaçıCavabdeh2 adına verilmiş 15 noyabr 2017-ci il tarixli RX seriyalı ******* saylı çıxarışın və torpaq sahəsinin eskiz planının etibarsız hesab edilməsi, torpaq sahəsində aparılan tikinti işlərinin həmincavabdehinhesabına sökülməsi və cavabdehlərin torpaq sahəsindən çıxarılmalarıiləyanaşıhəmdəCavabdeh1 adına verilmişsənədlərinqanunsuzluğunudamübahisələndirmiş, busənədlərifaktiki olaraq sahibliyində, istifadəsində olan torpaq sahəsi barəsində heç bir hüquqi əsası olmayansaxta, cinayət yolu ilə, bir qrup cinayətkar şəxs tərəfindən Binəqədi qəsəbə Bələdiyyəsinin adından hazırlanmışsənədolmasınıiddiaetmiş, həttahəmin saxta sənədlər əsasında onun torpağı barəsində çıxarış alınması və küllü miqdarda pula çıxarışın satılması üzrə cinayət əməllərinin aşk ar olunması və bu barədə xüsusi qərardad çıxarılmaqla prokurora göndərilməsini belə məhkəmədənxahiş etmişdir. Apellyasiyainstansiyasıməhkəməsibubarədəolanapellyasiyaşikayətinindəlilləriüzrə bunəticəyəgəlmişdirki, iddiaçının göstərdiyi fakt yəni sənədin saxta olması qanuni qüvvədə olan məhkəmə hökmü ilə təsdiq olunmur, sənədin müvafiq bələdiyyədə qeydiyyatının olmaması isə sənədin etibarsızılığına əsas ola bilməz. Çünki Cavabdeh1 həmin sənəd təqdim olunmuş, o həmin sənəddən istifadə edərək torpaq sahəsinin daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə aldırmış və sonra isə alqı-satqı müqaviləsi əsasında özgəninkiləşdirmişdir. sənədin bələdiyyənin qeydiyyat kitabında qeydə alınmaması isə Cavabdeh1 torpaq sahəsinin üzərində yaranmış hüquqlarından məhrum edilməsinə əsas ola bilməz. Sənədi müvafiq qeydiyyat kitabında qeydə salmaq və ya qeydiyyatı ləğv etmək heç bir halda Cavabdeh1 vəzifəsi olmamışdır. Bu vəzifə müvafiq bələdiyyəyə aiddir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki,sənədin saxta olması qanuni qüvvədə olan məhkəmə hökmü ilə təsdiq olunmasımütləqdeyildir, buhaldigərhüquqmüəyyənedicivərəsmisənədlərəsasındaişinaraşdırılmışfaktikihallarıilədəm üəyyənediləbilməsinəapellyasiyainstansiyasıməhkəməsihüquqiqiymətverməmişdir. Beləki, kollegiyaqeydedirki, Bakı şəhəri, Binəqədi RPİ-nin İstintaq Şöbəsinin müstəntiqi X5 tərəfindən qəbul olunmuş 08.07.2017-ci il tarixli «cinayət işi başlanmasının rədd edilməsi haqqında» qərardan görünür ki, izahatı alınmış 2004-cü il tarixdə Binəqədi qəsəbəsi Bələdiyyəsinin sədri olmuş X13 qeyd olunan torpaq sahəsinin Ramiz adlı şəxsə məxsus olduğunu, təqdime dilmişsənədlərdə (03.06.2004-cüiltarixli 900/1 saylıqərar) isəimzanınonaməxsusolmamasınıbildirmişdir. İşmateriallarındaolanBinəqədiqəsəbəBələdiyyəsininBinəqədi RPİ-nin İŞ-nin müstəntiqi X5ə ünvanladığı 26.07.2017-ci il tarixli məktubunda göstərilmişdirki, arxivsənədlərinəbaxışkeçirilərkənBinəqədiqəsəbəbələdiyyəsinin 30.01.2008-ciiltarixli 166 saylısərəncamıiləvətəndaşİddiaçınınadınavəistifadəsinə 9400 kv.mtorpaqsahəsiverilməsihaqqındasənədlər, eləcədə, 30.01.2004-cüiltarixli 636 saylıqərarlavətəndaşX8inadına 8000 kv.mtorpaqsahəsiayrılmasıbarədəsərəncamaşkaredilsədə, sözügedəntorpaqsahəsininvətəndaşCavabdeh1inadınakeçirilməsihaqqındabələdiyyəarxivi ndəqeydaşkarolunmamışdır. OnunadınaBinəqədiqəsəbəBələdiyyəsitərəfindən24.09.2004cü il tarixli 1187 saylısərəncamıilə 600 kv.mtorpaqsahəsiayrıl masıbarədəqeydaşkarolunmuşdur. 08.08.2018-ciiltarixdəBinəqədiqəsəbəBələdiyyəsibirinci instansiya məhkəməsinədəeyniməzmunluməktubünvanlamışdır. Həmçinində, kollegiyaqeydedirki, apellyasiyainstansiyasıməhkəməsiiddia tələblərininəsasıkimi BinəqədiqəsəbəBələdiyyəsininBinəqədi RPİ-nin İŞ-nin müstəntiqi X5ə ünvanladığı 26.07.2017-ci il tarixli məktubunda 24.09.2014cüiltarixliBinəqədiqəsəbəBələdiyyəsininsərəncamıiləCavabdeh1verilmiş 600 kv.mtorpaqsahəsinio, hərbiri 300 kv.molmaqlaBinəqədiqəsəbəBələdiyyəsininsərəncamlarıiləbaşqaşəxslərinadınakeçirməsini ngöstərilməsiiləbağlıdəlilüzrədəheçbiraraşdırmaaparmamışdır. Halbuki, işmateriallarındaolansözügedənməktubda göstərilmişdirki, 24.09.2014cüiltarixliBinəqədiqəsəbəBələdiyyəsininsərəncamıiləCavabdeh1verilmiş 600 kv.mtorpaqsahəsisonradanhərbiri 300 kv.molmaqla 30 aprel 2007-ciiltarixli 571 saylısərəncamıiləvətəndaşX7nınvəhəmintarixli 572 saylısərəncamıiləvətəndaşX10nınadınakeçirilmişdir. Qeydedilənsənəddənbeləaydınolurki, 24.09.2014cüiltarixliBinəqədiqəsəbəBələdiyyəsininsərəncamıiləCavabdeh1verilmiş 600 kv.mtorpaqsahəsiartıq 30 aprel 2007-ciiltarixdənonaaidolmamış, həminsahəX7iləX10nınistifadəsindədir. ( vəyaolmuşdur) Beləolanhaldaisəapellyasiyainstansiyasıməhkəməsisözügedənşəxslərinistifadəsinəverilmi ştoplam 600 kv.msahənin22.08.2017-ci il tarixdən Cavabdeh1 adına xüsusi mülkiyyət kimi qeydə alınmış Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, Binəqədi qəsəbəsi ərazisində yerləşən 0,94 ha ərazisi olan torpaq sahəsinəaidolub-olmamasınıaydınlaşdırmamış, ümumiyyətləisəmülkiyyətəverilmiş 0,94 haərazisiolantorpaqsahəsininözəlləşməsinəaidilkinsənədlərila zımiqaydadatədqiqetməmişd ir. Beləki, işinmateriallarındaolan RX seriyalı ******* nömrəli çıxarışdan görünür ki, Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, Binəqədi qəsəbəsi ərazisində yerləşən 0,7755 ha ərazisi olan torpaq sahəsi 22.07.2017-ci il tarixdən Cavabdeh1 adına xüsusi mülkiyyət kimi qeydə alınmışdır.Cavabdeh1 adınaolandigərRX seriyalı ******* nömrəli çıxarışdan isəgörünür ki, Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, Binəqədi qəsəbəsi ərazisində yerləşən 0,94 ha ərazisi olan torpaq sahəsi 22.08.2017-ci il tarixdənxüsusi mülkiyyəti kimi qeydə alınmışdır. AzərbaycanRespublikasınınƏmlakMəsələləriDövlətKomitəsiYanındaDƏDRXnintəqdimetdiyisənədlərdəngörünürki, Cavabdeh1adıgedənXidmətə 22.07.2017ciiltarixdəimzasınotarialqaydadatəsdiqedilmişərizəiləmüraciətedərəkBakı şəhəri, Binəqədirayonu, Binəqədiqəs. ünvanın dayerləşən sənədüzrə 10000 kv.molantorpaqsahəsindəkielektrikxəttininmühafihəzolağınıçıxmaqla 7873 kv.mninözadınaözəlləşməsinəvəçıxarışverilməsinəetirazetmir, bununlaələqadarbütünməsuliyyətiözüzərinəgötürür. Məhkəməkollegiyasıhesabedirki, Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, Binəqədi qəsəbəsi ərazisində yerləşən 0,7755 ha ərazisi olan torpaq sahəsi 22.07.2017-ci il tarixdən Cavabdeh1 adına xüsusi mülkiyyət kimi qeydə alındıqdan 1 aysonrasözügedənərazidə artıqbudəfə0,94 ha torpaq sahəsinin22.08.2017-ci il tarixdənonunadına xüsusi mülkiyyət kimi qeydə alınmasınınəsaslarıapellyasiyainstansiyasıməhkəməsitərəfindən aydınlaşdırılmamışdır. Beləliklədə, məhkəməkollegiyasıhesabedirki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi iddiaçının saxta sənədlərlə bağlı irəli sürdüyü dəlil və arqumentlərinə, özünün vicdanlı alıcı kimi qiymətləndirdiyi Cavabdeh2 hazırda mülkiyyətində olan sahəsinin əvvəllər Cavabdeh1 Sahibqulu qızının adınaqanuni əsaslarla rəsmiləşdirilməməsinə dair apellyasiya şikayətinin dəlillərinə hüquqi nöqteyi-nəzərdən müfəssəl hüquqi qiymət verməmiş, bu dəlillərin əsassız olmasını ümumi sözlərləifadəetsə də, nəticəsini maddi hüquq normalarının tələbləri baxımından əsaslandırmamışdır. Məhkəməkollegiyasıhəmçininapellyasiyainstansiyasıməhkəməsinin iddiaçı tərəfindən sərəncam əldə edilərkən ona faktiki olaraq torpaq sahəsinin Cavabdeh1 istifadəsində olduğu aşkar olmasınadair, eləcədə, sərənacam alınan zaman torpaq sahəsinə sahibliyinin Cavabdeh1 həyata keçirməsininiddiaçıtərəfindənmübahisələndirməməsinədairqənaətləriiləbağlıhesabedirki, iddiaçı tərəfindən sərəncam əldə edilərkən ona fakt iki olaraq torpaq sahəsinin Cavabdeh1 istifadəsində olmasınadairişəbaxanməhkəməheçbirsübutnövünəistinadetməmişdir. Məhkəmə kollegiyası həmçinin hesab edir ki, iddiaçının hüquqlarının pozulması ilə bağlı məsuliyyəti, habelə bununla əlaqədar onun məruz qaldığı zərərin əvəzinin ödəmək yükünü bələdiyyə çəkməli olduğu halda və bunun üçün ona qarşı tələb irəli sürmək hüququna malik olsa da, bu huquqdan istifadə etməsinə dair sübutlara istinad etməməsinə dair apellyasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi ilə kollegiya razılaşmır və hesab edir ki, məhkəmə bu qənaətə gəlməsi yalnız Cavabdeh2 vicdanlı əldə edən kimi qiymətləndirilməsi ilə bağlı olsa da, işin materiallarından iddiaçının məruz qaldığı iddia etdiyi hüquqlarının bərpası təkcə bələdiyyəyə aid olmaması qənaətinə gəlmək üçün yuxarıda sadal anan işin araşdırılmış və natamam araşdırılmış qalan halları üzrə müəyyən əsaslar olması hazırki mövcud vəziyyətdə güman edilir. Belə ki, işin materiallarından görünür ki, hazırki mübahisə ilə cinayət xarakterli əməllərə hüquqi qiymət verilməsi ilə əlaqədar poils orqanlarında verilmiş şikayətlər üzrə müəyyən araşdırmalar aparılaraq müvafiq qərarlar qəbul edilmişdir. ApellyasiyainstansiyasıməhkəməsiisəapellyasiyaşikayətinindəlilərindənolanBakı şəhəri Binəqədi RPİ-nin İstintaq Şöbəsinin müstəntiqi X5 tərəfindən qəbul olunmuş 08.07.2017-ci il tarixli «cinayət işi başlanmasının rədd edilməsi haqqında» qərarınınqanunsuzvəəsassızolduğunagörələğvedilməsibarədəBinəqədirayonprokuroruluğ unun 21.08.2018-ciiltarixliqərarınınapellyasiyaşikayətinəəlavəedilməsinə, apellyasiyabaxışızamanı Bakı şəhəri Bin əqədi RPİ-nin İstintaq Şöbəsinin müstəntiqi SamidŞabanov tərəfindən qəbul olunmuş 24.11.2018-ci il tarixli «cinayət işi başlanması vəicraataqəbuledilməsi haqqında» qərarınqəbuledilməsinədiqqətyetirməyərəkqeydedilənqərarınsonrakıhüquqitaleyiniaydınlaş dırmamışdır. Həminqərardagöstərilmişdirki, toplanmışmaterialaəsasən Binəqədi qəsəbə bələdiyyəsinin 30 yanvar 2008-ci il tarixli 166 saylı sərəncamı ilə İddiaçı adına verilmiş Binəqədi Xırdalan şossesinin sağ tərəfində yerləşən 9400 kv.m torpaq sahəsinin sənədlə saxtalaşdırılaraq 22.08.2018-ci il tarixdə Cavabdeh1 adına Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətindən ********** nömrəli çıxarış alınmışdır. Toplanmış materialda Azərbaycan Respublikası CM-nin 320.1-ci maddəsinin tərk əl amətləri olduğundan fakta görə həmin maddə ilə cinayət işi başlanmalı və istintaqı aparılma üçün 18004088 nömrəli cinayət işi başlanılaraq icraata qəbul edilməklə istintaqı aparılmalıdır. Məhkəməkollegiyasıqeydedirki, iş üçün əhəmiyyəti olan halların aydınlaşdırılması məhkəmə baxışının mühüm prinsipi olub, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14-cü maddəsi ilə nizama salınır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə həqiqətə nail olmaq üçün, işin hərtərəfli, tam və obyektiv tədqiqinə lazımi şərait yaradır. Bunun üçün məhkəmə işdə iştirak edən şəxslərə onların prosessual hüquq və vəzifələrini izah edir, görüləcək, yaxud görülməyəcək hərəkətlərin nəticələri barədə onları xəbərdar edir, onların prosessual hüquqlarının həyata keçməsinə kömək göstərir. Maddənin məzmununa görə işin hərtərəfli tədqiqi baxılan üş üzrə yaranan bütün məsələlərin məcmusunun, onların daxili əlaqəsi nəzərə alınmaqla mübahisə edən tərəflərdə hər birinin xeyrinə, həm də mənafeyinin ziddinə olan halların yoxlanılmasını əhatə etməlidir. İşin hallarının tam tədqiqi dedikdə mübahisənin düzgün həllinə təsir edən bütün materiallar, faktların tədqiq, həm də mübahisənin düzgün həllinə təsir edən digər hallar araşdırılmalıdır. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən iş üzrə obyektiv nəticəyə gəlmək üçün prosessual qanunun göstərilən tələblərinə əməl olunmamışdır. Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin Plenumunun «Məhkəmə qətnaməsi haqqında» 24 noyabr 2005-ci il tarixli 4 saylı qərarının 2.2-ci bəndində təsbit olunmuşdur ki, məhkəmə qərarı maddi və posessual hüquq normalarına dəqiq riayət edilməklə qəbul edildikdə qanuni hesab edilir. Qərarın 2.4-cü bəndinin məzmununa görə qətnamə o vaxt əsaslı hesab edilir ki, onda baxılan iş üçün əhəmiyyətli olan, qanunun tələblərinə yğun olaraq işə aid edilən və mötəbər sübutlarla təsdiq olunan faktlar əks etdirilmiş olsun, məhkəmənin iş üzrə müəyyən edilən faktlardan irəli gələn qəti nəticəsi onda şərh edilsin, habelə, qətnamədə göstərilən hallar işin materiallarına uyğun olsun. AzərbaycanRespublikasınınKonstitusiyasındaədalətmühakiməsininhəyatakeçirilməsinənin əsasprinsiplərikimiişlərəqəzərsiz, ədalətlə, tərəflərinhüquqbərabərliyinə, faktlaraəsasənvəqanunamüvafiqbaxılması (127-cimaddəsininİİhissəsi) təsbitolunmuşdur. Hüquqi müəyyənlik prinsipi digər tələblərlə yanaşı, ən ümumi mənada mövcud hüqu qi vəziyyətə aid aydınlığı və müəyyənliyi nəzərdə tutur. Bu baxımdan, məhkəmələr tərəfindən qəbul olunmuş qərarlarda həll olunan işə aid bütün zəruri məsələlərə aydınlıq gətirilməli, ziddiyyətli məqamlar aradan qaldırılmalıdır. Azərbaycan Respublikasının adından çıxarılan məhkəmə aktlarında işin ədalətli həllini şübhə altına alan, ziddiyyətlər yaradan və mübahisə üzrə iştirakçıların konstitusiya məhkəmə müdafiəsi hüququna təsir göstərən müddəalar olmamalıdır (Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun N.Babayevin şikayəti üzrə 28 dekabr 2011-ci il tarixli Qərarı). Kollegiyahesabedirki, hazırkiişüzrəqəbuledilmişqətnaməqeydediləntələblərəcavabverməməkləyanaşı, apellyasiyainstansiyasıməhkəməsi işə baxarkən həqiqətə nail olmaq üçün sübutları tam, hərtərəfli araşdırmamış, işin faktiki hallarını düzgün m üəyyənləşdirməmişdir. Göstərilənlərəəsasənbu nəticələr maddivəprosessual qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olmadığı üçün qanuni və əsaslı sayıla bilməz. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 418.1-ci maddəsinə əsasən maddi və prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnamə və qərardadının ləğv edilməsi üçün əsasdır. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası belə qənaətə gəlir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsimaddi və prosessual qanun pozuntularına yol verməklə düzgün hüquqi nəticəyə gəlmədiyindənqəbuletdiyiqətnaməsi qanuni, əsaslı sayıla bilmədiyi üçün ləğv edilməli və iş yeni apellyasiya baxışına qaytarılmalıdır. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsi qanunsuz və əsassız olduğu üçün ləğv e dilməli olsa da, kassasiya şikayəti qismən təmin edilməlidir. Beləki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 417.1.4-cü maddəsinə əsasən kassasiya məhkəməsi işə baxarkən apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnamə və ya qərardadını tamamilə, yaxud qismən ləğv edib apellyasiya instansiyası məhkəməsində müəyyən edilmiş hallar və sübutlar əsasında yeni qərar qəbul edə bilər. Kollegiyanınqənaətinəgörə apellyasiya instansiyası məhkəməsində müəyyən edilmiş hallar və sübutlar kifayət qədər olmadığı üçün və iş üzrə apellyasiya qaydasında müəyyən araşdırmalar aparılması zərurəti olduğundan hazırki iş üzrə yeni qərar qəbul edilməsi mümkün deyildir. Kollegiya hesab edir ki, işə yenidən baxan məhkəmə yuxarıda qeyd olunan nöqsanları aradan qaldırmaqla yanaşı işin hərtərəfli, tam və obyektiv t ədqiqinə nail olmaq üçün lazım olan bütün tədbirləri görməli, mübahisəli hüquq münasibətinə maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq olunmasını təmin etməli, apellyasiya şikayətinin dəlillərinə müfəssəl hüquqi və eləcə də, araşdırılan sübutlara Azərbaycan Respublikası MPM-nin 88-ci maddəsinin tələbləri baxımından düzgün qiymət verməli, mübahisətərəflərininadınaverilmiştorpaqsahələrininsahibkarlıq fəaliyyətiməqsədiiləverilməsigöstərildiyiüçün onlarınsahibkarlıqfəaliyyətiiləməşğulolubolmamaları, hazırkiiddianınməhkəməaidiyyatının (inzibati-iqtisadivəyaümumiməhkəmələr) düzgünolub-olmamasıdamüzakirəedilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 416-420-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası QƏRARA ALDİ: İddiaçının kassasiya şikayəti qismən təmin edilsin. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin MK-nın 04 dekabr 2018-ci il tarixli qətnaməsi ləğv edilsin və iş yenidən baxılması üçün həmin məhkəməyə göndərilsin. Qərar qəbul edildiyi andan qüvvəyə minir.